LUẬN VĂN: Nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện những quan điểm, biện pháp để nền kinh tế nước ta phát triển doc

Sau đại hôi Dang VI năm 1986 nền kinh tế nước ta chuyển sang một hướng đi mới :phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước the

LOI MO DAU

Năm 1986 trở về trước nên kinh tế nước ta là nền kinh tế sản xuất nhỏ, mang tính tự cung tự cấp vận hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Mặt khác do những sai lầm trong nhận thức về mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa Nền kinh tế nước

ta ngày cảng tụt hậu, khủng hoảng trầm trọng kéo dài, đời sống nhân dân thấp Muốn thoát khỏi tình trạng đó con đường duy nhất là phải đổi mới kinh tế

Sau đại hôi Dang VI năm 1986 nền kinh tế nước ta chuyển sang một hướng đi mới :phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có

sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa- đó chính là nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Việc nghiên cứu về kinh tế thị trường-sự hình thành và phát triển có ý nghĩa vô cùng

to lớn cả về lý thuyết lẫn thực tế Một mặt, cho ta thay được tính khách quan của nền kinh tế thị trường, và sự cần thiết phải phát triển kinh tế Thị trường định hướng xã hội

chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước ở nước ta hiện nay, thấy được những øì đã đạt

được và chưa đạt được của Việt nam Mặt khác, giúp chúng ta có cái nhìn tong quan

về nền kinh tế nước nhà, đồng thời thấy được vai trò to lớn của quản lý nhà nước đối với nền kinh tế thị trường, những giải pháp nhằm đưa nước ta tiến nhanh lên nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Ở Việt Nam phát triển kinh tế thị trường trong thực tế không những là nội dung của công cuộc đôi mới mà lớn hơn thế còn là công cụ, là phương thức dé nước

ta đi tới mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhưng vẫn đề đặt ra là: Thực hiện mô

hình này băng cách nào để hạn chế tiêu cực, tăng tích cực giúp cho kinh tẾ nước ta

ngày cảng phát triển sánh vai cùng các cường quốc năm châu khác?

Chính vì vậy, việc nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện những quan điểm, biện

pháp để nên kinh tế nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa và giữ vững định hướng đó là công việc vô cùng thiết thực và cần thiết, có ý nghĩa to lớn đối với môi nhà nghiên cứu và phân tích kinh tê

Phân 1: Những vấn đề lý luân chung về nền kinh tế thị trường

I Kinh tế thi trường:

- Kinh tế thị trường là thành tựu chung của văn minh nhân loại Nó là kết quả của sự

phát triển lực lượng sản xuất đến một trình độ nhất định, là kết quả của quá trình phân công lao động xã hội, đa dạng hoá các hình thức sở hữu, đồng thời nó là động lực

mạnh mẽ thúc đây lực lượng sản xuất phát triển

° Kinh tế thị trường là mô hình kinh tế mà ở đó các quan hệ kinh tế đều được thực hiện trên thị trường, thông qua quá trình trao đôi mua bán Kinh tế thị

trường là hình thức phát triển cao của kinh tế hàng hoá dựa trên sự phát triển rất cao của lực lượng sản xuất, trong đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trường — nghĩa là trong kinh tế thị trường , các yếu tố “đầu vào” (những hàng hoá dịch vụ cần cho sản xuất) và “đầu ra” (những hàng hoá, dịch vụ cần cho tiêu dùng) đều thông qua

thị trường Đồng thời trong kinh tế thị trường, các quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hoá Chính V.I.LêN¡n đã dùng khái niệm kinh tế tiền tệ để nói đến trình độ phát triển

cao của kinh tế hàng hoá dưới chủ nghĩa tư bản Kinh tế thị trường là nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường Cơ chế thị trường là tổng thể các nhân tố, các mối quan

hệ, môi trường, động lưc và các quy luật chỉ phối sự vận động của thị trường Kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường có cùng nguồn gốc và bản chất với nhau nhưng khác nhau về trình độ phát triển

- Kinh tế thị trường /è nên kinh tế mà trong đó người mua và người bản tác động với nhau theo quy luật cung câu, giá trị đề xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trưởng

II Các bước phát triển kinh tế thị trường:

1 Từ kinh tế tự nhiên sang kinh tế hàng hoá giản đơn:

a) Khái niệm Kinh tế tự nhiên, Kinh tế hàng hóa:

- Kinh tế tự nhiên /ờ kiểu sản xuất tự cung tự cáp, sản phẩm làm ra nhằm thoả mãn nhu câu của người trực tiếp sản xuất ra nó Kiểu sản xuất này gắn liên với nên sản xuất nhỏ, lực lượng lao động phái triển thấp, phân công lao động kém phát triển

- Sản xuất hàng hoá /è kiểu tổ chức sản xuất trong đó sản phẩm làm ra không phải

đề đáp ứng nhu cầu của người trực tiếp sản xuất mà đáp ứng nhu cầu của XH thông qua trao đổi mua bản

b) Điều kiện để sản xuất hàng hóa ra đời và tôn tại:

- Thứ nhất /è phải có sự phân công lao động XH

- Thứ hai /è phải có sự tách biệt tương đối giữa những người sản xuất về mặt kinh tế

=> Đây là hai điều kiện cần và đủ của sản xuất hàng hoá Thiếu một trong hai điều kiện trên sẽ không có sản xuất hàng hoá

©) So với sản xuất tự cung tự cấp thì sản xuất hàng hoá có những ưu thế hơn:

- Khai thác được lợi thế tự nhiên

- Chuyên môn hóa sản xuất tăng năng suất lao động tăng nhanh chóng, nhu cầu của

XH được đáp ứng đầy đủ hơn

2 Từ kinh tế hàng hoá giản đơn lên kinh tế thị trường tự do:

Cơ chế thị trường tự do, các đơn vị cá biệt được tự do tác động lẫn nhau trên thị

trường Nó có thể mua sản phẩm từ các đơn vị kinh tế này hoặc bán sản phẩm cho các đơn vị kinh tế khác Trong một thị trường, các giao dịch có thể thông qua trao đổi bằng tiền hay trao đôi bằng hiện vật (hàng đôi hàng) Việc hàng đổi hàng gặp không it phức tạp, đôi khi không có hàng cần để trao đối lẫn cho nhau; ví dụ, có khi khó tìm ra người đổi xe máy lẫy một cây đàn Do đó việc đưa tiền tệ vào làm vật trung gian cho

sự trao đối đã làm thuận lợi rất nhiều cho những cuộc giao dịch Trong một nền kinh

tế thị trường hiện đại, người ta mua hoặc bán các sản phẩm và dịch vụ thông qua tiền

tệ

Trong cơ chế thị trường, vấn đề giá cả đã quyết định việc mua cái và bán cái gì Việc phân bố nguồn lực thông qua hệ thống giá cả Quá trình điều chỉnh giá cả sẽ khuyến

khích xã hội phân bố lại các nguồn lực dé phản ánh được su khan hiém đã tăng lên của một loại hàng hóa nào đó

Thị trường mà nhà nước không can thiệp vào gọi là thị trường tự do Các cá

nhân trên thị trường tự do theo đuôi quyền lợi của riêng mình bằng cách cố găng làm càng nhiều cho mình cảng tốt tùy theo khả năng của mình, không có ai trợ giúp hoặc can thiệp của Chính phủ Với những động cơ cá nhân như vậy nhưng chính điều đó

đã làm cho xã hội khá giả lên bằng cách tạo ra những việc làm và những cơ hội mới

Chính vì vậy, mà đường giới hạn khả năng sản xuất dịch ra xa hơn

3 Từ kinh tế thị trường tự do lên kinh tế hỗn hợp:

Thị trường tự do cho phép các cá nhân theo đuổi lợi ích riêng của mình mả không có

sự can thiệp khống ché nao của Chính phủ Kinh tế mệnh lệnh để cho tự do cá nhân

về kinh tế một phạm vi rất hẹp, vì hầu hết các quyết định đều do Chính phủ đưa ra

Giữa hai thái cực đó là khu vực kinh tế hỗn hợp

Trong một nên kinh tế hỗn hợp khu vực nhà nước và khu vực tư nhân tương tác với

nhau trong việc giải quyết các vẫn để cơ bản của nền kinh tế Chính phủ kiểm soát một phân đáng ké của sản lượng thông qua việc đánh thuế, thanh toán chuyển giao cung cấp các hàng hóa và dịch vụ như lực lượng vũ trang, cảnh sát Chính phủ cũng

điều tiết mức độ theo đuôi lợi ích cá nhân

Trong cơ chế hỗn hợp, Chính phủ cũng có thể đóng vai trò là nhà sản xuất các hàng hóa tư nhân thông qua các doanh nghiệp có vôn chi phôi của nhà nước

Phần 2 : Sự hình thành phát triển kinh tế thi trường theo định hướng xã hồi chủ

nghia 0 Viet Nam

I Su cần thiết khách quan phải chuyền đổi - Cơ sở thực tiễn - Cơ sở lý luận:

1 Cơ chế cũ và hạn chế của nó - Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu,

bao cấp

Thứ nhất, Nhà nước quản lý nền kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh hành chính

dựa trên hệ thống chỉ tiêu pháp lệnh chỉ tiết áp đặt từ trên xuống dưới Các doanh

nghiệp hoạt động trên cơ sở các quyết định của cơ quan nhà nước có thâm quyền và các chỉ tiêu pháp lệnh được giao Tất cả phương hướng sản xuất, nguồn vật tư, tiền

vốn, định giá sản phẩm, tô chức bộ máy, nhân sự, tiền lương .đều do các cấp có thầm

quyền quyết định Nhà nước giao chỉ tiêu kế hoạch, cấp phát vốn, vật tư cho doanh nghiệp, doanh nghiệp giao nộp sản phẩm cho Nhà nước; lỗ thì Nhà nước bù, lãi thì Nhà nước thu

Thứ hai, các cơ quan hành chính can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm gì về vật chất và

pháp lý đối với các quyết định của mình Những thiệt hại vật chất do các quyết định không đúng gây ra thì ngân sách nhà nước phải gánh chịu Các doanh nghiệp không

có quyển tự chủ sản xuất, kinh doanh, cũng không bị ràng buộc trách nhiệm đối với kết quả sản xuất, kinh doanh

Thứ ba; quan hệ hàng hóa — tiền tệ bị coi nhẹ, chỉ là hình thức, quan hệ hiện

vật là chủ yếu Nhà nước quản lý kinh tế thông qua chế độ “cấp phát — giao nộp” Vì vậy, rất nhiều hang hóa quan trọng như sức lao động, phát minh sáng chế, tư liệu sản xuất quan trọng không được coi là hàng hóa về mặt pháp lý

: Thứ tư, bộ máy quản lý công kénh, nhiéu cấp trung gian vừa kém năng động, vừa sinh ra đội ngũ quản lý kém năng lực, phong cách cửa quyền, quan liêu nhưng lại được hưởng quyên lợi cao hơn người lao động

2 Những mặt trái của kiểu tổ chức kinh tế chủ nghĩa tư bản:

Chế độ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa chỉ phối Cùng với sự phát triển của lực lượng sản xuất, càng ngày mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản càng bộc lộ sâu sắc : không giải quyết được các vấn đề xã hội, làm tăng thêm tinh bất công và bất ôn của

xã hội, đào sâu thêm hồ ngăn cách giữa người giàu và người nghèo

Hơn thế nữa, trong điều kiện toàn cầu hóa hiện nay, nó còn ràng buộc các nước kém phát triển trong quỹ đạo bị lệ thuộc và bị bóc lột theo quan hệ “trung tâm — ngoại vĩ”

Có thể nói, nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa toàn cầu ngày nay là sự thống trị của một số ít nước lớn hay một số tập đoàn xuyên quốc gia đối với đa số các nước nghèo, làm tăng thêm mâu thuân giữa các nước giàu và các nước nghèo

Chinh vi thé ma, nhu C.Mac da phan tich va du bao, chu nghia tu ban tất yếu phải

nhường chỗ cho một phương thức sản xuất và chế độ mới văn minh hơn, nhân đạo hơn nghiệp

Đây là tất yếu khách quan, là quy luật phát triển của xã hội Nhân loại muốn tiến lên, xã hội muốn phát triển thì dứt khoát không thể dừng lại ở kinh tế thị trường

tư bản chú nghĩa

3 Thực tế suốt hơn 70 năm tôn tại, chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô đã đạt được nhiều thành tựu vĩ đại, Jam thay đổi hắn bộ mặt của đất nước và đời sống của nhân dân Liên Xô Nhưng có lẽ do nôn nóng, làm trái quy luật (muốn xóa bỏ ngay kinh tế hàng hóa, áp đụng ngay cơ chế kinh tế phi thị trường), không năng động, kịp

thời điều chỉnh khi cần thiết cho nên rút cuộc đã không thành công

4 Chủ trương phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định

hướng xã hội chủ nghĩa:

a) Tư duy của Đảng về nền kinh té thi trwong tir dai hoi VI dén dai hdi VIII :

° Kinh tế thị trường không phải là cái riêng có của chủ nghĩa tư bản mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại

- Trong một nên kinh tế khi hàng hóa được phân bồ theo nguyên tắc thị trường thì

được gọi là nên kinh tế thị trường

- Kinh tế thị trường đã có mầm mống từ trong xã hội nô lệ hình thành trong xã hội phong kiến và phát triển cao trong xã hội tư bản chủ nghĩa

- Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa phát triển cao đạt đến trình độ thị trường trở

thành yếu tố quyết định sự tôn tại của người sản xuất hàng hóa Kinh tế thị trường lẫy

khoa học, công nghệ hiện đại làm cơ sở vả nên sản xuất xã hội hóa cao

- Chủ nghỉa tư bản không sản sinh ra kinh tế hàng hóa, do đó kinh tế thị trường với tư

cách là kinh tế hàng hóa ở trình độ cao không phải là sản phẩm riêng của chủ nghĩa tư bản mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại

° Kinh tế thị trường còn tôn tại khách quan trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- Kinh tế thị trường chỉ đối lập với nền kinh tế tự nhiên tự cung tự cấp chứ không đối

lập với chế độ xã hội Kinh tế thị trường tổn tại dưới nhiều phương thức khác nhau.

Kinh tế thị trường vừa có liên hệ với chế độ công hữu vừa có liên hệ với chế độ tư

hữu và phục vụ choc hung Vì vậy nó tôn tại khách quan trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- Đại hội Đảng đã đưa ra kết luận quan trọng răng sản xuất hàng hóa không đối lập với chủ nghĩa xã hội nó tồn tại khách quan và cần thiết cho xây dựng chủ nghĩa xã

hội Đại hội cũng xác định cơ chế vận hành của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành

phân theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là cơ chế thị trường có sự quản lý

của nhà nước bằng pháp luật, kế hoạch, chính sách và các công cụ khác

° Có thé va can thiết sử dụng kinh tẾ thị trường để xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở nước ía

Kinh tế thị trường ở bất kỳ xã hội nào khi lấy thị trường làm phương tiện có tính cơ sở

để phân bố các nguôn lực kinh tế thì đều có những đặc điểm sau :

- Các chủ thể kinh tế có tính độc lập có nghĩa là có quyển tự chủ trong sản xuất, kinh

doanh, lỗ, lãi tự chịu

- Giá cả cơ bản do cung cầu điều tiết hệ thống thi trường phát triển đồng bộ và hoàn hảo

- Nền kinh tế có tính mở cao và vận hành theo quy luật vốn có của thị trường như quy luật giá trị quy luật cung cầu và quy luật cạnh tranh

- Có hệ thông pháp quy kiện toàn và sự quản lý vĩ mô của nhà nước ở nên kinh tế thị trường có vai trò rất lớn đối với sự phát triển của kinh tế xã hội

b) Tư tưởng của Đảng về kinh tế thị trường từ đại hội IX đến đại hội X:

- Đại hội XI xác định nên kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình

kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội Đó là nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Đại hội XI xác định kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội là kiểu tổ chức

kinh tế vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên cơ sở và chịu sự dẫn dắt chỉ phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội

- Đại hội X kế thừa đại hội IX đã làm sáng tỏ thêm nội dung cơ bản của chủ nghĩa xã hội trong phát triển kinh tế thị trường ở nước ta thể hiện:

v Về mục đích phát triển: Thực hiện dân giàu nước mạnh xã hội công bang dân chủ văn minh, giải phóng lực lượng sản xuất và không ngừng nâng cao đời sống nhân dân đây mạnh xóa đói giảm nghèo khuyến khích mọi người vươn lên làm giàu chính đáng Mục tiêu vì con người giải phóng lực lượng sản xuất phát triển kinh tế để nâng cao đời sông cho mọi người, mọi người đều được hưởng những thành quả phát triển

Vẻ phương hướng phát triển: Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần với kinh

té nhà nước giưc vai trò chủ đạo và nên kinh tê phải dựa trên nên tảng của sở hữu toàn dân về các tư liệu sản xuât chủ yêu

v Vẻ định hướng xã hội và phân phối : Thực hiện tiễn bộ và công bằng xã hội

ngay trong từng bước và từng chính sách phát triển, hạn chế tiêu cực trong nên kinh tế thị trường Thực hiện phân phối chủ yếu theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế và phúc lợi xã hội

v Về quản lý: Phát huy vai trò của nhân dân đảm bảo vai trò quản lý của nhà

nước dưới sự lãnh đạo của Đảng

I — Quá trình hình thành kinh tế thị trường ở nước ta :

Lựa chọn mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa không phải là

sự gắn ghép chủ quan giữa kinh tế thị trường và chủ nghĩa xã hội, mà là sự nắm bắt và vận dụng xu thế vận động khách quan của kinh tế thị trường trong thời đại ngay nay

độ công hữu xã hội chủ nghĩa về tư liệu sản xuất dưới hai hình thức: sở hữu toàn dân

và sở hữu tập thể, trong đó sở hữu toàn dân đóng vai trò chủ đạo

- Xuất phát từ quan niệm nên kinh tế xã hội chủ nghĩa là một nên kinh tế phát triển có kế hoạch, quy luật phát triển có kế hoạch và cân đối nền kinh tế quốc dân là quy luật đắc thù riêng của chủ nghĩa xã hội, nên nhà nước ta đã lấy kế hoạch hoá làm công cụ chủ yếu để quản lý nền kinh tế Như vậy trong thời kì này đã nhận thức rõ tâm quan trọng có ý nghĩa chỉ phối của các chính sách kinh tế vĩ mô đối với các hoạt động kinh tế

- Nhung nhà nước quản lý nền kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính, các cơ quan nhà nước thì can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh Các cơ sở sản xuất (quốc doanh và tập thể chiếm đại bộ phạn, thành phần kinh tế cá thể nhỏ bé, không đáng kế việc sản xuất cái gì bao nhiêu, như thế nào và bán cho ai đều là do nhà nước quyết định và theo một kế hoạch thống nhất từ trung ương Các cơ sở sản xuất chỉ là

- Trén thuc té, kinh té hang hoá vẫn được thừa nhận, quan hệ hang hoá tiền tệ được thừa nhận nhưng thực chất đó chỉ là kinh tế hàng hoá một thành phan - thanh phần xã hội chủ nghĩa, dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất dưới hình thức:

toàn dân và tập thể

2 Sau nam 1986:

- Đó là thời kỳ đối mới toàn diện Mô hình kinh tế thông qua nghị quyết của các

đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Vi, VII, VHL Mô hình kinh tế bị xoá bỏ, mô hình

kinh tế mới được xây dựng phù hợp với quy luật kinh tế khách quan, với trình độ phát triển nền kinh tế

- Trong thời kỳ này, đã diễn ra sự biến đối cơ bản trong mô hình kinh tế, từ mô hình quá độ trực tiếp lên chủ nghĩa xã hội sang mô hình quá độ gián tiếp, tức là

chuyền sang mô hình kinh tế lẫy sản xuất và trao đôi hàng hoá trong nên kinh tế nhiều

thành phần ở một nước kém phát triển về kinh tế làm nội dung cốt lõi Đây là mô hình kinh tế được xây dựng trên cơ sở tong kết thực tiễn chủ nghĩa xã hội của nước ta, vận

dụng một cách có phát triển sang tạo những quan điểm cơ bản của Lênin về “chính

sách kinh tế mới” vào những điều kiện lịch sử ở nước ta và thế gidi ngay nay, dac biệt

khi Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đô

- Thực hiện mô hình kinh tế mới nhằm mục tiêu căn bản, cấp thiết là tăng nhanh lực lượng sản xuất, từng bước cải thiện đời sống nhân dân, tạo cơ sở vật chất và xã

hội hoá từng bước nên sản xuất xã hội

- Thực tiễn kinh tế đất nước từ khi chuyển sang mô hình kinh tế mới đã và đang chứng minh tính khách quan khoa học, tính hiệu quả cao của mô hình kinh tế đó Chỉ trong một thời gian ngăn mô hình kinh tế mới đã đem lại những thành tựu rất quan trọng, góp phần quyết định đưa nước ta thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội gay gắt và tạo ra những tiền đề cho thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đây mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

- Là một mô hình kinh tế hoàn toàn mới chưa hề có trong lịch sử, mà thời gian

đưa vào thực hiện chưa được bao lâu nên chúng ta chưa thể xem đó là mô hình đã

xong xuôi, hoản chỉnh Còn cần phải cói thời gian và kinh nghiệm thực tiễn để bố

sung, hoàn thiện mô hình đó

- Nói tóm lại, sau năm 1986 nền kinh tế nước ta đã đạt được thành tựu đáng kê

Nền kinh tế chuyến dần từ đóng sang mở, làm xuất hiện nhiều Thị trường với quy mô lớn; đời sống nhân dân được cải thiện, kinh tế đất nước tăng trưởng Song nước ta vẫn

là một nước chậm phát triển, công nghệ Kĩ thuật lạc hậu, nên kinh tế còn tồn tại nhiều

tro chu dao Trong nên kinh tế thị truong o nudc ta tôn tại ba loại hình sở hữu cơ bản: sở hữu toàn dán, sở hư tập thể, sở hữu tr nhân

Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ở nước ta, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ

đạo Việc xác định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo là sự khác biệt có tính chất bản chất giữa kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với kinh tế thị trường

cuả các nước khác Tính định hướng xã hội chủ nghĩa của nên kinh tế thị trường ở nước ta đã quy định kinh tế nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế

nhiều thành phần Bởi lẽ, mỗi một chế độ xã hội đều có một cơ sở kinh tế tương ứng với nó, kinh tế nhà nước, nói đúng ra kinh tế dựa trên chế độ công hữu bao gồm kinh

tế nhà nước và kinh tế hợp tác, tạo cơ sở kinh tế cho chế độ xã hội mới — xã hội chủ

nghĩa

2 Về quan hệ phân phối:

Nước ta thực hiện nhiễu hình thức phân phối thu nhập: phân phối theo kết qủa lao động và hiệu quả kinh tế, phân phối dựa trên mức đóng góp các nguôn lực và sản xuất kinh doanh, và phân phối thông qua các quỹ phúc lợi xã hội trong đó phân phối theo kết quả lao động giữ vai trò nòng cối, đi đôi với chính sách điều tiết thu nhập

một cách hợp lí

Như đã biết, mỗi chế độ xã hội có một chế độ phân phối tương ứng với nó Chế độ

phân phối do quan hệ sản xuất thống trị, trước hết là quan hệ sở hữu quyết định Phân

phối có liên quan đến chế độ chính tri, xã hội Chủ nghĩa xã hội có đặc trưng riêng về

sở hữu do đó chế độ phân phối cũng có đặc trưng riêng, phân phối theo lao động là đặc trưng riêng của chủ nghĩa xã hội

Mà thu nhập của người lao động không phải chỉ giới han ở giá trỊ sức lao động, mà nó

phải vượt qua đại lượng đó, nó phụ thuộc chủ yếu vào kết quả lao động và hiệu quả

kinh tế Việc đo lường trực tiếp lao động là một vẫn đề quá phức tạp và kho khăn, nhưng trong nên kinh tế thị trường, có thể thong qua thị trường để đánh giá kết quả

lao động sự công hiến thực tế và dựa vào đó dé phân phối Kết hợp vấn đề lợi nhuận

với vẫn đề xã hội, kết hợp chặt chẽ những nguyên tắc phân phối của chủ nghĩa xã hội

và nguyên tắc của kinh tế thị trường