Giải pháp khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách nhà nước việt nam 2012 2014

MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG, BIỂU LỜI MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH 1 1 Khái niệm và vai trò của Ngân sách Nhà nước 1 1 1 Khái niêm Ngân sách Nhà nước 1 1 2 Vai[.]

LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ THÂM HỤT NGÂN SÁCH

Khái niệm và vai trò của Ngân sách Nhà nước

1.1.Khái niêm Ngân sách Nhà nước

502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared

1.2.1 Huy động các nguồn Tài chính đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước Để đảm bảo cho hoạt động của nhà nước trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội đòi hỏi phải có những nguồn tài chính nhất định Những nguồn tài chính này được hình thành từ các khoản thu thuế và các khoản thu ngoài thuế Đây là vai trò lịch sử của Ngân sách nhà nước mà trong bất kỳ chế độ xã hội nào, cơ chế kinh tế nào ngân sách nhà nước đều phải thực hiện.

1.2.2 Góp phần ổn định giá cả và chống lạm phát Đặc điểm nổi bật của nền kinh tế thị trường là sự cạnh tranh giữa các nhà doanh nghiệp nhằm đạt được lợi nhuận tối đa, các yếu tố cơ bản của thị trường là cung cầu và giá cả thường xuyên tác động lẫn nhau và chi phối hoạt động của thị trường Nên để định ổn giá cả, Chính phủ có thể tác động vào cung hoặc cầu hàng hóa trên thị trường thông qua thuê quan hay chính sách chi tiêu của NSNN Khi giá cả trên thị trường tăng lên hoặc giảm xuống, Nhà nước có thể thực hiện bình ổn giá cả trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, ổn định sản xuất nhờ các quỹ dự trữ nhà nước về hàng hóa và tài chính được dự trữ hằng năm Đồng thời, trong quá trình bình điều tiết thị trường NSNN còn tác động đến thị trường tiền tệ và thị trường vốn thông qua việc sử dụng các công cụ tài chính như: phát hành trái phiếu chính phủ, thu hút viện trợ nước ngoài, tham gia mua bán chứng khoán trên thị trường vốn… qua đó góp phần kiểm soát lạm phát.

1.2.3 Là công cụ định huớng phát triển sản xuất Để định hướng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhà nước sử dụng công cụ thuế và chi ngân sách Bằng công cụ thuế một mặt tạo nguồn thu cho ngân sách, mặt khác nhà nước sử dụng thuế với các loại thuế, các mức thuế suất khác nhau sẽ góp phần kích thích sản xuất phát triển và hướng dẫn các nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư vào những vùng những lĩnh vực cần thiết để hình thành cơ cấu kinh tế theo hướng đã định Đồng thời, với các khoản chi phát triển kinh tế, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, vào các ngành kinh tế mũi nhọn… nhà nước có thể tạo điều kiện và hướng dẫn các nguồn vốn đầu tư của xã hội vào những vùng, lĩnh vực cần thiết để hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý.

1.2.4 Là công cụ điều chỉnh thu nhập giữa các tầng lớp dân cư

Lý thuyết thâm hụt ngân sách nhà nước

A Thu thường xuyên (thuế, phí, lệ phí)

B Thu về vốn (bán tài sản nhà nước)

 Lấy từ nguồn dự trữ

(=cho vay mới – thu nợ gốc)

Công thức thâm hụt ngân sách một năm:

Thâm hụt NSNN = Tổng chi – Tổng thu

Phân loại thâm hụt ngân sách

Thâm hụt ngân sách được chia làm hai loại: Thâm hụt cơ cấu, thâm hụt chu kì.

- Giá trị tính ra tiền của thâm hụt cơ cấu và thâm hụt chu kì được tính như sau:

- Thâm hụt ngân sách thực có: liệt kê các khoản thu chi và thâm hụt tình bằng tiền trong một giai đoạn nhất đinh.

- Thâm hụt cơ cấu: tính toán thu, chi và thâm hụt của chính phủ sẽ là bao nhiêu nếu nền kinh tế đạt mức sản lượng tiềm năng.

Nguyên nhân gây ra thâm hụt ngân sách

- Do quản lí và điều hành ngân sách bất hợp

Và ngược lại, thực hiện chính sách giảm đầu tư và tiêu dùng của Nhà nước thì mức bội chi ngân sách nhà nước sẽ giảm bớt.

Tác động của thâm hụt ngân sách tới nền kinh tế

Trong một số trường hợp, thâm hụt ngân sách như là một công cụ chính sách tài khóa để tăng trưởng kinh tế.

5.2.1 Thâm hụt NSNN – một trong những nguyên nhân gây ra lạm phát.

+ Chính phủ có thêm nguồn thu nhập (thuế lạm phát)

+ Lạm phát có thể làm lãi suất danh nghĩa tăng ít hơn bản thana của lạm phát.

5.2.2.Tác động của thâm hụt ngân sách tới cán cân thương mại

5.2.3 Thâm hụt NSNN ảnh hưởng tới lãi suất

5.2.4 Thâm hụt NSNN ảnh hưởng tới nợ công

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2012 - 2014

Dự toán cân đối ngân sách

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng khóa XI, kế hoạch phát triển KT –

Bảng 2.1: Bảng phân tích số liệu cơ cấu dự toán ngân sách nhà nước giai đoạn 2012 – 2014 (Nguồn: mof.gov.vn) Đơn vị: tỷ đồng

A TỔNG THU CÂN ĐỐI NSNN 740,500 816,000 782,700

3 Thu cân đối từ hoạt động XNK 153,900 166,500 154,000

C TỔNG CHI CÂN ĐỐI NSNN 903,100 978,000 1,006,700

1 Chi đầu tư phát triển 180,000 175,000 163,000

2 Chi trả nợ và viện trợ 100,000 105,000 120,000

Chi phát triển sự nghiệp kinh tế - xã hôi, quốc phòng, an ninh, quản lý hành chính 704,400

5 Chi thực hiện cải cách tiền lương 59,300 156,000

6 Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính 100 100 100

BỘI CHI NGÂN SÁCH NHÀ

Tỷ lệ bội chi ngân sách so với GDP 4.8% 4.8% 5.3%

2.3 Thực trạng thu chi ngân sách Việt Nam giai đoạn 2012 – 2014

2.3.1 Thực hiện thu NSNN giai đoạn 2012 - 2014

Nhìn chung tổng thu NSNN qua 3 năm có sự dao động đáng kể, tăng 45.613 tỷ đồng từ năm 2012 – 2013 và tăng 46.545 tỷ đồng từ năm 2013 – 2014.

Bảng 2.2 : BẢNG PHÂN TÍCH SỐ LIỆU THỰC HIỆN THU NGÂN

SÁCH NHÀ NƯỚC 2012 -2014 (nguồn: mof.gov.vn) Đơn vị: tỷ đồng

Thu NSNN và viện trợ

Thu từ KVDN đầu tư nước ngoài

Thu từ KV công thương nghiệp - ngoài quốc doanh

Thuế sử dụng đất nông nghiệp

Thuế thu nhập cá nhân

Thuế bảo vệ môi trường

Các loại phí, lệ phí

Các khoản thu về nhà, đất

11 Thu từ quỹ đất công ích, hoa lợi công sản tại 8

Thu cân đối từ hoạt động

Tổng thu từ hoạt động XNK

Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi trường hàng nhập khẩu

8 0,500 71,276 88.54 81,022 78,253 96.58 73,920 95,603 129.33 thuế GTGT hàng nhập khẩu (tổng thu)

Chuyển nguồn từ năm N-1 sang năm N

Biểu đồ 2.1: Thực hiện thu Ngân sách Nhà nước 2012 - 2014

Bảng 2.3: CƠ CẤU THỰC HIỆN THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

STT Chỉ tiêu Quyết toán

A Thu NSNN và viện trợ (I+II+III+IV) 734883 100 828,348 100 877,697 100

1 Thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước 142838 19.44 189,076 22.83 188,062 21.43

2 Thu từ KVDN đầu tư nước ngoài 82546 11.23 111,241 13.43 123,802 14.11

Thu từ KV công thương nghiệp - ngoài quốc doanh

4 Thuế sử dụng đất nông nghiệp 69 0.01 69 0.01 61 0.01

5 Thuế thu nhập cá nhân 44959 6.12 46,548 5.62 47,844 5.45

7 Thuế bảo vệ môi trường 12676 1.72 11,849 1.43 12,087 1.38

8 Các loại phí, lệ phí 11281 1.54 14,283 1.72 16,038 1.83

9 Các khoản thu về nhà, đất 54236 7.38 54,313 6.56 55,563 6.33

Thu từ quỹ đất công ích, hoa lợi công sản tại xã

II Thu từ dầu thô 140106 19.07 120,436 14.54 100,082 11.40

III Thu cân đối từ hoạt động XNK 107404 14.62 129,385 15.62 173,005 19.71

1 Tổng thu từ hoạt động

Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, bảo vệ môi

71276 9.70 78,253 9.45 95,603 10.89 trường hàng nhập khẩu thuế GTGT hàng nhập khẩu (tổng thu) 125817 17.12 142,614 17.22 157,335 17.93

2 Hoàn thuế GTGT nhập khẩu -89689 -12.20 -91,482 -11.04 -79,933 -9.11

B Chuyển nguồn từ năm N-1 sang năm N 246690 33.57 192,461 23.23 189,557 21.60

2.3.2 Thực trạng chi NSNN giai đoạn 2012 – 2014

Nhìn chung trong 3 năm chi NSNN liên tục tăng về con số tuyệt đối, song vẫn đảm bảo bám sát dự toán được phê duyêt.

Năm 2012 là năm thứ hai trong thời kỳ ổn định ngân sách mới (2011-

Bảng 2.4: BẢNG PHÂN TÍCH THỰC HIỆN CHI NGÂN SÁCH NHÀ

NƯỚC 2012 – 2014 (Nguồn: mof.gov.vn) Đơn vị: tỷ đồng

TT Chỉ tiêu DT 2012 QT 2012

Tỷ lệ (%) DT 2013 QT 2013 tỷ lệ (%) DT 2014 QT 2014

Chi đầu tư phát triển 180,000 268,812 149.34 175,000 271,680 155.25 163,000 248,452 152.42 II

Chi trả nợ và viện trợ 100,000 105,838 105.84 105,000 112,055 106.72 120,000 131,940 109.95 III

Chi giáo dục - đào tạo, dạy nghề 135,920 127,136 93.54 164,401 155,604 94.65 174,480 174,777 100.17 2

Chi khoa học, công nghệ 7,160 5,918 82.65 7,733 6,593 85.26 7,680 7,028 91.51

Chi thực hiện cải cách tiền lương 59,300 15,600 0.00

Chi bỏ sung quỹ dự trữ tài chính 100 441 441.00 100 253 253.00 100 299 299.00

Chi kết chuyển sang năm sau 192,461 189,557 235,506

Bảng 2.5: CƠ CẤU THỰC HIỆN CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Tỷ trọng (%) QT 2014 Tỷ trọng

I Chi đầu tư phát triển 268,812 27.47 271,680 24.97 248,452 22.51

II Chi trả nợ và viện trợ 105,838 10.82 112,055 10.30 131,940 11.95

Chi giáo dục - đào tạo, dạy nghề 127,136 12.99 155,604 14.30 174,777 15.83

2 Chi khoa học, công nghệ 5,918 0.60 6,593 0.61 7,028 0.64

Chi thực hiện cải cách tiền lương

Chi bỏ sung quỹ dự trữ tài chính 441 0.05 253 0.02 299 0.03

B Chi kết chuyển sang năm sau 192,461 19.67 189,557 17.42 235,506 21.33

Biều đồ 2.2: Thực hiện chi Ngân sách Nhà nước 2012 – 2014

Những thành tựu đạt được

2.3.3 Thực trạng thâm hụt ngân sách nhà nước và tác động

GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VIỆT NAM 2012 -2014

Tăng thu, giảm chi

Vay nợ trong nước

Vay nước ngoài

Sử dụng dự trữ ngoại tệ

Phát hành tiền

Tiêu đề	Giải pháp khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách nhà nước Việt Nam giai đoạn 2012 - 2014
Tác giả	Nhóm tác giả
Trường học	Đại học Kinh tế Quốc dân
Chuyên ngành	Kinh tế
Thể loại	Báo cáo nghiên cứu
Năm xuất bản	2014
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	91,12 KB