Giao an ngu van lop 10 tiet 16 lap dan y bai van tu su

Tiết 16 KHDH Ngày soạn Ngày dạy LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ ( Tự học có hướng dẫn) A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT I Về kiến thức Giúp HS Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn tự sự Nâng cao nhận thứ[.]

Tiết 16 - KHDH

Ngày soạn :

Ngày dạy:

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ

( Tự học có hướng dẫn)

A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT

I Về kiến thức: Giúp HS: - Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn

tự sự

- Nâng cao nhận thức về ý nghĩ, tầm quan trọng của việc lập dàn ýđể có thói quen lập dàn ý trước khi viết một bài văn tự sự nói riêng, các bài văn khác nói chung

II Về kĩ năng:

- Nâng cao kĩ năng lập dàn ý cho một bài văn tự sự

III Thái độ:

-Có ý thức tự học, tự chủ, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng

IV Định hướng năng lực, phẩm chất:

- Năng lực tạo lập văn bản, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực

tự học…

- Phẩm chất: Ý thức tự học, tự chủ, có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

I Chuẩn bị của giáo viên:

- Sách giáo khoa, giáo án/thiết kế bài học

- Kế hoạch phân công nhiệm vụ cho hs, thời gian biểu làm việc cùng hs

- GV tổ chức dạy học theo phương pháp dạy học dự án và trả lại tác phẩm về cho

hs

II Chuẩn bị của học sinh:

HS chuẩn bị ở nhà theo yêu cầu sau:

- HS xem lại kiến thức về văn tự sự

- Yêu cầu HS đọc và tìm hiểu sách giáo khoa bài “Lập dàn ý bài văn tự sự”

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

GV cho hs xem một video: Cuộc khởi nghĩa của anh Đề

- GV dẫn dắt: Tự sự là yêu cầu không thể thiếu trong một bài văn và để viết một bài

văn tự sự đạt hiệu quả cao, việc lập dàn ý có ý nghĩa vô cùng quan trọng….Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu các bước lập dàn ý cho bài văn tự sự

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

I.GV hướng dẫn HS tìm hiểu việc

hình thành ý tưởng, dự kiến cốt

truyện

GV yêu cầu hs làm việc cá nhân,

đọc ngữ liệu trong SGK (kĩ thuật

đọc tích cực) sau đó trả lời câu hỏi

sau:

-Nhà văn hình thành ý tưởng từ

một sự kiện lịch sử nào ?

- Nhà văn đã đặt tên cho nhân vật

như thế nào ?

- Dự kiến mở đầu và kết thúc tác

phẩm ra sao ?

- Cốt truyện có các nhân vật và sự

kiện gì ?

Sau khi hs trả lời, GV nhận xét và

rút ra kết luận

I Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện

1 Đọc và phân tích ngữ liệu

* Bắt đầu hình thành ý tưởng từ một sự kiện lịch sử có thật: cuộc khởi nghĩa của anh Đề

* Đặt tên cho nhân vật có “không khí” của núi rừng Tây Nguyên: Tnú

* Chưa hình dung cốt truyện cụ thể ra sao mới chỉ có ý tưởng ban đầu:

* Mở đầu và kết thúc tác phẩm đều bằng hình ảnh của rừng xà nu

* Một phần cốt truyện hiện ra với các nhân vật, sự kiện:

- Dít - một mối tình thứ hai cảu Tnú (xuất hiện cuối tác phẩm)

- Mai mối tình đầu của Tnú và là chị của Dít

- Nguyên nhân dẫn đến hành động quyết liệt diệt cả tiểu đội giặc bằng tay không: Đứa con bị đanh chết một cách tàn bạo, Mai gục xuống ngay trước mắt Tnú

- Sự xuất hiện của ông cụ Mết như một tất yếu

- Thằng bé Heng – “nó sẽ còn đi tới đâu?”

II GV hướng dẫn HS cách lập

dàn ý cho bài văn tự sự

- GV chia lớp làm 4 nhóm, mỗi

nhóm thực hiện một nhiệm vụ

được giao:

+ Đặt nhan đề cho truyện

+ Lập dàn ý ba phần

Phân công nhiệm vụ:

Nhóm 1,2: Đề 1

Nhóm 3,4: Đề 2

HS: Đại diện mỗi nhóm trình bày

sản phẩm của nhóm mình Các

nhóm khác có thể hỏi và bổ sung

- Tất cả các chi tiết đến một cách tự nhiên mà tất yếu

- Cách sắp xếp thời gian trong truyện cũngđến một cách tự nhiên

2 Kết luận

- Trước khi viết một bài văn tự sự, cần phải hình thành ý tưởng (viết, kể về chuyện gì, nhân vật nào, trong hoàn cảnh thời gian như thế nào nhằm mục đích gì, thể hiện chủ đề gì?)

- Dùng trí tưởng tượng để hư cấu một số nhân vật và chi tiết sự kiện

- Xây dựng hoàn cảnh điển hình và chi tiết, nhân vật điển hình để câu chuyện phát triển giàu kịch tính

- Lập dàn ý ba phần cho tác phẩm

II Lập dàn ý

1 Dàn ý đề 1:

- Nhan đề : Hậu “Tắt đèn”, Phía sau đêm đen, người phá kho thóc của Nhật

- Mở bài:

Chạy khỏi nhà cụ cố, chị Dậu cứu một người thanh niên qua sông Người thanh niên đó chính là cán bộ cách mạng Và chính trong đêm đen ấy cuộc đời chị Dậu lại mở sang một trang mới

- Thân bài:

+ Tổng khởi nghĩa 1945

+ Chị Dậu trở về làng cũ

+ Chị vẫn động dân làng mình đứng lên chống giặc

+ Chị dẫn đầu đoàn nông dân kéo lên huyện cướp chính quyền và phá kho thóc của Nhật

- Kết bài: Trong một lần đi thực tế trong chiến trường, Nguyễn Tuân đã gặp chị Dậu và được chị kể cho nghe câu chuyện của mình, về gia đình chị, các con chị đều là những em bé liên lạc, anh Dậu cũng hoạt động cách mạng

2 Dàn ý đề 2

GV: Nhận xét và chốt lại vấn đề

GV phát vấn:

Việc lập dàn ý gồm mấy quá trình

?

Mỗi quá trình thực hiện những

nhiệm vụ gì ?

Sau khi hs trả lời, GV nhận xét và

chốt lại vấn đề

- Nhan đề: Người đậy nắp hầm bem, hậu “Tắt đèn”, Người nữ chiến sĩ trong vùng địch tạm chiến, sau đêm đen trời lại hửng nắng

- Mở bài: Thoát khỏi nhà cụ cố, cuộc đời chị Dậu tưởng như sẽ vĩnh viễn chìm trong màn đêm Nhưng thật may, kháng chiến bùng nổ

và những người cách mạng đã về làng Đông

Xá Họ đem đến cho cuộc đời chị Dậu một tia sáng ấm áp

- Thân bài:

+ Quân Pháp càn quét, truy bắt cán bộ + Không khí trong làng trở nên căng thẳng, không ít người vì quá sợ mà đi theo giặc + Chị Dậu vẫn âm thầm giúp cán bộ ẩn nấp dưới những căn hầm bí mật trong nhà

- Kết bài: Trong một lần giấu cán bộ dưới hầm, chị Dậu đã phát hiện ra đó chính là cái Tí Hai mẹ con đã tâm sự với nhau về những chim nổi của cuộc đời

3 Kết luận: Việc lập dàn ý gồm 2 quá trình:

a Trước khi lập dàn ý cần lựa chọn:

- Chủ đề

- Nhan đề

- Những đường nét chính của cốt truyện

- Sáng tạo, hình dung những chi tiết liên quan đến câu chuyện

b Lập dàn ý:

* Mở bài: phong phú, đa dạng theo nhiều cách, trực tiếp hoặc gián tiếp

* Thân bài: Trình bày sự phát triển của cốt truyện có thể theo:

- Cuộc đời nhân vật chính

- Trật tự không gian

- Trình tự thời gian

- Đảo lộn trật tự

* Kết bài:

- Kết cục của câu chuyện, số phận nhân vật

- Kết truyện mở

HOẠT ĐỘNG 3: HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH, LUYỆN TẬP

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Bài tập 1: Kĩ thuật trình bày 1 phút

GV yêu cầu hs đọc bài tập 1 – SGK,

sau đó trả lời các câu hỏi sau:

- Đề tài:

- Chủ đề:

- Cốt truyện:

- Nhan đề:

Sau khi hs trả lời, GV nhận xét và chốt

lại vấn đề

GV yêu cầu hs lập dàn ý

Bài tập 1 :

* Câu nói của Lênin có vai trò dẫn nhập cho ý tứ của đề bài

- Đề tài: chuyện về cuộc sống học đường

* Chủ đề: khẳng định sự vươn lên khắc phục sai lầm, chiến thắng bản thân của học sinh

* Cốt truyện :

- Một học sinh tốt

- Một lần mắc khuyết điểm

- Dằn vặt đấu tranh vươn lên trở thành người tốt

* Nhan đề: Vượt qua chính mình, chiến thắng bản thân, ngày về

- Nhân vật và cách kể: chọn ngôi thứ nhất hoặc ba

* Dàn ý: ba phần

- Mở bài: giới thiệu nhân vật chính

- Thân bài:

+ Diễn biến, kết quả, nguyên nhân mắc sai lầm

+ Tâm trạng nhân vật

+ Quá trình ăn năn, sửa chữa, khắc phục

- Kết bài: Nói về nhân vật trong thời điểm hiện tại khi đã trở lại là chính mình

HOẠT ĐỘNG 4: HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG, VẬN DỤNG

(Học ở nhà)

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Bài tập: Bài tập 2 SGK tr46 Bài tập:

( HS về nhà làm bài tập )

HOẠT ĐỘNG 5: HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG, BỔ SUNG

- Tham khảo thêm các bài tập trong Sách “ Bài tập Ngữ văn 10”

- Áp dụng kiến thức đã học vào viết bài văn tự sự