Facebook @Dethivaonganhang www facebook com/dethivaonganhang www ThiNganHang com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 CÂU 1 Đồng chí hãy phân tích Nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM, làm rõ[.]
Trang 1CÂU 1: Đồng chí hãy phân tích: Nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM,
làm rõ mối quan hệ giữa các nguồn gốc đó và khẳng định nhân tố có vai trò quan trọng nhất
(Truyền thống dân tộc - Tinh hoa văn hóa nhân loại - Chủ nghĩa Mác-Lênin - Chủ quan của Hồ Chí Minh)
Bài làm
Chủ tịch HCM - vị anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới, điều đó
đã được dân tộc VN và cả nhân loại ngày nay thừa nhận Với thiên tài trí tuệ của mình, với lòng yêu nước nồng nàn và thương dân sâu sắc, Bác - từ một con người giản dị bình thường đã trở thành nhà tư tưởng vĩ đại, một nhà lý luận thiên tài của cách mạng VN Người là sự kết tinh những giá trị tinh hoa nhất của văn hóa dân tộc và của nhân loại, là bước phát triển mới của CN Mác-Lênin trong điều kiện cụ thể của VN Tư tưởng ấy có giá trị vô cùng to lớn, định hướng cho CM VN trong hơn nữa thế kỷ qua, góp phần thúc đẩy tiến trình văn minh, tiến bộ của nhân loại Hiện nay tư tưởng HCM đang tiếp tục soi đường cho CM nước ta trong sự nghiệp
đổi mới, cương lĩnh của Đảng ta năm 1991 đã xác định:” Đảng lấy CN Mác-Lênin
và tư tưởng HCM làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” Đây là kết
luận rút ra từ kết quả tổng kết sâu sắc thực tiễn lịch sử Đảng ta và CM VN từ khi
có Đảng lớn Hội nghị TW 6 (lần 2) khóa 8 khi bàn về quyết định những nhiệm vụ
cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng, một lần nữa khẳng định quan điểm có tính nguyên tắc của Đảng là:” Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng HCM là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng”
Tư tưởng HCM là sản phẩm của sự kết hợp sáng tạo CN Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, là lý luận chiến lược CM d.tộc, dân chủ nhân dân tiến lên CNXH, là khoa học về quy luật phát triển xã hội thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế chưa phát triển, là hệ tư tưởng của giai
Trang 2cấp công nhân và nhân dân VN trong thời đại mới Hay có thể nói đó là một
hệ thống những luận điểm về cách mạng VN từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên CNXH nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và con người, xây dựng một nước VN hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, góp phần vào CM thế giới
Tư tưởng HCM hình thành và phát triển từ trong quá trình Người tham gia các hoạt động tìm đường cứu nước, từ những kinh nghiệm phong phú được tích lũy qua quá trình hoạt động phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
và thực tiễn lãnh đạo CM VN, tư tưởng của người được hình thành không tách rời những nguồn gốc xã hội lúc bấy giờ
Hồ chủ tịch là người kế thừa xuất sắc những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của nhân dân ta trong quá trình dựng nước và giữ nước Đó là truyền thống kiên cường bất khuất, nhân nghĩa, yêu chuộng tự do hòa bình, đoàn kết cộng đồng d.tộc Bác là người tiếp thu, nhận thức rất sớm và sâu sắc những truyền thống tốt đẹp đó Trong cảnh nước mất, nhà tan, nhân dân lầm than dưới hai tầng áp bức bóc lột chính là nguồn động lực hun đúc cho Bác hình thành nguồn gốc tư tưởng đầu tiên của Người, nguồn gốc đó là toàn bộ tinh hoa văn hóa VN được kết tinh qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nổi bật nhất là chủ nghĩa yêu nước VN
Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng, điều đó đã được chứng minh trong lịch sử và cả thế giới ngày nay thừa nhận, sống trên một mảnh đất không rộng người không đông, mảnh đất của bao thời kỳ giặc ngoại xâm qua lại, nhiều kẻ thù mạnh hơn gấp bội, qua các thời kỳ giặc ngoại xâm phương Bắc:
từ Triệu, Đnh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập… đã đánh bại các triều đại Tần, Hán, Đòng, Nguyên, Minh, Thanh, sản sinh ra các anh hùng hào kiệt từ hai bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi, Quang Trung Từ thời kỳ Pháp xâm
Trang 3lược với chính sách người dân, hòng xóa tên VN trên bản đồ thế giới cũng không khuất phục được nhân dân ta Nhiều sĩ phu yêu nước đã tập hợp lực lượng chống lại thực dân Pháp, khởi nghĩa nổ ra khắp nơi như Ba Đình, Bãi Sậy, phong trào Đông kinh nghĩa thục với các tên tuổi của Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Chu trình…khởi nghĩa Ở Thái Nguyên, Yên Bái Chủ nghĩa y6eu nước, truyền thống đoàn kết, ý chí
tự lực, tự cường đã thúc giục những con người ưu tú, trong đó có Nguyễn Tất Thành, quyết ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân Đó cũng là tư tưởng, tình cảm chi phối mọi suy nghĩ và hành động của HCM trong suốt cuộc đời
Người nói:” Tôi chỉ có một ham muốn tột bậc là làm sao cho đất nước ta
được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng
có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”
Nói về Chủ nghĩa Mác LêNin, HCM khẳng định:” đó là vũ khí tư tưởng không gì thay thế được, nó là cẩm nang, là mặt trời soi sáng ta đi tới CNXH, CNCS” với phép biện chứng duy vật đã giúp Bác có được tư duy và phương pháp luận đúng đắn, nhờ đó Bác đã thành công trong trong quá trình hoạt động CM, gần mười năm bôn ba qua nhiều châu lục, khảo sát thực tiễn qua nhiều nước Tư bản và thuộc địa, Bác đã sớm nhận thức được xu hướng của thời đại, từ một người yêu nước, từ nhận thức hết sức nhạy bén, sáng tạo và trí tuệ sáng suốt Bác đã gặp CN Mác-Lênin như một cuộc hẹn hò từ trước” Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin đã soi sáng và tạo ra những bước ngoặt phát triển tư tưởng của HCM, từ yêu nước chưa có định hướng chuyển sang lập trường của CN M-Lê nin và Người đã rút ra kết luận : ”Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản” Đó là cuộc CM dân chủ tư sản kiểu mới do Đảng tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo nhằm đánh đổ đế
Trang 4quốc phong kiến và tay sai, giành độc lập dân tộc, thực hiện người cày có ruộng, sau đó tiến lên làm CM XHCN, xây dựng CNXH và CNCS Ở VN
Đó là đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH, kết hợp CN yêu nước và CN quốc tế của giai cấp công nhân, kết hợp sức mạnh dân tộc
và sức mạnh thời đại nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người
Đối với tông giáo, Bác hiểu rất sâu sắc, vận dụng rất sáng tạo của Nho giáo, Phật giáo và các tôn giáo khác như việc liên hệ đạo đức người CM với đạo tam tài, trời, đất Bác nói:” Ông Mác có phép DVBC, ông Khổng có đức trí dũng con người, Đức chúa Giêsu có lòng nhân ái, Đức phật Thích ca có lòng từ bi bác ái, Tôn Dật Tiên có chủ nghĩa tam dân Nếu các vị ấy còn sống thì chắc họ sẽ sống hoàn mỹ với nhau, bởi vì các vị đó có một điểm chung là muốn giải phóng con người, giải phóng nhân loại, tôi nguyện làm người học trò nhỏ của các vị ấy”
Những giá trị tốt đẹp ấy đã trở thành nguồn gốc rất quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách, tư tưởng HCM trong cuộc đời và sự nghiệp đã làm cho nhiều người nể phục Bác ra đi tìm đường cứu nước năm 1911, hoạt động Ở nước ngoài 30 năm, qua nhiều quốc gia châu lục hành trang của Người là chủ nghĩa yêu nước và văn hóa VN Năm 1923, tại đại hội quốc tế
V tại Liên Xô, một nhà thơ Liên Xô đã từng nhận xét:” Từ Nguyễn ái Quốc tỏa ra một nền văn hóa, không phải là văn hóa Châu âu mà có lẽ là văn hóa tương lai”, lời tiên đoán đó sau 67 năm đã trở thành hiện thực vào năm 1990 khi UNESCO công nhận HCM “ vị anh hùng giải phóng dân tộc của VN và
là một nhà VH lớn”
Từ bản lĩnh, phẩm chất, tính cách của HCM cho ta thấy, ngay từ thuở nhỏ Bác
đã có hoài bão lớn, có bản lĩnh kiên định, giàu tính nhân ái và sớm có ý thức
Trang 5Y.nước, cứu nước, tự tin vào mình, Bác coi trọng Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh nhưng không tán thành con đường đi của các bậc tiền bối ấy Ở con người Bác có
linh khiếu chính trị cộng với nghị lực phi thường nên Bác đã rất thành công trong lãnh đạo CM Với hai bàn tay Bác đã quyết tâm xa quê đi tìm đường cứu nước mà lòng quặn đau nỗi nhớ:” Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi” Nhờ vào sức lực trí tuệ, vượt mọi gian khó mà Bác đã chiến thắng tất cả, ta thử tưởng tượng trong hoàn cảnh hiện nay, lớp trẻ phải làm gì để học tập người thanh niên ấy Sống trong lòng CNTB, thực dân, với khả năng, tư chất thông minh, Bác không màng, không tưởng tới bất cứ một điều gì cho mình, một mình đến với CN M-Lê nin, tự ghiền nghiền ngẫm, so sánh, đối chiếu với thực tiễn để chọn đó làm lý tưởng cho bản thân, cho d.tộc, bác quả là một người vĩ đại- một con người mà:
Giàu sang không thể quyến rũ
Nghĩa khí không thể chuyển lay
Uy lực không thể khuất phục
Kể cả khi trở thành người đứng đầu Đảng và nhà nước Bác vẫn là con người hết sức dung dị, bình thản nhưng rất vĩ đại Nhân dân ta gọi người là Bác, cả đời người là của nước non Cơ sở nội tại, nhân tố chủ quan trong con người HCM là một trong những cơ sở hình thành tư tưởng của Bác
Như vậy, qua phân tích tư tưởng HCM, cùng với nguồn gốc nội tại, có 3 nguồn gốc cơ bản đó là: CN Mác-Lênin, chủ nghĩa yêu nước và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại
Trong các nguồn gốc hình thành nên tư tưởng HCM, chủ nghĩa yêu nước là cơ
sở ban đầu và động lực thúc đẩy Người tự giác đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, còn
CN Mác-Lê nin đã nâng CN yêu nước lên một bước phát triển mới về chất phù hợp với thời đại mới CN Mác-Lê nin là nguồn gốc trực tiếp và chủ yếu của tư tưởng HCM
Trang 6Tinh hoa văn hóa nhân loại đã giúp cho HCM hiểu sâu sắc hơn CN Mác-Lê nin, làm phong phú bản sắc tư tưởng của Người, do kết hợp được dân tộc với thời đại, phương Đông với phương Tây và nâng tầm văn hóa chính trị của Người ngang tầm với thời đại Tư duy HCM hình thành là sự tổng hợp, chắt lọc tư duy độc lập qua trí tuệ và nhân cách lớn của Người Trên cơ sở một bản lĩnh chính trị kiên định và cốt cách văn hóa độc đáo của Người Đó là kết quả tổng hợp quá trình đấu tranh lâu dài trong thực tiễn, hiểm nguy, gian khó qua nhiều châu lục, một quá trình học tập, tích lũy kinh nghiệm sống và chiến đấu của Người
Nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM đã quy định tính cách mạng, khoa học của tư tưởng đó Tư tưởng HCM là kết quả của sự vận dụng sáng tạo CN Mác-Lê nin trong điều kiên cụ thể của nước ta Tư tưởng HCM là tài sản tinh thần quý báu của toàn Đảng, toàn dân tộc ta đã đang và sẽ biến thành sức mạnh vật chất soi đường chỉ lối cho dân tộc ta đi tiếp chặng đường đổi mới, xây dựng CNXH
Tính khoa học sáng tạo của HCM đã được lịch sử đấu tranh CM 70 năm qua kiểm chứng, trải qua bao khúc quanh của lịch sử dân tộc và những biến
cố khắc nghiệt của d.tộc, thời đại, tư tưởng của Bác vẫn luôn cùng con cháu thời đại HCM vững bước đi tới mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh, tư tưởng đó là niềm tự hào của mọi thế hệ VN Dưới ánh sáng của CN Mác-Lê nin và tư tưởng HCM, toàn Đảng, toàn dân ta càng vững tin vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng Mỗi
CB, đảng viên và người dân VN cần phải ra sức học tập, rèn luyện tu dưỡng theo tư tưởng của Người góp phần xây dựng một nước VN độc lập, thống nhất bền vững trong thời đại ngày nay, tư tưởng HCM vẫn sống mãi với non sông VN./
Câu 2 : Làm rõ những sáng tạo của HCM trong tư tưởng G.phóng dân tộc
Trang 7Nguồn gốc của tư tưởng (lý luận, thực tiễn); từng nội dung, so sánh với các tư tưởng khác, với chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng của quốc
tế cộng sản để thấy rõ sáng tạo trong tư tưởng HCM; ý nghĩa p.pháp luận
TRẢ LỜI:
Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là hạt nhân cốt lõi, là tư tưởng trung tâm, xuyên suốt toàn bộ học thuyết tư tưởng HCM
Tư tưởng yêu nước “không có gì quí hơn độc lập tự do” luôn luôn đứng ở hàng đầu trong bản giá trị tinh thần VN, nhưng trước Nguyễn
Ái Quốc, HCM nó vẫn dừng lại ở chủ nghĩa yêu nước truyền thống Điểm khác biệt giữa HCM và các lãnh tụ yêu nước tiền bối là ở chỗ người đã gặp được thời đại ta đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc trong quĩ đạo cuộc CM vô sản Vì vậy ngay từ khi bắt gặp luận cương của Lê nin hình thành đường lối cứu nước, giải phóng dân tộc, ở HCM
đã có sự gắn bó thống nhất giữa độc lập dân tộc và CNXH
Tư tưởng HCM về con đường giải phóng dân tộc:
Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ 20, tư tưởng về con đường giải phóng dân tộc ở HCM khẳng định trong một luận đề nổi tiếng: “chỉ
có giải phóng giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộc giải phóng chỉ có thể sự nghiệp của CNCS và cuộc cách mạng thế giới”
Tư tưởng HCM về con đường giải phóng dân tộc là thực hiện sự kết hợp hài hòa giữa dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế, độc lập dân tộc và CNXH Nội dung của thực thể này được HCM xây dựng thành một hệ thống luận điểm dưới đây