Luận văn : Cty vật liệu Điện và dụng cụ cơ khí
Trang 1Không đổ mồ hôi thì không thể có hoa thơm trái ngọt và có lẽ chỉ chẳng phải riêng ELMACO, chỉ có điều mức đọ thành công và cái giá phải trả thì khác nhau Mỗi lần thành công, mỗi lần vấp váp lại càng thôi thúc ELMACO phải tiếp tục đổi mới và hớng tới tơng lai Con đờng thành công
đang mở rộng cho tất cả những ai, những doanh nghiệp nào dám nghĩ dám làm, chấp nhận thách thức để nắm lấy thời cơ.
Qua 6 tuần thực tập tại công ty với sự giúp đỡ nhiẹt tình của các cô, chú, anh, chị trong công ty nói chung và phòng xuất khẩu nói riêng em đã nhận thức đợc một số vấn đề nh sau:
Trang 2Bài viết này gồm có 3 phần:
Chơng I: Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
Chơng II: Quá trình hoạt động kinh doanh của công ty vật liệu
điện và dụng cụ cơ khí
Chơng III: Phơng hớng và giải pháp nâng cao hoạt động kinh doanh của công ty
Do thời gian và trìng độ còn hạn chế nên bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót, kính mong các thầy giúp đỡ để bài viết đợc hoàn thiện hơn
Em xin trân thành cảm ơn thầy Trần Văn Bão và GV Cấn Anh Tuấn đã giúp đỡ em hoàn thành tốt bản báo cáo này.
Trang 3Chơng I
Quá trình hình thành và phát triển của công ty
vật liệu điện và dụng cụ cơ khí
I Quá trình hình thành và phát triển của công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí
1 Lịch sử hình thành
Công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí là một trong những tổng công ty
lớn của Việt Nam đợc Bộ vật t quyết định thành lập vào ngày 22 tháng 12 năm 1971
Từ năm 1971- 1975 Công ty vật liệu điện là công ty chuyên doanh nghành hàng của trung ơng có nhiệm vụ tập hợp nhu cầu và rót hàng cho các công ty vật liệu tổng hợp các tỉnh và công ty hoá chất vật liệu điện – Hà Nội
Từ năm 1976 đến năm 1980, phơng thức kinh doanh của Công ty không thay
đổi nhng ngoài phạm vi đáp ứng cho các tỉnh miền Bắc còn có nhiệm vụ điều hành cho các công ty chuyên doanh nghành hàng khu vực trực thuộc Tổng công ty Hoá chất - Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí đóng tại Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh, Thái nguyên, Hải Phòng
Từ năm 1980 đến năm 1983, Công ty là thành viên của liên hiệp cung ứng vật t khu vực 1 Phơng thức kinh doanh vẫn giữ nguyên nhng địa bàn chỉ còn lại 6 tỉnh và Hà Nội, công ty trở thành công ty chuyên doanh nghành hàng khu vực
Năm 1985 Tổng công ty hoá chất – Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí đợc thành lập lại và công ty vật liệu điện là doanh nghiệp trực thuộc tổng công ty hoá chất – vật liệu điện và dụng cụ cơ khí Lúc này tên gọi của công ty đợc đổi thành tên gọi nh hiện nay: Công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí
Năm 1993 theo nghị định 388/HĐBT công ty đợc thành lập lại theo quyết
định số 613/TM-TCCB ngày 28 –5-1993 của Bộ trởng Bộ Thơng mại, lấy tên là
Công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí (viết tắt là ELMACO) và từ năm 1994
Công ty trực thuộc Bộ Thơng mại
Trang 4Trụ sở đặt tại: 240 Tôn Đức Thắng – Hà Nội
Điện thoại: (84 – 4) 8511918, 8510134, 5114010
Fax: (84 – 4) 8514315
E- mail: elmaconk@hn Vnn Việt Nam
Công ty có đầy đủ t cách pháp nhân theo pháp luật, có quyền và các nghĩa vụ theo luật định, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh doanh trong số vốn do công ty quản lý, có con dấu, tài khoản và các quỹ tập trung
2 Quá trình phát triển của Công ty
Năm 1986 là năm khởi đầu của đổi mới t duy kinh tế, có thể nói đây cũng là năm đầu tiên của giai đoạn chuyển đổi của ELMACO Với tinh thần đổi mới mạnh
mẽ, trong điều kiện cơ chế cha hình thành đầy đủ, ELMACO đã mạnh dạn và tự tin bớc vào một chặng đờng mới ma sự bao cấp của nhà nớc sẽ không còn và sự vận
động của doanh nghiệp quyết định chính sự tồn tại của mình Chỉ trong một thời gian ngắn ELMACO đã phải làm và làm đợc nhiều việc mà trớc đó khó có thể thực hiện đợc từ việc xây dựng, từ việc thay đổi cơ cấu lao động, hệ thống mạng lới và phơng án kinh doanh, tìm kiếm tạo nguòon cung cấp mới, xúc tiến phát triển mặt hàng mới và phát triển thị trờng
Từ năm 1989 với các quan hệ giao dịch buôn bán quốc tế ngày càng tăng, công ty bắt đầu sử dụng tên giao dịch là ELMACO và từ đó đến nay thơng hiệu và biểu trng ELMACO đã trở thành quen thuộc đối với khách hàng trong và ngoài nớc
Ra đời từ khi đất nớc còn chiến tranh đến nay ELMACO đã trỉa qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển Mời năm lăm đầu trong lịch sử của mình, ELMACO đã triải qua nhiều giai đoạn phát triển phụ thuộc vào quá trình cải tổ hệ thống cung cấp
t liệu sản xuất của nền kinh tế Tuy nhiên, có lẽ sự thay đổi đó, hầu nh không có sự thay đổi nào về chất trong quá trình hoạt động và phát triển của ELMACO Điều này mang tính tất yếu lịch sử của quá trình nhận thức và quá trình phát triển của nền kinh tế đất nớc và doanh nghiệp trong giai đoạn đó, cho dù đó là ELMACO hay doanh nghiệp khác
Trang 5Thế hệ những ngời đi trớc đã xây dựng ELMACO bằng cả tinh thần và nhiệt huyết mà mình có đợc Biết bao công sức, trí tuệ và mồ hôi đã đổ ra cho việc tạo dựng cơ sở vật chất ban đầu, tổ chức tiếp nhận, bảo vệ, bảo quản hàng hoá trong thời kỳ chiến tranh phá hoại lần thứ hai và đặc biệt là giai đoạn bảo đảm và phát triển nguồn hàng phục vụ cho nhu cầu sản xuất sau chiến tranh Những bài học cách làm trong việc phát triển tạo nguồn của nghành vật t có lẽ chỉ riêng ở ELMACO, công ty đã thừa nhận thấy không thể chỉ trông chờ vào nhập khẩu mà còn có thể tổ chức sản xuất đợc trong nớc với nhiều mặt hàng, và chính điều đó đã tạo ra sự năng
động, nhạy bén và sát thực tế của quá trình sản xuất Đây chính là những tài sản vô hình đã tích luỹ đợc của ELMACO trong thời kỳ bao cấp và phát huy tác dụng khá
rõ trong những năm đầu chuyển đổi cơ chế, không chỉ trong việc tạo nguồn mà cả toàn bộ quá trình Marketing
Mặc dù những thành công cha đáng kể, nhng trên bình diện chung của thời
kỳ bao cấp ELMACO luôn là một doanh nghiệp hàng đầu về thực hiện nhiệm vụ kinh doanh và các nhiệm vụ chính trị khác Trong suốt 15 năm của thời kỳ này ELMACO liên tục hoàn thành vợt mức kế hoạch nhà nớc trên 10%, có năm gần đến 20% và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ cùng với việc thực hiện tốt cá mặt hoạt
đông khác Thành tích và công lao của tập thể những ngời lao động trong công ty
đ-ợc xác nhận, năm 1986 ELMACO đã vinh dự đđ-ợc nhà nớc trao tặng phần thởng cao quý: Huân chơng lao động hạng ba
Tất cả đều mới mẻ trên nền xuất phát điểm rất thấp nhng nhờ sự triển khai
đồng bộ và khá cơ bản từ t duy đến cách thức tổ chức thực hiện nên cho dù cơ chế còn nhiều vớng mắc nhng ELMACO vẫn trởng thành vợt bậc
Đến năm 1991 ELMACO đã có một vị thế khá vững chắc trên thơng trờng
nh một hình mẫu của tổ chức thơng nghiệp vật t tự chủ kinh doanh và hạch toán Doanh thu năm 1991 đã gấp 140 lần so với năm 1986 và cho đến hết năm 1991 ELMACO đã tự tíc luỹ bổ sung thêm đợc một số vốn bằng 20% vốn ngân sách cấp
Nhng vợt lên trên tất cả con số đó là hình ảnh ELMACO đi trơc về nhiều mặt, đột phá về t duy kinh doanh sáng tạo năng động, không chỉ đứng vững mà còn phát triển ngay trong thời kỳ khó khăn của những năm đầu sau khi chuyển đổi cơ chế, đồng thời tự tạo cho mình những hàng lang cơ bản để tiếp tục phat triển vững
Trang 6chắc trong cơ chế thị trờng Xác nhận thành công nhiều mặt của ELMACO nhiều phần thởng của các cấp đã dành cho ELMACO và đặ biệt chỉ trong những năm đổi mới, dúng vào năm 1991 ELMACO đã vinh dự đợc tặng thởng Huân Chơng
Lao Động Hạng Nhì, huân chơng của lòng dũng cảm vợt khó khăn, sáng
tạo, dám nghĩ dám làm và hội nhập với kinh tế thị trờng.
Từ những thành công ban đầu và hành trang đi vào kinh tế thị trờng, sau
năm 1991 sản xuất kinh doanh của ELMACO có những bớc phát triển đột phá
Những vấn đề về tổ chức mạng lới và tổ chức kinh doanh đợc củng cố theo chiều sâu, thị trờng đợc mở rộng với hệ thống các chi nhánh, của hàng khắp mọi miềm đất nớc, các mặt hàng mới, nguồn cung cấp mới đã tạo ra một luồng sinh khí mới từ chính hoạt động sản xuất kinh doanh Mặc dù là doanh nghiệp trong tổng công ty nhng ELMACO đã tự phấn đấu, tự chủ về mọi mặc và công ty đã thực sự tự chủ trong giai đoạn 1990 – 1993 Những bộ phận mới trong cơ cấu tổ chức đã hình thành đầy đủ nh phòng Marketing (với tên là phòng kinh tế thị trờng) và mặc dù cha
đợc quyền xuất nhập khẩu trực tiếp nhng nhờ tổ chức tốt các mối quan hệ với thị ờng ngoài nớc nên ELMACO đã tổ chức phòng xuất nhập khẩu là đầu mối chính để tạo nguồn ngoài nớc và phát triển mặt hàng, phát triển thị trờng mới
tr-Nhờ chủ động đi sớm một bớc nên năm 1994 khi tách khỏi tổng công ty và
đợc xuất nhập khẩu trực tiếp công ty đã có thị trờng cung cấp rộng lớn, đối tác cung cấp tin cậy mà còn thành thạo trong nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu Doanh thu của ELMACO đã tăng liên tục trong giai đoạn này, từ 67 tỷ đồng năm 1991 đến
362 tỷ đồng năm 1994
Sau giai đoạn thành công có tính đột phá, những dấu hiệu trì trệ và bất ổn trong hoạt động kinh doanh của ELMACO đã xuất hiện Trớc hết là sự mất cân đối giữa tiềm lực và quy mô họat động, với số vốn mà nhà nớc giao năm 1991 chỉ đáp ứng đợc trên 20% nhu cầu vốn kinh doanh và trong qúa trình hoạt động khi mở rộng quy mô thì số vốn đó trong những năm tiếp sau chỉ đáp ứng từ 7 – 15% nhu cầu
Nh vậy sự mất cân đối là khá lớn, và nếu xét đến phần vốn chết thuộc danh mục hàng hoá tồn đọng từ cơ chế cũ đã đợc phê duyệt cùng với danh mục hàng hoá
Trang 7tồn đọng khác cha đợc phê duyệt cũng năm trong số vốn đợc giao đã chiếm tới trên 60% tổng vốn thì tỷ lệ vốn chủ sở hữu thực tế sử dụng đợc cho kinh doanh giai đoạn
1991 – 1994 chỉ đáp ứng đợc 3 – 7% Mặc dù để hoạt động với quy mô nh trên ELMACO đã phải tập trung mọi lỗ lực tìm kiếm các nguồn vốn chính thức và phi chính thức để đảm bảo nguồn vốn cho kinh doanh, nhng với số vốn chủ sở hữu quá thấp nh thế thì khả năng ổn định kinh doanh và tăng trởng bền vững cũng nh hiệu quả cuối cùng khó đạt đợc
Cùng với việc mở rộng quy mô kinh doanh, do cơ sở vật chất nghèo nàn, văn phòng làm việc của công ty phải sử dụng những nhà kho cũ, phơng tiện vận tải cũ nát nên ELMACO phải từng bớc đầu t, nâng cấp, cải tạo, mua và xây dựng mới để
đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động của mình Không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động kinh doanh việc tiếp tục đầu t để mở rộng sản xuất
là một chủ trơng chiến lợc trong sự phát triển của ELMACO cũng đợc đồng thời tiến hành Do những yêu cầu phát triển đó sự mất cân đối nguồn lực và quy mô quá lớn và buộc phải thực hiện quá trình cắt giảm quy mô hoạt động bắt đầu diễn ra từ năm 1995
Trong giai đoạn 1995 – 1997 doanh thu của công ty giảm liên tục cho đến năm 1997 chỉ còn 240 tỷ đồng
Là một doanh nghiệp kinh doanh vật t nên ELMACO cha chú trọng đúng mức tới thị thị trờng ngoài nớc nên không phát triển đợc xuất khẩu Với cơ cấu kinh doanh có từ 75 – 80% hàng nhập khẩu, không phát triển đợc hoạt động xuất khẩu nên sự mất cân đối trong cán cân thanh toán là cực kỳ nghiêm trọng, hầu nh nguồn ngoại tệ cho thanh toán hàng nhập khẩu đều mua của các tổ chức tín dụng hoậc doanh nghiệp khác Cũng trong thời gian này, dấu hiệu suy giảm tăng trởng của nền kinh tế trong khu vực đã xuất hiện và đỉnh điểm là cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ trong khu vực đã ảnh hởng rất lớn đến hoạt đọng kinh doanh của ELMACO
Do tăng giá của USD so với đồng Việt Nam, ELMACO đã rơi vào một tình thế không lối thoát khi giá bán vật t bằng nội tệ không tăng, các khoản vay ngoại tệ để nhập khẩu vật t trớc đó đã đến hạn trả nợ, khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh không thể bù đắp đợc ngay
Trang 8Hậu quả này làm cho tình trạng tài chính gần nh mất cân đối hoàn toàn, ELMACO buộc phải dừng khẩn cấp các phát sinh mất về ngoại tệ, chỉ thực hiện các thơng đảm bảo đợc nguồn ngoại tệ và có hiệu quả bù đắp chênh lệch tỷ giá Sự cắt giảm quy mô, già soát lại mặt hàng, cơ cấu kinh doanh và hoạch định lại phơng thức quản lý điều hành kinh doanh đợc áp dụng một cách tức thời, chấp nhận nhiều mất mát để trụ lại sau cơn lốc tỷ giá.
Trong giai đoạn đó ELMACO đã chủ động mở rộng phân cấp dành quyền tự chủ cao độ cho các đơn vị hạch toán phụ thuộc thì nay buộc phaỉ quay trở lại áp dụng cơ chế và mô hình quản lý tài chính và tổ chức kinh doanh tập trung Nhng cơ chế quản lý điều hành tập trung này không áp dụng một cách cứng nhắc, máy móc theo kiểu hành chính mệnh lệch, không vi phạm mà mất đi tính tự chủ sáng tạo vốn
có của mỗi nhóm kinh doanh mà đợc kết hợp với các chế độ khoán, quản hợp lý mới, linh hoạt và uyển chuyển trên cơ sở các đơn vị kinh doanh ở từng cấp, từng bộ phận Hệ thống các mặt hàng sơng sống đợc xác định lại và tập trung đầu t nhân lực, tiền vốn cho kinh doanh các mặt hàng đó, các mặt hàng phụ kết hợp phơng thức huy động góp vốn kinh doanh để duy trì việc làm và thu nhập Phân định rõ ràng hơn quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm phân chia rủi ro trong tổ chức kinh doanh từng phơng án kinh doanh, từng nhóm mặt hàng nhỏ Sử dụng triệt để cơ sở vật chất đã
đầu t trớc đó và kết hợp phơng thức đầu t mới để mở rộng dịch vụ cho thuê cửa hàng, kho bãi không cứng nhắc trong việc sử dụng cơ sở vật chất tận dụng lợi yhế
so sánh về địa điểm và một mặt vừa cho thuê mặt khác lại thuê lại của hàng, kho bãi
ở những địa điểm khác để mở rộng kinh doanh phù hợp với cơ cấu kinh doanh Nhờ
đó ELMACO lấy lại đợc thế đứng trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt
Trong năm 2000 doanh thu đã tăng trở lại, lợi nhuận bù đắp đợc một phần hậu quả của những năm trớc đó, đời sống ngời lao động đợc cải thiện đáng kể với mức tăng 45% so với năm trớc và hệ thống cơ sở vật chất phục vụ kinh doanh cũng tiếp tục tăng trởng
ELMACO đã vững vàng trên con đờng phát triển của mình với những xu thế
và cơ sở cho quá trình phát triển bền vững đã đợc xac lập một bớc, với hệ thống các mặt hàng xơng sống đi cùng với hệ thống khách hàng chủ yếu, các quan hệ lợi ích
đợc giải quyết tốt hơn đang tạo ra những động lực mới, những tồn tại đã đợc giải
Trang 9quyết một cách chủ động trên cơ sở hiệu quả đích thực của hoạt động kinh doanh và
đang dần tái xác lập một cân đối tài chính doanh nghiệp lành mạnh
Thành công, phát triển, suy giảm rồi lại vững bớc trên trặng đờng hơn 30 năm xây dựng và phát triển trớc mắt ELMACO sẽ còn nhieèu chặng đờng nhng cả lịch sử 30 năm ELMACO và đặc biệt 15 năm đổi mới qua những giai đoạn phát triển đã là thực tiễ sinh động chứng minh một xu thế không thể đảo ngợc là ELMACO sẽ phát triển bền vững và trờng tồn trong mọi thử thách của thơng trờng
II Chức năng nhiệm vụ và lĩnh vực kinh doanh chủ yếu của công
ty ELMACO
1 Chức năng nhiệm vụ chủ yếu của Công ty
Là một doanh nghiệp nhà nớc đợc phân công tổ chức kinh doanh hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí, các loại vật t thiết bị tổng hợp phục vụ sản xuất tiêu dùng và xuất khẩu, công ty có những chức năng và nhiệm vụ sau:
- - Kinh doanh các loại vật t hàng hoá thuộc nghành hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong cả nớc
- Nhận uỷ thác xuất nhập khẩu, làm đại lý tiêu thụ các mặt hàng thuộc phạm
vi kinh doanh của côngty
- Tổ chức gia công liên doanh liên kết hợp tác đầu t sản xuất với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nớc để tạo nguồn hàng xuất khẩu cũng nh đáp ứng nhu cầu trong nớc
Với mục đích và nội dung hoạt nh trên công ty đã đề ra các nhiệm vụ:
- Thực hiện nghiêm chỉnh các hợp đồng kinh tế, hợp đồng ngoại thơng đã ký kết
- Khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn do nhà nớc cấp tự khai thác các nguồn vốn hỗ trợ, đảm bảo tự trang trải đáp ứng các yêu cầu và nhiệm vụ nhà n-
ớc giao, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế
Trang 10- Nghiên cứu các khả năng sản xuất, nhu cầu thị trờng trong nớc và thế giới nhằm nâng cao chất lợng hàng hoá đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nớc và xuất khẩu.
2 Ngành nghề kinh doanh của Công ty
Theo giấy phép đăng ký kinh doanh và các lần thay đổi đăng ký kinh doanh thì Công ty kinh doanh hai nhóm ngành hàng chính là vật liệu điện và dụng cụ cơ khí với các mặt hàng chủ yếu sau:
Kinh doanh các thiết bị đo lờng, bảo vệ và các khí cụ khác nh
Kinh doanh các loại dây điện từ phong phú về chủng loại mẫu mã, kích thớc, vật liệu cách điện cách nhiệt
Kinh doanh các loại máy phát điện máy nén khí động cơ điện một pha, ba pha, các loại máy công cụ dụng cụ cầm tay
Kinh doanh các loại đá mài phong phú về hình dáng, kích thớc và cỡ hạtKinh doanh dụng cụ cắt gọt, gia công kim loại, gỗ đá, các loại lỡi ca lỡi dao
Và kinh doanh các loại máy điện phục vụ cho sản xuất với nhiều chủng loại phong phú
Cũng nh nhiều loại máy móc cơ khí khác; các dụng cụ và thiết bị nâng đỡ.Ngoài ra Công ty còn tổ chức xuât khẩu tùng hơng, cao su và các loại quặng kẽm
III Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí (ELMACO)
Trong quá trình hình thành và phát triển công ty đã có nhiều mô hình về tổ chức bộ máy quản lý để phù hợp với cơ chế thị trờng trong từng giai đoạn khác nhau.
Mô hình bộ máy của công ty đợc tổ chức nh sau
Trang 12Đứng đầu công ty là giám đốc Công ty do Bổ trởng thơng mại trực tiếp bổ nhiệm, là ngời chịu trách nhiệm toàn diện và điều hành chung toàn bộ hoạt động của công ty, đại diện cho quyền lợi và nghĩa vụ của toàn công ty trớc cơ quan quản
lý cấp trên và trớc pháp luật
Giúp việc cho giám đốc là 3 phó giám đốc do giám đốc công ty đề bạt và bộ trởng thơng mại quyết định bổ nhiệm và miễn nhiệm
Bộ phận chuyên môn gồm có 2 phòng quản lý và 5 phòng kinh doanh Ngoài
ra công ty còn có hai đơn vị sản xuất đó là nhà máy dây và cáp điện, xí nghiệp sản
Cửa hàng kinh doanh vật liệu cách
điện
Cửa Hàng Kinh Doanh
Điện Dân Dụng
Cửa Hàng Kinh Doanh Thiết Bị
Nhà Máy sản Xuất dây và cáp điện
Xí nghiệp Sản Xuất Thiết Bị
Điện
Xí Nghiệp Kinh Doanh
Cửa hàng
KD thiết bị
đóng ngắt
Cửa hàng kinh doanh
động cơ
Chi nhánh Quảng Ninh
Trang 13xuất thiết bị điện Phụ trách mỗi đơn vị là giám đốc, phó giám đốc, trởng các chi nhánh, các trởng phó các phòng ban.
Nhiệm vụ cụ thể của các phòng ban nh sau:
- Phòng tổ chức hành chính: có nhiệm vụ sắp xếp, tổ chức phân công lực
l-ợng lao động, tuyển dụng đào tạo cán bộ, nâng bậc lơng cho nhân viên hàng năm theo đúng quy định hiện hành của Bộ lao động Trong phòng tổ chức hành chính có một bộ phận chuyên làm công tác thanh tra, giám sát các hoạt động của công ty, giải quyết các đơn th khiếu nại và đề xuất với ban giám đốc những biện pháp xử lý Phòng tổ chức hành chính có 19 nhân viên
Biểu 1: Số lợng lao động của phòng tổ chức hành chính
- Phòng tài chính kế toán– : có nhiệm vụ theo dõi tình hình tăng giảm
và số hiện có của các loại vốn, quỹ, tình hình tiêu thụ sản phẩm và kết quả kinh doanh hàng năm, lập báo cáo tài chính và tổ chức bảo quản, lu trữ số liệu, hồ sơ
- Phòng vốn và kế hoạch là dơn vị trực ty thuộc phòng tại chính kế toán co
nhiệm vụ xây dựng các kế hoạch tham mu cho công ty đông thời quản lý trực tiếp tình hình chu chuyển tài chính tiền tệ và giải quyết các công nợ
- Các phòng kinh doanh: Tuỳ thuộc vào sự phân công phân nhiệm của ban
quản lý các phòng kinh doanh có nhiệm vụ tổ chức sản xuất, đẩy mạnh công tác tiêu thụ hàng hoá trong nhóm ngành hàng đợc giao
Trang 14- Các đơn vị sản xuất: là những đơn vị hạch toán phụ thuộc trực tiếp sản xuất
kinh doanh theo chuyên ngành đợc phân công, chịu trách nhệm toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị mình trớc ban giám đốc công ty và pháp luật
- Các chi nhánh: là các đơn vị hạch toán phụ thuộc, thực hiện nghiên cứu
mở rộng thị trờng tiêu thụ toàn bộ những mặt hàng kinh doanh của công ty trên địa bàn chi nhánh quản lý
Trang 15Chơng II
Quá trình hoạt động kinh doanh của công ty
vật liệu điện và dụng cụ cơ khí
I Đặc điểm kinh doanh
1 Mặt hàng kinh doanh chủ yếu của công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí
Côngty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí chú trọng đầu t phát triển kinh doanh trớc hết là các loại vật t hàng hoá có liên quan chặt chẽ đến các hàng đợc phân công chuyên doanh bao gồm các loại vật t hàng hoá cùng nhóm và gần nhóm tính năng
sử dụng, đồng hoá và nâng cao tính năng sử dụng, các loại vật t cho sản xuất thiết bị
và sản phẩm vật liệu điện
Nhóm hàng kinh doanh và sản xuất chủ yếu của công ty:
* Kinh doanh
1 Cáp điện, dây điện
2 Thiết bị đo lờng, điều khiển và bảo vệ
3 Thiết bị chiếu sáng và phụ kiện
4 Dây điện từ và vật liệu cách điện, cách nhiệt
5 Thiết bị điện, động cơ điện, máy công cụ
6 Dụng cụ cắt gọt kim loại, gỗ, đá
7 Dụng cụ kiểm đo cơ khí
8 Vòng bi
9 Que hàn và thiết bị hàn điện, hàn hơi
10 Thiết bị và dụng cụ nâng đỡ
11.Lốp ô tô
12.Băng tải và các sản phẩm cao su
13.Kim loịa màu và các loịa kim khí khác
Trang 162.Môi trờng kinh doanh
Trong những năm gần đây nhữn mặt hàng kinh doanh của côngty đã gặp phải nhiều sự cạnh tranh gay gắt trên thị trờng không chỉ các đơn vị sản xuất trong nớc
mà còn các đơn vị nhập khẩu Hiện tợng cung vợt cầu ở thị trờng trong nớc xảy ra liên tục làm cho các doanh nghiệp cạnh tranh nhau khốc liệt Doanh nghiệp nào cũng cố gắng giành nhiều khách hàng về cho mình Một yếu tố quan trọng mang tính vĩ mô là trong hai năm 1998 – 1999 nền kinh tế nớc ta đang trong tình trạng giảm phát và năm 2000 thì nhiều sự cố xảy ra nh thiên tai, lũ lụt, làm cho thị trờng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí biến động theo chiều không ổn định Một đặc điểm của thị trờng cáp trong năm 1999 là việc giảm lợng hàng bán ra Đó là do năm 1999
áp dụng thuế VAT với mức thuế xuât là 10% nên thị trờng cha chấp nhận, vì vậy ợng hàng bán ra kém hiệu quả và rất chậm
l-Ngành hàng nmà ELMACO kinh doanh là ngành hàng khó kinh doanh nhất trong các loại vật t kỹ thuật, ngay cả trong thời bao cấp khi mà cả nớc có một tổng công ty ngành hàng thì các đơn vị trong ngành cũng chỉ tập trung vào kinh doanh hoá chất và cho đến nay duy nhất chỉ có ELMACO là doanh nghiệp Nhà nnớc kinh doanh ngành hàng vật liệu điện – dụng cụ cơ khí là chính Tuy nhiên bên cạnh công ty ELMACO còn có nhiều công ty khác kinh doanh mặt hàng nh ELMACO kinh doanh
Có thể kể đến các công ty trớc đây trực thuộc tổng công ty hóa chất nh công
ty hoá chất vật liêụ điện Hải Phòng, công ty hoá chất – vật liệu điện Đà Nẵng,
Trang 17Công ty hoá chất vật liệu điện thành phố Hồ Chí Minh Đây là những công ty cạnh tranh mạnh nhất với ELMACO Bên cạnh đó còn có những công ty trách nhiệm hữu hạn khác nh công ty TNHH Hà Việt, công ty Nhật Linh, Hợp tác xã Tự Cờng
3 Về nhân sự của công ty
Theo bảng tổng hợp số lợng chất lợng lao động trong 5 năm gần đay, số lao
động trong công ty nói chung không thay đổi nhiều, chênh lệch chỉ trong khoản từ
5 – 10 ngời Đây là yếu tố rất thuận lợi cho việc quản lý nhân sự của công ty
Đại đa số lao động của công ty có trình độ là trung học chuyên nghiệp, con
số này lên đến khoảng 150 ngời
Trang 18Biểu 2: Cơ cấu lao động Công ty năm 2002
1 Tổng số lao động trong diện quản lý
Trong đó lao động nữ
420 175
410 172
415 170
117151733445
119150733444
3 Phân theo độ tuổi và giới tính
4046135528351
4940
4147136528428
4741
4 Phân theo cơ cấu lao động
10525
22070
11020
22367
11218
Nguồn: Phòng tổ chức hành chính
Trang 194 Khái quát về hoạt động của công ty trong những năm qua
Năm 1981, theo quyết định c chính phủ, sự bao cấp không còn những nghành hàng không thiết yếu nh nghành hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí hoàn toàn đợc thả nổi
Đây là nghành hàng mà hầu hết là sẩn phẩm hàng hoá đã hoàn chủnh, đặc biệt phức tạp về chủng loại quy cách nhỏ lẻ và khó kinh doanh nhất trong toàn bộ
hệ thống cung ứng vật t trớc đây mà chỉ riêng ELMACO là doanh nghiệp nhà nớc kinh doanh mặt hàng này và không kinh doanh các mặt hàng khác
ELMACO thờng chiếm từ 70% đến 75% doanh số bán của nghành hàng trên toàn quốc nên khi chuyển sang cơ chế mới thì doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn Tuy vậy cái khó không bó cái khôn bởi ngay từ khi mới bắt đầu chuyển sang cơ chế cơ chế mới thì quan điểm xuyên suốt của ELMACO đã từng bớc mở rộng mặt hàng
và lĩnh vực kinh doanh của mình Đa dạng hoá kinh doanh của ELMACO bao gồm nhiều lĩnh vực: thơng mại, dịch vụ công nghiệp, sản xuất Về mặt hàng thì không bó hẹp trong mặt hàng đợc phân công kinh doanh mà chuyển hớng sang kinh doanh tổng hợp để khai thác và tận dụng hết những tiềm năng nhỏ bé của chính mình
4.1 Trong lĩnh vực thơng mại:
ELMACO chú trọng đầu t phát triểnkinh doanh trớc hết là các loại vật t hàng hoá có lên quan chặt chẽ đến các mặt hàng đợc phân công chuyên doanh trớc đây bao gồm các loại vật t hàng hoá cùng nhóm và gần nhóm tính năng sử dụng, đồng
bộ hoá hoặc nâng cao tính năng sử dụng các loại vật t cho sản xuất thiết bị và sản phẩm vạat liệu điện
Đây là những loại vật t hàng hoá mà ELMACO có thể dễ dàng tiếp cận về kỹ thuật và thơng mại, mặt khác nếu là vật t nguyên liệu cho sản xuất các sản phẩm mà ELMACO kinh doanh thì quan hệ cung cáp vật t và tiêu thụ sản phẩm giữa hai bên
dễ tạo đợc mối quan tâm chung vì lợi ích của ngời sản xuất và của cả ELMACO Với định hớng này ELMACO đã triển khai kinh doanh thành công nhiều mặt hàng mới nh: cáp nhôm, vòng bi, dây điện từ, kim loại màu, thép lá kỹ thuật điện chất dẻo, máy phát điện, máy nén khí, máy bơm nớc và một số mặt hàng cho sản xuất các sản phẩm khác Bên cạnh đó, những mặt hàng có nhu cầu cao trên thị trờng
Trang 20hoặc có mối quan hệ thơng mại rộng rãi, có nhu cầu đồng bộ hoá cung cấp đều đợc ELMACO quan tâm nghiên cứuvà đầu t nếu có thể, một số mặt hàng đã đợc triển khai kinh doanh tốt nh que hàn điện, cáp thép, khung nhôm, săm lốp ô tô, bình
điện, xe máy
4.2 Trong lĩnh vực dịch vụ
Không kể những dịch vụ thông thờng mang tính bổ sung và hoàn thiện của quá trình kinh doanh thơng maị, ELMACO đi vào lĩnh vực dịch vụ có tính công nghiệp nh sửa chữa thu đổi thiết bị công nghiệp, lắp đặt điện nội thất, điện chiếu sáng công cộng, xây lắp đờng dây và trạm biến áp 25 KV
Những dịch vụ này có lợi thế là đợc hỗ trợ từ chính hoạt động thơng mại qua việc cung cấp vật t thiết bị và thông tin từ các nguồn tiềm năng cũng nh nhu cầu Hoạt động dịch vụ cho thuê kho bãi, cửa hàng theo nguyên tắc lợi thế so sánh cũng
đợc tận dụng triệt để, vừa khai thác và nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất hiện có, vừa tạo tiền đề tái tạo nhanh và mở rộng đầu t cơ sở vật chất cho kinh doanh thơng mại, dịch vụ từ chính nguồn thu của hoạt động dịch vụ này
4.3 Trong lĩnh vực sản xuất
ELMACO bắt đầu đi từ liên kết sản xuất phi hình thức thông qua việc cung cấp nguyên liệu để mua sản phẩm dới cả hai hình thức là bán nguyên liệu mua sản phẩm, cấp nguyên liệu mua sản phẩm, đặt hàng theo tính năng mẫu mã Sau giai
đoạn này, ELMACO tiến hành đặt sản xuất chi tiết cơ bản rồi tổ chức sản xuất chi tiết phụ, lắp giáp thành sản phẩm hoàn chỉnh Là một doanh nghiệp thơng mại ELMACO có lợi thế về nắm nhu cầu và hiểu rõ nhu cầu tiêu dùng nên đối với những sản phẩm không quá phức tạp về kỹ thuật thì con đờng đi đến sản xuất dễ dàng đợc thực hiện
ELMACO thành công trong việc sản xuất hầu hết các phụ kiện thông dụng nhu cầu giao, cầu trì, ổ cắm, phích cắm, đui đèn, và các mặt hàng khácnh đèn chiếu sáng công cộng, dây điện, máy hàn hồ quang
5 Thị trờng của công ty
Trang 21Trong thời kỳ kế hoạch hoá tập trung, bao cấp địa bàn của công ty đợc phân công là trực tiếp cung ứng đến các đơn vị sử dụng tại địa bàn Hà Nội và rót hàng
điều chuyển cho các công ty vật t tổng hợp của 14 tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra và điều chuyển noọi bộ trong nghành vật t hoặc trong nội bộ nghành hàng
Khi chuyển sang cơ chế kinh doanh mới, các nguồn hàng truyền thống do tổng công ty phân chia bị thu hẹp và tỷ trọng các nguồn tự tạo của công ty tăng lên, giá cả thực hiện theo chế độ mới
Từ đầu năm 1990 ELMACO đã tổ chức hàng loạt các nhóm tiền trạm tiến hành khảo sát thị trờng các khu cực kinh tế trọng điểm bao gồm các thành phố lớn các khu công nghiệp, đầu mối giao thông để chuẩn bị cho việc mở rộng thị trờng một cách quy mô và bài bản hơn
Từ 1990 – 1992 tiếp thị của ELMACO đợc chính thức triển khai dới hình thức chi nhánh tại Lạng sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên, Nam Định, Thanh Hoá, Vinh, Đông Hà, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu và hệ thống các xí nghiệp cửa hàng kinh doanh tại khu vực nội ngoại thành Hà Nội
Cho đến nay ngoài hệ thống tại Hà nội đợc tăng cờng và mở rộng ELMACO
đứng vững và tiếp tục duy trì hoạt động có hiệu quả ở các chi nhánh Thái Nguyên, Quảng Ninh, Đông Hà, Đà Nẵng và Thành Phố Hồ Chí Minh Các chi nhánh này không chỉ tổ chức kinh doanh tại địa phơng mà chi nhánh đặt trụ sở mà trở thành những ELMACO khu vực đồng thời với hệ thống chi nhánh, ELMACO cũng tạo dựng hình thành một số đại lý, nhà phân phối chính thức tại nhiều tỉnh và thành phố khác
Ngoài việc phát triển thị trờng trong nớc, công ty cũng chú trọng mở rộng thị trờng ra nớc ngoài Hiện nay sản phẩm của công ty đã có mặt tại nhiều nớc trên thế giới nh Đài Loan, Trung Quốc, Thái Lan, Đức, Brazin, Hàn Quốc
II Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
1.Tình hình tiêu thụ theo mặt hàng của công ty
Trang 22Ngay từ những ngày tháng đầu tiên bớc vào kinh tế thị trờng, công ty tởng trừng nh bị gục ngã, không gợng đợc dậy Năm 1999 công ty lỗ hơn 700 triệu đồng nhng rồi nhờ bình tĩnh suy đoán để tìm hớng đi, nhờ biết phát huy truyền thống, nhờ rút đợc những bài học từ thành công cũng nh thất bại, biết phát huy thế mạnh của mình công ty tự tại dựng đợc thực lựcvà cuối cùng tìm ra đợc hớng đi đúng đắn cho mình.
Hiện nay công ty đã có đợc uy tín và tạo đợc niềm tin trên thị trờng đã có
đ-ợc lợng khách hàng tơng đối ổn định Điều này thể hiện qua tình hình tiêu thụ hàng hoá qua những năm qua
Nhìn vào bảng ta thấy mặt hàng có doanh thu và tỷ trọng lớn nhất đó là mặt hàng kim khí Nói đến mặt hàng kim khí là nói đến rất nhiều chủng loại hàng hoá khác nhau
Năm 1999 doanh thu của mặt hàng này là 43.838 triệu đồng chiếm 39,3% trong tổng doanh thu của công ty Năm 2000 doanh thu nđó đã tăng lên đến 80.000 triệu đồng chiếm tỷ trọng là 55,4%tức là tăng 36.162 triệu đồng về số tuyệt đối và tăng 82,5% về số tơng đối Năm 2001 doanh thu của mặt hàng kim khí giảm xuống còn 76000 triệu đồng dẫn đến tỷ trọng của nó chỉ còn 36,9% trong tổng doanh thu
Đây là một điểm đáng chú ý của công ty Ta thấy năm 2001 rất nhiều mặt hàng mới
đợc công ty kinh doanh lại Đó là những mặt hàng que hàn công tơ, đá mài, và doanh thu của các mặt hàng này cũng khá lớn Ví dụ nh mặt hàng que hàn năm
1999 doanh thu là 856 triệu đồng nhng năm 2001 là 12300 triệu đồng, đồng thời tỷ trọng của mặt hàng này cũng tăng đáng kể từ 0,8% năm 1999 lên 6% năm 2001 bên cạnh đó ta cũng măth hàng lỡi ca vòng có tốc độ tăng khá cao Năm 1999 doanh thu của nó là 1354 triệu đồng với tỷ trọng là 1,2% thì sang năm 2000 doanh thu tăng gấp đôi là 3162 triệu đồng với tỷ trọng 2,2% Và năm 2001 doanh thu cũng tăng gấp 2 lần so với doanh thu của mặt hàng này năm 2000 đồng thời cũng chiếm
tỷ trọng 3,2 % Nhìn chung qua đó phản ánh tình hình tiêu thụ của một số mặt hàng trong công ty ta thấy hầu hết các mặt hàng đều có doanh thu tăng qua các năm đặc biệt là năm 2001 Điều này chứng tỏ Công ty đã có sự quan tâm đến tất cả các mặt hàng kinh doanh
Biểu 3: Tình hình tiêu thụ sản phẩm của Công ty theo mặt hàng (trang bên)
Trang 232.Tình hình tiêu thụ theo thị trờng
Nhìn vào biểu 4: tình hình tiêu thụ sản phẩm của công ty theo khu vực thị ờng nói chung ở trên ta thấy khuvực thị trờng trong nớc chiếm tỷ trọng cao Năm
tr-1999 thị trờng này chiếm tỷ trọng là 98,08% nhng đến năm 2001 nó giảm xuống chỉ còn 94,95%
Tình hình xuất khẩu cũng tăng đấng kể trong 3 năm qua từ 1,92% năm 1999 lên 5,05% năm 2001 Đây là thành tích đáng kể của công ty Tuy nhiên tỷ lệ tăng vẫn còn thấp do đó công ty phải có biện pháp nhằm mở rộng việc xuất khẩu
Biểu 4: Tình hình tiêu thụ sản phẩm của công ty theo thị trờng (trang bên)
Trang 243.Tình hình tiêu thụ sản phẩm theo thời gian
Ta thấy rằng yếu tố thời vụ là một yếu tố quan trọng ảnh hởng tới việc tổ chức tiêu thụ sản phẩm của công ty Do đặc thù mặt hàng kinh doanh của công ty nên doanh thu tiêu thụ của công ty tập trung vào hai quý, quý I và quý IV
Năm 1999 doanh thu của quý I là 45100 triệu đồng chiếm khoảng 30,3% tổng doanh thu Năm 2000 doanh thu là 73100 triệu đồng tăng 28000 triệu đồng với tốc độ tăng là 53% so với năm 1999 Doanh thu của năm 2001 là 93400 triệu đồng tăng về số tiền nhng tỷ trọng lại giảm xuống còn 29,7% tổng doanh thu tăng tuyệt
đối của năm 2001 là 20300 triệu đồng và tăng tơng đối là 127,7% so với năm 2000 Quý 4 doanh thu và tỷ trọng tăng nhng vẫn thấp hơn quý1 trong cả 3 năm 1999 – 2001
Do tính chất của mặt hàng tiêu thụ sản phẩm dẫn tới việc phân bổ nguồn lực của công ty Nh vậy hoạt động tiêu thụ hàng hoá của công ty có hiệu quả trong quý
I và quý IV, quý II và quý III hiệu quả còn thấp Công ty cần phải có những biện pháp thích hợp để nâng cao doanh thu của cả 4 quý
Biểu 5: Tình hình tiêu thụ sản phẩm của công ty theo thời gian (trang bên)