1 Bài 28 TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX A – MỤC TIÊU 1 Kiến thức Học sinh cần nắm được + Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX + Nội[.]
Trang 1Bài 28
TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM
NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX
A – MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Học sinh cần nắm được:
+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX + Nội dung chính của phong trào cải cách duy tân
2 Tư tưởng(thái độ):
- Học sinh cần nắm được:
+ Đây là hiện tượng mới của lịch sử Việt Nam, thể hiện khía cạnh của lòng yêu nước + Khâm phục lòng dũng cảm, cương trực, thẳng thắn và trân trọng những đề xướng cải cách của các nhà duy tân nhằm tạo ra thực lực chống ngoại xâm
3 Kĩ năng:
- Học sinh cần nắm được:
+ Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận định thời cuộc một cách khách quan + Năng cao năng lực nhận thức, liên hệ giữa lí luận và thực tiễn
B – Thiết bị, tư liệu
1 Giáo viên: Máy tính, SGV lớp 8, giáo án, tư liệu về các nhà cải cách
2 Học sinh: SGK lớp 8, vở ghi
C – Tiến Trình Dạy-Học
1 Ổn định lớp: Nắm sỉ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Lòng ghép trong dạy bài mới
3 Dạy bài học mới:
a) Lời dẫn vào bài mới:
Nửa cuối thế kĩ XIX, thực dân Pháp đang mở rộng xâm lược Nam Kì và chuẩn bị đánh Bắc Kì, triều đình nhà Nguyễn vẫn thực hiện chính sách bảo thủ, lạc hậu về mọi mặt Một trào lưu tư tưởng mới-trào lưu cải cách duy tân đã xuất hiện ở nước ta nhằm đưa đất nước tiến lên con đường duy tân tiến bộ, tạo ra thực lực đánh ngoại xâm Những nhà cải cách có được nhà Nguyễn chấp thuận hay không chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay nhé!
b) Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
Trang 2Hoạt động của thầy - trò Nội dung bài học
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình Việt
Nam nửa cuối thế kỉ XIX
* Học sinh nắm được bối cảnh lịch sử và
tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam nửa
cuối thế kỉ XIX
* Tiến hành:
- Học sinh: Đọc mục I/trang 134
- Giáo viên:
? Hỏi: Nêu những nét chính về tình hình
kinh tế, xã hội Việt Nam giữa thế kỉ XIX
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Hỏi: Quan sát vào bức tranh sau em hãy
cho biết nội dung bức tranh nói lên điều
gì
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Hỏi: Em hãy nêu những mâu thuẫn cơ
bản trong xã hội Việt Nam
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
+ Nhân dân ta >< thực dân Pháp
+ Nông dân >< địa chủ phong kiến
? Quan sát lược đồ em hãy kể tên và xác
định các cuộc khởi nghĩa của nông dân
nửa cuối thế kỉ XIX
Học sinh lên bảng chỉ trên bản đồ các
cuộc khởi nghĩa của nông dân
Gv nhận xét, chốt ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu những đề nghị cải
cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế
kỉ XIX
- Vào những năm 60 của thế kỉ XIX, triều đình Huế thực hiện các chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời, lạc hậu
+ Kinh tế: nông nghiệp, công thương nghiệp đình trệ, tài chính cạn kiệt + Xã hội: rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng
- Đời sống nhân dân đói khổ => mâu thuẫn dân tộc và giai cấp sâu sắc
Trang 3* Học sinh cần nắm được nội dung các đề
nghị cải cách, đặc biệt là cải cách của
Nguyễn Trường Tộ
* Tiến hành:
- Học sinh: Đọc mục II/trang 135
- Giáo viên:
? Trong bối cảnh đó nước ta cần phải làm
gì
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý: Trước tình hình
khó khăn, thiếu thốn, kiệt quệ về tài chính,
sản xuất lạc hậu, lỗi thời ta cần có những
cuộc cải cách nhằm năng cao chất lượng
xã hội, đủ sức chống ngoại xâm
? Hỏi: Vì sao các quan lại, sĩ phu đưa ra
những đề nghị cải cách
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Hỏi: Nội dung của các đề nghị cải cách
là gì
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Hỏi: Em hãy cho biết những sĩ phu tiêu
biểu trong phong trào cải cách nửa cuối
thế kĩ
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Hỏi: Hãy nêu những nội dung chính
trong các đề nghị cải cách của các sĩ phu,
quan lại yêu nước
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ XIX
1 Bối cảnh:
- Xuất phát từ lòng yêu nước, thương
dân, một số sĩ phu, quan lại đã đưa ra các đề nghị cải cách
2 Nội dung cải cách:
- Đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh
tế, văn hóa…
3 Các nhà cải cách tiêu biểu:
- Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch…
Trang 4? Hỏi: Em biết gì về nhân vật Nguyễn Trường
Tộ
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý:
Nguyễn Trường Tộ: (1828-1871), ông sinh trong một gia đình Nho học theo đạo Thiên Chúa Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, lớn lên ông là một tri thức Thiên Chúa giáo yêu nước, quê ở làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An Năm 1860, ông
có dịp cùng một giám mục Pháp qua Rô -ma
và Pa-ri Ở đó, ông chú ý khảo sát kinh tế và văn hoá phương Tây rồi về nước năm 1863
Từ năm 1863 đến năm 1871, Nguyễn Trường
Tộ đã đệ trình vua Tự Đức 30 bản điều trần (dày trên 100 trang), trong đó có Tế cấp bát điều (Tám điều cấp bách) dâng năm 1867, nêu lên một hệ thống vấn đề kinh tế - xã hội
quan trọng.(cho hs nghe radio)
? Em có suy nghĩ gì về con người và những
đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
Trang 5Hoạt động 3: Tìm hiểu kết cục của các đề
nghị cải cách
* Học sinh cần nắm được những mặc tích
cực và hạn chế của các đề nghị cải cách
nhằm có cái nhìn tổng quát và nhận định
thời cuộc một cách khách quan Qua đó,
rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân
* Tiến hành:
- Học sinh: Đọc mục III/trang 135-136
- Giáo viên:
* Thảo luận nhóm:(3 phút)
- Nhóm 1: Trình bày những mặt tích cực
và hạn chế của các đề nghị cải cách nửa
cuối thế kỉ XIX ?
Hs tiến hành thảo luận nhóm
Gv nhận xét, chốt ý
- Nhóm 2: Trình bày kết quả của các đề
nghị cải cách nửa cuối thế kỉ XIX ?
Hs tiến hành thảo luận nhóm
Gv nhận xét, chốt ý
- Nhóm 3: Trình bày ý nghĩa của các đề
nghị cải cách nửa cuối thế kỉ XIX ?
Hs tiến hành thảo luận nhóm
Gv nhận xét, chốt ý
III Kết cục của các đề nghị cải cách
1 Tích cực:
- Các đề nghị cải cách đáp ứng phần nào yêu cầu của nước ta lúc đó
2 Hạn chế:
- Mang tính chất lẻ tẻ, rời rạc, chưa giải quyết được những mâu thuẫn chủ yếu của của xã hội Việt Nam
3 Kết quả:
- Triều đình Huế bảo thủ, cự tuyệt, không chấp nhận các đề nghị cải cách
4 Ý nghĩa:
- Tấn công vào những tư tưởng bảo thủ của triều đình
- Thể hiện trình độ nhận thức của những
người Việt Nam
Trang 6? Em hãy cho biết vì sao các đề nghị cải
cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
không thể thực hiện
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý:
+ Triều đình nhà Nguyễn bảo thủ
+ Các đề nghị vượt quá khả năng có thể
thực hiện (Tình hình đất nước đang trên
đà suy yếu, vua quan ăn chơi, ra sức bóc
lột người dân khổ càng thêm khổ, tài chính
đất nước kiệt không thể nào nói cải cách
là có thể cải cách ngay được chính vì
những khó khăn mọi thứ cộng thêm triều
đình nhà Nguyễn bảo thủ dẫn đến cải cách
không được thực hiện)
+ Chưa có sự đồng thuận từ trên xuống
dưới
=> Làm cản trở sự phát triển, xã hội Việt
Nam còn luẩn quẩn trong chế độ thuộc địa
nửa phong kiến
? Quan sát vào các bức tranh sau em hãy
cho biết đời sống của nhân dân trong thế
kỉ XXI có những điểm gì khác với đời sống
của nhân dân nửa cuối thế kỉ XIX
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý
? Vì sao ngày nay nhân dân ta lại đạt được
những thành tựu rực rỡ như vậy
Hs suy nghỉ trả lời
Gv nhận xét, chốt ý:
+ Những thay đổi của ta xuất phát từ nhu
cầu thiết yếu trong nước
+ Đội ngũ trí thức đông đảo, tiếp thu các
thành tựu khoa học công nghệ tiến bộ để
phát triển kinh tế, xã hội
+ Đảng và nhà nước chủ trì đổi mới, được
dân ủng hộ với mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng và văn minh
- Góp phần vào việc chuẩn bị cho sự
ra đời phong trào Duy tân ở Việt Nam vào đầu thế kỉ XX
4 Củng cố:
* Giáo viên tiến hành củng cố bài học
Trang 7 Gọi 3 học sinh, mỗi em nhắc lại một mục lớn của bài(I,II và III)
Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi ô chữ, nhằm phát triển tư duy và hệ thống lại kiến thức của bài
Câu 1) Cơ quan nào xin mở 3 cửa biển ?
Đáp án: Viện Thương Bạc
Câu 2) Nơi nổ ra các cuộc bạo loạn của Tạ Văn Phụng?
Đáp án: Quảng Yên
Câu 3) Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế là ai?
Đáp án: Hoàng Hoa Thám
Câu 4) Người đã dâng hai bản “thời vụ sách” lên vua Tự Đức?
Đáp án: Nguyễn Lộ Trạch
Câu 5) Người xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định) ?
Đáp án: Trần Đình Túc
Câu 6) tình hình Việt Nam nữa cuối thế kĩ XIX rơi vào tình tràng này ?
Đáp án: Khủng hoảng
Từ khóa: Bảo Thủ
Giáo viên cung cấp thêm kiến thức mới để học sinh nắm và vận dụng trả lời câu hỏi đã đặt ra
BẢN ĐIỀU TRẦN CỦA NGUYỄN TRƯỜNG TỘ:
- Về chính trị - giáo dục: Cải tạo quan lại, cải cách chế độ giáo dục, học ngoại ngữ
- Về kinh tế:
+ Về nông nghiệp: Áp dụng KH-KT, thủy lợi, bảo vệ rừng
+ Về công nghiệp: Khai mỏ có quy mô, hợp tác với nước ngoài
+ Về thương nghiệp: Hợp tác buôn bán với các nước, phát triển nội thương
- Về xã hội: Bải bỏ các tập tục phong kiến lạc hậu, mê tín dị đoan
- Về quân sự: Xây dựng quân đội vững mạnh, trang bị đầy đủ kiến thức, vũ khí quân sự
- Về ngoại giao: Nên giao hảo với nhiều nước tư bản khác
5 Dặn dò:
+ Về nhà học thuộc bài , hệ thống lại các câu hỏi SGK bài 28 và tìm hiểu nhân vật Nguyễn Lộ Trạch?
+ Chuẩn bị trước bài 29: CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC
DÂN PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
* Gợi ý tìm hiểu bài 29:
+ Pháp khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở nước ta trong các lĩnh vực nào, lĩnh vực nào được Pháp chú trọng nhất? Vì Sao?
Trang 8+ Đời sống nhân dân ta lúc này ra sao?
+ Pháp có thực sự “khai hóa văn minh” cho dân tộc ta hay không, hay là có mưu
đồ khác? Vì sao?
D – Rút Kinh Nghiệm
- Thời gian cho toàn bài và từng hoạt động: ………
……… ………
………
- Nội dung:
………
………
………
- Phương pháp: ………
………
- Sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học:
………
Ký duyệt: 27/10/2017
Nguyễn Hiếu Nghĩa