Làm tốt công tác cn phát triển phẩm chất lớp 5 (1)

LÍ DO HÌNH THÀNH BIỆN PHÁP Mục tiêu của giáo dục Tiểu học là giúp học sinh hình thành những cơ sởban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về phẩm chất, trí tuệ, thể chất,thẩm mỹ và

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ HẠ LONG

TRƯỜNG TH&THCS VŨ OAI

BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM GIÚP PHÁT TRIỂN PHẨM

CHẤT CHO HỌC SINH LỚP 5

Họ và tên: Nguyễn Thị Loan

Dạy tại lớp: 5A1

Trường: TH&THCS Vũ Oai, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

I LÍ DO HÌNH THÀNH BIỆN PHÁP

Mục tiêu của giáo dục Tiểu học là giúp học sinh hình thành những cơ sởban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về phẩm chất, trí tuệ, thể chất,thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơ sở.Giáo dục phẩm chất, nhân cách cho học sinh là một trong những hoạt động quantrọng của nhà trường nhằm hình thành cho học sinh có lòng nhân ái, mang bảnsắc của con người Việt Nam biết chăm học, chăm làm; tự tin, trách nhiệm; trungthực, kỉ luật; đoàn kết, yêu thương… Có ý thức đầy đủ về bổn phận của mìnhđối với mọi người, đối với cộng đồng và môi trường, cuộc sống, tôn trọng vàthực hiện đúng pháp luật, các quy định của nhà trường…Thực tế hiện nay, hiệntượng suy thoái về đạo đức, một bộ phận người lớn và thanh thiếu niên có lốisống buông thả, thực dụng cá nhân, vô cảm, coi nhẹ tình người, tình cảm giađình, thiếu ý thức trách nhiệm với bản thân, với gia đình, cộng đồng, nạn bạolực học đường…đang là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội Là một giáo viênđang trực tiếp giáo dục học sinh lớp 5, trường TH&THCS Vũ Oai, tôi muốn đisâu vào tìm hiểu và thực hiện những biện pháp giáo dục phẩm chất cho học sinhvới mong muốn giáo dục các em trở thành những học sinh có phẩm chất tốt, cónền tảng đạo đức, luôn vững vàng trước những khó khăn thử thách của cuộcsống, trở thành những công dân tốt trong tương lai, xây dựng và bảo vệ đất

nước Nhận thức được vai trò này, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm giúp phát triển phẩm chất cho học sinh lớp 5” để nghiên

- Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ

viên và học sinh trong trường Bên cạnh đó, nhà trường còn có kế hoạch tổchức họp phụ huynh định kỳ tạo thuận lợi giữa giáo viên và phụ huynh họcsinh trao đổi vấn đề học tập cũng như hỗ trợ các hoạt động GV chủ nhiệmluôn có trách nhiệm với công việc của mình.

- Về HS đa số các em ngoan, ý thức được trách nhiệm và nhiệm vụ học tậpcủa bản thân Một số phụ huynh trong lớp quan tâm, hỗ trợ con em rất kịp thời.Phối hợp nhịp nhàng cùng GV chủ nhiệm trong học tập cũng như giáo dục vềmọi mặt

- Bản thân tôi làm công tác chủ nhiệm lớp nhiều năm, luôn nhiệt tình trongcông tác, hết lòng vì học sinh thân yêu

- Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệthông tin, các em dễ bị cuốn vào những thứ gây nghiện như game, điện thoại,các trang mạng xã hội khiến cho các em lơ là việc học tập, tiếp thu những cáikhông tốt

Ý NGHĨA CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

- Đặc biệt với năm học trước đó, dịch bệnh ảnh hưởng nặng nề trên mọimặt và giáo dục cũng không ngoại lệ Việc học online dường như rất mới mẻ đốivới học sinh, nhận thức ban đầu của một số phụ huynh còn chưa thông suốt vềhình thức học này Bên cạnh đó, chương trình phải cắt giảm nên việc hụt hẫngtrong học tập, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng học của học sinh

- Trình độ học sinh không đồng đều, một số em đọc còn chậm, viết sai lỗichính tả nhiều Khả năng tính toán cũng như tiếp thu bài có nhiều hạn chế vì họctrước quên sau Đầu năm học, kiến thức thường bị ngủ quên do thời gian hèkhông được ôn tập Ở lứa tuổi các em còn ham chơi, tò mò, nhanh chán, chưachịu khó trong học tập cũng như tích cực trong các phong trào mà Trường, Đội,lớp đề ra

- Phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhàtrường mà đặc biệt là của giáo viên chủ nhiệm Nên sự quan tâm của bố mẹ còn

hạn chế vì phải mưu sinh cuộc sống Có bạn còn phải ở với ông bà, có bạn giađình không quan tâm.

- Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệthông tin, các em dễ bị cuốn vào những thứ gây nghiện như game, điện thoại,các trang mạng xã hội khiến cho các em lơ là việc học tập, tiếp thu những cáikhông tốt

Từ các nguyên nhân và tình hình thực tiễn nêu trên, bản thân tôi đã cố gắngtìm ra các biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp để giúp học sinh hình thành

và phát triển các phẩm chất, nhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục

Khi bàn về vai trò giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác

Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng ngườikhông chỉ là sự nghiệp của ngành Giáo dục mà còn là sự nghiệp của toàn Đảng,toàn dân ta Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “Quốc sách hàng đầu”,

là vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự pháttriển của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả củahoạt động giáo dục “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm nămthì phải trồng người” Hơn thế, trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại côngnghệ thông tin phát triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết.Đầu năm học 2021 – 2022, dịch bệnh vô cùng phức tạp Vậy để làm sao cho các

em có được sự tiếp nhận kiến thức cũng như sự giáo dục được toàn diện? Đâychính là câu hỏi mà người giáo viên chủ nhiệm như chúng tôi đi tìm câu giảiđáp Bởi giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp dạy dỗ, quan tâm, chia sẻ, vớicác em nhiều nhất trong khoảng thời gian học tập cũng như các hoạt động phongtrào Bởi với người giáo viên chủ nhiệm lớp không chỉ dạy các em về kiến thứcvăn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làm người Đặc biệt làtrong giai đoạn chúng ta đang thực hiện giáo dục theo chương trình 2018 nhưhiện nay

Những mục tiêu nêu trên không hề đơn giản nên không phải ai cũng thựchiện thành công Vì công việc này được tác động bởi nhiều yếu tố Do vậy,người giáo viên chủ nhiệm cần phải nhận thức sâu sắc vai trò trách nhiệm củamình, phải nỗ lực phấn đấu để tìm ra những hướng đi mới, phù hợp cho lớp

mình Qua những năm được phân công làm công tác chủ nhiệm lớp 5, trongkhoảng thời gian chưa nhiều, bản thân tôi từng nếm trải nhiều vị ngọt nhưngcũng không ít lần đã lao tâm khổ trí, trăn trở với nhiệm vụ mình đang làm Đôikhi, tưởng như mình không thể vượt qua được những trở ngại của nghề dạy họcnhưng tôi đã thành công nhờ lòng yêu nghề và sự cần mẫn Mỗi lần như vậy, tôilại tích góp cho bản thân mình vài kinh nghiệm nho nhỏ rồi vận dụng trong việcquản lý học sinh và thấy thu được những kết quả đáng mừng Cũng như các giáoviên khác, tôi cũng rất mong muốn học trò của mình sẽ là những con ngoan, trògiỏi để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trởthành những người công dân có ích cho xã hội Nhận thức được vai trò này, tôi

mạnh dạn chọn đề tài: “Biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm giúp phát triển phẩm chất cho học sinh lớp 5” để nghiên cứu.

II THỰC TRẠNG

1 Thuận lợi

- Năm học 2022 – 2023, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân côngchủ nhiệm lớp 5A1, với tổng số 35 em, trong đó có 18 học sinh nữ, học sinhdân tộc 24 em, nữ dân tộc có 11 em Các em đi học đúng độ tuổi Đa số các

em sống trên địa bàn xã Vũ Oai, nên rất thuận tiện cho việc đi lại học tập củacác em

- Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ

về cơ sở vật chất, về chỉ đạo hoạt động chuyên môn, về tinh thần đến tất cả giáoviên và học sinh trong trường Bên cạnh đó, nhà trường còn có kế hoạch tổchức họp phụ huynh định kỳ tạo thuận lợi giữa giáo viên và phụ huynh họcsinh trao đổi vấn đề học tập cũng như hỗ trợ các hoạt động GV chủ nhiệmluôn có trách nhiệm với công việc của mình

- Về HS đa số các em ngoan, ý thức được trách nhiệm và nhiệm vụ học tậpcủa bản thân Một số phụ huynh trong lớp quan tâm, hỗ trợ con em rất kịp thời.Phối hợp nhịp nhàng cùng GV chủ nhiệm trong học tập cũng như giáo dục vềmọi mặt

- Bản thân tôi làm công tác chủ nhiệm lớp nhiều năm, luôn nhiệt tình trongcông tác, hết lòng vì học sinh thân yêu

- Trình độ học sinh không đồng đều, một số em đọc còn chậm, viết sai lỗichính tả nhiều Khả năng tính toán cũng như tiếp thu bài có nhiều hạn chế vì học

trước quên sau Đầu năm học, kiến thức thường bị ngủ quên do thời gian hèkhông được ôn tập Ở lứa tuổi các em còn ham chơi, tò mò, nhanh chán, chưachịu khó trong học tập cũng như tích cực trong các phong trào mà Trường, Đội,lớp đề ra

- Phụ huynh coi việc giáo dục trẻ là bổn phận và trách nhiệm của nhàtrường mà đặc biệt là của giáo viên chủ nhiệm Nên sự quan tâm của bố mẹ cònhạn chế vì phải mưu sinh cuộc sống Có bạn còn phải ở với ông bà, có bạn giađình không quan tâm

- Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệthông tin, các em dễ bị cuốn vào những thứ gây nghiện như game, điện thoại,các trang mạng xã hội khiến cho các em lơ là việc học tập, tiếp thu những cáikhông tốt

Từ các nguyên nhân và tình hình thực tiễn nêu trên, bản thân tôi đã cố gắngtìm ra các biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp để giúp học sinh hình thành

và phát triển các phẩm chất, nhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục

III NỘI DUNG BIỆN PHÁP

Đối với giáo viên chủ nhiệm, điều quan trọng nhất là phải có tâm với họcsinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả Giáo viên chủ nhiệmcần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạt phân minh, kịp thời, công bằngđối với tất cả học sinh, không phân biệt đối xử với học sinh

Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trướctiên người giáo viên chủ nhiệm cần phải có lòng nhiệt tình và phương pháp hợp

lý thì sẽ đem lại hiệu quả và thành công Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệttình và tận tâm với công việc Phải gần gũi, yêu thương và tôn trọng học sinh.Mỗi giáo viên phải thực sự là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo thểhiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày

Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp giúp học sinh phát triển phẩm chất,bản thân tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:

Biện pháp 1: Khảo sát học sinh để đưa ra phương pháp giáo dục phù hợp:

a/ Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình,

muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hếtgiáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết vềtừng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tácđiều tra thông qua các bước sau:

Bước 1 Phát phiếu điều tra.

Ở bước này, tôi yêu cầu học sinh điền vào phiếu điều tra các thông tin vềnhiều mặt như: Hoàn cảnh gia đình, năng khiếu, sở thích, nghề nghiệp của chamẹ… Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết vềtừng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu mộtphần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và

giáo dục học sinh, hiểu được học sinh còn gặp khó khăn ở đâu để đưa ra biện

pháp uốn nắn phù hợp

Bước 2 Chia sẻ và ghi nhận sự hợp tác của phụ huynh

Bước 3 Giáo viên thu được kết quả và thực hiện nhiệm vụ

b/ Tiến hành phân loại học sinh để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệmnhư sau:

- Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn

- Học sinh do tâm sinh lí lứa tuổi

- Học sinh chậm tiến hay có những năng lực đặc biệt

- Học sinh rụt rè, chưa mạnh dạn trong mọi tình huống

Ngoài ra, tôi còn tìm hiểu học sinh qua từng thói quen, hoạt động của các em ởlớp như: sinh hoạt lớp, giờ ra chơi, những buổi lao động, sinh hoạt sao, sinh hoạtngoại khóa

Biện pháp 2: Áp dụng các phương pháp giáo dục phù hợp

a/ Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn:

Tôi thường xuyên động viên, giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần Tôikêu gọi học sinh cả lớp có tinh thần đoàn kết giúp bạn vượt khó, đề đạ tchi hội phụ huynh lớp, nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ những em đó Tính ưuviệt của việc làm này là vừa khắc phục được khó khăn lại vừa giáo dụcđược lòng nhân ái cho học sinh và tranh thủ được sự hỗ trợ của nhà trườngcủa hội phụ huynh học sinh Đối với những học sinh khó khăn về vật chất tôi

đề nghị lớp làm kế hoạch nhỏ, vận động các em tích cực tham gia phong tràoủng hộ “Mùa xuân yêu thương”; phong trào nuôi heo đất; phong trào ủng hộnhững đồ dùng học tập mình không dùng nữa nhưng vẫn còn sử dụng được thì

đem tặng lại cho bạn Những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trongviệc học tập, tôi phân công học sinh khá, giỏi kèm thêm ở nhà, ở lớp Cứ mỗicuối tháng tôi sẽ tổng kết một lần và tuyên dương những học sinh có tiến bộ,những nhóm học tập đạt chất lượng.

Ảnh 1: Học sinh lớp 5A1 tích cực tham gia phong trào ủng hộ: “Mùa xuân yêu thương”.

Ảnh 2: Các em “Nuôi heo đất” ủng hộ các bạn có hoàn cảnh khó khăn

b/ Đối với học sinh do tâm sinh lí lứa tuổi:

- Ở giai đoạn cuối cấp Tiểu học, học sinh có sự phát triển nhanh về tâmsinh lí Học sinh có khả năng tự học, nhận thức được các giá trị về sự học, về

cuộc sống của bản thân, gia đình, xã hội; dần dần nhận thức được giá trị của cánhân, bộc lộ nhiều hơn các năng lực sở trường, ý kiến cá nhân Ở mỗi mức độphát triển tâm lí, các em có thể gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinhtrong quá trình học tập, trong các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô giáo, ngườithân, trong việc khám phá bản thân, đưa ra các quyết định, lựa chọn

Vì vậy, tôi tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình như: Gia đình có sự mâuthuẫn giữa bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôikéo…Hoặc trẻ có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa phát hiện và kịpthời răn đe, giáo dục được…

- Đối với những học sinh hiếu động thì cần được nhắc nhở, uốn nắn các emthường xuyên Những học sinh này trong công việc thường rất năng động nhưnghay hấp tấp, do đó khi giao công việc, tôi phải kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhởthường xuyên

- Các em có bệnh, dị tật hay khiếm khuyết thường có mặc cảm, thường xacách, ít hòa đồng với mọi người xung quanh Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt quantâm đến các em nhiều hơn Trò chuyện với các em chân tình, cởi mở, tạo điềukiện cho các em hòa đồng vào tập thể lớp để các em thấy được sự quan tâm củamọi người và từ đó xóa đi những mặc cảm của bản thân

- Ngoài ra, tôi dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đốivới học sinh nhưng không cứng nhắc Tuyệt đối không sử dụng phươngpháp trách phạt, mà luôn gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở, độngviên, khen chê kịp thời Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằmgắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình

Ví dụ: Trong lớp, tôi đặc biệt chú ý đến em Hải Hải là học sinh mớichuyển về từ đầu năm học, qua tìm hiểu thì tôi biết được em hiện đang sống với

bà ngoại vì bố mẹ của em bận mưu sinh ở một nơi rất xa Trong học tập, cũngnhư các hoạt động ngoại khóa em thường xuyên chọc ghẹo bạn, nói chuyện, gây

gổ, làm mất trật tự, thường không chú ý nghe tôi giảng bài em, gương mặt lại có

vẻ ngẩn ngơ và buồn Tôi biết em là một học sinh thiếu thốn tình cảm của cha

mẹ nên tôi thường xuyên động viên, trò chuyện và hướng dẫn để giúp em sốnghòa đồng với các bạn Khi Hải làm được những việc tốt dù là nhỏ nhặt nhất, tôithường khen ngợi em trước lớp cũng như trong giờ sinh hoạt tôi đề nghị lớptuyên dương em Dần dần Hải trở nên ngoan ngoãn, rất tích cực trong các hoạtđộng ngoại khóa và học ngày càng tiến bộ hơn, đến cuối học kì I thì Hải chínhthức trở thành một trong những học sinh có tiến bộ vượt bậc của lớp