Ch ng th nămươ ứ K TOÁN NGHI P V TÍN D NGẾ Ệ Ụ Ụ M c đíchụ Đ a đ n cho sinh viên nh ng thông tin b ích v ho t đ ng tín d ng ư ế ữ ổ ề ạ ộ ụ trong ngân hàng, quá trình theo dõi và qu n lý v n cho vay b[.]
Trang 1Ch ươ ng th năm ứ
K TOÁN NGHI P V TÍN D NG Ế Ệ Ụ Ụ
M c đích ụ : Đ a đ n cho sinh viên nh ng thông tin b ích v ho t đ ng tín d ng ư ế ữ ổ ề ạ ộ ụ
trong ngân hàng, quá trình theo dõi và qu n lý v n cho vay b ng h th ng phả ố ằ ệ ố ương pháp k toán đế ược k t h p m t cách ch t ch , khoa h c nh m đ a ra các thông tin ế ợ ộ ặ ẽ ọ ằ ư
r t quan tr ng v tình hình cho vay trong ngân hàng.ấ ọ ề
5.1.M t s v n đ c b n v k toán nghi p v tín d ng ộ ố ấ ề ơ ả ề ế ệ ụ ụ
5.1.1 Ý nghĩa tín d ng ngân hàng ụ
Tín d ng là m t c ng vi c r t quan tr ng trong công tác k toán các TCTD ụ ộ ộ ệ ấ ọ ế ở Cho vay là công vi c r t l n t o ra l i nhu n cho TCTD Cho vay ph i đ m b o ệ ấ ớ ạ ợ ậ ả ả ả
thu h i đồ ược n đ tr cho bên v n huy đ ng và thu lãi đ bù đ p đợ ể ả ố ộ ể ắ ược chi phí
đ m b o ho t đ ng c a TCTD Ý nghĩa c a ho t đ ng tín d ng các TCTD có th ả ả ạ ộ ủ ủ ạ ộ ụ ở ể khái quát nh sau:ư
Ph n ánh tình hình đ u t v n vào các ngành kinh t qu c dân đ ng th i qua ả ầ ư ố ế ố ồ ờ
đó t o đi u ki n cho các đ n v , t ch c kinh t , cá nhân có đ y đ v n đ s n xu t ạ ề ệ ơ ị ổ ứ ế ầ ủ ố ể ả ấ kinh doanh và m r ng l u thông hàng hóa.ở ộ ư
Thông qua s li u c a k toán cho vay có th bi t đố ệ ủ ế ể ế ược ph m vi, phạ ương
hướng đ u t , hi u qu đ u t c a Ngân hàng vào các ngành kinh t ầ ư ệ ả ầ ư ủ ế
K toán cho vay theo dõi hi u qu s d ng v n vay c a t ng đ n v , qua đó ế ệ ả ử ụ ố ủ ừ ơ ị tăng cường khuy n khích cho vay v n hay h n ch cho vay đ i v i t ng khách ế ố ạ ế ố ớ ừ
hàng
5.1.2 Nhi m v tín d ng ngân hàng ệ ụ ụ
Ph n ánh k p th i, đ y đ , chính xác s li u cho vay đ đ m b o v n s n xu t ả ị ờ ầ ủ ố ệ ể ả ả ố ả ấ kinh doanh cho các t ch c kinh t và theo dõi ch t ch kỳ h n N , h ch toán thu ổ ứ ế ặ ẽ ạ ợ ạ
n k p th i, t o đi u ki n tăng nhanh vòng vay v n c a tín d ng.ợ ị ờ ạ ề ệ ố ủ ụ
Giám sát tình hình cho vay và thu n , giúp lãnh đ o Ngân hàng có k ho ch ợ ạ ế ạ
và phương hướng đ u t tín d ng ngày càng có hi u qu h n.ầ ư ụ ệ ả ơ
B o v tài s n c a Ngân hàng và các đ n v trong xã h iả ệ ả ủ ơ ị ộ
Ngân hàng đ u t m t kh i lầ ư ộ ố ượng l n v n tín d ng vào các ngành kinh t ớ ố ụ ế
Do đó đ theo dõi ch t ch v n cho vay, k toán cho vay ph i ki m soát chính xác ể ặ ẽ ố ế ả ể các ch ng t có liên quan đ n cho vay, thu n nh m h ch toán k p th i, đúng lúc ứ ừ ế ợ ằ ạ ị ờ
tránh th t thoát v n c a Ngân hàng và các đ n v khác trong xã h i.ấ ố ủ ơ ị ộ
5.1.3 Nguyên t c c a tín d ng ngân hàng ắ ủ ụ
Th iN
ga nH
an g.c
om
ThiNganHang.com
Trang 2Nguyên t c cho vay là các đi u kho n đắ ề ả ượ ử ục s d ng đ đ m b o vi c th c ể ả ả ệ ự
hi n đúng theo yêu c u đã ký k t Khách hàng vay v n c a t ch c tín d ng ph i ệ ầ ế ố ủ ổ ứ ụ ả
đ m b o các nguyên t c sau:ả ả ắ
- S d ng v n vay đúng m c đích đã tho thu n trong h p đ ng tín d ng.ử ụ ố ụ ả ậ ợ ồ ụ
- Ph i hoàn tr n g c và lãi ti n vay đúng h n nh đã tho thu n trong h p đ ng ả ả ợ ố ề ạ ư ả ậ ợ ồ tín d ng.ụ
- Vi c đ m b o ti n vay ph i th c hi n theo quy đ nh c a chính ph và c a Th ng ệ ả ả ề ả ự ệ ị ủ ủ ủ ố
đ c Ngân hàng Nhà nố ước
- C n có các bi n pháp đ phòng và ch ng các r i ro x y ra.ầ ệ ể ố ủ ả
5.1.4 Th i h n c a tín d ng ngân hàng ờ ạ ủ ụ
Căn c vào chu kỳ s n xu t kinh doanh, th i h n thu h i v n c a các d án đ u t , ứ ả ấ ờ ạ ồ ố ủ ự ầ ư
kh năng thanh toán n c a khách hàng đ xác đ nh th i h n cho vay:ả ợ ủ ể ị ờ ạ
- Cho vay ng n h n: Th i h n cho vay đắ ạ ờ ạ ược xác đ nh phù h p v i đ c đi m s n ị ợ ớ ặ ể ả
xu t kinh doanh c a khách hàng nh ng không quá 12 tháng.ấ ủ ư
- Cho vay trung h n: Th i h n vay t 12 tháng đ n 60 tháng nh ng không vạ ờ ạ ừ ế ư ượt
quá th i h n còn l i theo quy t đ nh thành l p ho c gi y phép thành l p c a đ n ờ ạ ạ ế ị ậ ặ ấ ậ ủ ơ
v ị
- Cho vay dài h n: Th i h n cho vay t 60 tháng tr lên nh ng không vạ ờ ạ ừ ở ư ượt quá
th i h n còn l i theo quy t đ nh thành l p ho c gi y phép thành l p c a đ n v ờ ạ ạ ế ị ậ ặ ấ ậ ủ ơ ị
Đ i v i các d án ph c v đ i s ng sinh ho t thì không vố ớ ự ụ ụ ờ ố ạ ượt quá 15 năm
5.1.5 Lãi su t tín d ng ấ ụ
Lãi su t tín d ng là t l ph n trăm đấ ụ ỷ ệ ầ ược xác đ nh cho m t đ n v th i gian ị ộ ơ ị ờ
(ngày, tu n, tháng, quý, năm…) dùng làm c s đ tính l i t c tín d ng Lãi su t ầ ơ ở ể ợ ứ ụ ấ
tín d ng là t l ph n trăm gi a t ng s l i t c thu đụ ỷ ệ ầ ữ ổ ố ợ ứ ược trong m t th i gian ộ ờ
(tháng, quý, năm…) v i t ng s v n b ra cho vay trong cùng m t th i gian đó.ớ ổ ố ố ỏ ộ ờ
Lãi su t tín d ng là giá c tín d ng, giá c c a quy n s d ng v n.ấ ụ ả ụ ả ủ ề ử ụ ố
M c lãi su t cho vay do ngân hàng và khách hàng tho thu n phù h p v i ứ ấ ả ậ ợ ớ
quy đ nh c a Ngân hàng Nhà nị ủ ước v lãi su t cho vay t i th i đi m ký h p đ ng ề ấ ạ ờ ể ợ ồ tín d ng, và phù h p v i lãi su t công b c a ngân hàng cho vay Khi ký h p đ ng ụ ợ ớ ấ ố ủ ợ ồ tín d ng có th áp d ng lãi su t c đ nh trong su t th i gian th c hi n h p đ ng ụ ể ụ ấ ố ị ố ờ ự ệ ợ ồ
ho c lãi su t c a t ng th i kỳ.ặ ấ ủ ừ ờ
5.1.6 Ph ươ ng th c tín d ng ứ ụ
Trên c s nhu c u s d ng c a t ng kho n v n vay c a khách hàng và kh ơ ở ầ ử ụ ủ ừ ả ố ủ ả năng ki m tra, giám sát vi c khách hàng s d ng v n vay c a t ch c tín d ng ể ệ ử ụ ố ủ ổ ứ ụ
tho thu n v i khách hàng vay v vi c l a ch n phả ậ ớ ề ệ ự ọ ương án cho vay theo m t trong ộ
Th iN
ga nH
an g.c
om
Trang 3 Cho vay t ng l n: M i l n vay v n, khách hàng và t ch c tín d ng làm th t c ừ ầ ỗ ầ ố ổ ứ ụ ủ ụ vay v n c n thi t và ký k t h p đ ng tín d ng.ố ầ ế ế ợ ồ ụ
Cho vay theo h n m c tín d ng: T ch c tín d ng và khách hàng xác đ nh và ạ ứ ụ ổ ứ ụ ị
tho thu n m t h n m c tín d ng duy trì trong th i h n nh t đ nh ho c theo chu ả ậ ộ ạ ứ ụ ờ ạ ấ ị ặ
kỳ s n xu t kinh doanh.ả ấ
Cho vay theo d án đ u t : T ch c tín d ng cho khách hàng vay v n đ th c ự ầ ư ổ ứ ụ ố ể ự
hi n các d án đ u t phát tri n s n xu t, kinh doanh, d ch v và các d án đ u ệ ự ầ ư ể ả ấ ị ụ ự ầ
t ph c v đ i s ng.ư ụ ụ ờ ố
Cho vay h p v n: M t nhóm t ch c tín d ng cùng cho vay đ i v i m t d án ợ ố ộ ổ ứ ụ ố ớ ộ ự
ho c phặ ương án vay v n c a khách hàng Trong đó có m t t ch c tín d ng ố ủ ộ ổ ứ ụ
làm đ u m i dàn x p, ph i h p v i t ch c tín d ng khác Vi c cho vay h p ầ ố ế ố ợ ớ ổ ứ ụ ệ ợ
v n th c hi n theo quy đ nh c a c ch này và quy ch đ ng tài tr c a t ch c ố ự ệ ị ủ ơ ế ế ồ ợ ủ ổ ứ tín d ng do Th ng đ c Ngân hàng Nhà nụ ố ố ước ban hành
Cho vay tr góp: Khi vay v n, t ch c tín d ng và khách hàng xác đ nh, tho ả ố ổ ứ ụ ị ả
thu n s lãi ti n vay ph i tr c ng v i s n g c đậ ố ề ả ả ộ ớ ố ợ ố ược chia ra đ tr n theo ể ả ợ
nhi u kỳ h n trong th i h n cho vay.ề ạ ờ ạ
Cho vay theo h n m c tín d ng d phòng: T ch c tín d ng cam k t đ m b o ạ ứ ụ ự ổ ứ ụ ế ả ả
s n sàng cho khách hàng vay v n trong ph m vi h n m c tín d ng nh t đ nh ẵ ố ạ ạ ứ ụ ấ ị
T ch c tín d ng và khách hàng tho thu n th i h n hi u l c c a h n m c tín ổ ứ ụ ả ậ ờ ạ ệ ự ủ ạ ứ
d ng d phòng, m c phí tr cho h n m c tín d ng d phòng.ụ ự ứ ả ạ ứ ụ ự
Cho vay thông qua nghi p v phát hành và s d ng th tín d ng: T ch c tín ệ ụ ử ụ ẻ ụ ổ ứ
d ng ch p thu n cho khách hàng đụ ấ ậ ượ ử ục s d ng v n vay trong ph m vi h n m c ố ạ ạ ứ tín d ng đ thanh toán ti n mua hàng hoá, d ch v và rút ti n m t t i máy rút ụ ể ề ị ụ ề ặ ạ
ti n t đ ng ho c đi m ng ti n m t là đ i lý c a t ch c tín d ng Khi cho vay ề ự ộ ặ ể ứ ề ặ ạ ủ ổ ứ ụ phát hành và s d ng th tín d ng, t ch c tín d ng và các khách hàng ph i ử ụ ẻ ụ ổ ứ ụ ả
tuân theo quy đ nh c a Chính ph và Ngân hàng nhà nị ủ ủ ước v phát hành và s ề ử
d ng th tín d ng.ụ ẻ ụ
5.2 Ch ng t và qui trình tín d ng trong Ngân hàng ứ ừ ụ
5.2.1 Ch ng t cho vay ứ ừ
Ch ng t g c ứ ừ ố
Đ n xin vay: Là ch ng t do khách hàng l p đ xin vay v n Ngân hàng Trong ơ ứ ừ ậ ể ố
đó trình bày rõ m c đích vay, s ti n vay Đây là căn c ban đ u đ NH xem ụ ố ề ứ ầ ể
xét cho vay
H p đ ng tín d ng: Là căn c pháp lý quan tr ng đ gi i quy t tranh ch p n u ợ ồ ụ ứ ọ ể ả ế ấ ế
có x y ra gi a khách hàng và Ngân hàng.ả ữ
Th iN
ga nH
an g.c
om
ThiNganHang.com
Trang 4 Kh ế ước vay kiêm kỳ h n n hay còn g i là B ng phân kỳ h n n : Là ch ng t ạ ợ ọ ả ạ ợ ứ ừ xác nh n s ti n Ngân hàng thu n c a khách hàng theo l ch trình th i gian c ậ ố ề ợ ủ ị ờ ụ
th Đây cũng là căn c đ khách hàng tr n cho Ngân hàng theo đúng đ nh ể ứ ể ả ợ ị
kỳ
Ch ng t đ ghi s k toán ứ ừ ể ổ ế
Ch ng t cho vayứ ừ
N u vay b ng chuy n kho n th ng là các ch ng t thanh toán qua ế ằ ể ả ườ ứ ừ
Ngân hàng nh : séc, u nhi m chi, u nhi m thu…ư ỷ ệ ỷ ệ
N u vay b ng ti n m t: séc lĩnh ti n m t, gi y lĩnh ti n, phi u chiế ằ ề ặ ề ặ ấ ề ế
Ch ng t thu nứ ừ ợ
Thu b ng chuy n kho n: u nhi m chi, l nh chi…ằ ể ả ỷ ệ ệ
Thu b ng ti n m t: gi y n p ti n, séc lĩnh ti n m tằ ề ặ ấ ộ ề ề ặ
5.2.2 Quy trình cho vay
KH n p đ n xin vay ộ ơ M c đích, s ti n, ph ụ th c, hình th c ứ ố ề ứ ươ ng
Ký HĐ tín d ng ụ
Gi i ngân ả
Thu nợ
Trách nhi m pháp lý c a ệ ủ khách hàng và NH
Ti n m t VNĐ, ngo i t và vàng ề ặ ạ ệ Chuy n kho n ể ả
N đ tiêu chu n ợ ủ ẩ
N d ợ ướ i tiêu chu n ẩ
N c n chú ý ợ ầ
Nh n TS th ch p, gi y ậ ế ấ ấ
t có giá, b o lãnh ờ ả
N nghi ng ợ ờ
Th iN
ga nH
an g.c
om
Trang 5S đ 5.1 Thông tin trong quá trình cho vay và thu n ơ ồ ợ
- Cán b tín d ng nh n h s xin vay bao g m: đ n xin vay, d án xin vay, t ộ ụ ậ ồ ơ ồ ơ ự ờ
khai th ch p tài s n ho c t b o lãnh tín ch p…ế ấ ả ặ ờ ả ấ
- Cán b tín d ng th m tra h s vay v n, n u xét th y đ y đ thì vi t phi u h n ộ ụ ẩ ồ ơ ố ế ấ ầ ủ ế ế ẹ ngày g p khách hàng, ch m nh t trong vòng 15 ngày ph i tr l i cho khách hàng.ặ ậ ấ ả ả ờ
- N u h s khách hàng không h i đ đi u ki n vay v n ph i đế ồ ơ ộ ủ ề ệ ố ả ược tr l i ngay ả ạ cho khách hàng
- Trưởng phòng ho c t trặ ổ ưởng tín d ng nh n h s do cán b ph trách chuy n ụ ậ ồ ơ ộ ụ ể
đ n ph i t p h p h s xin vay trong ngày ch cán b đ th m đ nh Sau khi th m ế ả ậ ợ ồ ơ ờ ộ ể ẩ ị ẩ
đ nh ngị ười th m đ nh ph i ghi ý ki n vào h s và ch u trách nhi m trẩ ị ả ế ồ ơ ị ệ ước lãnh đ o ạ
c p trên, trấ ước pháp lu t n u có s sai trái.ậ ế ự
- Trong trường h p không c n th m đ nh thì trợ ầ ẩ ị ưởng phòng ho c t trặ ổ ưởng gi i ả
quy t ngay trong ngày.ế
- Trưởng phòng ho c t trặ ổ ưởng tín d ng t p h p h s tín d ng bao g m h s ụ ậ ợ ồ ơ ụ ồ ồ ơ
kinh t k thu t c a d án, đ i chi u v i ngu n v n hi n còn trình c p lãnh đ o ế ỹ ậ ủ ự ố ế ớ ồ ố ệ ấ ạ
(cho vay ho c không cho vay) và thông báo cho khách hàng bi t.ặ ế
- N u h s đế ồ ơ ược ch p nh n và phê duy t cho vay thì h s đấ ậ ệ ồ ơ ược chuy n đ n cán ể ế
b tín d ng đ hộ ụ ể ướng d n khách hàng l p H p đ ng tín d ng, kh ẫ ậ ợ ồ ụ ế ước ho c s vay ặ ổ
v n và b ng phân kỳ h n n (n u có).ố ả ạ ợ ế
Đ đ m b o vi c s d ng v n vay đúng m c đích, sau khi phát ti n vay l n ể ả ả ệ ử ụ ố ụ ề ầ
đ u cho khách hàng trong vòng 20 ngày ngân hàng cho vay ph i c cán b ki m ầ ả ử ộ ể
tra s d ng v n l n th nh t đ giám sát vi c s d ng v n đúng m c đích đã cam ử ụ ố ầ ứ ấ ể ệ ử ụ ố ụ
k t c a khách hàng.ế ủ
Trong quá trình cho vay, ngân hàng ph i thả ường xuyên ki m tra theo đ nh kỳ ể ị
ho c đ t xu t đ đ m b o ti n vay phát ra phù h p v i ti n đ th c hi n phặ ộ ấ ể ả ả ề ợ ớ ế ộ ự ệ ương
án xin vay và đúng m c đích cam k t.ụ ế
Hàng tháng cán b k toán sao kê các kho n n đ n h n, n quá h n, l p ộ ế ả ợ ế ạ ợ ạ ậ
thông báo thu n g i cho khách hàng và chuy n cho b ph n tín d ng t ch c thu ợ ử ể ộ ậ ụ ổ ứ
n ợ
5.3 K toán cho vay các t ch c tín d ng khác ế ổ ứ ụ
Th iN
ga nH
an g.c
om
ThiNganHang.com