Tom tat 1 3489

M  Đ UỞ Ầ

1. Tính c p thi t c a đ  tàiấ ế ủ ề

Trong nhi u năm qua, ngành Ngân hàng đã đ i di n nhi uề ố ệ ề   thi t h i đáng k  trong ho t đ ng tín d ng. ệ ạ ể ạ ộ ụ

SHB­CNĐN cũng là m t trong nh ng Ngân hàng có t c độ ữ ố ộ  phát tri n nhanh và l i nhu n t  ho t đ ng tín d ng chi m h nể ợ ậ ừ ạ ộ ụ ế ơ   90% trong t ng l i nhu n. Do đó, khi SHB ki m soát đổ ợ ậ ể ược ho tạ  

đ ng tín d ng và đ m b o an toàn tín d ng thì s  giúp SHB t o raộ ụ ả ả ụ ẽ ạ   ngu n l i nhu n  n đ nh, giúp ngồ ợ ậ ổ ị ười dân có thêm kênh đ u t  tàiầ ư   chính có lãi, an toàn, giúp nhà nước đi u hành kinh t  vĩ mô cóề ế  

hi u qu ệ ả

2. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c uạ ứ

­ Đ i tố ượng: RRTD t i SHB­CNĐN,  ph m vi:năm 2008 –ạ ạ   2010

3. Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ  tàiọ ự ễ ủ ề

­ Phát hi n ngu n g c RRTD t  quy trình c p tín d ng, cácệ ồ ố ừ ấ ụ   công   c   nh n   d ng,   đo   lụ ậ ạ ường   r i   ro   Nh ng   v n  đ   v   vi củ ữ ấ ề ề ệ   truy n thông gi a n i b  và vai trò ki m soát r i ro t  tr  sề ữ ộ ộ ể ủ ừ ụ ở  chính

­ Lu n án yêu c u tính đ c l p gi a b  ph n kinh doanh, th mậ ầ ộ ậ ữ ộ ậ ẩ  

đ nh TD và qu n lý tín d ng nh  là m t y u t  c t lõi xây d ng tínhị ả ụ ư ộ ế ố ố ự   minh b ch và toàn di n trong c u trúc và quy trình. ạ ệ ấ

­ Lu n án cũng xây d ng h  th ng báo cáo RR, c nh báoậ ự ệ ố ả  

s m RR và các phớ ương pháp x  lý RR k p th i.ử ị ờ

4. K t c u lu n ánế ấ ậ

L i m  đ uờ ở ầ

Chương   1:   M T   S   LÝ   LU N   V   QTR   RRTD   T I   CÁCỘ Ố Ậ Ề Ị Ạ   NHTM

Chương   2:TH C   TR NG  Ự Ạ RRTD  VÀ   QU N   TR  Ả Ị RRTD  T IẠ   SHB ­ CNĐN NĂM 2008 – 2010

Chương 3: QTR  ỊRRTD T I Ạ SHB­CNĐN TRONG T/GIAN T IỚ

K t lu nế ậ

CHƯƠNG 1

M T S  LÝ LU N V  QU N TR  R I RO TÍN D NG T IỘ Ố Ậ Ề Ả Ị Ủ Ụ Ạ  

CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG M IẠ

1.1 R i ro tín d ngủ ụ

1.1.1  Khái ni m r i ro tín d ng ệ ủ ụ

1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng ạ ủ ụ

1.1.2.1  Phân lo i theo kh  năng nh n bi t r i ro ạ ả ậ ế ủ :

­ R i ro có th  d  ki n trủ ể ự ế ướ  c

­ R i ro không d  ki n trủ ự ế ước

1.1.2.2 Phân lo i theo tính ch t r i ro ạ ấ ủ

­ R i ro đ ng v nủ ọ ố

­ R i ro m t v nủ ấ ố

­ R i ro t  chính sách tín d ng c a Ngân hàngủ ừ ụ ủ

­ R i ro t  c u trúc t  ch c, quy trình tín d ng, h  th ng ki m soátủ ừ ấ ổ ứ ụ ệ ố ể

­ R i ro t  phủ ừ ương pháp và năng l c th m đ nh c a cán bự ẩ ị ủ ộ

­ R i ro t  công ngh  Ngân hàngủ ừ ệ

­ R i ro t  h  th ng CNTT và củ ừ ệ ố ơ ở ạ ầ s  h  t ng CNTT 

­ R i ro t  môi trủ ừ ường kinh tế

­ R i ro v  chính sách kinh tủ ề ế

­ R i ro t  phía khách hàngủ ừ

+ Nguyên nhân do khách hàng c  ý l a đ oố ừ ả

+ Nh ng nguyên nhân khách quan ngoài d  ki n:ữ ự ế

­  nh hẢ ưởng đ n kh  năng chi tr  t c th iế ả ả ứ ờ

­  nh hẢ ưởng đ n l i nhu n c a Ngân hàngế ợ ậ ủ

­  nh hẢ ưởng đ n k  ho ch s  d ng v n c a Ngân hàngế ế ạ ử ụ ố ủ

­ Gi m l i nhu n: do tăng chi phí trích l p d  phòngả ợ ậ ậ ự

­ Gi m ho c m t thanh kho nả ặ ấ ả

­ Gi m ho c m t ni m tin c a khách hàng đ i v i Ngânả ặ ấ ề ủ ố ớ   hàng

1.2 Qu n tr  r i ro tín d ngả ị ủ ụ

1.2.1 Khái ni m ệ

1.2.2 Quy trình qu n tr  r i ro ả ị ủ

a/ Nh n d ng và phân lo i RR qua l ch s  giao d ch c a KHậ ạ ạ ị ử ị ủ

­ Thông qua Trung tâm thông tin tín d ng.ụ

­ Thông qua l ch s  giao d ch t i Ngân hàng,ị ử ị ạ

­  Thông qua b ng kê n p ti n hàng tháng, hàng quý t i cácả ộ ề ạ   TCTD

Sau đó phân nhóm n  (t  nhóm 1 – nhóm 5) và có bi n phápợ ừ ệ   theo dõi, ki m soát, x  lý kho n vay.ể ử ả

b/ Nh n d ng và phân lo i r i ro b ng mậ ạ ạ ủ ằ ô hình đi m s  Zể ố

Đi m Z càng cao thì xác su t v  n  càng th p, n u Z th pể ấ ỡ ợ ấ ế ấ  

ho c là m t s  âm là căn c  đ  x p khách hàng vào nhóm nguy cặ ộ ố ứ ể ế ơ 

r i ro v  n  cao.ủ ỡ ợ

Z<1,8: khách hàng có kh  năng r i ro caoả ủ 1,8<Z<3: không xác đ nh đị ược

Z>3: khách hàng không có kh  năng v  nả ỡ ợ c/ Nh n d ng r i ro t  thông tin tài chínhậ ạ ủ ừ

­ Các ch  s  thanh kho n cho th y d u hi u suy y u: ỉ ố ả ấ ấ ệ ế

­ Các ch  s  kh  năng sinh l i cho th y d u hi u suy y u: ỉ ố ả ờ ấ ấ ệ ế

­ Các ch  s  vòng quay ho t đ ng cho th y d u hi u suyỉ ố ạ ộ ấ ấ ệ  

y u:ế

­ C  c u v n không h p lý: ơ ấ ố ợ

­ T  tr ng n  có xu h ng tăng nhanh so v i quy mô ho t đ ng: ỷ ọ ợ ướ ớ ạ ộ d/ Nh n d ng r i ro t  thông tin phi tài chínhậ ạ ủ ừ

­ D u hi u liên quan đ n các giao d ch Ngân hàng:ấ ệ ế ị

­ D u hi u liên quan đ n môi trấ ệ ế ường ngành: 

­ D u hi u liên quan đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh: ấ ệ ế ạ ộ ả ấ

­ D u hi u liên quan đ n môi trấ ệ ế ường nhân s  n i b :ự ộ ộ

­ D u hi u liên quan đ n tài s n đ m b o: ấ ệ ế ả ả ả

a/ Đo lường r i ro qua các ch  s  r i roủ ỉ ố ủ

b/ Đo lường r i ro ti m  n b ng phủ ề ẩ ằ ương pháp ước tính t nổ  

th t tín d ng d a trên h  th ng c  s  d  li u đánh giá n i b  IRB ấ ụ ự ệ ố ơ ở ữ ệ ộ ộ Công th c nh  sauứ ư  :

EL = PD x EAD x LGD

Trong đó:

EL: là t n th t ổ ấ ước tính

PD (Probability of default): là xác su t không tr  đấ ả ược n ợ EAD (Exposure at Defaut): là t ng d  n  c a khách hàngổ ư ợ ủ  

t i th i đi m khách hàng không tr  đạ ờ ể ả ược nợ LGD (Loss given default): là t  tr ng t n th t ỷ ọ ổ ấ ước tính

Trên c  s  xác xu t r i ro đã tính toán, s  giúp các Ngânơ ở ấ ủ ẽ   hàng 

­ Xây d ng c  c u lãi su t phù h p đ m b o kinh doanh cóự ơ ấ ấ ợ ả ả   lãi. 

­ Xây d ng chi n lự ế ược qu n lý các tài s n có và tài s n nả ả ả ợ  thích h p, đ m b o tính thanh kho n c a h  th ng Ngân hàng.ợ ả ả ả ủ ệ ố

­ Xây d ng h  s  r i ro c a t ng lo i tài s n làm c  s  tínhự ệ ố ủ ủ ừ ạ ả ơ ở   toán h  s  an toàn v n ho c tính phí b o hi m cho t ng lo i tàiệ ố ố ặ ả ể ừ ạ  

s n.ả

a/ Giám sát r i ro và c nh báo s mủ ả ớ

a.1/ Giám sát r i roủ

­ Nâng cao trách nhi m và quy n h n c a ki m soát n i b ệ ề ạ ủ ể ộ ộ   Khi h  th ng ki m soát n i b  đệ ố ể ộ ộ ược xây d ng theo đúng c u trúcự ấ  

s  giúp:ẽ

+ Khuy n khích các ho t đ ng c a ngân hàng ho t đ ng có hi uế ạ ộ ủ ạ ộ ệ   quả

+ Các báo cáo tài chính và tình tr ng pháp lý đáng tin c y,ạ ậ + B o đ m tuân th  pháp lu t, các quy đ nh, chính sách vàả ả ủ ậ ị  

th  ch  liên quan. ể ế

+ Các tài s n c a Ngân hàng đả ủ ược giám sát và b o v  k pả ệ ị  

th iờ

Ngoài ra, ki m soát n i b  nên đ c ki m tra b i ki m toán n iể ộ ộ ượ ể ở ể ộ  

b  đ c l p báo cáo tr c ti p lên H i đ ng qu n tr  và Ban lãnh đ o. ộ ộ ậ ự ế ộ ồ ả ị ạ a.2/ C nh báo s mả ớ

Giúp phát hi n các tình hu ng v t h n m c ho c đánh d uệ ố ượ ạ ứ ặ ấ  

nh ng thay đ i   v  trí nguy hi m. ữ ổ ở ị ể Đ  làm cho quá trình qu n lý hi uể ả ệ  

qu , c n có h  th ng c nh báo t  đ ng n u các gi i h n b  v t quá.ả ầ ệ ố ả ự ộ ế ớ ạ ị ượ  

Và trong tr ng h p v t quá gi i h n đ c m t th i gian dài thì hườ ợ ượ ớ ạ ượ ộ ờ ệ 

th ng s  kích ho t quá trình x  lý g p rút ti p theo.ố ẽ ạ ử ấ ế

b/ Ki m soát r i roể ủ

H  th ng ki m soát r i ro đệ ố ể ủ ượ ử ục s  d ng đ  báo cáo thể ườ  ng xuyên v  tình hình r i ro c a các ngân hàng choề ủ ủ  nhi u c p:ề ấ

­   c p H i đ ng Qu n tr  và Ban đi u hành đỞ ấ ộ ồ ả ị ề ược th cự  

hi n thông qua vi c nh n đệ ệ ậ ược các b n trình bày và các báo cáoả  

đ nh k  v  v  th  r i ro, s  tuân th  và các ngo i l  v  r i ro.ị ỳ ề ị ế ủ ự ủ ạ ệ ề ủ

­   c p đ  phòng ban g m vi c ki m tra các ho t đ ng r iỞ ấ ộ ồ ệ ể ạ ộ ủ  

ro, ki m tra vi c tuân th  các gi i h n, giám sát vi c l p các báoể ệ ủ ớ ạ ệ ậ   cáo v  th  r i ro và ch u trách nhi m báo cáo cho H i s  chính.ị ế ủ ị ệ ộ ở c/ Báo cáo r i ro:ủ

­ B n tóm t t cung c p t ng quan các ch  s  quan tr ng nh tả ắ ấ ổ ỉ ố ọ ấ  

đ  qu n lý r i ro. Các ch  s  quan tr ng nh t là:ể ả ủ ỉ ố ọ ấ

+ C  c u danh m c: Theo đ a bàn, lo i ti n, tài s n b o đ m, m cơ ấ ụ ị ạ ề ả ả ả ụ   đích s  d ng v n, các ngành công nghi p, c p đ  r i ro, và kh i l ng tínử ụ ố ệ ấ ộ ủ ố ượ  

d ng.ụ

+ Quy mô h n m c đ c quy đ nh và đ c phép s  d ng theo t ngạ ứ ượ ị ượ ử ụ ừ  

c p đ  S  Giao D ch, các Chi nhánh tr c thu c, các PGD tr c thu cấ ộ ở ị ự ộ ự ộ + Gi i h n c a ph n không có b o đ m b ng tài s nớ ạ ủ ầ ả ả ằ ả

+ D  phòng r i ro, c u trúc th i h n, c u trúc tài s n thự ủ ấ ờ ạ ấ ả ế 

ch pấ

1.2.3 M t s  ph ộ ố ươ ng pháp ki m soát r i ro ể ủ

Sau khi nh n d ng và đánh giá r i ro, có th  s  d ng m tậ ạ ủ ể ử ụ ộ   trong 4 nhóm phương pháp đ  ki m soát r i ro sau:ể ể ủ

1.2.3.1 Phòng tránh r i ro (risk avoidance) ủ

a/ Thi t l p các gi i h n r i ro:ế ậ ớ ạ ủ

Là thi t l p h n m c nh ng khu v c, lĩnh v c kinh doanh,ế ậ ạ ứ ữ ự ự  

lo i TSĐB mà Ngân hàng có l i th  nh t, có kinh nghi m qu n lýạ ợ ế ấ ệ ả  

và kh  năng ki m soát t t nh t. N  l c tránh đ u t  vào nh ngả ể ố ấ ổ ự ầ ư ữ   khu v c và nh ng ngành ngh  mà Ngân hàng thi u kinh nghi mự ữ ề ế ệ  

qu n lý, đi u hành và thi u các k  thu t đ  nh n bi t r i ro.ả ề ế ỹ ậ ể ậ ế ủ b/ Xác đ nh giá giao d ch c a các kho n vay cá nhân:ị ị ủ ả

­ Các thành ph n đ nh giá:ầ ị

+ Chi phí tiêu chu n đ n v  đ  x  lý m t kho n vay, baoẩ ơ ị ể ử ộ ả  

g m:ồ

+ Chi phí t n th t ổ ấ ước tính: là xác su t v  n  theo chênhấ ỡ ợ  

l ch ròng gi a s  ti n tín d ng ch a thanh toán t i th i đi m vệ ữ ố ề ụ ư ạ ờ ể ỡ 

n  và ti n thu đợ ề ượ ừc t  thu thanh lý c a công ty ho c ngu n tr  nủ ặ ồ ả ợ  khác

+ Thành ph n th  ba là chi phí v n yêu c u: chi phí v n huyầ ứ ố ầ ố  

đ ng và chi phí v n k  v ng c a Ngân hàng.ộ ố ỳ ọ ủ

1.2.3.2 Gi m thi u r i ro (risk mitigation) ả ể ủ

­ Tăng cường tài s n đ m b o cho các kho n vayả ả ả ả

­ Xây d ng quy trình c p tín d ng đ c l pự ấ ụ ộ ậ

1.2.3.3 Chuy n r i ro (risk transfer) ể ủ

­ Các công c  phái sinh (derivatives): ụ

­ Ch ng khoán hoá (securitizations): ứ

­ B o hi m tín d ng: ả ể ụ

­ Mua bán n :ợ

Xu t phát t  s  thi u minh b ch thông tin, thi u hành lang phápấ ừ ự ế ạ ế  

lý, thi u các công c  th m đ nh phù h p ế ụ ẩ ị ợ đã làm tính thanh kho n và tínhả  

th  tr ng c a các s n ph m này. ị ườ ủ ả ẩ

1.2.3.4 Ch p nh n r i ro (risk acceptance): ấ ậ ủ

1.2.4 M t s  công c  h  tr  th m đ nh ộ ố ụ ỗ ợ ẩ ị

1.2.4.1 Mô hình đ nh tính 6C ị

­ Th m đ nh t  cách c a ngẩ ị ư ủ ười đi vay (Character):

­ Th m đ nh năng l c c a ngẩ ị ự ủ ười vay (Capacity):

­ Th m đ nh ngu n thu nh p b ng ti n m t c a bên vay (Cash): ẩ ị ồ ậ ằ ề ặ ủ

­ Th m đ nh tài s n b o đ m ti n vay (Collateral): ẩ ị ả ả ả ề

­ Th m đ nh các đi u ki n kinh doanh (Conditionals):ẩ ị ề ệ

­ Th m đ nh m c đ  ki m soát vi c kinh doanh (Controls):ẩ ị ứ ộ ể ệ

r i ro ủ

­ B  ch  tiêu x p h ng đ i v i khách hàng doanh nghi pộ ỉ ế ạ ố ớ ệ

­ B  ch  tiêu ch m đi m khách hàng cá nhânộ ỉ ấ ể

 TH C TR NG R I RO TÍN D NG VÀ QU N TR  R I RO TÍNỰ Ạ Ủ Ụ Ả Ị Ủ  

D NG T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN­HÀ N I CHI NHÁNHỤ Ạ Ộ  

ĐÀ N NG (SHB­ CNĐN) NĂM 2008 – 2010Ẵ

2.1 Nh ng bi u hi n r i ro tín d ngữ ể ệ ủ ụ

2.1.1  Các ch  s  r i ro t i Chi nhánh ỉ ố ủ ạ

2.1.2 Phân tích m c đ  r i ro theo c  c u tín d ng ứ ộ ủ ơ ấ ụ

2.2 Quy trình v  công tác qu n tr  r i ro tín d ngề ả ị ủ ụ

2.2.1  Th c tr ng v ự ạ ề  ban hành và th c thi chính sách tín ự  

a/ R i ro t  ban hành chính sách, quy ch , th  t c:ủ ừ ế ủ ụ

­ Cho vay t p trung vào m t khách hàng, m t nhóm kháchậ ộ ộ   hàng d n đ n r i ro t p trung.ẫ ế ủ ậ

­ Các lo i tài s n nh n th  ch p có tính thanh kho n th p ạ ả ậ ế ấ ả ấ b/ Th c thi chính sách, quy ch  cho vayự ế

­ Không giám sát, ki m soát đ c vi c tuân th  các h n m c, cácể ượ ệ ủ ạ ứ  

đi u ki n tín d ng.ề ệ ụ

­ Thi u khách quan và đ c l p trong công tác th m đ nh.ế ộ ậ ẩ ị

­ Không ph i k t h p gi a các phòng ban làm t c ngh nố ế ợ ữ ắ ẽ   thông tin do đó  nh hả ưởng đ n vi c đánh giá tín d ng không toànế ệ ụ  

di n.ệ

2.2.2  Quy trình c p tín d ng ấ ụ

­ Phân c p th m quy n quá th p nên t p trung quy n l c quáấ ẩ ề ấ ậ ề ự  

l n.ớ

­ Không có s  đ c l p gi a các khâu trong quy trình c p, xétự ộ ậ ữ ấ   tín d ng. Đi u này góp ph n làm cho quy trình tín d ngụ ề ầ ụ   thi u s  minh b ch và rõ ràng.ế ự ạ

­ Ki m soát tính tuân th  y u: ể ủ ế

2.2.3  Công tác nh n d ng r i ro ậ ạ ủ

­ Quy trình giám sát, ki m tra ki m soát không đ c l p nhau.ể ể ộ ậ  

Do đó, các d u hi u r i ro khó đấ ệ ủ ược nh n di n.ậ ệ

­ Công tác báo cáo d  li u tín d ng: ch a có s  k t h pữ ệ ụ ư ự ế ợ   CNTT trong công tác giám sát, ki m tra, báo cáo các ch  s  n  quáể ỉ ố ợ  

h n. Do đó, thông tin báo cáo không đáng tin c y và k p th i.ạ ậ ị ờ

2.2.4 Công c  đo l ụ ườ ng, h  tr  th m đ nh ỗ ợ ẩ ị

2.2.4.1  C  s  d  li u n i b ơ ở ữ ệ ộ ộ

Hi n t i, SHB Chi nhánh Đà N ng không có h  th ng l uệ ạ ẵ ệ ố ư  

tr  d  li u khách hàng chung c a Ngân hàng. ữ ữ ệ ủ

­ Thông tin t  trung tâm d  li u CIC ừ ữ ệ

­ Th m đ nh TSĐB: căn c  vào B ng giá th m đ nh c aẩ ị ứ ả ẩ ị ủ   UBND  Tp Đà N ng,  tham kh o t  các trang web trên internet,ẵ ả ừ   thông tin t  b n bè, đ ng nghi p.ừ ạ ồ ệ

­ Th m đ nh t  cách pháp lý c a khách, ngu n tr  n , các chẩ ị ư ủ ồ ả ợ ỉ 

s  tài chính …:  t  thông tin khách hàng, kinh nghi m c a NVTD. ố ừ ệ ủ

2.2.4.3  H  th ng ch m đi m và x p h ng tín d ng ệ ố ấ ể ế ạ ụ

­ Thông tin ch m đi m đ c nh p th  công không đ c h  tr  tấ ể ượ ậ ủ ượ ỗ ợ ừ 

h  th ng CNTT t  đ ng, cho phép ch nh s a nên thi u khách quan.ệ ố ự ộ ỉ ử ế

­ Nh ng tiêu chí ch m đi m không đữ ấ ể ược c p nh t, đi uậ ậ ề  

ch nh theo tình hình kinh t  th  trỉ ế ị ường

­ H  th ng cho phép xu t d  li u ra word và excel nên cho phépệ ố ấ ữ ệ  

ch nh s a th  công.ỉ ử ủ