BÀI 5 HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO I Mục tiêu 1 Kiến thức Biết cách vẽ hình chiếu trục đo đơn giản Hiểu khái niệm hình chiếu trục đo 2 Kĩ năng Biết cách vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản 3 Thái độ Có ý[.]
Trang 1BÀI 5: HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO
I Mục tiêu
1.Kiến thức
– Biết cách vẽ hình chiếu trục đo đơn giản
– Hiểu khái niệm hình chiếu trục đo
2.Kĩ năng
– Biết cách vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản
3.Thái độ
– Có ý thức áp dụng cách vẽ hình chiếu trục đo trên bản vẽ kĩ thuật
II Nội dung trọng tâm
Bài giảng gồm 4 nội dung chính:
– Khái niệm
– Hình chiếu trục đo vuông góc đều
– Hình chiếu trục đo xiên góc cân
– Cách vẽ hình chiếu trục đo
III Chuẩn bị
1.Giáo viên
– Nghiên cứu nội dung bài 5 Sgk
– Khuôn vẽ elip
– Hình 5.1 SGK phóng to
– Vật mẫu hình 5.2 SGK
2.Học sinh
– Đọc trước nội dung bài học ở nhà
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện
2 Kiểm tra miệng
Trang 2Câu 2: Hình chiếu trục đo dùng để làm gì?
3 Tiến trình bài học
Hoạt động 1: Vào bài
GV: Ở lớp 8 các em đã làm quen với
khối đa diện, một số vật thể được hình
thành từ các khối đa diện đó – đó
chính là hình chiếu trục đo của vật thể
Để hiểu rõ hơn hình chiếu trục đo và
biết cách vẽ hình chiếu trục đo của
một số vật thể đơn giản, ta nghiên cứu
bài 5
HS: Ghi tên bài học vào vở
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm về
hình chiếu trục đo
GV: Yêu cầu hs quan sát hình 5.1 và
hỏi: vật thể và hình chiếu của vật thể
có đặc điểm gì?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và kết luận đó là hình
chiếu trục đo Cách xây dựng?
HS: Thảo luận nhóm và cử đại diện
lên trình bày
GV: So sánh phương pháp xây dựng
hình chiếu trục đo và hình chiếu
I Khái niệm
1 Thế nào là hình chiếu trục đo
a Cách xây dựng
- Giả sử một vật thể có gắn hệ toạ độ vuông góc OXYZ với các trục toạ độ đặt theo chiều dài, rộng và cao của vật thể
- Chiếu vật thể cùng hệ toạ độ lên mặt
phẳng hình chiếu theo phương chiếu l (l
không song song với mặt phẳng hình chiếu và hệ toạ độ)
- Kết quả: Trên mp (P’) nhận được một hình chiếu của vật thể cùng hệ toạ độ Hình biểu diễn đó gọi là hình chiếu trục đo
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
vuông góc?
HS: Trả lời
GV: Treo hình 5.1 SGK lên bảng và
tổng kết lại ý kiến của học sinh
Hoạt động 3: Tìm hiểu các thông số
cơ bản của hình chiếu trục đo
GV: Góc trục đo là gì?
HS: Trả lời
GV: Thế nào là hệ số biến dạng?
HS: Trả lời
GV: Các góc trục đo và hệ số biến
dạng thay đổi liên quan đến yếu tố
nào?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét và tóm lại cho HS
HS: Ghi lại ý kiến của GV
b Khái niệm hình chiếu trục đo
- HCTĐ là hình biểu diễn 3 chiều của vật thể, được xây dựng dựa trên phép chiếu song song
2 Các thông số cơ bản
a Góc trục đo
- Hình chiếu của các trục toạ độ: O’X’, O’Y’, O’Z’ gọi là trục đo
- Góc giữa các trục đo: X’O’Y’, X’O’Z’
và Y’O’Z’ gọi là các góc trục đo
b Hệ số biến dạng
- Là tỉ số độ dài hình chiếu của một đoạn thẳng nằm trên trục toạ độ so với
độ dài thực của đoạn thẳng đó
- O’A’= p: hệ số biến dạng theo trục O’X’
OA
- O’B’= q: hệ số biến dạng theo trục O’Y’
OB
- O’C’= r: hệ số biến dạng theo trục O’Z’
OC
Trang 4Hoạt động 4: Tìm hiểu hình chiếu
trục đo vuông góc đều
GV: Thế nào là vuông góc? Thế nào là
đều?
HS: Trả lời
GV: Nêu 2 thông số cơ bản của hình
chiếu trục đo vuông góc đều?
HS: Trả lời
GV: Giới thiệu cho HS khuôn vẽ elip
(palét)
L Z
O
P
C
C /
B/
A /
x /
Z /
y /
O/
x /
Z /
y /
O/
II Hình chiếu trục đo vuông góc đếu
Phương chiếu vuông góc với mphc (P’)
và 3 hệ số biến dạng bằng nhau.
1 Thông số cơ bản
a Góc trục đo: góc X’O’Y’ = X’O’Z’ =
Y’O’Z’ = 1200
b Hệ số biến dạng: p = q = r = 1.
2 Hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình tròn
- Là các hình elip có các hướng khác nhau, có trục dài 1,22d, trục ngắn 0,71d
Trang 545 o
Hoạt động 5: Tìm hiểu hình chiếu
trục đo xiên góc cân
GV: Tại sao HCTĐ xiên góc cân các
mặt vật thể song song với mặt phẳng
toạ độ XOZ không bị biến dạng?
HS: Trả lời
GV: Thông số cơ bản của HCTĐ xiên
góc cân?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét
Hoạt động 6: Tìm hiểu cách vẽ hình
chiếu trục đo của vật thể
GV: Đưa vật mẫu hình 5.2, sau đó
từng bước vẽ HCTĐ lên bảng
HS: Quan sát
(d là đường kính của đường tròn)
III Hình chiếu trục đo xiên góc cân
Phương chiếu không song song với mphc, mp toạ độ XOZ song song với mặt phẳng hình chiếu (P’)
1 Góc trục đo: X’O’Z’ = 900, góc X’O’Y’ = gócY’O’Z’ = 1350
2 Hệ số biến dạng: q = 0,5; p = r = 1
IV Cách vẽ hình chiếu trục đo
Bước 1: Vẽ hình chiếu trục đo của hình hộp ngoại tiếp có kích thước: dài a, rộng b và cao c đặt lên ba trục đo của 3
hệ số biến dạng của chúng
Bước 2: Vẽ phần mặt nghiêng bằng cách đặt chiều dài d của nó theo trục O’X’ và chiều cao e và f theo trục O’Z’ Bước 3: Tẩy các đường nét phụ, tô đậm các cạnh thấy và hoàn thiện hình chiếu
Trang 6trục đo theo bản vẽ
V Tổng kết và hướng dẫn học tập
1 Tổng kết
Câu 1: HCTĐ dùng để làm gì? Có mấy loại?
Đáp án: - Dùng để biểu diễn hình dạng 3 chiều của vật thể trong không gian
- Có 2 loại
Câu 2: Tại sao không lấy HCTĐ làm hình biểu diễn chính?
Đáp án: - Vì hình chiếu trục đo không thể hiện cấu tạo bên trong, kích thước của vật thể…
2.Hướng dẫn học tập
- Về nhà học bài, đọc phần thông tin bổ sung trang 31, làm bài tập 1,2 SGk
- Xem trước nội dung, chuẩn bị Ôn tâp
VI Phụ lục Hình 5.1 sgk phóng to
L Z
O
P
C
C /
B/
A /
x /
Z /
y /
O/
x /
Z /
y /
O/
VII Rút kinh nghiệm
Trang 7