Tieát ppct 47 AXEYILEN Kiểm tra Câu 1 Nêu tính chất vật lí và hóa học của etilen Viết các ptpư minh họa (9đ) * Tính chất hóa học của etilen *Đáp án 1 Etilen có pư cháy PTHH C2H4 + 3O2 ot 2CO2 + 2H[.]
Trang 1Kiểm tra
-Câu 1: Nêu tính chất vật lí và hóa học của etilen Viết các ptpư minh họa (9đ)
* Tính chất hóa học của etilen
*Đáp án:1 Etilen có pư cháy
PTHH: C2H4 + 3O2 t o
2CO2 + 2H2O
2 Etilen có làm mất màu dung dịch Brom
CH2 = CH2 + Br2 CH2Br CH2Br
3 Các phân tử etilen kết hợp được với nhau tạo thành poli etylen
…+CH2=CH2 + CH2=CH2 + CH2=CH2 +……-CH2 CH2 CH2 CH2 CH2 CH2 -
…
-Câu 2: (8đ)
Nêu tính chất vật lí của axetylen Trong thực tế, người ta dùng axetylen để làm gì?
*Đáp án:
-là chất khí không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí
-Trong thực tế, người ta dùng axetylen trong đèn xì oxi-axetylen (mỏ hàn gió đá) để
hàn và cắt kim loại
3 Tiến trình bài học:
*Hoạt động 1: (1 phút) Axetilen là một
hidrocacbon có nhiều ứng dụng trong thực
tiển Vậy Axetilen có CTCT, tính chất và
ứng dụng như thế nào các em sẽ tìm hiểu
bài học hôm nay
GV giới thiệu công thức phân tử, và phân
tử khối của axetilen
*Hoạt động 2: (4 phút)Tìm hiểu về tính
chất vật lí
Cho cả lớp quan sát lọ C2H4 , đồng thời
quan sát hình vẽ 4.9 SGK và rút ra tính chất
vật lí của axetilen
Axetylen được thu bằng cách đẩy nước
chứng tỏ điều gì? (nhẹ hơn nước và
không tan trong nước)
*Hoạt động 3: (6 phút) Tìm hiểu về cấu
tạo phân tử
Sử dụng dụng cụ để lắp ráp mô hình phân
tử axetilen (dạng đặc và dạng rỗng)
GV cho các nhóm thảo luận các nội dung
sau:
Viết CTCT của axetilen
Nhận xét đặc điểm cấu tạo
HS tự trình bày, nhóm khác nhận xét, GV
I Tính chất vật lí:
Là chất khí không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí (d =
29
26
)
II Cấu tạo phân tử:
CTCT của axetilen: H C C H
Viết gọn: CH CH
Đặc điểm: Giữa 2 nguyên tử Cacbon có liên kết 3
- Trong kiên kết 3, có 2 liên kết kém bền, dể bị đứt
Trang 2nhận xét
GV giới thiệu về liên kết 3
*Hoạt động 4: (14 phút)Tìm hiểu về tính
chất hóa học
Dựa vào đặc điểm cấu tạo của axetilen,
em hãy dự đoán tính chất hóa học của
axetilen
Axetilen có phản ứng cháy không ?
Chúng ta sẽ thực nghiệm để kiểm tra tính
chất đó
-GV lm thí nghiệm điều chế và đốt cháy
axetilen
HS quan sát và nêu hiện tượng xảy ra và
viết PTHH
- GV nhận xét
Hiện tượng: Axetilen cháy trong không
khí với ngọn lửa sáng, phản ứng tỏa nhiều
nhiệt,
GV liên hệ: Vì phản ứng tỏa nhiều nhiệt
nên axetilen được dùng làm nhiên liệu
trong đèn xì Oxi – - axetilen
GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm: dẫn
khí axetilen vào ống nghiệm có chứa dung
dịch brom (màu da cam)
Có ống nghiệm mẫu chứa dung dịch brom
để HS đối chứng khi phản ứng kết thúc
HS nhận xét hiện tượng
Hiện tượng: Màu cam của dung dịch
brom trong ống nghiệm bị nhạt dần.Vì
axetilen có phản ứng cộng làm mất màu
dung dịch brom (tương tự như etilen)
GV hướng dẫn hs viết PTHH thể hiện
bản chất của phản ứng cộng Brom trong
dung dịch :
- Liên kết đứt
- Nguyên tử Brom liên kết với các nguyên
tử của Cacbon có liên kết bị đứt
GV hướng dẫn hs cch gọi tn sản phẩm
GV có thể cho HS sử dụng mô hình
phẳng để thể hiện CTCT các chất tham gia
và sản phẩm
GV nêu: trong điều kiện thích hợp
axetilen cũng có phản ứng cộng với Hiđro
lần lượt trong các phản ứng hóa học
III Tính chất hóa học:
1 Axetilen có cháy được không ?
PTHH: 2C2H2 + 5O2 t o
4CO2 + 2H2O
2 Axetilen có làm mất màu dung dịch brom hay không ?
PTHH:
CH CH + BrBr Br CH CH Br
(k) (dd) (lỏng) (không màu) (da cam ) (không màu)
Sản phẩm có liên kết đôi trong phân tử nên có thể công với 1 phân tử Brom nữa
BrCH=CHBr+BrBr Br2CH CHBr2
Viết gọn:
C2H2 + Br2 C2H2Br2
C2H2Br2 + Br2 C2H2Br4
( không màu) (da cam) (không màu)
Trang 3và 1 số chất khác như sau:
C2H2 + H2 C2H4
C2H2 + 2H2 C2H6
C2H2 + HCl CH2=CHCl
-GV phát phiếu học tập cho các nhóm nhỏ
và yêu cầu hs thảo luận để làm bài
*BT: Dựa vào đặc điểm cấu tạo và tính chất
hóa học của axetilen, em hãy so sánh:
Cấu tạo phân tử của metan, etilen và
axetilen giống nhau và khác nhau ở điểm
nào ?
Tính chất hóa học của metan, etilen và
axetilen giống và khác nhau như thế nào ?
Các nhóm nhỏ cùng thảo luận và báo
cáo, nhóm khác nhận xét, GV chốt ý
Metan
Etilen
C 2 H 4
Axetilen
C 2 H 2 Đặc điểm cấu
tạo
Tính chất hóa
nhau)
Tính chất hóa
nhau)
GV chốt lại các điểm giống và khác nhau
cơ bản của 3 hiđrocacbon
*Hoạt động 5: (4 phút) Tìm hiểu về ứng
dụng
HS đọc thông tin và tóm tắt
Làm nhiên liệu cho đèn xì Oxi – axetilen,
hàn cắt kim loại
Là nguyên liệu để sản xuất: Polivinyn
Clorua (PVC), cao su, axit axetic, nhiều hóa
chất khác phút
*Hoạt động 6: (8 phút) Tìm hiểu về điều
chế
Gọi HS nêu lại cách làm thí nghiệm
Metan
CH 4
Etilen
C 2 H 4
Axetilen
C 2 H 2 Đặc điểm
đơn
1 liên kết đôi
1 liên kết 3
(giống nhau)
Phản ứng cháy
Phản ứng cháy
Phản ứng cháy
(khác nhau)
Phản ứng thế
Phản ứng
Br 2 )
Phản ứng
C 2 H 2 cộng tối đa 2
Br 2 )
IV Ứng dụng: (SGK/ 121)
V Điều chế:
- Trong phòng thí nghiệm, axetilen được điều chế bằng cách cho đất đèn (CaC2) tác dụng với nước
Trang 4GV giải thích vai trò của bình đựng NaOH
là loại bỏ tạp chất khí và hướng dẫn hs viết
pthh
Hiện nay, có thể điều chế axetilen bằng
cách nhiệt phân metan ở nhiệt độ cao
CaC2 + 2H2O C2H2 + Ca(OH)2 -Phương pháp hiện đại: Nhiệt phân metan ở nhiệt
độ cao
2CH4 t o
C2H2 + 3H2
4 Tổng kết:
Bài tập : Cho các hợp chất sau: C2H2 , C2H4 , CH4
a Viết CTCT của các chất trên
b Trong các chất trên, chất nào có phản ứng thế với khí Clo ? Chất nào phản ứng
cộng với dung dịch Brom Viết PTHH
Các nhóm thảo luận và giải, đại diện nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét, GV nhận xét
Giải:
a CTCT: C2H2 C2H4 CH4 :
CH CH CH2 = CH 2
H
I
H C H
H
b CH4 có phản ứng thế với khí Clo: CH4 + Cl2 t o
CH3Cl + HCl
C2H2 , C2H4 có phản ứng cơng với dung dịch Brom:
CH2=CH2 + Br2 CH2Br - CH2Br
CH CH + 2Br2 Br2CH CHBr2
Hoặc viết gọn là:
C2H4 + Br2 C2H4Br2
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4
* Hướng dẫn hs làm bài tập 5 sgk/122:
Tìm số mol của brom và thể tích hỗn hợp
Viết các pthh
Gọi x, y lần lượt là số mol của C2H4 và C2H2 trong hỗn hợp khí
Ghi tỉ lệ số mol các chất
Lập hệ pt bậc nhất có 2 ẩn số dựa vào số mol hỗn hợp và số mol brom
Giải hệ pt tìm x, y
Tính thành phần phần trăm của hỗn hợp