BÀI 50 DOANH NGHIỆP VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP I Mục tiêu bài học Sau khi học xong bài này học sinh phải Trình bày được đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kin[.]
Trang 1BÀI 50: DOANH NGHIỆP VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH
NGHIỆP
I Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh phải:
- Trình bày được đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình
- Trình bày và phân tích được kế hoạch kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình
- Phát triển tư duy phân tích, tổng hợp; Liên hệ, vận dụng kiến thức được học vào giải thích một số hoạt động kinh doanh ở địa phương
- Bước đầu có ý thức định hướng trong việc lựa chọn nghề nghiệp của bản thân
II Chuẩn bị
* Giáo viên: Xem trước nội dung bài học trong SGK; Tham khảo các tài liệu có
liên quan đến loại hình kinh doanh hộ gia đình, kinh doanh cá thể (Giáo trình Kinh
tế học vi mô, Internet…); Tìm hiểu và phân tích một số hoạt động, tình huống kinh doanh đang diễn ra tại địa phương
* Học sinh: Học thuộc các khái niệm đã được đề cập trong bài 49; Đọc trước nội
dung bài học và tìm hiểu các hoạt động kinh doanh ở quy mô hộ gia đình tại địa phương
III Phương pháp, phương tiện
* Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm và thuyết trình có
minh họa
* Phương tiện: Phiếu học tập
Trang 2IV Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức – 1’
2 Dạy học bài mới – 40’
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm và tổ chức hoạt động kinh doanh
của loại hình kinh doanh hộ gia đình – 10’
- Chia nhóm, yêu cầu học sinh đọc
SGK, hoàn thành phiếu học tập Nhóm
thứ nhất hoàn thiện PHT về đặc điểm
của kinh doanh hộ gia đình; Nhóm thứ
hai hoàn thiện về cách thức tổ chức
kinh doanh hộ gia đình trong thời gian
3’
- Sau khi học sinh trình bày bảng, yêu
cầu HS khác nhận xét, bổ sung (nếu cần
thiết) và kết luận
- Lấy ví dụ về các hoạt động thuộc lĩnh
vực sản xuất, thương mại và dịch vụ?
Lưu ý: Nhấn mạnh vai trò của chủ sở
hữu: Là người chịu trách nhiệm về mọi
hoạt động kinh doanh trước pháp luật
I Kinh doanh hộ gia đình
1 Đặc điểm kinh doanh hộ gia đình
- Các lĩnh vực kinh doanh: Sản xuất, thương mại và tổ chức các hoạt động dịch vụ
- Chủ sở hữu: Cá nhân là chủ gia đình
- Quy mô kinh doanh: Nhỏ
- Công nghệ kinh doanh: Đơn giản
- Lao động: (Thường) Người thân trong
gia đình
2 Tổ chức hoạt động kinh doanh gia đình
Trang 3- Thế nào là vốn? Vốn có những loại
hình nào?
- Những yếu tố nào đảm bảo cho hoạt
động kinh doanh diễn ra liên tục?
- Với hoạt động thương mại thì yếu tố
nào đảm bảo cho nó luôn diễn ra liên
tục?
- Những yếu tố nào đảm bảo cho hàng
hóa lưu thông trên thị trường?
- Khi tiến hành kinh doanh, các hộ gia
đình huy động vốn từ nguồn nào là chủ
yếu?
- Trong kinh doanh hộ gia đình, lao
động được sử dụng có đặc điểm gì?
a Tổ chức vốn kinh doanh
- Các loại hình vốn:
+ Vốn cố định: Là vốn đảm bảo cho hoạt động kinh doanh được diễn ra thường xuyên, liên tục Ví dụ: Nhà xưởng, máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu…
+ Vốn lưu động: Là phần vốn đảm bảo cho hàng hóa, sản phẩm được lưu thông trên thị trường
Ví dụ: Tiền, vàng, sản phẩm thành phẩm…
- Nguồn vốn: Chủ yếu là vốn tự có của gia đình, một phần khác là vay mượn
b Tổ chức sử dụng lao động
- Lao động chủ yếu là người thân trong gia đình
- Lao động được sử dụng linh hoạt, một người có thể tham gia vào nhiều công đoạn khác nhau của hoạt động kinh doanh
Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch kinh doanh – 15’
- Kế hoạch bán sản phẩm ra thị trường
3 Xây dựng kế hoạch kinh doanh
Trang 4ứng với lĩnh vực nào trong kinh doanh?
(ứng với lĩnh vực sản xuất và dịch vụ)
- Hãy cho biết, lượng sản phẩm được
bán ra thị trường phụ thuộc vào yếu tố
nào?
- Nhắc lại mục đích của hoạt động kinh
doanh?
- Theo em, công thức trên đúng với
trường hợp nào? Những trường hợp
nào không đúng?
Trong kinh doanh, số lượng sản phẩm
gia đình tự tiêu thụ là rất nhỏ, thậm trí
là không có Vậy số lượng sản phẩm
bán ra thị trường phụ thuộc chủ yếu
vào số lượng sản phẩm được sản xuất
ra
- Theo em, người kinh doanh phải căn cứ
vào điều gì để xác định số lượng sản
phẩm cần sản xuất?
Dựa vào nhu cầu của thị trường và
điều kiện của hộ gia đình Trong đó
nhu cầu thị trường là yếu tố quyết định
- Theo em, thế nào là nhu cầu?
a Kế hoạch bán sản phẩm do gia đình sản xuất
= -
* Tổng sản phẩm sản xuất ra phụ thuộc vào:
- Nhu cầu của thị trường
- Điều kiện của doanh nghiệp (hộ gia đình)
Trong đó nhu cầu thị trường là yếu tố quyết định
Trang 5Là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà
người mua có khả năng và sẵn sàng
mua ở các mức giá khác nhau trong
một thời gian nhất định
- Vậy nhu cầu của thị trường phụ thuộc
vào những yếu tố nào?
Phụ thuộc vào 5 yếu tố: (1) thu nhập
của người tiêu dùng; (2) giá của hàng
hóa có liên quan; (3) dân số; (4) sở
thích của người tiêu dùng và mức độ
kỳ vọng của người tiêu dùng
- GV chia nhóm, cho HS thảo luận để
lấy ví dụ phân tích cho các yếu tố cấu
thành nhu cầu thị trường Sau 3 – 4’
thảo luận, yêu cầu học sinh nêu và
phân tích
- GV nhận xét, phân tích ví dụ và kết
luận:
Kết luận: Mức độ bán sản phẩm ra thị
trường phụ thuộc chủ yếu vào nhu cầu
thị trường và được quyết định bởi các
yếu tố: thu nhập của người tiêu dùng;
giá của hàng hóa có liên quan; dân số;
sở thích của người tiêu dùng và mức
độ kỳ vọng của người tiêu dùng
* Nhu cầu thị trường được tạo thành bởi
5 yếu tố:
- Thu nhập của người tiêu dùng
Ví dụ: Khi thu nhập của người dân thấp, nhu cầu sử dụng thực phẩm, hàng hóa có giá trị cao như thịt, cá, sữa; Điều hòa, máy giặt; Du lịch… thấp Khi thu nhập tăng, lượng tiền kiếm được nhiều hơn, khi đó nhu cầu về các loại hàng hóa, dịch vụ trên tăng lên
- Giá của hàng hóa liên quan
Ví dụ: Café và chè là hai loại hàng hóa
có liên quan Khi giá của café tăng lên thì người dân có nhu cầu sử dụng chè cao hơn Do vậy nhu cầu của thị trường với chè tăng
- Dân số
Trang 6- Kế hoạch này ứng với lĩnh vực nào
trong kinh doanh? (ứng với lĩnh vực
thương mại)
Ví dụ: TQ đông dân hơn VN do vậy nhu cầu sử dụng lương thực, thực phẩm, dịch vụ… của TQ cao hơn của VN
- Sở thích, thói quen của người tiêu dùng
Ví dụ: Người dân sống ở khu vực nông thôn sử dụng quen mỡ ĐV, không quen
sử dụng dầu TV do vậy tại thị trường nông thôn, nhu cầu đối với dầu TV thấp hơn mỡ ĐV
- Mức độ kỳ vọng của người tiêu dùng
Ví dụ: (Nhu cầu mua thẻ điện thoại) Tại thời điểm đầu tháng 12, những người sử dụng điện thoại di động có hy vọng vào dịp Noel (cuối tháng 12), các nhà cung cấp dịch vụ sẽ có nhiều khuyến mại về nạp tiền Do đó nhiều người không muốn nạp tiền vào đầu tháng 12 (nhu cầu mua thẻ điện thoại thấp) và đợi đến dịp Noel nạp tiền để hưởng khuyến mại (nhu cầu mua thẻ điện thoại cao hơn)
b Kế hoạch mua gom sản phẩm để bán
Trang 7- Nhìn vào sơ đồ và cho biết, yếu tố
nào quyết định lượng sản phẩm mua
vào?
= -
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm loại hình doanh nghiệp nhỏ – 5’
- Theo em, doanh thu là gì?
(Doanh thu là khoản tiền thu được sau
một thời gian nhất định tiến hành hoạt
động kinh doanh)
- Doanh nghiệp nhỏ có doanh thu thế
nào?
- Ngoài doanh thu không lớn, DN nhỏ
còn có những đặc điểm gì?
II Doanh nghiệp nhỏ
1 Đặc điểm loại hình doanh nghiệp nhỏ
- Doanh thu: Không lớn
- Số lượng lao động, quy mô: Nhỏ
- Vốn ít
Hoạt động 4: Những thuận lợi và khó khăn của loại hình DN nhỏ – 10’
- Từ những đặc điểm trên của DN nhỏ,
hãy phân tích những thuận lợi và khó
khăn của loại hình DN nhỏ?
- Lực lượng lao động, quy mô kinh
doanh nhỏ đã tạo cho DN nhỏ có thuận
lợi gì?
- Vốn bao gồm những loại hình nào?
(Vốn bao gồm: vốn cố định và vốn lưu
2 Thuận lợi và khó khăn của DN nhỏ
* Thuận lợi:
- Lao động có số lượng ít, quy mô kinh doanh nhỏ → quản lý dễ dàng và hiệu quả
Trang 8- DN nhỏ có vốn ít, do vậy vốn cố định
và vốn lưu động sẽ thế nào?
(Vốn cố định có giá trị thấp; Vốn lưu
động ít)
- Vốn cố định có giá trị thấp, khi muốn
chuyển đổi có khó khăn gì không? (Khi
chuyển đổi hay loại bỏ thì không gây
thiệt hại lớn)
- Vậy yếu tố vốn cố định có giá trị thấp
là điều kiện thuận lợi gì cho DN nhỏ?
- Từ những phân tích trên và căn cứ
vào đặc điểm của DN nhỏ, hãy chỉ ra
những yếu tố không thuận lợi của DN
nhỏ?
- Căn cứ vào SGK, hãy cho biết những
lĩnh vực KD nào phù hợp với loại hình
DN nhỏ? Ví dụ?
- Vốn cố định có giá trị thấp nên dễ dàng đổi mới công nghệ; Quy mô nhỏ cũng là điều kiện thuận lợi để thay đổi lĩnh vực kinh doanh phù hợp với yêu cầu của thị trường
* Khó khăn
- Vốn ít nên khó đầu tư đồng bộ
- Khó nắm bắt được thông tin thị trường
- Chất lượng lao động thấp
3 Các lĩnh vực kinh doanh phù hợp
* Họat động sản xuất hàng hóa:
Nông, lâm, thủy sản, các mặt hàng công nghiệp
* Các họat động mua bán hàng hóa:
Đại lý bán hàng, bán lẻ
* Các họat động dịch vụ: Nông
Trang 9nghiệp, công nghiệp, văn hóa, thể thao, vui chơi, giải trí, sửa chữa dụng cụ, đồ dùng, ăn uống…
3 Củng cố - 3’
- Những đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình?
- Cách thức xây dựng kế hoạch kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình?
4 Hướng dẫn – 1’
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK; Có ý thức định hướng lựa chọn nghề nghiệp
- Đọc trước nội dung phần II: Doanh nghiệp nhỏ
YÊU CẦU: Đọc SGK phần I.1, trình bày đặc điểm của loại hình kinh doanh hộ
gia đình
LĨNH VỰC KINH
DOANH
CHỦ SỞ HỮU
QUY MÔ KINH DOANH
CÔNG NGHỆ KINH
DOANH
Trang 10LAO ĐỘNG
YÊU CẦU: Đọc SGK phần I.2, trình bày cách thức tổ chức hoạt động kinh
doanh gia đình
TỔ
CHỨC
VỐN
CÁC LOẠI HÌNH VỐN NGUỒN HUY ĐỘNG VỐN
TỔ CHỨC SỬ DỤNG LAO ĐỘNG