Tiết 32 KHDH Ngày soạn Ngày dạy LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT I Về kiến thức Giúp HS Nắm được các loại đoạn văn trong văn bản tự sự Biết cách viết một đoạn văn, nhất là đoạn ở phần t[.]
Trang 1Tiết : 32 -KHDH
Ngày soạn :
Ngày dạy:
LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ
A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
I Về kiến thức:- Giúp HS: Nắm được các loại đoạn văn trong văn bản tự sự.Biết
cách viết một đoạn văn, nhất là đoạn ở phần thân bài, để góp phần hoàn thiện một bài văn tự sự.Nâng cao ý thức tìm hiểu và học tập cách viết các đoạn văn trong văn bản
tự sự
II Về kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng tạo lập ý, lập đoạn và viết đoạn văn tự sự
III Thái độ:
- Bồi đắp tình yêu văn học dân tộc; gia đình, quê hương đất nước, có trách nhiệm với bản thân cộng đồng XH
IV Định hướng năng lực, phẩm chất:
- Năng lực tạo lập văn bản, năng lực sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực
tự học…
- Phẩm chất: Ý thức tự học, tự chủ, có thái độ học tập nghiêm túc với bộ môn…
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
I Chuẩn bị của giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án/ thiết kế bài học
- Câu hỏi chuẩn bị trước cho học sinh
- Kế hoạch phân công nhiệm vụ, chia nhóm học sinh
II Chuẩn bị của học sinh:
- Học bài cũ: Yêu cầu HS xem lại kiến thức về văn bản tự sự ở THCS
- Chuẩn bị bài mới:
+ Yêu cầu HS đọc và tìm hiểu sách giáo khoa bài “Luyện tập viết đoan văn tự sự” + Soạn các câu hỏi trong từng phần và làm các bài trong phần luyện tập
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Trang 2- GV kiểm tra bài cũ: Phân tích vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một
đoạn văn tự sự đã học
- GV dẫn vào bài mới: Ở những tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về văn tự sự, miêu tả và biểu cảm trog văn tự sự Hôm nay chúng ta sẽ sử dụng những kiến thức
đã học ở những giờ trước đề tìm luyện tập viết đoạn văn tự sự
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I GV hướng dẫn HS tìm hiểu đoạn
văn trong văn bản tự sự
- GV yêu cầu hs đọc mục I sgk và
trả lời câu hỏi nêu ở dưới (theo kĩ
thuật trình bày một phút ):
- Nhắc lại khái niệm đoạn văn ?
- Nêu những nét đặc trưng cơ bản về
đoạn văn trong văn bản tự sự ?
- Có mấy loại đoạn văn trong văn bản
tự sự ?
HS suy nghĩ trả lời, các bạn khác bổ
sung
GV nhận xét và chốt lại vấn đề
II GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách
viết đoạn văn trong bài văn tự sự
- GV hướng dẫn HS đọc bài tập 1
mục II sgk và hs thảo luận cặp đôi trả
lời câu hỏi (theo kĩ thuật trình bày
một phút ) :
- Các đoạn văn mở đầu và kết thúc
có thể hiện đúng dự kiến của tác giả
không ?
- So sánh nội dung và giọng điệu của
đoạn mở đầu và đoạn kết thúc?
I Đoạn văn trong văn bản tự sự
1 Khái niệm đoạn văn
- Đoạn văn là:
+ Một bộ phận của văn bản
+ Gồm một số câu
+ Thể hiện một ý khái quát (một chủ đề) + Thường có câu chủ đề: đặt ở đầu hoặc cuối đoạn, cũng có thể do người viết tự suy
ra từ toàn đoạn
2 Các loại đoạn văn
- Các đoạn (đoạn) mở bài: giới thiệu câu chuyện hoặc nhân vật
- Các đoạn thân bài: kể diễn biến câu chuyện, sự việc hoạt động của các nhân vật
- Các đoạn (đoạn) kết bài: kết truyện
-> Nội dung của mỗi đoạn tuy khác nhau nhưng đều có nhiệm vụ chung là thể hiện chủ đề và ý nghĩa của văn bản
II Cách viết đoạn văn trong bài văn tự
sự
Bài tập 1 - SGK T97
a) Các đoạn mở đầu và kết thúc thể hiện đúng dự kiến của tác giả, vì:
+ Đoạn văn mở đầu: Cảnh mở đầu là rừng
xà nu được tả rất tạo hình
+ Đoạn kết thúc: cảnh rừng xà nu như một
vĩ thanh cứ xa dần, mờ dần, mờ dần bất tận
- Giống nhau: Cả hai đoạn này đều tả cảnh
rừng xà nu, tập trung thể hiện chủ đề tác
Trang 3- Em học được gì từ cách viết của nhà
văn ?
HS thảo luận 5-7 phút
GV gọi HS trả lời, các bạn khác bổ
sung
GV nhận xét và chốt lại vấn đề
- GV hướng dẫn HS đọc bài tập 2
mục II sgk và hs thảo luận cặp đôi trả
lời câu hỏi a, b sgk (theo kĩ thuật
trình bày một phút ) :
HS thảo luận 5-7 phút
GV gọi HS trả lời, các bạn khác bổ
sung
GV nhận xét và chốt lại vấn đề
- GV hướng dẫn HS đọc bài tập 3
mục II sgk (phương pháp phát vấn )
Sau khi hs trả lời, GV nhận xét và
chốt lại vấn đề
- GV hướng dẫn hs ghi nhớ
- GV gọi hs đọc phần ghi nhớ sgk và
yêu cầu hs ghi nhớ
phẩm và kết thúc, kết cấu vòng tròn hô ứng, giọng điệu trnag trọng, ngợi ca
- Khác nhau:
+ Đoạn mở bài: tả cụ thể nhiều chi tiết, hình ảnh giàu chất tạo hình, lôi cuốn người đọc + Đoạn kết bài: tập trung tả hình ảnh rừng
xà nu cứ mờ dần, xa dần, đọng lại trong lòng người đọc những suy nghĩ về sự bất diệt của rừng cây, vùng đất, con người Tây Nguyên
b) Rút kinh nghiệm về cách viết đoạn văn
tự sự:
- Khi viết các đoạn mở đầu và kết thúc bài văn tự sự nên dự kiến trước và có ý tưởng từng đoạn
- Các đoạn mở đầu và kết thúc có thể giống hoặc khác về đối tượng, nội dung, giọng điệu nhưng phải hô ứng nhau, tập trung thể hiện chủ đề
Bài tập 2 - SGK T98
a) – Đây là đoạn văn tự sự vì nó kể lại sự việc chị Dậu về làng Đông Xá đúng vào ngày cách mạng tháng 8 thắng lợi
- Đoạn văn trên thuộc phần thân bài vì nó được kể sau phần mở bài (đã dự kiến) Tiếp theo sẽ còn những sự việc khác (đã dự kiến khi lập dàn ý)
b) Viết đoạn này, học sinh đã thành công ở các câu kể việc, tả người, nhưng còn lúng túng trong việc tả cảnh , nội tâm nhân vật
Bài tập 3 - SGK T99
Cách viết đoạn văn trong bài văn tự sự :
- Cần hình dung sự việc xảy ra như thế nào
- Lần lượt kể lại diễn biến
- Phải kết hợp sử dụng các phương tiện liên kết
* Ghi nhớ (sgk)
HOẠT ĐỘNG 3: HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Trang 4Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
III GV hướng dẫn HS luyện tập
- GV hướng dẫn HS đọc bài tập 1 mục
III sgk và hs thảo luận cặp đôi trả lời
câu hỏi trong sgk (theo kĩ thuật trình
bày một phút ) :
HS thảo luận 5-7 phút
GV gọi HS trả lời, các bạn khác bổ
sung
GV nhận xét và chốt lại vấn đề
III Luyện tập
Bài tập 1- SGKI T 99
a) Đoạn văn trích từ văn bản: “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê, ngữ văn 9, tập 2
- Đoạn văn kể về sự việc cô gái thanh niên xung phong thời chiến tranh chống Mĩ đang phá bom mìn ở cao điểm để mở đường ra trận
- Đoạn văn ở phần thân truyện Trước và sau nó còn có những đoạn văn khác b) Những sai xót về ngôi kể:
- Không thống nhất khi sử dụng ngôi kể thứ nhất (nhân vật kể xưng tôi) nhưng lại dùng những từ như cô gái, cô, Phương Định nói về mình
- Thay thế bằng tôi hoặc mình
c) Bài học Trong văn bản tự sự cần nhất quán về ngôi
kể để tạo sự chặt chẽ, thống nhất và sự thuyết phục
HOẠT ĐỘNG 4: HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG, VẬN DỤNG
(Học ở nhà)
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Bài tập:
Phân tích các loại đoạn văn trong
văn bản Tấm Cám ?
HS làm việc cá nhân
- Đoạn mở bài : “Ngày xưa…việc nặng”
- Các đoạn thân bài: “Một hôm …bán hàng”
- Các đoạn kết bài: “Một hôm vua đi chơi… chết”
HOẠT ĐỘNG 5: HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG, BỔ SUNG
- Nắm chắc những bước cơ bản về cách viết đoạn văn tự sự
- Tham khảo thêm các bài tập trong Sách “ Bài tập Ngữ văn 10”
- Áp dụng kiến thức đã học vào thực tế giao tiếp trong cuộc sống