Facebook @Dethivaonganhang www facebook com/dethivaonganhang www ThiNganHang com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 MỤC LỤC Trang LỜI MỞ ĐẦU 2 NỘI DUNG 3 1 Tổng quan về tăng trưởng xanh t[.]
Trang 1MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 3
1 Tổng quan về tăng trưởng xanh tại đô thị 3
1.1 Các khái niệm 3
1.2 Sự cần thiết của tăng trưởng xanh tại đô thi ở Việt Nam 5
1.3 Các nội dung đánh giá tăng trưởng xanh của OECD 8
2 Xây dựng đô thị tăng trưởng xanh ở Việt Nam hiện nay 11
2.1 Chủ trương chính sách của VN về tăng trưởng xanh và tăng trưởng xanh tại các đô thị 11
2.2 Thực trạng thực hiện tăng trưởng xanh tại các đô thị 16
3 Một số kinh nghiệm tăng trưởng xanh ở các nước châu Á 23
3.1 Hàn Quốc: phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; xây dựng hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân 23
3.2 Singapore: chiến lược quy hoạch đô thị xanh, chiến lược xanh hóa ý thức người dân 28
3.2 Kinh nghiệm của Thái Lan: giảm khí thải từ phương tiện cá nhân 35
KẾT LUẬN 40
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 41
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, nền kinh tế thế giới phát triển nhanh chóng, đặc biệt
là sự tăng tưởng ấn tượng của hàng loạt các quốc gia khu vực châu Á – Thái Bình
Dương Tuy nhiên đi cùng sự phát triển nhanh chóng này là một loạt các vấn đề về
môi trường nảy sinh như ô nhiễm môi trường sống, biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài
nguyên, suy giảm hệ sinh thái tự nhiên…
Các vấn đề môi trường không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống của
người dân mà còn ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng và phát triển của các quốc
gia trên thế giới Đứng trước thực trạng này, việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng
là điều tất yếu và tăng trưởng xanh đã được coi như một con đường phù hợp nhất
để phát triển bền vững mà nhiều quốc gia trên thế giới đang theo đuổi, trong có
Việt Nam
Việt Nam là quốc gia đang phát triển, cũng đang gặp nhiều vấn đề về môi
trường trong quá trình tăng trưởng, hơn nữa Việt Nam cũng được dự báo là một
trong mười quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu Chính vì
vậy, tăng trưởng xanh được Nhà nước coi là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hướng tới
tăng trưởng bền vững
Mặt khác, ở Việt Nam, tỷ lệ và tốc độ đô thị hóa khá cao, việc xây dựng đô thị
tăng trưởng xanh sẽ góp phần không nhỏ vào chiến lược tăng trưởng xanh của cả
nước
Vì ý nghĩa đó, nhóm nghiên cứu đã quyết định nghiên cứu đề tài “Xây dựng đô
thị tăng trưởng xanh ở Việt Nam – chính sách, thực trạng và một số kinh nghiệm từ
các nước châu Á” nhằm làm rõ hơn vai trò của việc xây dựng đô thị tăng trưởng
xanh, những chính sách của nhà nước và thực trạng tăng trưởng xanh ở các đô thị
hiện nay, đồng thời tổng kết một số kinh nghiệm từ các nước châu Á mà Việt Nam
có thể tham khảo trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của mình
Trang 3NỘI DUNG
1 Tổng quan về tăng trưởng xanh tại đô thị
1.1 Các khái niệm
1.1.1 Khái niệm tăng trưởng xanh
“Tăng trưởng xanh” (Green Growth) lần đầu được thảo luận tại Hội thảo về phát triển môi trường năm 2005 tại Seoul, Hàn Quốc
Cho đến nay, “Tăng trưởng xanh” đã không còn là thuật ngữ xa lạ với các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước đang phải đối mặt với những thách thức về môi trường, sự ô nhiễm, sự cạn kiệt tài nguyên và biến đổi khí hậu Tuy nhiên, cho tới bây giờ vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về tăng trưởng xanh trong các cuộc bàn luận chính sách và trong công chúng
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD (Organization for Economic Co-operation and Development): “Tăng trưởng xanh là thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế đồng thời đảm bảo rằng các nguồn tài sản tự nhiên tiếp tục cung cấp các tài nguyên và dịch vụ môi trường thiết yếu cho cuộc sống của chúng ta Để thực hiện điều này, tăng trưởng xanh phải là nhân tố xúc tác trong việc đầu tư và đổi mới, là cơ sở cho sự tăng trưởng bền vững và tăng cường tạo ra các cơ hội kinh tế mới”
Còn Uỷ ban kinh tế xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Liên Hợp Quốc (NESCAP) lại nhận định rằng : “Tăng trưởng xanh là chiến lược tìm kiếm sự tối đa hoá trong sản lượng kinh tế và tối thiểu hoá gánh nặng sinh thái Cách tiếp cận mới tìm kiếm sự hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế và tính bền vững môi trường bằng việc thúc đẩy những thay đổi cơ bản trong sản xuất và tiêu dùng xã hội” Đối với Việt Nam, khái niệm “ Tăng trưởng xanh” được hiểu là là sự tăng trưởng dựa trên quá trình thay đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế nhằm tận dụng lợi thế so sánh, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh thông qua việc
Trang 4đại để sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải khí nhà kính, ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần xóa đói giảm nghèo và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế một cách bền vững
Như vậy có thể hiểu,“Tăng trưởng xanh” là hướng tiếp cận mới trong tăng trưởng kinh tế Cách tiếp cận này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn hướng tới phục hồi và bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, nuôi dưỡng cuộc sống con người, giảm tác động của biến đổi khí hậu “Tăng trưởng xanh” là việc làm cho các quá trình tăng trưởng trở nên hiệu quả về mặt tài nguyên, sạch hơn và chóng phục hồi hơn
Tóm lại, nội hàm then chốt của tăng trưởng xanh là vừa đảm bảo tăng trưởng kinh tế, vừa bảo tồn được thiên nhiên cho các thế hệ mai sau, bảo vệ môi trường, phát triển các loại công nghệ sạch, sử dụng nguồn năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch
1.1.2 Khái niệm tăng trưởng xanh tại đô thị
Đô thị và tăng trưởng xanh tại đô thị luôn được xem là nội dung quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh ở các quốc gia
Theo định nghĩa của OECD: “Đô thị tăng trưởng xanh có nghĩa là thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế thông qua các hoạt động đô thị làm giảm yếu tố môi trường tiêu cực bên ngoài cũng như làm giảm tác động đến nguồn tài nguyên thiên nhiên và áp lực lên hệ sinh thái Sự xanh hóa nền kinh tế đô thị truyền thống
và mở rộng khu vực đô thị xanh có thể tạo ra sự tăng trưởng (thông qua sự gia tăng cung, cầu), tạo việc làm và gia tăng sức hấp dẫn của thành phố Các hiệu ứng này là một phần kết quả của sự tương tác mạnh hơn ở cấp độ đô thị giữa hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và các mục tiêu về môi trường”
Như vậy tương tự như khái niệmTăng trưởng xanh, tăng trưởng xanh tại đô thị
là việc giải quyết hài hòa các thách thức về kinh tế, môi trường, từ đó tạo ra sự tăng trưởng bền vững cho đô thị
Trang 51.2 Sự cần thiết của tăng trưởng xanh tại đô thi ở Việt Nam
1.2.1 Sự cần thiết của tăng trưởng xanh tại Việt Nam
Tăng trưởng xanh là nội dung quan trọng của phát triển bền vững góp phần tăng chất lượng tăng trưởng, hiệu suất, hiệu quả sản xuất và cải thiện tính cạnh tranh
Kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong vài thập kỷ qua vơi tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân mỗi năm đạt trên 7%, đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể Thu nhập bình quân đầu người tính đến năm 2014 đã đạt hơn 2.000 USD, đã ra khỏi nhóm nước thu thập thấp để trở thành quốc gia có thu nhập trung bình Quy mô kinh tế năm 2014 gấp khoảng 23 lần năm 1955, gấp khoảng 6,5 lần năm 1985 và gấp trên 5 lần năm 1990, gấp trên 2,5 lần năm 2000 (bình quân 1 năm thời kỳ 2001 - 2011 đạt 7,14%)
Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chưa bền vững, điều này thể hiện qua chất lượng tăng trưởng, năng suất, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp, các cân đối kinh tế vĩ mô chưa thật vững chắc và ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu càng cho thấy rõ điều này
Nếu phát triển theo hướng tăng trưởng xanh, thay vì bị coi như là nơi hấp thụ chất thải tạo ra bởi các hoạt động kinh tế một cách thụ động, môi trường được xem
là nhân tố có tính quyết định đến tăng trưởng kinh tế; nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất giúp cải thiện chuỗi giá trị, đem lại sự ổn định và thịnh vượng lâu dài
Giải quyết tình trạng khai thác tài nguyên với cường độ cao nhưng hiệu
quả thấp gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường
Những năm gần đây, Việt Nam đang phải hứng chịu hậu quả nặng nền do tài nguyên bị khai thác cạn kiệt dẫn đến môi trường bị ô nhiễm nặng Trong khi đó các ngành kinh tế thân thiện với môi trường chưa được phát triển, nhiều ngành còn phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch nhập khẩu do công nghệ chậm được đổi