BÀI 7 MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG I Mục tiêu bài học Sau khi học xong bài này học sinh phải Trình bày được khái niệm, cấu tạo của keo đất và khả năng hấp phụ của đất Trình bày được phản ứng của dun[.]
Trang 1BÀI 7: MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG
I Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh phải:
Trình bày được khái niệm, cấu tạo của keo đất và khả năng hấp phụ của đất
Trình bày được phản ứng của dung dịch đất, các loại PƯ của dung dịch đất và độ phì nhiêu của đất
Áp dụng kiến thức vào bảo vệ và nâng cao độ phì nhiêu của đất
II Phương pháp, phương tiện
* Phương pháp: Trực quan, vấn đáp
* Phương tiện: Hình 7 SGK phóng to; Đất thịt phơi khô, tán thành bột (20 – 30g), cốc thủy tinh, đũa thủy tinh, 500ml nước sạch; Phiếu học tập
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào? Ý nghĩa?
3 Dạy học bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu keo đất và khả năng phụ của đất
- Đọc SGK, nêu khái niệm keo đất?
- Giáo viên làm thí nghiệm hòa tan đất
bột vào nước sạch và chỉ cho HS thấy
I Keo đất và khả năng hấp phụ của đất
1 Keo đất
a Khái niệm keo đất
Keo đất là những phần tử cơ giới đất có
Trang 2nguyên nhân nước bị đục là do keo đất
không tan, lơ lửng trong nước làm
nước đục
- GV treo sơ đồ cấu tạo keo đất lên
bảng
- Yêu cầu HS quan sát, hoàn thành
bảng:
Chỉ tiêu so sánh Keo
âm
Keo dương
Nhân (Có
hay không)
Điện
tích
lớp
ion
Lớp
QĐ điện
Lớp
ion
bù
+ Ion bất động + Ion khuếch tán
kích thước nhỏ từ 1 – 200µm, không tan trong nước, ở trạng thái huyền phù
b Cấu tạo keo đất
Chỉ tiêu so sánh Keo
âm
Keo dương
Điện tích lớp ion
Lớp QĐ điện - +
Lớp ion bù
+ Ion bất động + Ion khuếch tán
+
+
Thế nào là khả năng hấp phụ của đất?
- Tại sao keo đất có khả năng hấp phụ?
- GV lấy ví dụ
2 Khả năng hấp phụ của đất
- Khả năng hút bám các ion, các phần
tử nhỏ trên bề mặt hạt keo, không làm thay đổi bản chất của những phần tử đó
do năng lượng bề mặt của keo đất gây
ra gọi là khả năng hấp phụ của keo đất
Trang 3- Yêu cầu HS lấy ví dụ tương tự - Ví dụ:
+ (NH4)2SO4 → + H2SO4
Hoạt động 2: Tìm hiểu phản ứng của dung dịch đất – 20’
- Phản ứng của dung dịch đất do yếu tố
nào quyết định?
- Có mấy loại phản ứng của dung dịch
đất?
- Độ chua của dung dịch đất có mấy
loại? Là những loại nào?
- Phản ứng chua thường xảy ra với loại
đất nào?
- Phản ứng kiềm xảy ra khi nào?
II Phản ứng của dung dịch đất và ý nghĩa của nó
Phản ứng của dung dịch đất do nồng độ của ion H+ và ion OH- quyết định Nếu:
[H+] > [OH-] → phản ứng chua [H+] < [OH-] → phản ứng kiềm [H+] = [OH-] → trung tính
1 Phản ứng chua của dung dịch đất
Dựa vào trạng thái của ion H+ và Al3+ trong dung dịch đất, phản ứng chua chia làm hai loại:
- Chua hoạt tính: H+ và Al3+ ở trạng thái tự do trong dung địch đất
- Chua hoạt tiềm tàng: H+ và Al3+ bị hấp phụ trên bề mặt keo đất gây nên
- Đa số đất trong đê (trừ đất phù sa, đất mặn) là đất chua
2 Phản ứng kiềm
Trang 4- Thường gặp ở loại đất nào?
- Nếu biết là đất chua, kiềm muốn cải
tạo để cho đất trung tính hoặc bớt chua,
kiềm người ta thường làm thế nào?
(Bón vôi bột hoặc tăng cường bón
phân chua sinh lý)
- Vậy phản ứng của dung dịch đất có ý
nghĩa gì?
Thường gặp với loại đất chứa muối Cacbonate: Na2CO3 và CaCO3:
Na2CO3 + 2H2O 2NaOH + H2CO3
H2CO3 → H2O + CO2↑
3 Ý nghĩa
Giúp xác định được các giống cây trồng phù hợp với từng loại đất và đề ra các biện pháp cải tạo, chăm bón phù hợp
Hoạt động 3: Độ phì nhiêu của đất
- Thế nào là độ phì nhiêu của đất?
- Yếu tố nào quyết định độ phì nhiêu
của đất? Cần áp dụng các biện pháp
nào để làm tăng độ phì nhiêu của đất?
- Nêu sự khác nhau giữa hai loại độ phì
nhiêu của đất?
- Nêu ví dụ về hoạt động sản xuất của
con người làm tăng độ phì nhiêu của
đất?
III Độ phì nhiêu của đất
1 Khái niệm
Là khả năng đất cung cấp đầy đủ và không ngừng nước, các chất khoáng cần thiết cho cây, không chứa các chất độc hại, bảo đảm cho cây đạt năng suất cao
2 Phân loại
- Độ phì tự nhiên: Hình thành do thảm thực vật tự nhiên, không có sự tác động của con người
- Độ phì nhân tạo: Hình thành do quá
Trang 5trình cải tạo và sử dụng đất của con người
4 Củng cố
GDMT : Hs thấy được tác hại của việc bón phân quá nhiều và bón liên tục một số
loại phân vô cơ sẽ làm cho đất chua (do tăng nồng độ H+ trong đất )
Thấy được hoạt động sản xuất của on người cũng có vai trò nhất định trong việc hình thành độ phì nhiêu của đất,hiểu được cơ sở khoa học của việc bón phân, bón vôi để cải tạo độ phì nhiêu của đất
- Thế nào là phản ứng của dung dịch đất? Nêu một vài ví dụ về ứng dụng thực tế của phản ứng dung dịch đất?
- Thế nào là độ phì nhiêu của đất? Một số biện pháp kỹ thuật làm tăng độ phì của đất?
5 Hướng dẫn
- Học bài, áp dụng kiến thức vào bảo vệ và nâng cao độ phì nhiêu của đất
- Đọc trước nội dung bài thực hành: Xác định độ chua của đất
- Chia lớp thành 6 – 8 nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị 1.5 lạng đất thịt phơi khô đã nghiền nhỏ