Giao an cong nghe 10 chu de 1 giong cay trong moi nhat cv5512 o6meg

PHẦN I NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP Chủ đề 1 GIỐNG CÂY TRỒNG I LÝ DO CHỌN CHỦ ĐỀ Trong chương trình Công nghệ 10, có những nội dung liên quan về vấn đề giống cây trồng, cụ thể + ND 1 Bài mở đầu kh[.]

PHẦN I: NÔNG-LÂM-NGƯ NGHIỆP Chủ đề 1: GIỐNG CÂY TRỒNG.

I LÝ DO CHỌN CHỦ ĐỀ:

Trong chương trình Công nghệ 10, có những nội dung liên quan về vấn đề giống cây trồng, cụ thể:

+ ND 1: Bài mở đầu - khảo nghiệm giống cây trồng

+ ND 2: Sản xuất giống cây trồng

+ ND 3: Thực hành: xác định sức sống của hạt

+ ND 4: Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông – lâm ngư nghiệp

Từ những nội dung trên chủ đề “Giống cây trồng” được xây dựng nhằm kết nối

các kiến thức về bảo quản nông ngư nghiệp ở các bài 2 -6 với nhau cho hợp logic Đồng thời tạo điều kiện cho HS được hoạt động nhiều hơn, tự học nhiều hơn và vận dụng được kiến thức đã học nhiều hơn; GV có quỹ thời gian nhiều hơn để vận dụng các kỹ thuật, phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học

II NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

Căn cứ vào nội dung chương trình và SGK Công nghệ 10, chuyên đề này được cấu trúc lại nội dung với các nội dung chính:

1 Mục đích, ý nghĩa, các loại thí nghiệm của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

2 Mục đích, quy trình sản xuất giống cây trồng

3 Khái niệm, cơ sở khoa học, quy trình công nghệ nhân giống nuôi cấy mô tế bào

4 Quy trình xác định sức sống của hạt giống

III MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức:

- Hiểu được mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng và sản xuất giống cây trồng

- Nêu được khái niệm, cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào

- Trình bày được các loại thí nghiệm của công tác khảo nghiệm giống cây trồng, quy trình sản xuất giống cây trồng, quy trình công nghệ nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng so sánh, phân tích tổng hợp

-Vận dụng kiến thức đã học để chọn được giống đủ tiêu chuẩn trước khi gieo trồng

3 Thái độ:

- Hứng thú tìm hiểu về giống cây trồng

- Có ý thức bảo vệ tài nguyên

4 Định hướng các năng lực được hình thành:

Thông qua việc học tập chuyên đề này sẽ góp phần hình thành cho học sinh các năng lực sau:

- Năng lực tự học, sáng tạo, phát hiện và giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực lựa chọn

IV BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU CỦA CHỦ ĐỀ.

Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

1 Mục

đích, ý

nghĩa, các

loại thí

nghiệm

của công

tác khảo

nghiệm

giống cây

trồng

2 Mục

đích, quy

trình sản

xuất giống

cây trồng

3.Khái

niệm,cơ

sở khoa

- Nêu được mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng (câu 1.1)

- Nêu được mục đích, các giai đoạn của hệ

thống sản xuất giống cây trồng (Câu 2.1;

2.2)

- Biết thế nào là nuôi

- Trình bày được nội dung của các thí nghiệm trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng (câu 1.2)

- Biết được quy trình sản xuất giống cây trồng (Câu 2.3; 2.4;

2.5; 2.6)

- Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào? (Câu 3.3)

- Trình bày được quy trình công

- So sánh được điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ

phấn theo sơ đồ duy trì và sơ đồ phục tráng (Câu 2.7)

- So sánh được điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ

phấn và quy trình sản xuất cây trồng thụ phấn chéo (Câu 2.8)

Hiểu được mục đích của các hội thảo, hội nghị đầu bờ? (Câu1.3)

- Tìm hiểu một số thành tựu của ứng dụng công nghệ nuôi cấy

học, quy

trình công

nghệ nhân

giống nuôi

cấy mô tế

bào

4 Quy

trình xác

định sức

sống của

hạt giống

cấy mô tế bào, ý nghĩa của phương pháp này (Câu 3.1 ; 3.2)

- Biết quy

trình xác định sức sống của hạt (Câu 4.1)

nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô

tế bào (Câu 3.4)

- Tính được tỷ lệ

hạt sống (Câu 4.2)

mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông - lâm nghiệp (Câu 3.5) -Vận dụng kiến thức đã học để chọn được giống đủ tiêu chuẩn trước khi gieo trồng

V BIÊN SOẠN CÂU HỎI, BÀI TẬP

Câu 1.1 - Nêu mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng?

Câu 1.2: - Trình bày nội dung của các thí nghiệm so sánh giống, kiểm tra kĩ thuật,

sản xuất quảng cáo trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng

Câu 1.3: Em hiểu thế nào là hội nghị đầu bờ?

Câu 2.1: Nêu mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

Câu 2.2:Hệ thống sản xuất giống cây trồng gồm những giai đoạn nào? Điểm khác

nhau từng giai đoạn?

Câu 2.3: Quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn?

Câu 2.4: Quy trình sản xuất cây trồng thụ phấn chéo?

Câu 2.5: Quy trình sản xuất cây trồng nhân giống vô tính?

Câu 2.6: Quy trình sản xuất giống cây rừng.?

Câu 2.7: So sánh điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn

theo sơ đồ duy trì và sơ đồ phục tráng

Câu 2.8: So sánh điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn và

quy trình sản xuất cây trồng thụ phấn chéo

Câu 3.1: Thế nào là nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.2: Ý nghĩa của phương pháp nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.3 :Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.4 : Giải thích quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào? Câu 3.5 : Giới thiệu một số thành tựu của ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào

trong nhân giống cây trồng nông - lâm nghiệp

Câu 4.1: Trình bày quy trình xác định sức sống của hạt

Câu 4.2: Tỷ lệ hạt sống được tính như thế nào?

VI THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Chuẩn bị của GV và HS

* Chuẩn bị của GV:

- Bài thiết kế chủ đề và các phiếu học tập

- Tranh ảnh, video minh họa

- Đọc thêm tài liệu tham khảo liên quan đến công tác giống cây trồng

- Phiếu hướng dẫn

- Dụng cụ thực hành

+ Hộp Petri loại nhỏ: 5 hộp

+ Panh (kẹp) hạt: 5 cái

+ Dao cắt hạt: 5 con (hoặc 1 hộp dao lam)

+ Giấy thấm: 25 tờ

+ Lame kính: 5-10 Lame

+ Ống hút hóa chất: 5 ống

+ Hóa chất: Xanhmethylen (đủ cho cả lớp)

* Chuẩn bị của HS:

- Tài liệu học tập (SGK)

- Tham gia sưu tầm một số tranh ảnh

- Chuẩn bị hạt giống (đậu phộng) theo sự phân công của giáo viên

- Bảng kết quả thí nghiệm (bảng 1)

Tổng số hạt thí

nghiệm

Số hạt bị nhuộm màu (hạt chết)

Hạt không bị nhuộm màu (sống)

Tỉ lệ sống %

- Bảng đánh giá kết quả thực hành (bảng 2)

Thực hiện QT

Tỉ lệ hạt sống (%)

2 Tiến trình dạy học

A CHUẨN BỊ

* Đặt vất đề :

Em hãy phát biểu ý kiến về câu tục ngữ : nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống?

Ngày nay giống vẫn được xem là một trong những yếu tố hàng đầu trong việc không ngừng nâng cao năng suất cây trồng. Việc chọn đúng các giống tốt, thích hợp với điều kiện tự nhiên và canh tác giúp cho người sản xuất thu được năng suất cao và ổn định với phẩm chất tốt và mức chi phí sản xuất trên đơn vị sản phẩm thấp Từ ngàn xưa người nông dân Việt Nam đã đánh giá cao vai trò của giống Điều đó được đúc kết lại trong câu : “Cố công không bằng tốt giống”

Thật vậy các biện pháp kỷ thuật canh tác và công sức bỏ ra trên đồng ruộng chỉ

có thể đạt được hiệu quả cao trên cơ sở các giống tốt  Chủ đề “Giống cây trồng”

* Chuyển giao nhiệm vụ

Chia lớp làm 8 nhóm học tập

- Yêu cầu 1: Mỗi nhóm viết một bài báo cáo trả lời tất các câu hỏi liên quan đến chủ đề

- Yêu cầu 2: Mỗi nhóm trình bày một nội dung của chủ đề trước lớp (Mỗi nhóm cử một học sinh trình bày)

+ Các nhóm khác có thể đặt những câu hỏi, những vấn đề có liên quan đến vấn đề mà nhóm đã trình bày

+ Nhóm trình bày có nhiệm vụ trả lời câu hỏi chất vấn đó

+ GV quan sát, lắng nghe sau đó kết luận những vấn đề liên quan cũng như trả lời những câu hỏi nhóm không trả lời được Đồng thời đánh giá lại ý thức thái độ hợp tác làm việc của các thành viên trong nhóm

- Cho HS xem tranh ảnh liên quan đến nội dung chủ đề

* Thực hiện nhiệm vụ

- Giới thiệu chủ đề, chuyển giao nhiệm vụ, giải đáp thắc mắc của HS : 1tiết

- Học sinh chuẩn bị bài báo cáo ở nhà thời gian :1 tuần

- HS báo cáo  hình thành kiến thức nội dung 1, 2, 3 : 3 tiết

- HS thực hành nội dung 4 : 1 tiết

B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Nội dung 1: Mục đích, ý nghĩa, các loại thí nghiệm của công tác khảo nghiệm giống cây trồng.

* Câu hỏi:

Câu 1.1 - Nêu mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng?

Câu 1.2: - Trình bày nội dung của các thí nghiệm so sánh giống, kiểm tra kĩ thuật,

sản xuất quảng cáo trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng

Câu 1.3: Em hiểu thế nào là hội nghị đầu bờ?

* Kiến thức:

I- Mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng :

* Mục đích

Khảo nghiệm giống ở các vùng sinh thái khác nhau để xác định những đặc tính, tính trạng giống, từ đó chọn ra giống thích hợp nhất cho từng vùng

* Ý nghĩa:

- Khảo nghiệm giống nhằm cung cấp thông tin về yêu cầu kỹ thuật trồng của giống mới và hướng sử dụng

II- Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng

* Thí nghiệm so sánh

- Giống mới chọn tạo, giống nhập nội phải được so sánh với giống đang sản xuất đại trà

- Chỉ tiêu so sánh: ST – PT, năng suất, chất lượng , khả năng chống chịu…

* Thí nghiệm kiểm tra kĩ thuật

- Kt những vấn đề của cơ quan chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo trồng

- Tiến hành trong mạng lưới toàn quốc nhằm xác định thời vụ, mật độ gieo trồng, chế độ phân bón của giống → xây dựng quy trình kĩ thuật gieo trồng

* Thí nghiệm sản xuất quảng cáo

- Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà

- Biện pháp: triển khai trên diện rộng, hội nghị đầu bờ, phương tiện thông tin đại chúng

* Bổ sung kiến thức : Hội nghị đầu bờ là buổi hộp và thảo luận trực tiếp và các người dự hội nghị trực quan cây đang trồng , tất cả đều ngồi ngay trên đầu bờ đám ruộng để thảo luận vấn đề khoa học kỷ thuật đang áp dụng cho đám ruộng

đang trồng để rút ra ưu điểm , khuyết điểm để có kinh nghiệm và phổ biến cho nông dân Đám ruộng ấy đang được làm thí điểm Cuộc hội nghị ấy ở trên đầu

bờ ruộng , không có ghế , trực tiếp quan sát cây đang trồng và thảo luận , nên gọi

là Hội Nghị Đầu Bờ Đầu bờ là đầu bờ đám ruộng

Nội dung 2: Mục đích, quy trình sản xuất giống cây trồng.

* Câu hỏi

Câu 2.1: Nêu mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

Câu 2.2:Hệ thống sản xuất giống cây trồng gồm những giai đoạn nào? Điểm khác

nhau từng giai đoạn?

Câu 2.3: Quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn?

Câu 2.4: Quy trình sản xuất cây trồng thụ phấn chéo?

Câu 2.5: Quy trình sản xuất cây trồng nhân giống vô tính?

Câu 2.6: Quy trình sản xuất giống cây rừng.?

Câu 2.7: So sánh điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn

theo sơ đồ duy trì và sơ đồ phục tráng

Câu 2.8: So sánh điểm khác nhau của quy trình sản xuất cây trồng tự thụ phấn và

quy trình sản xuất cây trồng thụ phấn chéo

* Kiến thức:

I- Mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng:

- Duy trì cũng cố độ thuần chủng, sức sống và tính trạng điển hình của giống

- Tạo ra số lượng cần thiết

- Đưa giống vào sản xuất đại trà

II- Hệ thống sản xuất giống cây trồng:

- GĐ 1: SX hạt siêu nguyên chủng:

- GĐ 2: SX hạt nguyên chủng

- GĐ 3: SX hạt giống xác nhận

III Quy trình sản xuất giống cây trồng

1 Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp

a Sản xuất giống ở cây tự thụ phấn

* Từ hạt tác giả

Sơ đồ duy trì:

- Năm 1: gieo hạt tác giả ( SNC)  chọn cây ưu tú

- Năm 2: gieo hạt cây ưu tú thành từng dòng  hạt SNC

- Năm 3:Nhân giống siêu nguyên chủng  giống nguyên chủng

- Năm 4:Sản xuất hạt XN

* Từ giống nhập nội ,giống thoái hóa

Sơ đồ phục tráng

- Năm thứ 1: gieo hạt của vật liệu khởi đầu ( cần phục tráng) chọn cây ưu tú

- Năm thứ 2: gieo hạt cây ưu tú thành từng dòng, CL hạt của 4 -5 dòng tốt nhất  đánh giá lần 1

- Năm thứ 3: chia hạt tốt nhất thành 2 phần nhân sơ bộ

So sánh giống

 thu hạt SNC đã phục tráng

- Năm thứ 4: Nhân hạt SNC  hạt NC

- Năm thứ 5: Sản xuất hạt giống xác nhận từ giống NC

b Cây thụ phấn chéo:

- Chọn khu cách ly

- Chia thành 500 ô; gieo hạt giống SNC

- Chọn 1 cây / mỗi ô để lấy hạt

 Vụ 2:

- Gieo hạt / cây đã chọn thành từng hàng

- Chọn 1 cây / hàng để lấy hạt

- Loại bỏ những hàng cây, cây xấu không đạt yêu cầu khi chưa tung phấn

- Thu hạt những cây còn lại trộn lẫn  hạt SNC.

- Gieo hạt SNC  nhân giống

- Chọn lọc, loại bỏ cây không đạt yêu cầu  hạt nguyên chủng

- Nhân hạt nguyên chủng

- Chọn lọc  hạt xác nhận

c Cây trồng nhân giống vô tính:

- gđ1: sản xuất giống SNC = pp chọn lọc

+ cây lấy củ: chọn lọc hệ củ ( khoai…)

+câylấy thân: chọn lọc cây mẹ ưu tú(mía, sắn…)

+ chọn cây mẹ làm gốc ghép

- gđ2: tổ chức sản xuất giống NC từ SNC

- gđ3: tổ chức sản xuất giống đạt tuêi chuẩn thương phẩm ( giống xác nhận)

2 Sản xu ất giống cây rừng:

- 2 giai đoạn: SGK

Nội dung 3: Khái niệm, cơ sở khoa học, quy trình công nghệ nhân giống nuôi cấy mô tế bào.

* Câu hỏi

Câu 3.1: Thế nào là nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.2: Ý nghĩa của phương pháp nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.3 :Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào?

Câu 3.4 : Giải thích quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào? Câu 3.5 : Giới thiệu một số thành tựu của ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào

trong nhân giống cây trồng nông - lâm nghiệp

* Kiến thức:

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô tế bào:

Nuôi cấy mô tế bào là phương pháp tách rời tế bào, mô đem nuôi cấy trong môi trường thích hợp để chúng tiếp tục phân bào rồi biệt hóa thành mô, cơ quan và phát triển thành cây mới

II Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào:

1 Tính toàn năng của tế bào thực vật:

+ Bất cứ tế bào nào hoặc mô nào thuộc các cơ quan thân, rễ, lá đều chứa hệ gen quy định kiểu gen của loài đó

+ Chúng đều có khả nắng sinh sản vô tính để tạo thành cây hoàn chỉnh nếu được nuôi cấy trong môi trường thích hợp

2 Phân hóa và phản phân hóa

III Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

1 Ý nghĩa

Nuôi cấy mô

Cây hoàn chỉnh

Tế bào chuyên hóa đặc biệt

Tế bào phôi sinh

mô, cơ quan của cây trưởng thành

Tế bào chuyên hóa đặc biệt

Tế bào phôi sinh Tế bào

hợp tử

- Có thể sản xuất giống cây trồng theo quy mô công nghiệp và có hệ số nhân giống cao

- Sản phẩm được tạo ra đồng nhất về mặt di truyền

- Sản phẩm hoàn toàn sạch bệnh nếu nguyên liệu nuôi cấy sạch bệnh

2 Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

Chọn vật liệu nuôi cấy  khử trùng vật liệu  nuôi cấy trong môi trường nhân tạo để tạo chồi  tạo rễ  cấy cây trong môi trường thích hợp  trồng cây trong vườn ươm cách li

Chú ý: Các giai đoạn của quy trình nhân giống này phải được thực hiện trong

điều kiện vô trùng và dinh dưỡng thích hợp

Nội dung 4: Thực hành xác định sức sống của hạt giống.

- GV giới thiệu qui trình xác định sức sống của hạt:

Bước 1: Lấy khoảng 50 hạt giống, dùng giấy thấm lau sạch, sau đó xếp vào hộp

Petri

- Bước 2: Đổ thuốc thử vào hộp Petri sao cho thuốc thử ngập hạt Ngâm hạt từ

1015 phut’

- Bước 3: Sau khi ngâm, lấy hạt ra, dùng giấy thấm lau sạch thuốc thử ở vỏ hạt

- Bước 4: Dùng Panh kẹp chặt hạt, sau đó đặt lên tấm kính, dùng dao cắt đôi hạt,

quan sát nội nhũ

- Nếu nội nhũ bị nhuộm màu ⇒hạt chết

- Nếu nội nhũ không nhuộm màu ⇒hạt sống

- Bước 5: Tính tỉ lệ hạt sống.

Tỉ lệ hạt sống: A%=

B

C x 100 Trong đó: B:là số hạt giống sống

C: tổng số hạt thí nghiệm

- GV cho HS hoạt động theo nhóm như đã phân công ban đầu