BÀI 6 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM NGHIỆP I Mục tiêu bài học Sau khi học xong bài này học sinh phải Trình bày được khái niệm nuôi cấy mô tế bào và cơ sở k[.]
Trang 1BÀI 6: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG NHÂN
GIỐNG CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM NGHIỆP
I Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh phải:
- Trình bày được khái niệm nuôi cấy mô tế bào và cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào
- Trình bày được một số ứng dụng của công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong tạo và nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp
- Trình bày được quy trình công nghệ nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô
II Phương pháp, phương tiện
* Phương pháp: Vấn đáp, diễn giảng
* Phương tiện: Hình 6 SGK phóng to; Tranh ảnh có liên quan đến nội dung bài học
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Dạy học bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm của phương pháp nuôi cấy mô tế bào
- Yêu cầu HS đọc SGK mục I
- Môi trường dinh dưỡng phù hợp là
môi trường như thế nào?
I Khái niệm phương pháp nuôi cấy
mô TB
* Nuôi cấy mô TB là phương pháp tách rời TB, mô đem nuôi cấy trong môi trường thích hợp để chúng tiếp tục
Trang 2- Môi trường nuôi cấy:
+ Đa lượng: Các loại muối của N – P –
K – Ca – S – Mg
+ Vi lượng: Sắt, kẽm, Brom, Mangan,
Molipden
+ Các chất phụ gia hữu cơ: Vit, amino
acid, một số chất phụ gia khác như
nước dừa, dịch chiết nấm men
+ Nguồn các bon: Đường Glucose hoặc
Fructose
+ Tác nhân làm rắn mt: Agar (poly
saccharide thu từ ngành tảo đỏ)
+ Chất điều hòa sinh trưởng: Auxin
(IAA, IBA, NAA…) và Cytokinin
(ABA, )
phân bào rồi biệt hóa thành mô, cơ quan và phát triển thành cây mới
* Môi trường dinh dưỡng phù hợp: có đầy đủ các nguyên tố đa lượng (N, S,
Ca, K, P…) các nguyên tố vi lượng (Fe, B, Mo, I, …) Glucose hoặc Saccarose có thêm các chất điều hòa sinh trưởng như Auxin, Cytokinin
Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào
- Dựa vào những khả năng nào của tế
bào thực vật mà có thể nuôi cấy TB để
tạo ra cơ thể mới?
II Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào
1 Tính toàn năng của tế bào
Theo quan niệm của sinh học hiện đại, mỗi TB riêng rẽ đã phân hóa đều mang toàn bộ lượng thông tin di truyền cần
Trang 3- Trình bày tóm tắt quá trình phát triển
của thực vật từ hợp tử đến cây trưởng
thành?
- Đặc điểm của tế bào chuyên biệt ở thực
vật là gì?
- GV: Cơ thể thực vật trưởng thành là
một thể thống nhất gồm nhiều cơ quan
có chức năng khác nhau được hình
thành từ nhiều loại TB khác nhau Tất
cả các TB đó đều có nguồn gốc chung
từ một TB ban đầu gọi là TB hợp tử…
- Thế nào là kỹ thuật nuôi cấy tế bào?
thiết và đủ của cả cơ thể sinh vật đó Khi gặp điều kiện phù hợp, mỗi TB đều có thể phát triển thành một cơ thể hoàn chỉnh
2 Sự phân hóa và phản phân hóa tế bào
* Kỹ thuật nuôi cấy TB là kỹ thuật điều khiển sự phát sinh hình thái của TBTV một cách định hướng dựa vào sự phân hóa và phản phân hóa của TB trên cơ
sở tính toàn năng của TBTV khi nuôi cấy tách rời trong đk nhân tạo và vô trùng
Hoạt động 3: Tìm hiểu quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
- Theo em, vật liệu nuôi cấy phải đạt
yêu cầu gì?
III Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
Trang 4- Tại sao phải khử trùng vật liệu?
- Nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
có những ý nghĩa gì?
Ý nghĩa của công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
- Tạo ra một quần thể cây con đồng đều giữ nguyên đặc tính của nguyên liệu ban đầu với hệ số nhân giống cao
- Chủ động được việc sản xuất cây giống
- Tạo ra cây con khỏe mạnh, sạch virus, có thể phục tráng giống cây trồng quý hiếm
4 Củng cố
GV sử dụng hình 6 phóng to treo lên bảng và giải thích tóm tắt quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
5 Hướng dẫn
Trang 5Về nhà học bài, trả lời câu hỏi trong SGK cuối bài
Tìm hiểu, thu thập thông tin tư liệu liên quan đến ứng dụng CNTB trong cuộc sống