Giáo án GDĐP 7_Chủ đề 5 điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tỉnh lạng sơn

- Nêu được ảnh hưởng của địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất và sinh vật đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn.. Tìm hiểu địa hình a Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm đị

Ngày soạn: …/ … /……

Ngày dạy:…./……/……

CHỦ ĐỀ 5: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

TỈNH LẠNG SƠN

(Thời gian thực hiện: … tiết)

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức:

- Trình bày được đặc điểm địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất và sinh vật tỉnh Lạng Sơn

- Nêu được ảnh hưởng của địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất và sinh vật đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

- Giới thiệu được đặc điểm nổi bật của một số thành phần tự nhiên của địa phương

2 Về năng lực:

* Năng lực chung:

- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; lựa

chọn được nguồn tài liệu học tập phù hợp

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: thông qua thảo luận nhóm để tìm ra kết quả.

* Năng lực chuyên biệt: Sử dụng được lược đồ, bản đồ, tranh ảnh để trình bày đặc

điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của tỉnh Lạng Sơn

3 Về phẩm chất

- Trách nhiệm: Sử dụng và khai thác hợp lí tài nguyên thiên ở Lạng Sơn.

II PHƯƠNG TIỆN VÀ HỌC LIỆU

- Một số hình ảnh, tư liệu về đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của tỉnh Lạng Sơn

- Máy tính, máy chiếu (tivi), phiếu học tập, rau bò khai…

- Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Lạng Sơn lớp 7

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh và kết nối vào bài mới.

b) Nội dung: Tình huống và phần câu hỏi ở phần mở đầu trong SGK.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV dẫn dắt: Lạng Sơn là một tỉnh miền núi biên giới thuộc khu vực đông bắc của Việt Nam và nằm trong khu vực có nhiều biến đổi qua các đợt vận động về địa chất, chịu ảnh hưởng thường xuyên của gió mùa

- GV đặt câu hỏi: Vậy tự nhiên của tỉnh Lạng Sơn có những đặc điểm gì? Điều kiện

tự nhiên đó có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và sản xuất của tỉnh Lạng Sơn?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả:

- GV mời một số HS trả lời Các HS khác theo dõi, nhận xét

Bước 4: Kết luận:

- GV nhận xét và giới thiệu vào bài

2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1 Tìm hiểu địa hình

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm địa hình tỉnh Lạng Sơn; Nêu được ảnh

hưởng của địa đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS khai thác tư liệu trong SGK và trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS khai thác tư liệu SGK

và trả lời câu hỏi: Dựa vào các hình và đọc

thông tin trong mục 1, em hãy:

+ Cho biết các đặc điểm chung của địa hình

tỉnh Lạng Sơn Trình bày đặc điểm của các

khu vực địa hình

1 Địa hình

- Dạng địa hình phổ biến ở Lạng Sơn là đồi núi thấp, mang tính chất phân bậc khá rõ rệt

- Cấu trúc địa hình gồm hai hướng chính là tây bắc – đông nam và đông bắc – tây nam

- Mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa với các quá trình xâm thực diễn ra với cường độ mạnh

- Địa hình chia thành 3 khu vực

=> Thuận lợi cho phát triển du lịch nhưng khó khăn về giao thông

+ Xác định trên bản đồ tự nhiên tỉnh Lạng Sơn đỉnh núi cao nhất Lạng Sơn

+ Nêu thuận lợi và khó khăn của địa hình đối với sự phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Lạng Sơn.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và

chuẩn kiến thức

Hoạt động 2 Tìm hiểu khí hậu

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm khí hậu tỉnh Lạng Sơn; Nêu được ảnh

hưởng của khí hậu đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS thảo luận nhóm.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS khai thác tư liệu SGK

và trả lời câu hỏi: Dựa vào thông tin và hình

ảnh mục 2, hãy nêu đặc điểm nổi bật về khí

hậu của tỉnh Lạng Sơn.

- GV chia HS thành các nhóm (4 HS/nhóm)

và thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn với

nội dung: Khí hậu Lạng Sơn có thuận lợi và

khó khăn gì đối với sản xuất và sinh hoạt

2 Khí hậu

- Khí hậu mang sắc thái cận nhiệt đới, có mùa đông đến sớm và lạnh

- Lượng mưa và độ ẩm trung bình ở mức cao

- Khí hậu Lạng Sơn có sự phân hoá theo thời gian và không gian

- Một năm Lạng Sơn có hai mùa rõ rệt: mùa hạ và mùa đông

- Tác động của gió mùa kết hợp với hướng địa hình đã dẫn tới khí hậu Lạng Sơn được phân hoá thành bốn vùng khí hậu

=> Thuận lợi để phát triển cơ cấu cây trồng đa dạng nhưng xuất hiện hiện tượng thời tiết cực đoan gây tác động xấu đến sản xuất và sinh hoạt

của người dân?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và

chuẩn kiến thức

Hoạt động 3 Tìm hiểu sông, hồ

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm sông, hồ của tỉnh Lạng Sơn; Nêu được ảnh

hưởng của sông ngòi đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS khai thác tư liệu SGK

và trả lời câu hỏi: Dựa vào hình 3 trong mục

1, thông tin và các hình trong mục 3, hãy:

+ Xác định trên bản đồ tự nhiên tỉnh Lạng

Sơn một số sông, hồ.

+ Cho biết sông, hồ tỉnh Lạng Sơn có đặc

điểm và ý nghĩa đối với phát triển kinh tế –

xã hội như thế nào?

3 Sông, hồ

- Có mật độ khá dày từ 0,6 – 1,2 km/km2 Tổng lượng nước của các sông đạt 5,9 tỉ m3/năm

- Chế độ dòng chảy của các sông chia thành 2 mùa: mùa lũ và mùa cạn

=> Sông nhỏ, , giá trị khai thác chủ yếu là phục vụ cho nông nghiệp; tạo cảnh quan phát triển du lịch

- Trên địa bàn Lạng Sơn có 271 hồ nước được phân bố khắp các huyện, thành phố => Đây nguồn nước dự trữ cho sản xuất nông nghiệp và phục vụ đời sống nhân dân

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và

chuẩn kiến thức

Hoạt động 4 Tìm hiểu đất

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm sông, hồ của tỉnh Lạng Sơn; Nêu được ảnh

hưởng của đất đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS thảo luận cặp đôi và hoàn thành phiếu học tập.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS thảo luận cặp đôi và

hoàn thành phiếu học tập dưới đây:

TÀI NGUYÊN ĐẤT

Các nhóm đất chính

Đặc điểm

Những cây trồng

phù hợp

4 Đất

- Đất ở Lạng Sơn tương đối phong phú gồm ba nhóm chính bao gồm: đất feralit ở đồi núi thấp, đất feralit mùn trên núi cao, đất phù sa

- Sự đa dạng của tài nguyên đất cho phép Lạng Sơn phát triển cơ cấu nông nghiệp đa dạng với nhiều loại nông sản có giá trị kinh tế cao

Biện pháp bảo vệ

- GV trình chiếu hình ảnh:

- GV đặt câu hỏi: Dựa vào hình 10, hãy

nhận xét cơ cấu sử dụng đất ở Lạng Sơn

năm 2019.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và

chuẩn kiến thức

Hoạt động 5 Tìm hiểu sinh vật

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm sinh vật của tỉnh Lạng Sơn; Nêu được ảnh

hưởng của sinh vật đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS thảo luận cặp đôi.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS thảo luận cặp đôi: Dựa

vào thông tin và hình ảnh trong mục 5, hãy:

+ Trình bày sự đa dạng của hệ thực vật,

động vật ở tỉnh Lạng Sơn.

+ Nêu ý nghĩa của tài nguyên sinh vật đối

với phát triển kinh tế tỉnh Lạng Sơn.

- GV trình chiếu hình ảnh:

- GV yêu cầu HS đọc phẩn “Em có biết?” và

5 Sinh vật

- Giới sinh vật của Lạng Sơn phong phú và đa dạng

- Ở Lạng Sơn có bốn kiểu rừng chính

- Có nhiều loài động vật bản địa đặc hữu và nhiều loài quý hiếm khác ở hai khu bảo tồn thiên nhiên

=> Thuận lợi phát triển du lịch, khai thác lâm sản

cho biết số lượng, tên một số loài quý hiếm

trong khu rừng đặc dụng Hữu Liên

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và

chuẩn kiến thức

Hoạt động 6 Tìm hiểu khoáng sản

a) Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm khoáng sảnn của tỉnh Lạng Sơn; Nêu được

ảnh hưởng của khoáng sản đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn

b) Nội dung: HS chơi trò chơi “Ai nhanh hơn”.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ai

nhanh hơn”

Cách chơi:

+ GV chia lớp thành 2 nhóm Các nhóm dựa

vào hình 3 Bản đồ tự nhiên tỉnh Lạng Sơn

và kể tên và nơi phân bố các loại khoáng

sản ở tỉnh Lạng Sơn

+ Nhóm nào kể được nhiều đáp án đúng

6 Khoáng sản

- Lạng Sơn có nhiều khoáng sản

nhưng chủ yếu là các mỏ trung bình và nhỏ, nằm phân tán

- Một số khoáng sản có ý nghĩa kinh tế lớn đang được khai thác và đưa vào sử dụng, đó là than nâu, than bùn, sét, đá vôi, bô-xít, phốt-pho-rít,

- Ý nghĩa:

+ Làm chất đốt cho nhà máy nhiệt điện

+ Cung cấp nguyên liệu cho sản xuất vật liệu xây dựng, một ngành công nghiệp mũi nhọn của tỉnh

+ Làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp

hơn sẽ giành chiến thắng.

- GV đặt câu hỏi:

+ Nhận xét sự phân bố một số loại khoáng sản chính ở tỉnh Lạng Sơn

+ Cho biết tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa như thế nào trong việc phát triển kinh

tế tỉnh Lạng Sơn.

- GV trình chiếu hình ảnh:

Khai thác đá ở Lạng Sơn

Khai thác than ở Lạng Sơn

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:

HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ

Bước 3: Báo cáo sản phẩm:

GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,

HS còn lại nhận xét, bổ sung

Bước 4: Kết luận, nhận xét:

- GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và chuẩn kiến thức

3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: HS sử dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong bài để giải quyết các vấn

đề tình huống, bài tập nhằm khắc sâu kiến thức bài học

b) Nội dung: Trả lời câu hỏi phần luyện tập

c) Sản phẩm: câu trả lời của học sinh.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ

1 Chọn phương án trả lời đúng nhất

a/ Dạng địa hình phổ biến ở tỉnh Lạng Sơn là

A núi cao B núi trung bình C đồi núi thấp D đồng bằng

b/ Thời tiết Lạng Sơn vào nửa sau mùa đông có đặc điểm là

A lạnh khô B lạnh ẩm C không mưa D mưa rào

c/ Chế độ dòng chảy của các sông ở tỉnh Lạng Sơn có sự phân mùa chủ yếu do tác động của

A khí hậu B sinh vật C địa hình D đất

d/ Loại khoáng sản được sử dụng làm nhiên liệu chủ yếu cho nhà máy nhiệt điện

Na Dương là

A than bùn B dầu mỏ C khí tự nhiên D than nâu

e/ Phát biểu nào sau đây đúng với đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tỉnh Lạng Sơn?

A Địa hình mang tính chất cận nhiệt đới gió mùa

B Mạng lưới sông ngòi thưa thớt và nghèo phù sa

C Đất feralit có mùn chiếm tỉ lệ diện tích lớn nhất

D Nguồn tài nguyên sinh vật phong phú và đa dạng

2 Em hãy đóng vai là hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về một số đặc điểm tự nhiên nổi bật của Lạng Sơn cho du khách đến tham quan

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ trả lời

1 Đáp án: 1-C, 2-B, 3-A, 4-D, 5-D.

2 Phần đóng vai của HS.

Bước 3: Báo cáo kết quả

- HS trả lời lần lượt từng câu hỏi, Hs khác nhận xét và bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả

- Gv nhận xét, cho điểm HS

4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Giới thiệu được đặc điểm nổi bật của một số thành phần tự nhiên của

địa phương

b) Nội dung: Bài tập trong phần Vận dụng SGK.

c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV nêu nhiệm vụ: Tìm hiểu thông tin, em hãy nêu thực trạng về vấn đề khai thác

và sử dụng tài nguyên ở nơi em sinh sống Nêu giải pháp để khai thác, sử dụng hợp

lí và hiệu quả các nguồn tài nguyên đó

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh thực hiện nhiệm vụ ở nhà

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS báo cáo sản phẩm vào tiết tới

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- Giáo viên nhận xét, cho điểm bài làm của một số học sinh