Phòng giáo d c đào t o huy n Đông Tri uụ ạ ệ ề Tr ng THCS M o Khê 2ườ ạ Đ TÀI NGHIÊN C U Ề Ứ M T S PH NG PHÁPỘ Ố ƯƠ T ch c trò ch i trong gi h c mô[.]
Trang 1Phòng giáo d c đào t o huy n Đông Tri u ụ ạ ệ ề
Trường THCS M o Khê 2ạ
Đ TÀI NGHIÊN C U:Ề Ứ
M T S PH Ộ Ố ƯƠ NG PHÁP
Người th c hi n: ự ệ Đ ng Minh Đ c ặ ứ
Đ n v công tác:ơ ị Trường THCS M o Khê 2ạ
Trang 2Đông Tri u, ngày 8 tháng 5 năm 2008ề
I. PH N M Đ U: Ầ Ở Ầ
I.1 – Lý do ch n đ tài ọ ề :
V i xu th ph át tri n c a xã h i nói chung và sớ ế ể ủ ộ ự phát tri n c a khoa h c n ói riêng, con ngể ủ ọ ười c n ph i c óầ ả
m t tri th c, m t t duy nh y b én đ n m b t và s d ngộ ứ ộ ư ạ ể ắ ắ ử ụ
nh ng tri th c đó trong cu c s ng h àng ngày Mu n cóữ ứ ộ ố ố
nh ng tri th c đó con ngữ ứ ười c n ph i h c, nh à trầ ả ọ ường là
m t trong nh ng n i cung c p h ành trang đó.ộ ữ ơ ấ
B môn toán trong trộ ường THCS nh t l à toán l p 8ấ ớ
là m t b môn rèn luy n tính t duy nh y b én c a h c sinh,ộ ộ ệ ư ạ ủ ọ
nó đòi h i ngỏ ười h c ph i nh ìn nh n v n đ dọ ả ậ ấ ề ười m i gócọ
đ , ph i liên h gi a bài toán đã gi i, nh ng ki n th c đãộ ả ệ ữ ả ữ ế ứ
bi t đ gi i quy t Vì v y ngế ể ả ế ậ ười th y ph i cho h c sinhầ ả ọ
n m đắ ược các d ng toán c b n và hạ ơ ả ướng m r ng c a bàiở ộ ủ toán đó T đó đ h c sinh phát tri n t duy và hình thànhừ ể ọ ể ư
k năng gi i toán Mu n đ t đỹ ả ố ạ ược đi u đó ph i đòi h iề ả ỏ tính tích c c, tính t duy c a ngự ư ủ ười h c nh ng phọ ư ương pháp c a ngủ ười th y cũng r t quan tr ng, l àm cho h c sinhầ ấ ọ ọ
h ng thú, say mê, h c m t nh ng có th làm đứ ọ ộ ư ể ược hai, ba,
t đ n gi n đ n ph c t p.ừ ơ ả ế ứ ạ
Tuy nhi ên trong khi d y h c m ôn Toán 8 chúng ta ạ ọ còn nhi u khó khăn, h n ch :ề ạ ế
- Đây là nh ng n ăm đ u th c hi n chữ ầ ự ệ ương tr ình sách giáo khoa Toán 8 m i, nhi u b ng , h n ch ch aớ ề ỡ ỡ ạ ế ư
được kh c ph c Giáo viên còn ch a th c s nhu nắ ụ ư ự ự ầ nhuy n trong vi c đ i m i phễ ệ ổ ớ ương pháp d y h c.ạ ọ
- C u tr úc sách giáo khoa c ó nhi u b ài l p l i, n u c ấ ề ặ ạ ế ứ
d p khuôn d y theo sách giáo khoa có th d n đ n s ậ ạ ể ẫ ế ự nhàm chán cho h c sinh.ọ
Trang 3Trong khi đó m t trong nh ng y êu c u c a vi c đ i m iộ ữ ầ ủ ệ ổ ớ
phương pháp d y h c là phát huy tính tích c c, sáng t oạ ọ ự ạ
c a h c sinh, h c sinh ph i th c s say m ê h c t p Mu nủ ọ ọ ả ự ự ọ ậ ố
nh v y giáo viên ph i t ch c ti t h c c ó s h ng thúư ậ ả ổ ứ ế ọ ự ứ trong h c t p, ph i t o đọ ậ ả ạ ược không khí thi đua trong m iỗ
ti t h c.ế ọ
Trong quá trình t ch c cho h c sinh l p 8 h c To án tôi ổ ứ ọ ớ ọ cũng đã áp d ng m t bi n ph áp tích c c là t ch c các trò ụ ộ ệ ự ổ ứ
ch i Toán h c cho h c sinh.ơ ọ ọ
I.2 – M c đích nghiên c u ụ ứ :
Là m t giáo viên d y l p 8 tôi c m nh n độ ạ ớ ả ậ ược m t đi uộ ề
đ tu i h c sinh l p 8 c ác em còn h n ch r t nhi u v ý
th c h c t p.ứ ọ ậ
M c đích c a đ tài này là giúp cho giáo viên xây d ngụ ủ ề ự
được m t ti t h c sao cho g ây độ ế ọ ược h ng thú h c t p choứ ọ ậ
h c sinh, t o cho h c sinh s ch ú ý ni m đam mê h c t pọ ạ ọ ự ề ọ ậ
b môn Toán.ộ
Giúp cho giáo viên có kinh nghi m “ T ch c tr ò ch i Toánệ ổ ứ ơ
h c” đúng v i nn i dung ki n th c c a b ài, đ ng th i sángọ ớ ộ ế ứ ủ ồ ờ
t o linh ho t v n d ng c ác phạ ạ ậ ụ ương pháp d y h c t o choạ ọ ạ các em có s say mê, h ng thú h c t p. ự ứ ọ ậ
I.3 – Th i gian, đ a đi m ờ ị ể :
Trong năm h c 2007 2008 t ôi đọ ược nhà trường phân công d y b môn Toán l p 8.ạ ộ ớ
Trong qu á trình gi ng d y t đ u năm đ n gi tôi đã cả ạ ừ ầ ế ờ ố
g ng nghiên c u và t ch c m t s tr ò ch i Toán h c trongắ ứ ổ ứ ộ ố ơ ọ
m t s nh ng ti t d y h c To án c a l p 8C7 – Trộ ố ữ ế ạ ọ ủ ớ ường THCS M o Khê 2 – M o Khê Đông Tri u – Qu ng Ninh. ạ ạ ề ả
I.4 Đóng góp v lý lu n – th c ti n ề ậ ự ễ :
* H c sinh l p 8 đang th i đi m phát tri n Tâm sinh lýọ ớ ở ờ ể ể
c a các em có nhi u ph c t p: Không còn bé nh ng ch aủ ề ứ ạ ư ư
l n, các em thích tìm tòi, khám phá nh ng đi u m i l ,ớ ữ ề ớ ạ thích làm nh ng đi u to tát nh ng kh năng c a các emữ ề ư ả ủ không đáp ng đứ ược. T i th i đi m này, n u giáo viên đ nhạ ờ ể ế ị
hướng t t, t ch c t t cho c ác em ho t đ ng thì có thố ổ ứ ố ạ ộ ể
kh i đơ ược nhièu ti m năng trong các em, giúp các em đ tề ạ nhi u k t qu t t h n trong c ác ho t đ ng nói chung vàề ế ả ố ơ ạ ộ
ho t đ ng h c t p nói riêng.ạ ộ ọ ậ
Trang 4 H c sinh l p 8 nói chung còn ham ch i, có s ép bu c tọ ớ ơ ự ộ ừ gia đình, các em ph i t p trung v ào h c t p, nhi u khi t oả ậ ọ ậ ề ạ lên s n ng n gò bó.ự ặ ề
Do yêu c u ngày càng cao, các giáo viên đ u đòi h i cácầ ề ỏ
em ph i n m đả ắ ược ki n th c c a m ôn mình ph trách Cóế ứ ủ ụ nhi u ti t h c do s t ch c ch a t t, gi áo viên t o lên sề ế ọ ự ổ ứ ư ố ạ ự
n ng n cho các em.ặ ề
Chính vì v y, cách t t nh t là làm cho các em ti p c n v iậ ố ấ ế ậ ớ
ki n th c m t cách t nhiên, v a s c và hào h ng Giáoế ứ ộ ự ừ ứ ứ viên nên t ch c các ho t đ ng mang tính ch t: “ H c m àổ ứ ạ ộ ấ ọ
ch i, ch i mà h c” M t trong nh ng bi n ph áp, theo tôi làơ ơ ọ ộ ữ ệ
c n thi t là t ch c các trò ch i Toán h c cho h c sinh.ầ ế ổ ứ ơ ọ ọ
* T ch c trò ch i Toán h c cho h c sinh c ó nhi u tácổ ứ ơ ọ ọ ề
d ng:ụ
T o h ng thú h c t p cho h c sinh.ạ ứ ọ ậ ọ
T o không khí thi đua trong nhóm, l p.ạ ớ
Rèn tính đoàn k t, ph i h p trong h c t p.ế ố ợ ọ ậ
Rèn tính đ c l p, t tin, bình tĩnh t tin trong các tìnhộ ậ ự ự
hu ng.ố
*Trong quá trình hướng d n h c sinh l p 8 h c t p m ônẫ ọ ớ ọ ậ Toán Tôi đã t ch c đổ ứ ược m t s trò ch i Xin trao đ iộ ố ơ ổ cùng các th y cô giáo. Kính mong nh n đầ ậ ược s đóng góp ýự
ki n.ế
II. PH N N I DUNG: Ầ Ộ
II.1 – Ch ươ ng 1 : T ng quan ổ
Đ trong m t ti t h c đ t để ộ ế ọ ạ ược thành công H c sinhọ
có s h ng thú, say mê h c t p ng òi giáo viên c n ph i cóự ứ ọ ậ ư ầ ả
nh ng phữ ương pháp t i u Nh tôi đã đ c p ph nố ư ư ề ậ ở ầ
trước T ch c tr ò ch i cho h c sinh trong m t ti t h cổ ứ ơ ọ ộ ế ọ cũng là m t phộ ương pháp r t t i u, r t quan tr ng.ấ ố ư ấ ọ
Do đó chúng ta c n nghi ên c u và đ a m t s trò ch i Toánầ ứ ư ộ ố ơ
h c vào trong nh ng gi d y Trong n ăm h c 2007 – 2008ọ ữ ờ ạ ọ
v a qua tôi cũng đã c g ng nghiên c u và s u t m m t sừ ố ắ ứ ư ầ ộ ố trò ch i: Trò ch i ơ ơ “ô ch ”ữ , trò ch i ơ “ ch y ti p s c”ạ ế ứ , trò
ch i ơ “ n u thì”ế , trò ch i ơ “ Ghép bìa” đ đ a vào m t sể ư ộ ố các ti t d y c th ế ạ ụ ể
Trang 5Có th còn r t nhi u nh ng tr ò ch i Toán h c khác, tôiể ấ ề ữ ơ ọ đang c g ng nghi ên c u và v n d ng chúng vào trongố ắ ứ ậ ụ
nh ng gi d y.ữ ờ ạ
II.2 – Ch ươ ng 2 : N i dung v n đ nghiên ộ ấ ề
c u: ứ
II.2.1 – Trò ch i “ Ch y ti p s c”: ơ ạ ế ứ
II.2.1.1/ Chu n b :ẩ ị
Giáo viên chia l p thành n nhóm( Đ đ m b o tr t tớ ể ả ả ậ ự trong gi h c và qu n lý h c sinh thì tôi thờ ọ ả ọ ường ch n 4ọ nhóm ch i), m i nhóm 4 h c sinh, sao cho m i nh óm đ u cóơ ỗ ọ ỗ ề
h c sinh gi i, h c sinh kh á, h c sinh trung bình…Trongọ ỏ ọ ọ
m i nhóm h c sinh t đánh s t 1 đ n 4.ỗ ọ ự ố ừ ế
Giáo viên chu n b 4 n i dung c ông vi c đẩ ị ộ ệ ược đánh s t 1ố ừ
đ n 4 M i n i dung đế ỗ ộ ược phô tô thành 4 b n và cho vàoả
m t phong bì riêng.ộ
Các công vi c đệ ược ch n theo nguyên t c: Th c hi n côngọ ắ ự ệ
vi c 1 đệ ược k t qu 1, dùng k t qu 1 đ th c hi n côngế ả ế ả ể ự ệ
vi c 2, dùng k t qu 2 đ th c hi n công vi c 3, dùng côngệ ế ả ể ự ệ ệ
vi c 3 đ th c hi n công vi c 4.ệ ể ự ệ ệ
II.2.1.2/ Cách ch i:ơ
T ch c m i nh óm h c sinh ng i theo h àng d c, hàngổ ứ ỗ ọ ồ ọ ngang hay vòng tròn quanh 1 cái bàn tu theo đi u ki nỳ ề ệ riêng c a l p.ủ ớ
Giáo viên phát đ s 1 cho h c sinh s 1 c a c ác nhóm, đề ố ọ ố ủ ề
s 2 cho h c sinh s 2 … ố ọ ố
Khi có hi u l nh, h c sinh s 1 c a c ác nhóm nhanh chóngệ ệ ọ ố ủ
m đ s 1, gi i r i chuy n gi á tr x tìm đở ề ố ả ồ ể ị ược cho b n sạ ố
2 c a nhóm mình. Khi nh n đủ ậ ược giá tr x đó, h c sinh s 2ị ọ ố
m i đớ ược phép m đ , thay giá tr c a x vào, gi i phở ề ị ủ ả ương trình đ tìm y r i chuy n đáp s cho b n s 3 c a nh ómể ồ ể ố ạ ố ủ mình H c sinh s 3 cũng làm tọ ố ương t … H c sinh s 4ự ọ ố chuy n giá tr tìm để ị ược c a t cho giáo viên.ủ
Nhóm nào n p k t qu đúng đ u tiên thì th ng cu c.ộ ế ả ầ ắ ộ
II.2.1.3/ Tác d ngụ : Trò ch i này giúp các em rèn tính đ c l p, t tin, bìnhơ ộ ậ ự tĩnh trong các tình hu ng có th b r i( Đ c tính này r tố ể ị ố ứ ấ
c n thi t khi h c sinh l àm bài thi ho c ki m tra).ầ ế ọ ặ ể
II.2.1.4/ Áp d ng:ụ
Trang 6S d ng cho các ho t đ ng c ng c , luy n t p.ử ụ ạ ộ ủ ố ệ ậ
* Ví d : ( Cho ti t 46 Đ i s – Luy n t p)ụ ế ạ ố ệ ậ
Phong bì 1: Gi i phả ương tr ình 2(x – 2) + 1 = x – 1
Phong bì 2: Th giá tr x( b n s 1 v a tìm đế ị ạ ố ừ ược) vào
r i tìm y trong phồ ương tr ình (x + 3)y = x + y
Phong bì 3: Th giá tr c a y( b n s 2 v a t ìm đế ị ủ ạ ố ừ ượ c) vào r i tìm z trong phồ ương tr ình
3
1
+
6
1
3z
=
3
1
3y
Phong bì 4: Th giá tr c a z( b n s 3 v a t ìm đế ị ủ ạ ố ừ ượ c) vào r i tìm t trong phồ ương tr ình z(t2 1) =
3
1( t2 + t), v iớ
đi u ki n t > 0.ề ệ
Sau khi h c sinh hoàn thành, n p k t qu Giáo viên ọ ộ ế ả
chi u đ bài và đáp án lên màn hình.ế ề
C th :ụ ể
B n s 1 gi i phạ ố ả ương tr ình 2(x – 2) + 1 = x – 1 được t pậ nghi m là S = {2}ệ
B n s 2 th giá tr x = 2 b n s 1 v a t ìm đạ ố ế ị ạ ố ừ ược vào
phương trình (x +3)y = x + y v à tìm y.
Ta có: (2 + 3)y = 2 + y y = 0,5
B n s 3 th gi á tr y = 0,5 b n s 2 v a t ìm đạ ố ế ị ạ ố ừ ược vào
phương trình
3
6
1
3
1
3y và tìm z
Ta có :
3
6
1
3
1 5 , 0
3 z =
3 2
B n s 4 th giá tr z = ạ ố ế ị
3
2 b n s 3 v a tìm đạ ố ừ ược vào
phương trình z(t2 1) =
3
1(t2+ t) v i đi u ki n t > 0 ớ ề ệ
và tìm t.Ta có:
3
2(t2 1) =
3
1(t2+ t) t = 2 Giáo viên xác đ nh và công b đ i th ng cu c.ị ố ộ ắ ộ
II.2.2 – Trò ch i “n u thì”: ơ ế
II.2.2.1/ Chu n b :ẩ ị
Giáo viên chia l p thành 3 nhóm, chia b ng l àm 3 ph n nhớ ả ầ ư sau:
Trang 7Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3
N uế Thì N uế Thì N uế Thì
II.2.2.2/ Cách ch i:ơ
Giáo viên nêu lu t ch i, yêu c u ch đậ ơ ầ ỉ ược s d ng nh ngử ụ ữ
ki n th c m t ph n n ào đó( Trong 1 bài, trong m tế ứ ở ộ ầ ộ
chương) do giáo viên yêu c u.ầ
Khi có hi u l nh b t đ u, m t em c a nh óm lên b ng vi tệ ệ ắ ầ ộ ủ ả ế
m nh đ n u, quay xu ng l p giao ph n cho h c sinh thệ ề ế ố ớ ấ ọ ứ
2 H c sinh 2 l ên b ng vi t m nh đ thì, quay xu ng l pọ ả ế ệ ề ố ớ giao ph n cho h c sinh 3 C nh th cho đ n khi cóấ ọ ứ ư ế ế
hi u l nh h t gi Nh óm nào vi t đệ ệ ế ờ ế ược nhi u nh t các câuề ấ đúng thì chi n th ng.ế ắ
II.2.2.3/ Tác d ng:ụ
Giúp cho h c sinh nh l i nh ng ki n th c c ũ đã h c m tọ ớ ạ ữ ế ứ ọ ộ cách t nhiên, hào h ng và nhanh chóng M t khác t o choự ứ ặ ạ các em s ganh đua, c g ng vự ố ắ ươn l ên trong h c t p.ọ ậ
II.2.2.4/ Áp d ng:ụ
Dùng cho các ti t ôn t p ho c các ho t đ ng c ng c , ki mế ậ ặ ạ ộ ủ ố ể tra bài cũ
* Ví d : ( Cho ti t 52 h ình h c Ôn t p chụ ế ọ ậ ương III)
Chu n b b ng nh tr ên.ẩ ị ả ư
Giáo viên chia l p thành 3 nhóm.ớ
Giáo viên nêu yêu c u: Dùng các ki n th c c a b ài “ Kháiầ ế ứ ủ
ni m hai tam gi ác đ ng d ng” và “Các trệ ồ ạ ường h p đ ngợ ồ
d ng c a tam giác; tam giác vuông”, hãy l n lạ ủ ầ ượt lên hoàn thi n b ng.ệ ả
Sau khi h c sinh th c hi n, gi áo viên đ a k t qu lên mànọ ự ệ ư ế ả hình