Chương V VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 – 1954 Tiết 32 , Bài 25 NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 1950) I MỤC TIÊU 1 Kiến thức HS trình bày được Những năm đầu của cuộc[.]
Trang 1Chương V: VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 – 1954 Tiết: 32 , Bài 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: HS trình bày được
- Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)
- Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
- Cuộc chiến đấu anh dũng của quân dân thủ đô Hà Nội và các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 những ngày đầu kháng chiến toàn quốc; đôi nét về diễn biến, ý nghĩa
2 Năng lực
- Rèn kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ các chiến dịch, các trận đánh
- Trình bày bối cảnh lịch sử và đưa ra nhận xét về những nhân tố tác động đến sự kiện toàn quốc kháng chiến
3 Phẩm chất:
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần cách mạng cho học sinh
- Bồi dưỡng ý thức sống nhân ái có trách nhiệm
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án word và Powerpoint Máy tính
- Tranh ảnh có liên quan Bản đồ hành chính Việt Nam
2 Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ: ( 3 phút)
- Hoàn cảnh chúng ta kí hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là gì ? Em hãy trình bày nội dung Hiệp định sơ bộ 6/3/1946?/
- Trước những việc làm của Pháp, ta có chủ trương gì ?
3 Bài mới:
A TÌNH HUỐNG XUẤT PHÁT
a, Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết về cuộc kháng chiến
toàn quốc chống thực dân Pháp
Trang 2b Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của
giáo viên- thời gian: 2 phút
c) Sản phẩm:
d) Tổ chức thực hiện:
GV đặt vấn đề
Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến trong hoàn cảnh nào ?
Dự kiến sản phẩm:
- Đó là quá quá trình thực dân Pháp tìm cách phá hoại, nhằm tiến hành cuộc chiến
tranh một lần nữa
HS trả lời câu hỏi, GV dẫn dắt vào bài mới
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ
(19/12/1946)
HĐ 1: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
xâm lược bùng nổ (19/12/1946) 10 phút
a) Mục tiêu: Trình bày được những năm đầu của cuộc kháng
chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)
- Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của ta
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và
nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh suy nghĩ cá
nhân trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên
d) Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV giao nhiệm vụ cho HS đọc thông tin thảo luận
cặp đôi trả lời câu hỏi: Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi
toàn quốc kháng chiến trong hoàn cảnh nào Nêu nội dung
Lời kêu gọi đó
GV có thể mở rộng kiến thức cho HS bằng cách yêu cầu HS
liên hệ với một số lời kêu gọi khác trong lịch sử khi đất nước
bị giặc ngoại xâm đe doạ
1 Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ
a Hoàn cảnh + Cuối tháng 11/1946 Pháp tấn công cơ sở cách mạng + 12/1946 liên tiếp gây xung đột vũ trang ở Hà Nội
+ Ngày 18/12/1946 gửi tối hậu thư cho chính phủ nước
ta
b Đảng ta quyết định phát động toàn quốc kháng chiến
- Nội dung: Sách giáo khoa Trang 104
- Đêm 19/12/1946 tiếng súng kháng chiến bắt đầu
Trang 3- Hồ chủ Tịch quyết định phát động toàn quốc kháng chiến
trong hoàn cảnh như vậy thể hiện tinh thần gì ở Bác ? Bản
thân em là học sinh, em học tập được tinh thần đó như thế
nào ?
- Lời kêu gọi đó có ý nghĩa như thế nào ? Thái độ của nhân
dân ra sao ?
- B3: HS: báo cáo, thảo luận
- B4: HS: phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn (theo
kĩ thuật 3-2-1)
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
Hoạt động 2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp
của ta 7p
a) Mục tiêu: Trình bày được nội dung đường lối kháng chiến
của Đảng
b) Nội dung: GV tổ chức cho HS đọc thông tin trong sgk trao
đổi, thảo luận về yêu cầu đặt ra và báo cáo trước lớp
- GV có thể mở rộng kiến thức cho HS bằng cách đặt câu hỏi:
Các em hiểu như thế nào là kháng chiến toàn dân, toàn diện,
trường kì và tự lực cánh sinh?
c) Sản phẩm: trả lời được nội dung đường lối kháng chiến
d) Tổ chức thực hiện
Bước 1 Giao nhiệm vụ:
- Nội dung cơ bản của đường lối chống Pháp của Đảng ta là
gì ?
- Các em hiểu như thế nào là kháng chiến toàn dân, toàn diện,
trường kì và tự lực cánh sinh?
- B2: HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những nội
dung khó (bằng hệ thống câu hỏi gợi mở - linh hoạt)
- B3: HS: báo cáo, thảo luận
- B4: HS: phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn (theo
kĩ thuật 3-2-1)
2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của ta
- Nội dung đường lối kháng chiến của ta được thể hiện trong các văn bản: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chỉ thị Toàn dân kháng chiến của Ban thường vụ TƯ Đảng và tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của đồng chí Trường Chinh
- Đường lối kháng chiến của Đảng: Toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự
ủng hộ của quốc tế.
- Đường lối kháng chiến là cuộc chiến tranh nhân dân: là toàn dân (3 thứ quân) toàn diện (quân sự, kinh tế, văn hoá, ngoại giao), trường kỳ, tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng
hộ của quốc tế
Trang 4GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
- GV: Tại sao nói kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta
là chính nghĩa và mang tính nhân dân ?
II Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
a) Mục tiêu: ghi nhớ và trình bày đôi nét về diễn biến, ý nghĩa của cuộc chiến đấu
anh dung của nhân dân Thủ đô và các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo khoa
quan sát tranh ảnh suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo
viên
thời gian: 10 phút
c) Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên
d) Tổ chức thực hiện
GV giải thích Tại sao ta phải tiến hành kháng chiến ở các đô
thị trước ?
Hoạt động nhóm
- B1: GV chia cả lớp thành 4 nhóm thảo luận và giao nhiệm
vụ thực hiện các yêu cầu sau:
Nhóm lẻ: (1,3)
- Cuộc chiến đấu ở Hà Nội diễn ra như thế nào ?
- Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của quân và dân
Hà Nội ?
Nhóm chẵn: (2,4)
- Tại các Thành Phố khác cuộc chiến diễn ra như thế nào ?
- Em học tập được gì về tinh thần của các chiến sĩ thủ đô
trong cuộc sống và học tập ngày nay ?
- B2: HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những nội
dung khó (bằng hệ thống câu hỏi gợi mở - linh hoạt)
- B3: HS: báo cáo, thảo luận
1 Diễn biến
a Hà Nội:
- Tại Hà Nội,cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt
- Đến đêm 17-2-1947, Trung đoàn Thủ đô rút quân khỏi vòng vây của địch ra căn cứ an toàn
b Tại các thành phố khác: +Miền Bắc: Hải Dương, Hải Phòng, Nam Định và Bắc Ninh
+ Miền Trung: Huế, Đà Nẵng
→ Quân ta tiến công làm tiêu hao sinh lực địch
2 Ý nghĩa
- Giam chân địch ở các đô thị, giảm bước tiến của chúng
Trang 5- B4: HS: phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn (theo
kĩ thuật 3-2-1)
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
GV: Cuộc chiến đấu ở các đô thị đã mang lại ý nghĩa như thế
nào?
- Tạo điều kiện để trung ương Đảng và bộ đội chủ lực rút lui
an toàn chuẩn bị kháng chiến lâu dài
A HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về Những năm đầu của cuộc kháng chiến
toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950) Cuộc chiến đấu anh dũng của quân
dân thủ đô Hà Nội và các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 những ngày đầu kháng chiến
toàn quốc
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời
các câu hỏi trắc nghiệm Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn
thời gian: 5phuts
c) Sản phẩm: trả lời câu hỏi thể hiện đầy đủ nội dung bài học;
d) Tổ chức thực hiện:
- GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu HS chọn
đáp án đúng trả lời trên bảng con (trắc nghiệm)
+ Phần trắc nghệm khách quan
Câu 1 Hành động nghiêm trọng trắng trợn nhất thể hiện thực dân Pháp đã bội
ước tiến công ta?
A ở Nam Bộ và Trung Bộ, Pháp tập trung quân tiến công các cơ sở cách mạng
của ta
B ở Bắc Bộ thực dân Pháp đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn
C ở Hà Nội, thực dân Pháp liên tiếp gây những cuộc xung đột vũ trang
D 18/12/1946 Pháp gửi tối hậu thư đòi Chính phủ hạ vũ khí đầu hàng
Câu 2 Sự kiện nào trực tiếp đưa đến quyết định của Đảng và Chính phủ phát
động toàn quốc kháng chiến chong Pháp?
A Pháp đánh Hải Phòng (11/1946)
B Pháp đánh chiếm Lạng Sơn (11/1946)
C Pháp tấn công vào cơ quan Bộ Tài chính ở Hà Nội (12/1946)
D 18/12/1946 Pháp gửi tối hậu thư buộc ta giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu,
giao quyền kiểm soát thủ đô cho chúng
Trang 6Câu 3 Đường lối kháng chiến của Đảng ta là gì?
A Kháng chiến toàn diện
B Kháng chiến dựa vào sức mình và tranh thủ sự ủng hộ từ bên ngoài
C Phải liên kết với cuộc kháng chiến của Lào và Cam-pu-chia
D Toàn dân, toàn diện, trường kỳ và tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế
Câu 4 Tính chất chính nghĩa của cuộc kháng chiến biểu hiện ở điểm nào?
A Nội dung của đường lối kháng chiến của ta
B Mục đích cuộc kháng chiến của ta là tự vệ chính nghĩa
C Quyết tâm kháng chiến của toàn thể dân tộc ta
D Chủ trương sách lược của Đảng ta
+ Phần tự luận
- Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” trong hoàn cảnh nào ? Nội dung ?
3 Dự kiến sản phẩm:
+ Phần trắc nghiệm khách quan
Câu 1 2 3 4
ĐA D D D B
+ Phần tự luận
- Hoàn cảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến:
Pháp phá hoại Hiệp định Sơ bộ ngày 6–3–1946 và Tạm ước ngày 14–9–1946,
âm mưu xâm lược nước ta một lần nữa Thực dân Pháp liên tiếp gây ra những cuộc xung đột vũ trang, tàn sát nhiều đồng bào ta Ngày 18–12–1946, Pháp gửi tối hậu thư buộc ta phải giải tán lực lượng tự vệ và giao quyền kiểm soát Thủ
đô cho chúng, nếu ta không chấp nhận thì chúng sẽ hành động Trước tình hình
đó, Trung ương Đảng quyết định phát động toàn quốc kháng chiến
3.4 VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (5 phút)
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những
vấn đề mới trong học tập HS biết nhận xét, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm với sự phát triển nước ta ở thời điểm đó
b) Nội dung hoạt động: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập ở
nhà
c) Sản phẩm học tập: bài tập
d) Cách thức tiến hành hoạt động
? Em hãy phân tích đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng ta
Trang 7Dự kiến sản phẩm:
- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng ta là: Kháng chiến toàn
dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế
Kháng chiến toàn dân: xuất phát từ truyền thống chống ngoại xâm cảu dân
tộc ta, từ tư tưởng “chiến tranh nhân dân” của CHủ tịch Hồ Chí Minh… Có lực
lượng toàn dân, tham gia mới thực hiện được kháng chiến toàn diện và tự lực
cánh sinh
Kháng chiến toàn diện: Do địch đánh ta toàn diện nên ta phải chống lại
chúng toàn diện Cuộc kháng chiến của ta bao gồm cuộc đấu tranh trên tất cả các
mặt quân sự, chính trị, kinh tế…nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp Đồng thời, ta
vừa “kháng chiến” vừa “kiến quốc” tức là xây dựng chế độ mới nên phải kháng
chiến toàn diện
Kháng chiến lâu dài: so sánh lực lượng lúc đầu giữa ta và địch chênh lệch,
địch mạnh hơn ta về nhiều mặt, ta chỉ hơn địch về tinh thần và có chính nghĩa Do
đó, phải có thời gian để chuyển hóa lực lượng làm cho địch yếu dần, phát triển
lực lượng của ta, tiến lên đánh bạo kẻ thù
Kháng chiến tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế: Mặc dù ta rất
coi trọng những thuận lợi và sự giúp đỡ của bên ngoài, nhưng bao giờ cũng theo
đúng phương châm kháng chiến của ta là tự lực cánh sinh, vì bất cứ cuộc chiến
tranh nào cũng phải do sự nghiệp của bản thân quần chúng, sự giúp đỡ bên ngoài
chỉ là điều kiện hỗ trợ thêm vào
GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):
+ Học bài cũ, nắm kiến thức của bài vừa học
+ Chuẩn bị nội dung, tư liệu, tranh ảnh của bài học sau
- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…
+ Tiếp tục sưu tầm các tư liệu, hình ảnh về Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947
- Qua việc chuẩn bị bài mới, HS có được một số kiến thức nhất định về bài mới