Về kiến thức: - Kể tên được một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của tỉnh Lạng Sơn.. - Giới thiệu được ít nhất một di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cả
Trang 1Ngày soạn: …/ … /……
Ngày dạy:…./……/……
CHỦ ĐỀ 4: DI TÍCH LỊCH SỬ – VĂN HOÁ, DANH LAM THẮNG CẢNH
TIÊU BIỂU CỦA LẠNG SƠN
(Thời gian thực hiện: … tiết)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức:
- Kể tên được một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của tỉnh Lạng Sơn
- Giới thiệu được ít nhất một di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của Lạng Sơn hoặc địa phương
- Nêu được ý nghĩa, giá trị của các di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh nói chung và đối với sự phát triển du lịch nói riêng ở tỉnh Lạng Sơn
- Chia sẻ được cảm nhận của bản thân sau khi trải nghiệm một di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của tỉnh hoặc của địa phương nơi sinh sống
2 Về năng lực:
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: qua việc tìm hiểu các di tích lịch sử
– văn hoá, danh lam thắng cảnh Lạng Sơn và ý nghĩa, giá trị của các di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh nói chung và đối với sự phát triển du lịch nói riêng
ở tỉnh Lạng Sơn
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; lựa
chọn được nguồn tài liệu học tập phù hợp
3 Về phẩm chất
- Yêu nước: Tự hào về giá trị của các di tích lịch sử – văn hoá, danh lam
thắng cảnh tiêu biểu của tỉnh Lạng Sơn
- Trách nhiệm: Xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ,
bảo tồn và phát huy giá trị của di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của quê hương xứ Lạng
II PHƯƠNG TIỆN VÀ HỌC LIỆU
- Một số hình ảnh, tư liệu về di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tỉnh Lạng Sơn
- Máy tính, máy chiếu (tivi), phiếu học tập…
- Tài liệu Giáo dục địa phương tỉnh Lạng Sơn lớp 7
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Tiết 9
Trang 21 Khởi động
a) Mục tiêu: tạo hứng thú cho học sinh và kết nối vào bài mới.
b) Nội dung: HS chia sẻ được cảm nhận của bản thân sau khi trải nghiệm một di
tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của tỉnh hoặc của địa phương nơi sinh sống
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi: Em đã từng được đi
tham quan một di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của quê hương Lạng Sơn chưa? Hãy chia sẻ những điều em biết và trải nghiệm về di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh đó
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: HS thực hiện nhiệm vụ.
- Bước 3: Báo cáo kết quả: HS chia sẻ cảm nhận của bản thân sau khi trải
nghiệm một di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của tỉnh hoặc của địa phương nơi sinh sống
- Bước 4: Kết luận: GV nhận xét và giới thiệu vào bài.
2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1 Khái quát về hệ thống di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của Lạng Sơn
a) Mục tiêu: Kể tên được một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh
tiêu biểu của tỉnh Lạng Sơn
b) Nội dung: HS khai thác tư liệu trong SGK và hoàn thành phiếu học tập.
c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV tổ chức cho HS khai thác tư liệu SGK
và thảo luận thành 4 nhóm và hoàn thành
phiếu học tập sau: Điền nội dung còn thiếu
vào chỗ trống:
Di tích lịch sử –
văn hoá, danh
lam thắng cảnh
của Lạng Sơn
Nội dung
Di tích lịch sử –
văn hoá là gì?
1 Khái quát về hệ thống di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của Lạng Sơn
- Khái niệm:
+ Di tích lịch sử – văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử – văn hoá, khoa học
+ Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm
Trang 3Danh lam thắng
cảnh là gì?
Một số di tích lịch
sử - văn hóa, danh
lam thắng cảnh
tiêu biểu
- GV trình chiếu Sơ đồ các loại hình di tích ở
Lạng Sơn và yêu cầu HS giới thiệu những
thông tin cơ bản có trong sơ đồ
- GV đặt câu hỏi: Em hãy nêu các loại hình di
tích có ở Lạng Sơn?
- GV dẫn dắt: Di sản văn hóa Lạng Sơn là
một bộ phận không thể tách rời của Di sản
văn hóa Việt Nam, là kết tinh trí tuệ, xương
máu, truyền thống lịch sử, ý chí và tình cảm
của nhân dân các dân tộc Lạng Sơn trong
suốt tiến trình lịch sử đấu tranh xây dựng và
bảo vệ quê hương đất nước Lạng Sơn là một
tỉnh địa đầu nằm ở phía Đông Bắc của tổ
quốc Với điều kiện tự nhiên được thiên
nhiên ưu đãi đã tạo nên sự độc đáo phong
phú và đa dạng của hệ thống các di sản văn
hóa Xứ Lạng từ tiền sơ sử đến cận hiện đại,
được phân bố rộng khắp trên địa bàn từ thành
phố, thị trấn đến các thôn, vùng cao, biên
giới Sự đa dạng và phong phú của di sản văn
hóa Lạng Sơn không chỉ thể hiện ở số lượng
di tích mà còn thể hiện cả về loại hình di tích
- GV trình chiếu hình ảnh thống di tích lịch
có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mĩ, khoa học
- Một số di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh tiêu biểu: Khu di tích lịch sử Chi Lăng, Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn, Khu di tích lịch sử Đường số 4… Bên cạnh đó, thiên nhiên đã ban tặng cho Lạng Sơn nhiều thắng cảnh, hang động đẹp và kì thú như: động Nhị Thanh, Tam Thanh, hang Gió, núi Mẫu Sơn…
- Lạng Sơn có 128 điểm, khu di tích đã xếp hạng các cấp (2 khu
di tích quốc gia đặc biệt, 28 di tích cấp quốc gia và 98 điểm, khu
di tích cấp tỉnh)
Trang 4sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh của Lạng Sơn:
Trang 5Hình ảnh: Núi Mẫu Sơn
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo sản phẩm:
GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả,
HS còn lại nhận xét, bổ sung
Bước 4: Kết luận, nhận xét:
GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và chuẩn kiến thức
GV mở rộng: Qua thời gian, hệ thống các di sản văn hóa luôn được nhân dân và nhà nước quan tâm, gìn giữ, bảo vệ, tôn tạo, phát huy, tuy nhiên cũng qua quá trình tác động của các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc, do tác động khắc nghiệt của các điều kiện tự nhiên mà một số lượng lớn các di sản văn hóa ở Lạng Sơn bị xuống cấp, mai một, đây là một tổn thất lớn trong thực trạng hiện nay Tuy nhiên chúng ta vẫn phải nhìn nhận và đánh giá rằng các di tích văn hóa Lạng Sơn đã có vai trò rất lớn trong việc bảo tồn, phát huy, giáo dục truyền thống văn hóa, truyền thống cách mạng cho nhân dân địa phương trong và ngoài tỉnh, góp phần quan trọng vào việc khai thác các tiềm năng
du lịch, phát triển kinh tế - xã hội của Lạng Sơn trong giai đoạn hiện nay
Tiết 11
Trang 6Hoạt động 2 Di tích khảo cổ Thẩm Khuyên, Thẩm Hai
a) Mục tiêu: Giới thiệu được di tích khảo cổ Thẩm Khuyên, Thẩm Hai.
b) Nội dung: HS khai thác tư liệu trong SGK và giới thiệu về di tích.
c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV nêu nhiệm vụ: quan sát hình 2 và khai
thác thông tin trong mục, em hãy:
+ Giới thiệu về di tích khảo cổ Thẩm
Khuyên, Thẩm Hai.
+ Nêu một số giá trị của di tích khảo cổ
Thẩm Khuyên, Thẩm Hai.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo sản phẩm:
GV mời một số HS giới thiệu về di tích này
Bước 4: Kết luận, nhận xét:
II Một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của Lạng Sơn
1 Di tích khảo cổ Thẩm Khuyên, Thẩm Hai
- Hang Thẩm Khuyên thuộc xã Tân Văn, huyện Bình Gia Đây là hang động cổ sinh, nơi phát hiện dấu tích của người và động vật thời cổ đại của nước ta
- Các di vật được phát hiện gồm xương răng người và động vật hoá thạch có niên đại cách đây khoảng 475 000 năm
- Với những giá trị lịch sử – văn hoá quan trọng, di tích hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1993
Trang 7GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và
chuẩn kiến thức
GV mở rộng:
- Di chỉ cổ sinh Thẩm Khuyên, có niên đại
475.000 năm cách ngày nay thuộc khung
niên đại của một số ít di tích sơ kỳ đá cũ ở
Việt Nam Di chỉ cổ sinh Thẩm Hai có niên
đại 250.000 cách ngày nay thuộc vào thời
kỳ muộn Trung Kỳ cách Tân Các di chỉ
trên những năm trước đây đã được các cán
bộ Viện Khảo cổ học Việt Nam và các
chuyên gia nước ngoài nghiên cứu nhiều lần
về địa chất, cổ nhân, khảo cổ học …
Tiết 12 Hoạt động 3 Khu di tích lịch sử Chi Lăng
a) Mục tiêu: Giới thiệu được khu di tích lịch sử Chi Lăng.
b) Nội dung: HS khai thác tư liệu trong SGK, theo dõi video và giới thiệu về di
tích
c) Sản phẩm: Sản phẩm của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV nêu nhiệm vụ: quan sát hình ảnh và khai
thác thông tin trong mục, em hãy:
+ Em hãy kể tên một số điểm di tích thuộc Khu
di tích lịch sử Chi Lăng.
+ Em hãy nêu ý nghĩa, giá trị của Khu di tích
lịch sử Chi Lăng.
II Một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của Lạng Sơn
2 Khu di tích lịch sử Chi Lăng
- Khu di tích lịch sử Chi
Lăng nằm trong thung lũng Chi Lăng (chủ yếu thuộc xã Chi Lăng, thuộc thị trấn Chi Lăng và thị trấn Đồng Mỏ của huyện Chi Lăng) dọc theo Quốc lộ 1A Hà Nội – Lạng Sơn
- Khu di tích lịch sử Chi
Trang 8- GV đặt câu hỏi: Theo dõi video dưới đây kết
hợp với kiến thức đã được học ở chủ đề trước,
em hãy cho biết Ải Chi Lăng có ý nghĩa như thế
nào trong các cuộc chiến đấu chống giặc ngoại
xâm của nước ta?
- GV cho HS theo dõi video: “Nghĩa quân Lam
Sơn đại thắng ở Chi Lăng”
https://www.youtube.com/watch?v=6oLhfbgeX2
o&ab_channel=L%C3%AAThanhSang
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
HS thực hiện nhiệm vụ, GV quan sát hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo sản phẩm:
GV mời một số HS giới thiệu về di tích này
Bước 4: Kết luận, nhận xét:
GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và
Lăng gồm 46 điểm
- Khu di tích lịch sử Chi Lăng mang ý nghĩa và giá trị lịch sử to lớn, gắn liền với những trận quyết chiến chiến lược trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta, tiêu biểu là chiến thắng Chi Lăng (năm 1427) Khu di tích là một minh chứng cho truyền thống yêu nước, trí tuệ và nghệ thuật quân sự tuyệt vời của cha ông ta
- Năm 1962, khu di tích được xếp hạng Di tích lịch
sử quốc gia; năm 2019, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt
Trang 9chuẩn kiến thức.
GV mở rộng:
- Khu di tích Ải Chi Lăng nằm cách thành phố
Hà Nội khoảng 150km, thuộc huyện Chi Lăng
Xưa kia nơi đây là cửa ải thuộc trấn Khâu Ôn,
Lạng Sơn và ghi dấu rất nhiều trận chiến lịch
sử, lưu giữ nhiều chiến công oai hùng cho đất
nước Nay ải có quy mô dài 20km, chiều rộng
3km và là điểm nối giữa hai huyện Chi Lăng và
Hữu Lũng của Lạng Sơn
- Ải Chi Lăng không chỉ là một địa danh đẹp
đứng sừng sững giữa đất trời mà ẩn sâu trong đó
còn là sức sống mãnh liệt một thời của hào khí
Đông A Xưa kia, chính nhờ địa hình độc đáo
với những dãy núi cao, cây cối bao phủ, Ải Chi
Lăng tạo nên một trận đồ hiểm yếu và trở thành
bức tường thành bảo vệ kinh thành Thăng Long
xưa trước những cuộc xâm lược của quân giặc
phương Bắc Lịch sử của vùng biên ải này gắn
liền với nhiều anh hùng hào kiệt như Trần Quốc
Tuấn, Lý Thường Kiệt, Hoàng Đại Huề…
- GV dặn dò: Chia lớp thành 4 nhóm chuẩn bị
trước nội dung ở nhà và đóng vai hướng dẫn
viên du lịch giới thiệu về khu di tích khởi nghĩa
Bắc Sơn vào tiết tới Khuyến khích các nhóm có
hoạt cảnh phụ họa
Tiết 13 Hoạt động 4 Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn
a) Mục tiêu: Giới thiệu được khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn
b) Nội dung: HS đóng vai hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về khu di tích Khởi
nghĩa Bắc Sơn
c) Sản phẩm: Phần giới thiệu của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ II Một số di tích lịch sử – văn
Trang 10- GV mời đại diện các nhóm trình bày sản
phẩm (đã giao ở tiết trước) HS cần trình
bày được 1 số nội dung sau:
+ HS giới thiệu được tên, địa chỉ, số điểm di
tích của khi di tích này.
+ Nêu được giá trị, ý nghĩa của khu di tích
Khởi nghĩa Bắc Sơn.
- GV cho HS theo dõi video giới thiệu về
khu di tích khởi nghĩa Bắc Sơn: Link video
https://www.youtube.com/watch?v=QAbGIv
_iOE8&ab_channel=Truy%E1%BB%81nH
%C3%ACnhNh%C3%A2nD%C3%A2n
- GV trình chiếu một số hình ảnh về khu di
tích lịch sử Khởi nghĩa Bắc Sơn
hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của Lạng Sơn
3 Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn
- Đây là nơi ghi dấu những sự kiện lịch sử về quá trình đấu tranh cách mạng của Đảng bộ
và nhân dân huyện Bắc Sơn, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (9 – 1940)
- Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn gồm 12 điểm di tích Trong
đó, di tích đình Nông Lục là nơi phát động khởi nghĩa, thành lập Ban chỉ đạo Khởi nghĩa Bắc Sơn, xây dựng kế hoạch tiến đánh đồn Mỏ Nhài ngày 27 – 9 – 1940 để giành chính quyền về tay nhân dân
- Di tích đồn Mỏ Nhài là nơi diễn ra sự kiện ngày 27 – 9 –
1940, Đảng bộ Bắc Sơn đã lãnh đạo nhân dân tấn công vào cơ quan đầu não chính quyền thực dân phong kiến, mở đầu cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn
- Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn còn là nơi thành lập Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn (Đội Cứu quốc quân I)
- Ý nghĩa: có ý nghĩa quan trọng đối với giáo dục lịch sử truyền thống, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc Bên cạnh đó, Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn có nhiều giá trị,
Trang 11Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
HS chuẩn bị hoạt cảnh nếu có, GV quan sát
hỗ trợ
Bước 3: Báo cáo sản phẩm:
GV mời một số HS đóng vai giới thiệu về di
tích này
Bước 4: Kết luận, nhận xét:
GV đánh giá, nhận xét kết quả làm việc và
chuẩn kiến thức
GV mở rộng:
- Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn có giá trị
lịch sử tiêu biểu, quan trọng trong hệ thống
các di tích lịch sử quân sự cách mạng Việt
Nam, ghi dấu hàng loạt những sự kiện có ý
nghĩa đặc biệt, như: Quá trình tiếp thu
đường lối cách mạng và sự ra đời của Chi
bộ Đảng đầu tiên ở Bắc Sơn (1930 - 1936);
Phong trào đấu tranh đòi quyền dân sinh,
dân chủ và sự thành lập Đảng bộ huyện Bắc
Sơn (1936 - 1939); Khởi nghĩa Bắc Sơn
(27/9/1940) - khởi đầu cao trào đấu tranh
cách mạng trong cả nước; Sự thành lập khu
căn cứ du kích Bắc Sơn (16/10/1940);
Thành lập Mặt trận Việt Minh xây dựng lực
lượng chuẩn bị khởi nghĩa (1941 - 19450;
Sự ra đời của Đội Cứu Quốc quân Bắc Sơn
tại căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai (tháng
tiềm năng để khai thác, phát huy thế mạnh về du lịch
Trang 122/1941); Cao trào kháng Nhật cứu nước và
cuộc khởi nghĩa giành chính quyền năm
1945
- Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn có ý nghĩa vô
cùng to lớn đối với lịch sử dân tộc Việt
Nam, là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu
nước, ý chí quật cường của quân, dân Bắc
Sơn nói riêng và quân, dân Việt Nam nói
chung Ngày nay những sự kiện lịch sử và lễ
hội, phong tục tập quán của đồng bào gắn
với những địa điểm thuộc Khu di tích Khởi
nghĩa Bắc Sơn chính là di sản văn hoá (vật
thể, phi vật thể) quý báu cần được tiếp tục
quan tâm, gìn giữ, khai thác và phát huy, tạo
thêm nguồn lực cho sự phát triển kinh tế
-xã hội cho địa phương
- Với giá trị đặc biệt tiêu biểu, Khu di tích
Khởi nghĩa Bắc Sơn đã được xếp hạng là Di
tích lịch sử quốc gia năm 1992 và được
công nhận Khu Di tích quốc gia đặc biệt
năm 2016
Tiết 13 Hoạt động 5 Động Nhị Thanh – chùa Tam Giáo, chùa Tam Thanh.
a) Mục tiêu: Giới thiệu được khu di tích Động Nhị Thanh – chùa Tam Giáo.
b) Nội dung: HS khai thác tư liệu SGK và trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV giới thiệu: Động Nhị Thanh nằm trên
đường Nhị Thanh thuộc phường Tam
Thanh, thành phố Lạng Sơn, là một phần
của quần thể di tích nổi tiếng bậc nhất xứ
Lạng bao gồm: động Nhị Thanh, Tam
II Một số di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của Lạng Sơn
4 Khu di tích danh thắng Nhị – Tam Thanh
a Động Nhị Thanh – chùa