Hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố hà nội thực trạng và giải pháp

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ kinh tể với đề tài “Hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố Hà Nội - Thực tr

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ kinh tể với đề tài “Hoạt động quản lý

nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp” là công trình

nghiên cứu độc lập của tôi, những số liệu sử dụng trong công trình là hoàn toàn trung thực và luận văn này chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào

Tác gia

Đỗ Thi Nôi

Đe hoàn thành luận văn thạc sỹ kinh tế với đề tài “Hoạt động quản lý

nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp”, tác giả đã

nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, đồng nghiệp, các cơ quan, đơn vị

đã cung cấp tư liệu, tham gia ý kiến đóng góp và hỗ trợ trong quá trình nghiên

9 _ r

_ r -4- Ạ • *2 1 _ _ _ _ _

-cứu đê viết luận văn

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn TS Trần Khánh Hưng đã tận tâm hướng dẫn trong suốt quá trình nghiên cứu và bảo vệ đề tài

Cuối cùng, tác giả chân thành cảm ơn các thầy, cô phản biện đã đọc và chỉ

ra những thành công cũng như hạn chế của luận văn đê tác giả có cơ hội tiếp thu

và hoàn thiện đề tài

Hà Nội, tháng 10 năm 2014

T á c giả

Đỗ Thi Nôi

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIÊU, BIỂU ĐỒ, so ĐÒ

Chunmgl: MỘT SÓ VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI 6 VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀXỬLÝ RÁC THẢI SINH HOẠT

1.1 Khái niệm rác thải sinh hoạt và vai trò của hoạt động thu gom và 6

xử lý rác thải sinh hoạt

1.1.1 Khái niệm và phân loại rác thải sinh hoạt 61.1.2 Vai trò của hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt 8

1.2 Công tác quản lý nhà nước đối VOT hoạt động thu gom, xử 11

lý rác thải sinh hoạt

1.2.1 Khái niệm về quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và 11

xử lý rác thải sinh hoạt

1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử 12

lý rác thải sinh hoạt

1.3 Các nnân tố ảản hưởnn đến hoạt đđnn quủả 1 ý nnà nước về 22 lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ợ khu vực nông thôn

1.3.2 Hoạt động của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu 24 gom và xử lý rác thải

1.3.4 Sự phát trien của kỳ thuật, công nghệ xử lý rác thải 27

Chương II: THỤC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC DÓI 28 VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT

TRÊN ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN NGOẠI THÀNH THUỘC HÀ NỘI

2.1 Tìnn hìnn rác thỏi sinn hhạt trên đui bàn các hhuện nnooậ 22 thành Hà Nội và những vấn đề đặt ra đối vói hoạt động thu gom

và xử lý

2.1.3 Thành phần rác thải sinh hoạt rất đa dạng 302.2 TTuc trạnn hoọt đônn quủả lýnhà nước đổi vói hoọt đđnn thu ggm, 32!

xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

2.2.1 về công tác tổ chức hệ thong bộ máy quản lý nhà nớCc óề hoạt 32 động thu gom óà xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại

thành Hà Nội

2.2.2 về ban hành các chính sách đối vci hoạt động thu gom óà xử 37

lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành

2.2.3 về to chức óà quản lý mô hình đối óCi hoạt động thu gom, óận 43 chuyển rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

2.2.4 óề công tác quy hoạch óà đầu tớ xây dcng các khu xử lý tập 47 trung rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

2.2.5 Quản lý hoạt động xử lý hrc thai hinb 512.2.6 Kiểm tra, giám sát óà xử lýcác tnicrng h(Ọ9 vi phạm 52

2.3 Đánh giá chung về hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt 54 động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện

ngoại thành Hà Nội

Chương III: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG QUẢN 60

LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀ xử

LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN

huyện ngoại thành Hà Nội

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng

đội ngũ cán bộ thực hiện chức năng quản lý các hoạt động thu gom, 63

xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

3.2.2 Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý hoạt động thu 64 gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn cá huyện ngoại thành Hà Nội

3.2.3 Hoàn thiện quy hoạch và đầu tư xây dựng mạng lưới các điểm 67 thu gom, tập kết và xử lý rác thải sinh hoạt

3.2.4 Tổ chức các mô hình thu gom rác thải sinh hoạt phù hợp với 68 từng địa phương

3.2.5 Tăng cường hoạt động quản lý việc xử lý chất thải rắn 723.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với hoạt động thu 77gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn; Xử lý kịp thời, kiên quyết

các vi phạm trong quá trình thu gom và xử lý rác thải

3.2.7 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận 78 thức về bảo vệ môi trường

3.3 Những kiến nghị nhằm tăng cường hoạt động quản lý nhà 79 nước đối vói các hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên

địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Từ viết tắt Được hiểu là

Trang Danh muc bans:

Bảng 2.1: Hiện trạng các điểm xử lý rác thải của Thành phố Hà Nội 48

Danh mục biểu đồ:

Biểu đồ 2.1: Lượng rác thải của huyện cao nhất theo ngày năm 2013 29

Biểu đồ 2.2: Thành phần rác thải sinh hoạt tiếp nhận tại các khu xử 31

lý ngoại thành Hà Nội năm 2013

Biểu đồ 2.3: Số lượng các doanh nghiệp và HTX hoạt động trong lĩnh 40 vực thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn các huyện thuộc Hà Nội

Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ ngân sách các huyện chi lương cho công nhân viên 41

Biểu đồ 2.5: Sổ doanh nghiệp xử lý rác thải bị xử lý 53

Danh muc sơ đồ:

Sơ đồ 1.1: Quy trình thu gom rác thải sinh hoạt 19

Hình 3.1: Mô hình thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt rắn 69

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Qưốc DÃN

- S0K) Ê2

G8G8 -HOẠTĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ Nước ĐỐI VÓI HOẠT ĐÔNG THU GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI

CHUYÊN NGÀNH: LỊCH sử KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2014

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thời gian qua, tốc độ đô thị hoá và công nghiệp hoá nhanh ở thủ đô Hà Nội

đã làm nảy sinh hàng loạt các vấn đề về kinh tế, xã hội và môi trường mà sự quá tải của rác thải sinh hoạt trên địa bàn, không chỉ ở các đô thị mà còn ở tất cả các huyện, là một trong sổ những vấn đề nổi bật Theo ước tính của các chuyên gia, tổng lượng rác thải phát sinh trên địa bàn 18 huyện vùng nông thôn ngoại thành

Hà Nội khoảng 2.200 tấn/ngày, tuy nhiên tỉ lệ thu gom trung bình mới đạt khoảng từ 75-80%, hơn nữa tỷ lệ rác thải được xử lý đạt tiêu chuẩn còn thấp Tình trạng này nếu tiếp diễn sẽ gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến môi sinh, môi trường, gây khó khăn cho các hoạt động kinh

tế mà sẽ còn làm gia tăng nguồn lực cho công tác thu gom và xử lý rác thải Vì vậy, vấn đề thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở các huyện ngoại thành đã, đang

và tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hà Nội bởi nếu không khắc phục

Thực tế cũng cho thấy, mặc dù các cấp chính quyền Hà Nội đã có nhiều chính sách cụ thể đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn các huyện ngoại thành, đồng thời tăng cường hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực này và đã mang lại những tác động tích cực, tuy nhiên những chính sách này vẫn còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế, bất cập Ở một số huyện, công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt mới chỉ thực hiện ở các thị trấn và một số xã lân cận, những xã nằm xa trung tâm huyện, khu vực miền núi, trung du rác thải sinh hoạt vẫn chưa được thu gom để xử lý tập trung Lượng rác thải chôn lấp tại chồ

ở nhiều huyện chiếm tỉ lệ từ 50 đến 60% và các điểm chôn lấp này nằm rải rác ở nhiều tuyến đường, ngõ xóm gây ô nhiễm môi trường Việc quy định mức thu phí và đơn giá vệ sinh môi trường trên địa bàn nông thôn chưa phù hợp với thực

tế ở địa phương Thực trạng này đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết đối với công tác quản lý nhà nước về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn Do vậy, việc đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động quản lý nhà nước

về thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội, đặc biệt là chỉ rõ những mặt hạn chế, bất cập cùng nguyên nhân của nó làm

cơ sở cho việc đề xuất những giải pháp khắc phục là vấn đề hết sức cấp thiết

Đó là lí do học viên chọn đề tài nghiên cứu: “Hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sình hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp”.

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Phát triển bền vững là mục tiêu của phần lớn các quốc gia trên thế giới hiện nay Vì vậy, bên cạnh các vấn đề về phát triển kinh tế - xã hội thì vấn đề bảo vệ môi trường đã và đang trở thành một vấn đề cấp bách đổi với Việt Nam trong các nỗ lực hướng tới việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững Đây cũng là chủ đề được quan tâm nghiên cứu bởi nhiều tổ chức và học giả trong nước Đến nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này được công bổ Có thể nêu ra một số công trình tiêu biểu như:

- Công trình nghiên cứu của Đỗ Đức Quân (2006), “Giải pháp cơ bản nhằm

nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà nước về bảo vệ mói ưường ở nước ta hiện nay”, tập trung bàn luận về vai trò của nhà nước cũng như các hoạt động của nhà

nước về vấn đề bảo vệ môi trường, trong đó có đề cập đến các phương pháp, công cụ mà nhà nước sử dụng nhằm mục tiêu bảo vệ môi trường

- Nguyễn Thị Thơm, An Như Hải (2011) với công trình “Nâng cao hiệu lực

quản lý nhà nước về môi trường”, về nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường”, nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động quản lý nhà

nước về môi trường Công trình này tập trung bàn luận về các tiêu chí đánh giá

hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường và đánh giá thực tiễn hiệu lực quản lý nhà nước về lĩnh vực môi trường ở nước ta thời gian qua.

- Một số công trình nghiên cứu về việc sử dụng các công cụ kinh tế trong bảo vệ môi trường như công trình của Trần Thanh Lâm (2006), “Quản lý môi

trường bằng công cụ kỉnh tế”, công trình của Đỗ Nam Thắng, Phạm Văn Lợi, Tạ

Đình Thi (2011), “Các công cụ kinh tế trong quản ỉỷ môi trường: Kỉnh nghiệm

quốc tế và thực tiễn áp dụng ở Việt Nam” đã xem xét vấn đề áp dụng các công

cụ kinh tế trong quản lý môi trường ở Việt Nam

- Cũng có một sổ ít các công trình nghiên cứu khác tập trung vào vấn đề khuyến khích, hồ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường như Vũ Xuân Nguyệt Hồng (2008), “Cơ chế chính sách thúc đẩy doanh

nghiệp đầu tư cho bảo vệ môi trường” Luận văn thạc sỳ kinh tế của Vũ Văn

Chỉnh (2011) “Hoạt động ho trợ tài chính của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam

đôi với các doanh nghiệp Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp” tập trung

nghiên cứu các chính sách ưu đãi và miễn giảm thuế, và các chính sách tín dụng

ưu đãi cho các doanh nghiệp thực hiện các dự án khắc phục ô nhiễm môi trường, các dự án sản xuất sạch, v.v trong đó có hoạt động xử lý rác thải sinh hoạt nhằm mục đích bảo vệ môi trường

- Đối với vấn đề thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt cũng có một số công

trình nghiên cứu như: Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011) trong Báo cáo quy hoạch rác thải tại Việt Nam đã trình bày những cách thức xử lý rác thải khác

nhau ở các nước trên thế giới Công trình nghiên cứu về xử lý rác thải hữu cơ bằng phương pháp lên ủ sinh học, áp dụng cho các tỉnh đồng bằng ven sông Hồng (Nguyễn Thị Kim Thái, 2008) đã đưa ra những hệ thống áp dụng công nghệ ủ vi sinh, xử lý ngay tại các hộ gia đình tại đồng bằng sông Hồng và cách thức xử lý chất thải rắn thông qua nhiều hình thức quản lý khác nhau, thông qua

xử lý bằng lò cao, bằng khí hay chôn lấp Nghiêm Vân Khanh (2012) nghiên cứu hướng khuyến khích xử lý rác thải bằng công nghệ thân thiện với môi

trường, và tập trung phân tích những loại rác thải có thể tái chế được Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Thái Nguyên (2012) cũng đã nghiên cứu các nhóm rác thải công nghiệp dạng rắn để tìm hiểu cách thức xử lý tốt nhất Các công trình này chủ yếu tập trung bàn về khía cạnh kỹ thuật xử lý rác thải rắn.

- Nghiên cứu về vấn đề thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn Hà Nội mới chỉ có công trình của Nguyễn Thế Chinh (2005), “Nghiên cứu cơ chế tài chính

nhằm khuyến khích tư nhán tham gia vào thu gom và vận chuyển rác thải trên địa bàn Hà Nộĩ\ Nội dung công trình mới chỉ đề cập tới vấn đề xã hội hoá hoạt

động thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn thành phổ Hà Nội và cơ chế, chính sách khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân đầu tư vào lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Như vậy, có thể thấy rằng hiện vẫn còn nhiều khoảng trống nghiên cứu về chủ đề hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt Riêng về hoạt động quản

lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội thì chưa có công trình nghiên cứu nào Vì vậy đề tài sẽ có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội thời gian qua, chỉ ra những mặt được, những mặt còn hạn chế và những nguyên nhân của chúng

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và xử lý rác thải

- Phạm vi nghiên cứu:

+ về nội dung: Đề tài luận văn chỉ tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt

+ Địa bàn nghiên cứu: Các huyện ngoại thành thuộc Hà Nội

- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2010 đến năm 2013

5 Phương pháp nghiên cứu

Cách tiếp cận nghiên cứu của đề tài là từ khái quát lý luận đến thực tiễn, từ làm rõ các vấn đề lý luận về hoạt động quản lý nhà nước đối với công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt để đi sâu vào phân tích thực trạng hoạt động này

ở địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Trong nghiên cứu, đề tài luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau Đó là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp lôgic; Các phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp thống kê

Dữ liệu sử dụng trong phân tích chủ yếu là các dữ liệu thứ cấp được thu thập

từ nhiều nguồn và chủ yếu là từ các báo cáo của các cơ quan quản lý nhà nước

về môi trường của Hà Nội

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cẩu thành 3 chương:

Chương I: Một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Chương II: Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với họat động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Chương III: Giải pháp tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt

động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Chương I MỘT SỐ VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT

1.1 Khái niệm rác thải sinh hoạt và vai trò của hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Rác thải sinh hoạt được hiểu là loại chất thải được tạo ra trong quá trình sinh hoạt của con người, không bao gồm hoạt động sản xuất - kinh doanh Tuy là chất thải nhưng một số loại trong số đó có thể vẫn có giá trị đối với đời sổng kinh tế - xã hội của con người khi được thu gom, tái chế để sử dụng và để thuận lợi cho việc quản lý, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt một cách hiệu quả, người ta thường phân chia thành các loại khác nhau dựa trên những các tiêu chí khác nhau Tuy nhiên trong thực tế, việc phân loại rác thải sinh hoạt chỉ mang tính tương đối Mục đích chính của việc phân loại là nhàm lựa chọn cách thức thu gom và xử lý rác thải cho phù hợp

Hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt có vai trò giảm thiểu nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và phục vụ cho việc tái chế nguồn nguyên liệu cho các hoạt động sản xuất kinh doanh

1.2 Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt

Quản lý nhà nước về hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt có thể hiểu

là việc nhà nước sử dụng các công cụ của mình để điều chỉnh hành vi của các đối tượng liên quan đến các hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt

Chủ thê quản lý các hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt là nhà nước và khách thể quản lý bao gồm tất cả các đối tượng liên quan đển toàn bộ quy trình thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt: Các đối tượng xả thải (người dân, các hộ gia đình, các cơ quan nhà nước trên địa bàn là đổi tượng trực tiếp xả

rác ra môi trường); Các đối tượng thực hiện việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt; và các đối tượng thực hiện việc xử lý rác thải sinh hoạt.

Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt bao gồm:

- To chức hệ thống bộ máy quản lý nhà nước về các hoạt động thu gom và

xử lý rác thải sinh hoạt

- Ban hành các chính sách về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt bao gồm các quy định và các tiêu chuẩn về thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt và các chính sách khuyến khích xã hội hoá hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

- Tô chức và quản lý các hoạt động thu gom, vận chuyên rác thải

- Quy hoạch và đầu tư xây dựng các khu xử lỷ tập trung rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành

- Quản lý hoạt động xử lý rác thải sinh hoạt

- Kiêm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

- Sự phát triển kinh tế - xã hội

- Hoạt động của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu gom và xử

lý rác thải sinh hoạt

- Thói quen xả rác của cư dân

- Sự phát triển của kỹ thuật, công nghệ xử lý rác thải

Chưong II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐÓI VỚI

HOẠT ĐỘNG THƯ GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TRÊN

ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN NGOẠI THÀNH HÀ NỘI

2.1 Tình hình rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

và những vấn đề đặt ra đối với hoạt động thu gom và xử lý

- Rác thải sinh hoạt phảt sinh hàng ngày ở mức khá cao

Theo sổ liệu thống kê của 18 huyện đến tháng 5/2012, tổng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trung bình ước khoảng 2.206 tấn/ngày; tỷ lệ bình quân tính theo đầu người tại khu vực nông thôn là 0,55 kg/người/ngày

- Nhiều điểm tồn đọng rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện

Tính đến hết năm 2013, tổng lượng rác thải sinh hoạt còn tồn đọng trên địa bàn các huyện ước trên 65.000 tấn Một sổ huyện có lượng rác thải tồn đọng lớn

là Phúc Thọ (15.000 tấn), Thường Tín (7.000 tấn), Quốc Oai (5.000 tấn), Ba Vì (8.000 tấn), Mỹ Đức (7.300 tấn), Chương Mỹ (15.000 tấn)

- Thành phần rác thải sinh hoạt rất đa dạng

Trong rác thải sinh hoạt, ngoài rác hữu cơ (như rác từ các hộ gia đình thải ra sau khi chế biển thức ăn, các loại xác động vật, cành cây ) chiếm tỷ trọng cao nhất - lên đến gần 42% - thì các loại còn lại trong chất thải sinh hoạt rắn chưa có loại nào chiếm trên 10%

Từ thực trạng tình hình rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện cho thấy, nếu các huyện không có những giải pháp tổ chức, quản lý tốt các hoạt động thu gom và xử lý chất thải sinh hoạt sẽ có những ảnh hưởng nghiêm trọng về môi trường sống và có những tác động tiêu cực đến các hoạt động phát triển kinh tế -

xã hội trên địa bàn

2.2 Thực trạng hoạt động quản lý nhà nưóc đối vói hoạt động thu gom, xử

lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

2.2.1 về công tác tổ chức hệ thống bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ưên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

UBND thành phổ Hà Nội đã hình thành hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành, đồng thời phân cấp cụ thể chức năng, nhiệm vụ quản lý cho các cơ quan ban, ngành có liên quan thể hiện ở Quyết định số 16/2013/QĐ-

UBND ngày 03/6/2013 của úy ban nhân dân thành pho Hà Nội.

2.2.2 về ban hành các chính sách đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sình hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành

Thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách đối với hoạt động thu gom

và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện thể hiện ở các văn bản: Quyết định số 50/2010/QĐ-UBND ngày ngày 09/10/2010 của UBND thành phố; Quyết định số 18/2011/QĐ-UBND ngày 15/6/2011 của UBND thành phố; Nghị quyết 03/2009/NQ-HĐND ngày 17/7/2009 của Hội Đồng nhân dân thành phố về

“Nhiệm vụ và các giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường bức xúc trên địa bàn thành phổ Hà Nội đến năm 2010”; Quyết định số 5385/QĐ-ƯBND ngày 20/11/2012 của UBND thành phổ về việc phê duyệt nhiệm vụ, đề cương Đe án

“Thu gom, quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện thuộc thành phố Hà Nội”; Quyết định số 16/2013/QĐ-UBND ngày 03/6/2013 của ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc ban hành quy định quản lý chất thải rắn thông thường trên địa bàn thành phố Hà Nội Nội dung các văn bản này bao quát toàn bộ các vấn đề liên quan đến các hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội Trong số các chính sách của thành phố về lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện nói riêng, toàn thành phố nói chung thì hai chính sách nổi bật, có ý nghĩa quan trọng đối với lĩnh vực này đó là: Chính sách khuyến khích xã hội hoả hoạt động thu gom

và xử lý rác thải và các quy định và các tiêu chuẩn về quy trĩnh thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt.

2.2.3 về tổ chức và quản lỷ mô hình đối với hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Hiện nay, việc tổ chức các hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội được chia làm 2 chặng:

+ Chặng 1: Thu gom rác thải trong dân (thu gom trực tiếp từ các cá nhân, hộ gia đình) về các điểm tập kết/trung chuyển

+ Chặng 2: Thu gom từ các điểm tập kết/trung chuyển về các khu xử lý rác thải tập trung theo quy định

Tính đến hết năm 2013, tổng lượng rác thải được thu gom và vận chuyển đi

xử lý của 18 huyện ước đạt 246.500 tấn

2.2.4 về công tác quy hoạch và đầu tư xây dựng các khu xử lý tập trung rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý rác thải sinh hoạt sau khi thu gom

từ các địa bàn sinh sống của dân cư, Thành phố Hà Nội đã quy hoạch và đầu tư xây dựng được 5 khu xử lý rác tập trung cấp thành phố, bao gồm: Khu liên hiệp

xử lý rác thải Nam Sơn - huyện Sóc Sơn; Nhà máy xử lý rác thải cầu Diễn - huyện Từ Liêm; Bãi xử lý rác Kiêu Kỵ - huyện Gia Lâm; Bãi rác núi Thoong - huyện Chương Mỹ; Bãi rác Xuân Sơn - Thị xã Sơn Tây

Bên cạnh các khu xử lý chất thải tập trung cấp thành phố, thành phố Hà Nội cũng đã tiến hành quy hoạch, đầu tư và khuyến khích đầu tư xây dựng các khu

xử lý chất thải rắn quy mô cấp huyện Từ năm 2010 đến nay, một số huyện đã triển khai đầu tư dự án xử lý rác thải như: Ba Vì (xã Tản Lĩnh), Mỹ Đức, ứng Hòa (xã Đông Lỗ, khu vực phía Nam huyện); Chương Mỹ (xã Đông Sơn), Thường Tín (khu vực phía Tây) Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có dự án nào được đưa vào khai thác, sử dụng

2.2.5 Quản lý hoạt động xử lý rác thải sinh hoạt

Cho đến nay, việc xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội chủ yếu được thực hiện bằng các hình thức chôn lấp hoặc đốt

2.2.6 Kiểm tra, giảm sát và xử lý các trường hợp vi phạm

Do đặc thù là lĩnh vực đặc biệt nên trong vòng 10 năm qua, trên địa bàn 18 huyện thuộc thành phố Hà Nội, chưa có bất cứ một trường hợp nào bị xử lý hình

sự Số vụ xử lý vi phạm hành chính còn rất ít, và còn dừng ở hình thức Điều này làm cho các doanh nghiệp rất dễ tránh và trốn nghĩa vụ theo các quy định của nhà nước So với các lĩnh vực khác trong ngành môi trường như xử lý rác thải công nghiệp thì xử lý vi phạm của rác thải sinh hoạt cũng không cao: toàn

18 huyện mới chỉ xảy ra 14 vụ trong năm 2013

2.3 Đánh giá chung về hoạt động quản lý nhà nước đối vói lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện thuộc Hà Nội

2.3.1 Mặt tích cực

- Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội đã từng bước được hoàn thiện từ cấp thành phố đến cấp huyện và xã, thị trấn, đặc biệt là đã có sự phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận Đồng thời, các cơ quan chức năng đã ban hành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật khá đầy đủ về quản lý các hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện

- Việc tố chức công tác tổ chức thu gom, vận chuyển rác thải trên địa bàn các huyện 2 bước là phù hợp với điều kiện hiện tại Nhờ đó, tỷ lệ thu gom và xử

lý rác thải sinh hoạt có xu hướng gia tăng Trong hơn 4 năm, việc thu gom và xử

lý rác thải trong 18 huyện đã đạt gần 80%, trong đó có một số huyện đạt tỷ lệ gần 100% như Mê Linh (99,5%), Thường Tín (92,5%) và nhiều huyện đạt tỷ lệ trên 90%

- Việc thực hiện chính sách khuyến khích xã hội hoá hoạt động thu gom và

xử lý rác thải đã thu hút thêm nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước tham gia các hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện với 13 đơn vị duy trì vệ sinh môi trường và 5 đơn vị xử lý chất thải sinh hoạt (chỉ có 01 đon vị của nhà nước)

- Các huyện thuộc thành phố Hà Nội đã và đang xây dựng thêm nhiều khu vực xử lý rác thải mới Tỷ lệ xử lý rác thải tại các bãi rác thải tăng với tốc độ 3% hàng năm, bằng 83% tổng rác thải thu về hàng ngày

- Hoạt động đầu tư xây dựng các cơ sở xử lý rác thải còn chậm, công nghệ

xử lý rác thải chưa theo kịp với tốc độ phát triển tăng trưởng rác

- Việc phân loại rác để tăng tỉ lệ tái chế mới chỉ dừng lại ở việc thí điểm, chưa được triên khai rộng rãi

- Quy trình kiểm tra, giám sát các trường hợp vi phạm trong hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt còn nhiều hạn chế, quá lỏng lẻo, mức độ xử phạm vi phạm pháp luật mới chỉ dừng ở mức xử phạm vi phạt hành chính mà chưa xử phạt vi phạm hình sự

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế

- Lượng chất thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn các huyện tăng trong điều kiện các khu xử lý rác thải tập trung của thành phố hiện đang trong tình trạng quá tải, không thể tiếp nhận toàn bộ lượng rác thải thu gom được từ các khu vực huyện ngoại thành

- Việc đề xuất các cơ chế, chính sách, mô hình tổ chức mới nhằm thực hiện công tác thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt ở khu vực nông thôn chưa thực

sự được quan tâm, quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp thực hiện thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt còn mang nặng tính chất hành chính

- Công tác quy hoạch xác định địa điểm các khu xử lý chất thải rắn tập trung ở khu vực nông thôn còn rất chậm Chính sách xã hội hóa chưa đủ mạnh

đê kích thích phát triến các doanh nghiệp, hợp tác xã cung cấp dịch vụ môi trường

- Quy định pháp luật ở lĩnh vực xử lý rác thải còn quá lỏng lẻo, chưa tạo

ra tiền đề để xử phạt, đồng thời chế tài xử phạt còn chưa đủ dừng ở mức răn đe,

do vậy, chưa đủ đê phạt nặng các doanh nghiệp, và bản thân các các ngành giám sát cũng chưa tạo ra được những căn cứ để tiến hành xử phạt

- Nhận thức về tác hại của chất thải sinh hoạt nói riêng và ô nhiễm môi trường của cộng đồng dân cư còn rất hạn chế

Chưong III GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐÓI VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT

TRÊN ĐỊA BÀN CÁC HUYỆN NGOẠI THÀNH HÀ NỘI

3.1 Mục tiêu và phương hướng về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

3.1.1 Dự bảo về tình hình rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội đến năm 2020

Dự kiến đến năm 2020, tổng số rác thải cần được xử lý trên toàn địa bàn thành phổ Hà Nội khoảng 19.653 nghìn tấn/năm, tương đương 5.384 tấn/ngày, tính riêng khối lượng rác thải cần xử lý tại các huyện là 2.642 tấn/ngày, mỗi nãm trung bình các huyện sẽ tăng thêm 3,67%/năm

3.1.2 Mục tiêu về thu gom và xử lỷ rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

- 100% các xã, thị trấn của 18 huyện có tổ chức thu gom chất thải rắn sinh hoạt, đạt tỷ lệ thu gom chất thải rắn tại các huyện trên 80% Trong đó: 40% được xử lý đảm bảo tiêu chuẩn môi trường Việt Nam, trong đó 50% được tái chế, tái sử dụng, thu hồi năng lượng hoặc sản xuất phân hữu cơ; 60% còn lại phải được chôn lấp và xử lý họp vệ sinh

- 100% các điểm tồn đọng rác thải đã đóng cửa trên địa bàn các huyện được phục hồi cảnh quan môi trường, xử lý triệt để các điểm tồn đọng rác thải nhằm tái sử dụng quỹ đất cho các mục đích phát triển khác của địa phương

- Đến năm 2020, phấn đấu 100% khối lượng chất thải rắn phát sinh tại các huyện được thu gom và xử lý (tái chế, tái sử dụng, tiêu hủy, chôn lấp) Trong đó, 70% được xử lý đảm bảo tiêu chuẩn môi trường, trong đó 60% được tái chế, tái

sử dụng, thu hồi năng lượng hoặc sản xuất phân hữu cơ; 30% còn lại phải được chôn lấp và xử lý hợp vệ sinh

3.1.3 Phương hướng tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ thực hiện chức năng quản lý hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

3.2.2 Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý hoạt động thu gom, xử

lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

3.2.3 Hoàn thiện quy hoạch và đầu tư xây dựng mạng lưới các điểm thu gom, tập kết và xử lý rác thải sinh hoạt

3.2.4 Tổ chức các mô hình thu gom rác phù hợp với từng địa phương

3.2.5 Tăng cường hoạt động quản lý việc xử lý chất thải rắn

3.2.6 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với hoạt động thu gom, xử lý chất thải rắn trên địa bàn; Xử lý kịp thời, kiên quyết các vi phạm trong quá trình thu gom và xử lý chất thải

3.2.7 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường

33 Một số kiến nghị nhằm tăng cưòng hoạt động quản lý nhà nước đối vói hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

KÉT LUẬN•

Thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt là một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm của toàn xã hội Do đặc điểm đây là những hoạt động mang tính chất công ích, thường không mang lại lợi nhuận cho các đối tượng thực hiện nên phần lớn hoạt động này do nhà nước đứng ra đảm nhiệm bên cạnh một sổ đơn vị

xã hội hoá vì vậy, để hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt đạt hiệu quả cao, hạn chế tối đa ảnh hưởng của nó đến môi trường thì việc tăng cường quản

lý nhà nước đối với lĩnh vực này là hết sức cần thiết Đe tài nghiên cứu: 'Hoạt

động quản lý nhà nước đối vói hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở Thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp" đã

hoàn thành các mục tiên nghiên cứu đặt ra Đó là:

Thứ nhất, hệ thống hoá để làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động

quản lý nhà nước đổi với lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, bao gồm nội dung quản lý nhà nước đổi với các hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Thứ hai, phân tích làm rõ thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với các

hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành

Hà Nội thời gian qua, chỉ ra những tác động tích cực, những mặt còn hạn chế và những nguyên nhân của chúng

Thứ ba, từ mục tiêu đối với vấn đề thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa

bàn các huyện ngoại thành Hà Nội, đề xuất phương hướng và các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đổi với vấn đề thu gom và xử

lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội trong thời gian tới để thực hiện các mục tiêu đề ra

LỜI MỞ ĐÀU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thời gian qua, tốc độ đô thị hoá và công nghiệp hoá nhanh ở thú đô Hà Nội

đã làm nảy sinh hàng loạt các vấn đề về kinh tế, xã hội và môi trường mà sự quá tải của rác thải sinh hoạt trên địa bàn, không chỉ ở các đô thị mà còn ở tất cả các huyện, là một trong số những vấn đề nổi bật Theo ước tính của các chuyên gia, tổng lượng rác thải phát sinh trên địa bàn 18 huyện vùng nông thôn ngoại thành

Hà Nội khoảng 2.200 tấn/ngày, tuy nhiên tỉ lệ thu gom trung bình mới đạt khoảng từ 75-80%, hon nữa tỷ lệ rác thải được xử lý đạt tiêu chuẩn còn thấp Tình trạng này nếu tiếp diễn sẽ gây ra nhiều ânh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến môi sinh, môi trường, gây khó khăn cho các hoạt động kinh

tế mà sẽ còn làm gia tăng nguồn lực cho công tác thu gom và xử lý rác thải Vì vậy, vấn đề thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở các huyện ngoại thành đã, đang

và tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hà Nội bởi nếu không khàc phục

Thực te cũng cho thấy, mặc dù các cẩp chính quyền Hà Nội đã có nhiều chính sách cụ thể đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn các huyện ngoại thành, đồng thời tăng cường hoạt động quản lý nhà nước về lĩnh vực này và đã mang lại những tác động tích cực, tuy nhiên những chính sách này vẫn còn bộc lộ nhiều điểm hạn chể, bất cập Ở một sổ huyện, công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt mới chỉ thực hiện ở các thị trấn và một số xã lân cận, những xã nằm xa trung tâm huyện, khu vực miền núi, trung du rác thải sinh hoạt vẫn chưa được thu gom để xử lý tập trung Lượng rác thải chôn lấp tại chồ

ở nhiều huyện chiếm tỉ lệ từ 50 đến 60% và các điểm chôn lấp này nằm rải rác ở nhiều tuyến đường, ngõ xóm gây ô nhiễm môi trường Việc quy định mức thu phí và đơn giá vệ sinh môi trường trên địa bàn nông thôn chưa phù hợp với thực

tế ở địa phương Thực trạng này đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết đối với công tác quản lý nhà nước về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn Do vậy, việc đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động quản lý nhà nước

về thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội, đặc biệt là chỉ rõ những mặt hạn chế, bất cập cùng nguyên nhân của nó làm

cơ sở cho việc đề xuất những giải pháp khắc phục là vẩn đề hết sức cấp thiết

Đó là lí do học viên chọn đề tài nghiên cứu: “Hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ở thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp”.

2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Phát triển bền vững là mục tiêu của phần lớn các quốc gia trên thế giới hiện nay Vì vậy, bên cạnh các vấn đề về phát triển kinh tế - xã hội thì vẩn đề bảo vệ môi trường đã và đang trở thành một vấn đề cấp bách đoi với Việt Nam trong các nồ lực hướng tới việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững Đây cũng là chủ đề được quan tâm nghiên cứu bởi nhiều tổ chức và học giả trong nước Đen nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này được công bổ Có thể nêu ra một số công trình tiêu biểu như:

- Công trình nghiên cứu của Đồ Đức Quân (2006), “Giải pháp cơ bản nhằm

năng cao hiệu quả hoạt động của nhà nước về bảo vệ môi trường ở nước ta hiện naý\ tập trung bàn luận về vai trò của nhà nước cũng như các hoạt động của nhà

nước về vấn đề bảo vệ môi trường, trong đó có đề cập đến các phương pháp, công cụ mà nhà nước sử dụng nhằm mục tiêu bảo vệ môi trường

- Nguyễn Thị Thơm, An Như Hải (2011) với công trình "Nâng cao hiệu lực

quản lý nhà nước về môi trường”, về nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường”, nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động quản lý nhà

nước về môi trường Công trình này tập trung bàn luận về các tiêu chí đánh giá

hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường và đánh giá thực tiễn hiệu lực quản lý nhà nước về lĩnh vực môi trường ở nước ta thời gian qua.

- Một số công trình nghiên cứu về việc sử dụng các công cụ kinh tế trong bảo vệ môi trường như công trình của Trần Thanh Lâm (2006), “Quản lý môi

trường bằng công cụ kinh tế", công trình của Đồ Nam Thắng, Phạm Văn Lợi, Tạ

Đình Thi (2011), “Các công cụ kinh tê trong quản lý môi trường: Kinh nghiệm

quốc tế và thực tiễn ảp dụng ở Việt Nam" đã xem xét vấn đề áp dụng các công

cụ kinh tế trong quản lý môi trường ở Việt Nam

- Cũng có một số ít các công trình nghiên cứu khác tập trung vào vấn đề khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường như Vũ Xuân Nguyệt Hồng (2008), “Cơ chế chỉnh sách thúc đẩy doanh

nghiệp đầu tư cho bảo vệ môi trường" Luận văn thạc sỹ kinh tế của Vũ Văn

Chỉnh (2011) “Hoạt động hô trợ tài chính của Quỳ Bảo vệ môi trường Việt Nam

đối với các doanh nghiệp Thực trạng, kỉnh nghiệm và giải pháp" tập trung

nghiên cứu các chính sách ưu đãi và miễn giảm thuế, và các chính sách tín dụng

ưu đãi cho các doanh nghiệp thực hiện các dự án khắc phục ô nhiễm môi trường, các dự án sản xuất sạch, v.v trong đó có hoạt động xử lý rác thải sinh hoạt nhằm mục đích bảo vệ môi trường

- Đối với vấn đề thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt cũng có một số công trình nghiên cứu như: Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011) trong Bảo cáo quy

hoạch rác thải tại Việt Nam đã trình bày những cách thức xử lý rác thải khác

nhau ở các nước trên thế giới Công trình nghiên cứu về xử lý rác thải hữu cơ bằng phương pháp lên ủ sinh học, áp dụng cho các tỉnh đồng bằng ven sông Hồng (Nguyễn Thị Kim Thái, 2008) đã đưa ra những hệ thống áp dụng công nghệ ủ vi sinh, xử lý ngay tại các hộ gia đình tại đồng bằng sông Hồng và cách thức xử lý chất thải rắn thông qua nhiều hình thức quản lý khác nhau, thông qua

xử lý bằng lò cao, bằng khí hay chôn lấp Nghiêm Vân Khanh (2012) nghiên cứu hướng khuyến khích xử lý rác thải bằng công nghệ thân thiện với môi

trường, và tập trung phân tích những loại rác thải có thể tái chế được Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Thái Nguyên (2012) cũng đã nghiên cứu các nhóm rác thải công nghiệp dạng rắn để tìm hiểu cách thức xử lý tốt nhất Các công trình này chủ yếu tập trung bàn về khía cạnh kỹ thuật xử lý rác thải rắn.

- Nghiên cứu về vấn đề thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn Hà Nội mới chỉ có công trình của Nguyễn Thế Chinh (2005), “Nghiên cứu cơ chế tài chính

nhăm khuyên khích tư nhân tham gia vào thu gom và vận chuyến rác thải trên địa bàn Hà Nội” Nội dung công trình mới chỉ đề cập tới vấn đề xã hội hoá hoạt

động thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn thành phố Hà Nội và cơ chế, chính sách khuyến khích khu vực kinh te tư nhân đầu tư vào lĩnh vực thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Như vậy, có thể thấy ràng hiện vẫn còn nhiều khoảng trống nghiên cứu về chủ đề hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt Riêng về hoạt động quản

lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội thì chưa có công trình nghiên cửu nào Vì vậy đề tài sẽ có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội thời gian qua, chỉ ra những mặt được, những mặt còn hạn chế và những nguyên nhân của chúng

- Đe xuất các giải pháp nhằm tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải

- Phạm vi nghiên cứu:

+ về nội dung: Đề tài luận văn chỉ tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt

+ Địa bàn nghiên cứu: Các huyện ngoại thành thuộc Hà Nội

- Thời gian nghiên cứu: từ năm 2010 đến năm 2013

5 Phương pháp nghiên cứu

Cách tiếp cận nghiên cứu của đề tài là từ khái quát lý luận đến thực tiền, từ làm rõ các vẩn đề lý luận về hoạt động quản lý nhà nước đối với công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt để đi sâu vào phân tích thực trạng hoạt động này

ở địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Trong nghiên cứu, đề tài luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau Đó là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp lôgic; Các phương pháp phân tích, tổng hợp; phương pháp thống kê

Dừ liệu sử dụng trong phân tích chú yếu là các dừ liệu thứ cấp được thu thập

từ nhiều nguồn và chủ yếu là từ các báo cáo của các cơ quan quản lý nhà nước

về mòi trường của Hà Nội

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 3 chương:

Chương I: Một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Chương II: Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với họat động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Chương III: Giải pháp tăng cường hoạt động quản lý nhà nước đổi với hoạt

động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ưên địa bàn các huyện ngoại thành Hà Nội

Chương I MỘT SÓ VÁN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THU GOM VÀ xử LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT

1.1 Khái niệm rác thải sinh hoạt và vai trò của hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

1.1.1 Khái niệm và phân loại rác thải sinh hoạt

Rác thải sinh hoạt được hiểu là loại chất thải được tạo ra trong quá trình sinh hoạt của con người, không bao gồm hoạt động sản xuất - kinh doanh Tuy là chất thải nhưng một số loại trong số đó có thể vẫn có giá trị đối với đời sống kinh tế - xã hội của con người khi được thu gom, tái chế để sử dụng và để thuận lợi cho việc quản lý, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt một cách hiệu quả, người ta thường phân chia thành các loại khác nhau dựa trên những các tiêu chí khác nhau:

- Trước het, rác thải sinh hoạt thường được phân loại thành rác thải sinh hoạt dạng rắn và dạng lỏng

+ Rác thải sinh hoạt rắn là loại chất thải sinh hoạt tồn tại dưới dạng chất rắn, không bị hoặc ít bị thay đổi hình dạng do tác động của lực từ bên ngoài Loại rác thải này khó bị hòa tan trong môi trường nước

Rác thải sinh hoạt rắn có nguồn gốc từ nhiều nguồn:

i) Rác thải từ các hộ gia đình thường bao gồm: thực phẩm, giấy, các tông, plastis, gồ, thủy tinh, lon, hộp, can nhựa, các kim loại, tro, đồ điện tử gia dụng

hư hỏng, rác vườn, săm lốp xe Rác thải từ các hộ gia đình còn có thể chứa một lượng không lớn các chất độc hại từ các vật dụng như pin, ắc qui, kim tiêm, bao bì chất tẩy rửa ;

ii) Rác thải đường phố có nguồn gốc từ người đi đường và cả những hộ gia đình dọc hai bên đường Tuỳ theo quy mô dân cư của từng khu vực thị trấn, thị

tứ mà lượng rác thải nhiều ít khác nhau Tuy nhiên, trong xu thể đô thị hóa nhanh hiện nay thì lượng chất thải đường phổ thường rất lớn, đặc biệt ở những khu vực có nhiều công trình đang xây dựng Trong chất thải đường phố thì tỷ lệ chất thải xây dựng chiếm tới 70-80%, chất thải sinh hoạt chỉ chiếm trên 15%, còn lại là các loại khác như cành cây, lá cây, bao nylon, xác động vật chết;

iii) Rác thải từ các khu vực chợ (chợ cóc, chợ đêm, chợ bán buôn, chợ đầu mối, chợ thực phẩm ), từ các khu thương mại, trung tâm dịch vụ, các cơ quan, công sở, trường học Các loại chất thải từ các khu vực này thường chú yểu là: giấy, các tông, plastic, gồ, thực phẩm, thủy tinh, kim loại, đồ điện tử, đồ điện gia dụng hư hỏng ;

iv) Rác thải y tế phát sinh từ các bệnh viện, các trung tâm y tế, các phòng khám tư nhân Thực tế hiện nay ở nhiều khu vực loại rác thải này mà vẫn được chôn lấp chung với chất thải sinh hoạt thông thường

+ Rác thải sinh hoạt lỏng là chất thải sinh hoạt dễ bị hòa tan trong nước Loại chất thải này thường có nguồn gốc từ các hoạt động sinh hoạt liên quan đến nước hàng ngày của con người hàng ngày

- Dựa vào tiêu chí thành phần hóa học, có thể phân chia rác thải sinh hoạt thành các loại:

+ Chất thải hữu cơ và chất thải vô cơ;

+ Chất thải cháy được và chất thải không cháy được;

+ Chất thải tự phân hủy và chất thải phải thiêu hủy

Ví dụ, dựa trên tiêu chí phân loại chất có thê đốt cháy được và rác thải không cháy cỏ thể phân loại rác thải sinh hoạt như sau:

+ Các chất cháy được bao gồm: giấy (các vật liệu làm từ giấy bột và giấy như túi giấy, mảnh bìa, giấy vệ sinh ); hàng dệt (có nguồn gốc từ các loại sợi như vải, len, nilon ); thực phẩm (các chất thải từ đồ ăn thực phẩm như cọng rau, vỏ quả, thân cây, lõi ngô ); cỏ, gỗ, cúi, rơm rạ (các sản phẩm và vật liệu

được chế tạo từ tre, gồ, rơm chất dẻo (các vật liệu và sản phẩm được chế tạo

từ chất dẻo như phim cuộn, túi chất dẻo, chai, lọ ); da và cao su (các vật liệu

và sản phâm được chế tạo từ da và cao su như bóng, giày, ví, băng cao su )

+ Các chất không cháy: sắt (các vật liệu và sản phẩm được chế tạo từ sắt mà

dễ bị nam châm hút như vỏ hộp, dây điện, hàng rào, dao, nắp lọ ); các kim loại phi sắt bao gồm các vật liệu không bị nam châm hút như vỏ nhôm, giấy bao gói,

đồ đựng ; thủy tinh (các vật liệu và sản phẩm được chế tạo từ thủy tinh như chai lọ, đồ đựng bằng thủy tinh, bóng đèn ); đá và sành sứ bao gồm các vật liệu không cháy ngoài kim loại và thúy tinh như vỏ chai, ốc, xương, gạch, đá, gốm ; các chất hồn họp bao gồm các vật liệu khác không phân loại trên, loại này có thể phân chia thành hai phần: kích thước lớn hơn 5mm và loại nhỏ hơn 5mm như đá cuội, cát, đất, tóc

Trong thực tế, việc phân loại rác thải sinh hoạt chỉ mang tính tương đối Mục đích chính của việc phân loại là nhằm lựa chọn các thức thu gom và xử lý rác thải cho phù hợp

1.1.2 Vai trò của hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

nhiêm môi trường

Trong thực te, rác thải sinh hoạt là một trong những nguồn gốc chủ yếu gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khoẻ và đời sống của con người Bao gồm các loại ô nhiễm:

- o nhiêm môi trường không khỉ của khu vực dân cư sống quanh nơi tập trung rác thải

Ó hầu hết các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, hầu hết chất thải sinh hoạt rắn hiện vẫn được tập trung xử lý theo biện pháp thô sơ như chôn lẩp hoặc đốt Do vậy, đã dẫn đến tình trạng tại các địa điểm xung quanh khu vực này đều bị ô nhiễm do lượng khí thải sinh ra ở các khu vực này thường cao hơn

mức tiêu chuẩn cho phép Các thông sổ thường đo lường được gồm H2S, SO2, NH3 Nguy hại hơn, các loại rác thải, thường dưới dạng rắn, lâu ngày không được xử lý có thể tạo ra các con mưa axit vừa làm ô nhiễm nguồn nước vừa góp phần tác động phá hoại tầng ozon.

- o nhiêm nguồn nước và ô nhiêm đất

Trong thực tể, rác thải sinh hoạt, đặc biệt là rác thải sinh hoạt rắn thường tập trung tại một hoặc vài địa điểm nhất định trong một địa bàn rồi được đem chôn lấp hoặc thiêu hũy Một khối lượng lớn chất thải rắn như xỉ than, hóa chất được thải vào đất, các chất thải rắn vứt bừa bãi ra đất hoặc chôn lấp vào đất chứa các chất hữu cơ khó phân huỷ làm thay đổi pH của đất Đáng chú ý là tình trạng

ô nhiễm đất từ rác thải sinh hoạt rất ít khi được quan tâm xử lý vì chúng chỉ tạo

ra tác động trong diện tích rất hẹp (khoảng vài chục đen vài trăm mét vuông) Ngoài ra, đối với chất thải sinh hoạt dạng rắn, do thực hiện bãi chôn lấp và thiêu hủy thường không đạt quy chuẩn tại các vùng nông thôn của các nước đang phát triển do đó, một hệ quả tất yếu là ảnh hưởng đến lượng mưa do các khí CO2 và SO2 bị hòa tan trong nước mưa gây ra các cơn mưa axit tùy từng mức độ Tuy nhiên, điều nguy hiểm ở đây là các chất gây nhiễm độc cho nguồn nước ngầm thường theo nước mưa ngấm vào mạch nước Các chất gây ô nhiễm chủ yếu ngoài các loại giống như trên mặt nước còn có Fe, Mg hay các amoni kim loại gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người và sinh vật

Một trong những dạng chất thải nguy hại xem là ảnh hưởng đến môi trường

là các chất hữu cơ bền Đó là những hợp chất có tính bền vừng, tồn tại lâu trong môi trường, có khả năng tích lũy sinh học trong nông sản phẩm, thực phẩm, trong các nguồn nước mô mờ của động vật gây ra hàng loạt các bệnh nguy hiểm đối với con người, nhất là các loại bệnh ung thư Thực tể, các chất hữu cơ này được sử dụng nhiều trong trong đời sổng hàng ngày của con người như trong các thiết bị điện trong gia đình (tụ điện, đèn huỳnh quang), dầu chịu nhiệt, dầu chế biến, chất làm mát trong truyền nhiệt Các kết quả phân tích mẫu đất, nước,

không khí ở nhiều khu vực thời gian gần đây đều tìm thấy sự tồn tại của các hợp chất hữu cơ bền Đáng chú ý là hầu hết các chất thải rắn nguy hại đều rất khó phân húy Với một số chất, nếu nhiệt độ lò đốt không đạt từ 800 độ c trở lên thì các chất này không phân hủy hết, ngoài ra, sau khi đốt, chất thải cần được làm lạnh nhanh, nếu không các chất lại tiếp tục liên kết với nhau tạo ra chất hữu cơ bền, thậm chí còn sinh ra khí dioxin cực độc thoát vào môi trường.

- Các dịch bệnh đi kèm hoặc phát sinh của rác thải

Nhìn chung, các khu vực tập trung rác thải thường là nơi sinh sống của các loài côn trùng, gặm nhẩm, các loại vi khuẩn, nấm mốc Các loại động vật này

có thể mang theo các mầm bệnh gây ra những dịch lớn như chuột và ruồi kèm theo dịch tả, muỗi mang theo dịch sốt xuất huyết Không chỉ tạo điều kiện cho các loài sinh vật phát triển, nơi tập trung rác thải thường tiềm ẩn nhũng loại vi khuẩn truyền nhiễm vào đất hoặc nước ngầm, cũng chính từ đây, những loài sâu bệnh gây hại được tạo môi trường sinh sôi như các bệnh cho cây họ lúa (đạo ôn, khô vằn, cháy lá ) hoặc các loại bệnh cho cây ăn quả dài ngày (sâu đục thân, rầy nâu )

Như vậy, việc thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt sẽ góp phần tích cực vào việc giảm thiểu những nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, qua đó góp phần giảm bớt những khoản kinh phí để khắc phục những hậu quả từ tình trạng ô nhiễm môi trường

1.1.2.2 Thu gom rác thải sinh hoạt phục vụ cho việc tải chế nguồn nguyên liệu cho các hoạt động sản xuất kinh doanh

Khi mà nguồn tài nguyên sẵn có bắt đầu có xu hướng cạn kiệt thì phần lớn các nước, trong đó có cả những nước đang phát triển có xu hướng tìm kiếm các giải pháp nhằm tải chế rác thải và kết quả là đã cho ra đời những quy trình mới trong việc tái chế rác thải Thực tể, rác thải sinh hoạt hiện cũng được coi là một nguồn tài nguyên quý giá khi chúng được phân loại, tập trung thu gom để xử lý

Một số loại rác thải sinh hoạt được tái chế thành phân bón cho cây trồng Đó là những loại chủ yếu được cấu tạo từ rác có nguồn gốc thực vật và xác động vật như thực phâm thừa, cành cây từ rác thải đường phố Một so loại rác thải được tái sử dụng làm thực phẩm cho gia súc, gia cầm mà chủ yếu từ các loại thực phẩm thừa do sinh hoạt của con người Một số loại rác thải sinh hoạt có thành phần nhân tạo cũng đang được thu gom đe tái chế thành các nguồn nguyên liệu đang cạn kiệt như sắt, nhôm, bôxít nhằm giảm dần áp lực đối với hoạt động khai thác khoáng sản vốn đang bị hạn chế tại nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới.

Ngoài ra, hoạt động thu gom rác thải cũng góp phần giải quyết lao động cho một bộ phận lớn dân cư trong việc thu gom phế liệu nhằm tái chế, tạo ra thu nhập, đồng thời còn tạo điều kiện cho sự ra đời của những cơ sở sản xuất đồ tái chế tại rất nhiều vùng nông thôn ở các nước đang phát triển

1.2 Công tác quản lý nhà nước đối vói hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt

1.2.1 Khái niệm về quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Quản lý nhà nước nói chung được hiểu là việc nhà nước dùng các công cụ của mình tác động đến một hoặc một số đổi tượng nào đó để điều chỉnh các hành vi của đổi tượng quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định

Với cách tiêp cận như vậy thì quản lý nhà nước về hoạt động thu gom, xử lý

rác thải sinh hoạt có thể hiểu là việc nhà nước sử dụng các công cụ của mình để điều chỉnh hành vỉ của các đối tượng liên quan đến các hoạt động thu gom, xử

lý rác thải sinh hoạt.

Với khái niệm về quản lý nhà nước đối với các hoạt động thu gom và xử

lý rác thải sinh hoạt như vậy có thê thấy rằng:

- Chủ thê quản lý các hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt là nhà nước và theo cách thức tổ chức bộ máy nhà nước ở Việt Nam thì các cơ quan

quản lý nhà nước về lĩnh vực này bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường Cụ thể đối với các địa bàn huyện thuộc các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì các cơ quan này bao gồm:

+ Sở Tài nguyên và Môi trường - cơ quan quản lý chuyên ngành của tỉnh, thành phổ trực thuộc trung ương về lĩnh vực môi trường, trong đó có vấn đề thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, ở cấp huyện là các phòng Tài nguyên và Môi trường, ở cấp xã là cán bộ phụ trách về tài nguyên môi trường

+ UBND huyện, xã, thị trấn - cơ quan quản lý nhà nước về mọi mặt của đời sống kinh te - xã hội - môi trường trên địa bàn

+ Các cơ quan quản lý nhà nước khác có liên quan như: Sở Ke hoạch và Đầu tư, các phòng Kinh tế - Ke hoạch trực thuộc UBND huyện; Sở Tài chính, các phòng Tài chính trực thuộc UBND huyện

- Khách thể quản lý bao gồm tất cả các đối tượng liên quan đến toàn bộ quy trình thu gom, xử lỷ rác thải sinh hoạt:

+ Các đối tượng xả thải (người dân, các hộ gia đình, các cơ quan nhà nước trên địa bàn là đối tượng trực tiếp xả rác ra môi trường)

+ Các đối tượng thực hiện việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

+ Các đối tượng thực hiện việc xử lỷ rác thải sinh hoạt

1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt

Đe thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các hoạt động thu gom

và xử lý rác thải sinh hoạt trên từng địa bàn, nhà nước mà cụ thể là các cấp chính quyền địa phương cần thiết lập tổ chức bộ máy quản lý của mình ở lĩnh vực này, đồng thời sử dụng các công cụ, phương tiện của mình để triển khai thực hiện các nội dung cần quản lý Cụ thể:

1.2.2.1 Tổ chức hệ thổng bộ mảy quản lý nhà nước về các hoạt động thu gom và

xử lý rác thải sinh hoạt

Thực tế cho thẩy, quản lý nhà nước về các hoạt động thu gom và xử lý rác thải là một công việc hết sức khó khăn, liên quan đến nhiều đối tượng và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, từ con người đến cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho quá trình thu gom, xử lý cũng như nguồn ngân sách dành cho hoạt động này, nhất là tại các vùng nông thôn ở các nước đang phát triển như Việt Nam, nơi thu nhập của dân cư chưa cao, trình độ nhận thức còn thấp so với dân cư ở các khu vực nội thành Do vậy, để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thì việc tổ chức hệ thống bộ máy quản lý nhà nước về các hoạt động thu gom và xử lý rác thải có ý nghĩa hết sức quan trọng Bên cạnh đó, nhà nước cũng cần có những quy định và tiến hành phân cấp cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý cho các cơ quan có liên quan

ơ Việt Nam, thông thường chức năng này được phân cấp cho các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và chính quyền địa phương các cấp

1.2.2.2 Ban hành các chỉnh sách về hoạt động thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt.

- Ban hành các quy định và các tiêu clỉuãn về thu gom, vận chuyên, xử lý rác thải sinh hoạt

Đê quản lý toàn bộ quy trình thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt thì việc nhà nước ban hành các quy định, tiêu chuẩn về thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt có vai trò hểt sức quan trọng Tuy nhiên, do có sự phân cấp trong quản

lý đối với các hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt nên các quy định này

ở từng địa phương có thể khác nhau Thường thì các cơ quan quản lý về môi trường sẽ ban hành những những quy định chung về thu gom và xử lý rác thải

sinh hoạt và tất cả các đối tượng liên quan đến hoạt động thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt sẽ phải chấp hành những quy định này Các quy định đó là:

- Quy định về các điểm thu gom và tập kểt rác thải sinh hoạt

- Quy định về phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt

- Quy định về thời gian và phân luồng vận chuyển rác thải sinh hoạt từ các khu vực tập kết đem đi xử lý

- Quy định về tiêu chuẩn các khu xử lý tập trung rác thải sinh hoạt Bao gồm các tiêu chí về địa điểm, diện tích khu xử lý, các điều kiện liên quan đến hoạt động xử lý rác thải sinh hoạt (chôn lấp hoặc đốt, hoặc tái chể)

- Quy định về phân loại rác thải sinh hoạt

Thực tế cho thấy, việc quy định về thời gian, địa điếm thu gom rác thải tại nơi quy định trong địa bàn khu dân cư; thời gian, địa điểm thu gom đến các điểm tập kết; thời gian, luồng vận chuyển rác thải từ điểm tập kết đến các khu

xử lý tập trung suy cho cùng đều nhằm tập trung rác thải tại một địa điểm và thu gom trong một thời gian nhất định sẽ giúp giảm bớt nguy cơ dẫn đến tắc đường tại các thành phố lớn hoặc tình trạng bốc mùi của rác thải ở điểm thu gom, tập kết gây ô nhiễm môi trường Mặc dù việc ban hành những quy định này thuộc thẩm quyền của các cơ quan nhà nước nhưng trong thực tế, những quy định này chù yếu được đặt ra bởi các đơn vị thực hiện chức năng thu gom (công ty môi trường đô thị hoặc các công ty vệ sinh môi trường khác), vận chuyển rác thải đến nơi xử lý nhàm thuận lợi cho toàn bộ quy trình thu gom, vận chuyển, xử lý của đơn vị, đồng thời chấp hành những quy định chung của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Căn cứ vào thời gian đã quy định, các đơn vị thu gom rác thải sẽ cử cán bộ, nhân viên thu gom rác thải tại từng nơi, từng địa điểm Sau khi thu gom tại các địa bàn dân cư, rác thải thường được tập kết trên một trục đường nhất định và được thu gom toàn bộ lên xe chở rác cỡ lớn Để đảm bảo yêu cầu phù hợp với