2 ôn tập văn bản tuổi thơ tôi

Ôn tập: VĂN BẢN “TUỔI THƠ TÔI” Nguyễn Nhật Ánh Ôn tập: VĂN BẢN “TUỔI THƠ TÔI” Nguyễn Nhật Ánh I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ TÁC GỈẢ- VĂN BẢN II, KIẾN THỨC TRỌNG TÂM 1, Nhân vật Lợi “trùm sò”-

Trang 1

Ôn tập: VĂN BẢN “TUỔI THƠ TÔI” ( Nguyễn Nhật Ánh)

Trang 2

I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ

TÁC GỈẢ- VĂN BẢN

Trang 4

1/ Tác giả

 Nguyễn Nhật Ánh (1955), quê Quảng Nam

 Là nhà văn thường viết về

đề tài thiếu nhi, được mệnh danh là nhà văn tuổi thơ

hoa, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh

Trang 5

2/ Văn bản

a, Xuất xứ: Trích trong: Sương

khói quê nhà

b, Ngôi kể: Ngôi thứ nhất, người

kể chuyện xưng “Tôi”

c, Nội dung chính: Văn bản kể về

kỉ niệm tuổi thơ cùng với bạn bè và người thầy cũ, xoay quanh chú dế lửa đặc biệt

Trang 6

lại hậu quả đáng buồn.

- Ý nghĩa đặc biệt của những “người bạn tuổi thơ” là con vật, đồ vật,

- Tình bạn tuổi thơ, đi từ hiểu lầm, mâu thuẫn đến sự thấu hiểu, sẻ chia

- Sự tôn trọng, đồng cảm với học sinh của người thầy đáng kính

Trang 7

g, Bài học ý nghĩa

- Đối với trẻ em, có những thứ không chỉ đơn giản

là đồ chơi mà còn là người bạn đặc biệt yêu quý

- Không nên vội vàng đánh giá bất cứ ai

- Bạn bè khi chơi với nhau đôi khi sẽ xảy ra những bất mãn, hiểu lầm, nhưng hãy biết thấu hiểu, chia sẻ cùng nhau, không nên hành động nông nổi gây hậu quả đáng tiếc

- Dù vô tình hay cố ý, nếu ta gây ra tổn thương cho bất kì ai, hãy chân thành nhận lỗi và tìm cách bù

đắp

- Đối với trẻ em, có những thứ không chỉ đơn giản

là đồ chơi mà còn là người bạn đặc biệt yêu quý

- Không nên vội vàng đánh giá bất cứ ai

- Bạn bè khi chơi với nhau đôi khi sẽ xảy ra những bất mãn, hiểu lầm, nhưng hãy biết thấu hiểu, chia sẻ cùng nhau, không nên hành động nông nổi gây hậu quả đáng tiếc

- Dù vô tình hay cố ý, nếu ta gây ra tổn thương cho bất kì ai, hãy chân thành nhận lỗi và tìm cách bù

đắp

Trang 8

I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ

TÁC GỈẢ- VĂN BẢN

II, KIẾN THỨC TRỌNG

TÂM

Trang 9

Nhóm 1: Khái quát về nhân vật Lợi

Nhóm 2: Khái quát về nhân vật Dế Lửa Nhóm 3: Khái quát nhân vật thầy Phu

Nhóm 1: Khái quát về nhân vật Lợi

Nhóm 2: Khái quát về nhân vật Dế Lửa Nhóm 3: Khái quát nhân vật thầy Phu

Trang 10

Ôn tập: VĂN BẢN “TUỔI THƠ TÔI”

( Nguyễn Nhật Ánh)

I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ TÁC GỈẢ- VĂN BẢN

II, KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1, Nhân vật Lợi “trùm sò”- Người bạn tuổi thơ.

•Lợi là nhân vật chính của truyện Tuổi thơ tôi

•Nhân vật Lợi được xây dựng chủ yếu thông qua hành

động, các hành động đều gắn với sự xuất hiện và số phận của

chú dế lửa

•Các hành động của Lợi (thông qua lời kể của nhân vật “tôi”)

cho thấy Lợi có tính tình trẻ con, kĩ càng tính toán, nhưng

vẫn là một cậu bé trong sáng, giàu tình cảm, biết yêu

thương.

Trang 11

Trang 12

Chiếc cặp to đùng đè lên khiến hộp dế xẹp lép

Lợi khóc rưng rức trước cái chết của dế lửa  Chi Chi tiết tiêu biểu của truyện, thể hiện rõ nét tính

cách của Lợi – một đứa trẻ đang bất ngờ và tiếc nuối, thương tâm khi thấy chú dế mình yêu thích

ra đi Đồng thời cũng khiến cho bọn trẻ nhận ra hành động trêu đùa kia đã làm tổn thương người bạn của mình.

Trang 13

2, Nhân vật Dế Lửa

•Đám tang

Đặt vào hộp các-tông, bọc bằng báo in màu,

dùng lá chuối tước mảnh buộc lại.

Chôn dưới gốc cây bời lời.

Mọi người đều có mặt, im lìm, buồn bã, trang

nghiêm.

Hố vuông vức, hộp ngay ngắn, đặt sỏi xung

quanh.

Lợi cắm nhánh cỏ tươi lên mộ.

Thầy Phu đặt vòng hoa lên mộ.

Trang 14

Vai trò của Dế Lửa

Dế lửa quý, hiếm là điều mà bọn trẻ con khao khát.

Ban đầu, dế lửa là nguồn gây chia rẽ Lợi và các bạn vì

Lợi chỉ tình cờ có được dế lửa, lại không chịu đổi đồ với bạn bè, thái độ “nghênh nghênh” nên ai cũng thấy Lợi đáng ghét.

Sau cái chết của dế lửa, Lợi và các bạn xích lại gần nhau hơn vì các bạn nhận ra trò đùa nghịch ngợm tưởng

chừng vô hại của mình đã gián tiếp gây ra cái chết của chú dế quý hiếm và làm tổn thương Lợi.

Vai trò của Dế Lửa

Dế lửa quý, hiếm là điều mà bọn trẻ con khao khát.

Ban đầu, dế lửa là nguồn gây chia rẽ Lợi và các bạn vì

Lợi chỉ tình cờ có được dế lửa, lại không chịu đổi đồ với bạn bè, thái độ “nghênh nghênh” nên ai cũng thấy Lợi đáng ghét.

Sau cái chết của dế lửa, Lợi và các bạn xích lại gần nhau hơn vì các bạn nhận ra trò đùa nghịch ngợm tưởng

chừng vô hại của mình đã gián tiếp gây ra cái chết của chú dế quý hiếm và làm tổn thương Lợi.

Trang 15

III, LUYỆN TẬP

Trang 16

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Tuổi thơ tôi lem luốc ngoài đồng, mùa hè nào cũng đội nắng lui cui khắp bờ bụi để bắt dế, tìm tổ chim, đào

khoai, nhổ đậu, bẻ mía trộm hoặc chui vô vườn nhà hàng xóm để hái ổi, hái mận rồi ù té chạy khi chủ nhà suỵt chó

Câu 4: Giải nghĩa từ “lem luốc”?

Câu 5: Đặt câu có từ “lem luốc”

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Tuổi thơ tôi lem luốc ngoài đồng, mùa hè nào cũng đội nắng lui cui khắp bờ bụi để bắt dế, tìm tổ chim, đào

khoai, nhổ đậu, bẻ mía trộm hoặc chui vô vườn nhà hàng xóm để hái ổi, hái mận rồi ù té chạy khi chủ nhà suỵt chó

Câu 4: Giải nghĩa từ “lem luốc”?

Câu 5: Đặt câu có từ “lem luốc”

Trang 17

Câu 5: Bạn A nghịch bẩn trông mặt mày lem luốc.

Thời tiết này, nhà cửa lem luốc thật

Trang 18

PHIÊU HỌC TẬP SỐ 2: Đọc đoạn trích sau và trả lời

câu hỏi: “Lợi là thằng “trùm sò” nổi tiếng trong lớp tôi Lúc

nào nó cũng nghĩ đến chuyện “thu vén cá nhân” Đứa nào nhờ chuyện gì nó cũng làm nhưng…Tôi nhịn ăn sáng một tuần, đem năm đồng bạc năn nỉ nó bán con dế lửa cho tôi, nó vẫn nghênh nghênh lắc đầu thấy ghét.

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?

Câu 3: Theo lời nhận xét của người kể nhân vật Lợi là

người thế nào?

Câu 4: Vì sao Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa

cho bạn?

Câu 5: Giải nghĩa từ “trùm sò”

Câu 6: Cảm nhận của em về nhân vật Lợi trong truyện

“Tuổi thơ tôi” của Nguyễn Nhật Ánh (1,5 – 2 điểm)

PHIÊU HỌC TẬP SỐ 2: Đọc đoạn trích sau và trả lời

câu hỏi: “Lợi là thằng “trùm sò ” nổi tiếng trong lớp tôi Lúc nào nó cũng nghĩ đến chuyện “thu vén cá nhân” Đứa nào nhờ chuyện gì nó cũng làm nhưng…Tôi nhịn ăn sáng một tuần, đem năm đồng bạc năn nỉ nó bán con dế lửa cho tôi, nó

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?

người thế nào?

Câu 4: Vì sao Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa

cho bạn?

Câu 5: Giải nghĩa từ “trùm sò”

Câu 6: Cảm nhận của em về nhân vật Lợi trong truyện

“Tuổi thơ tôi” của Nguyễn Nhật Ánh (1,5 – 2 điểm)

Trang 19

GỢI Ý

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: Tự sự Câu 2: Nội dung đoạn trích: Nói về nhân vật Lợi- người

bạn tuổi thơ của nhân vật “tôi”

người có vẻ “trùm sò”, tính toán, có phần ích kỉ

Câu 4: Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa cho bạn vì:

- Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa vì dế lửa

đánh nhau không ai bì được

- Con này nổi tiếng lì đòn, có hàm răng khỏe, dễ dàng cắn đứt những con dế than to gấp đôi Lợi có dế lửa trong tay như nắm chắc phần thắng

Câu 5: nghĩa từ “trùm sò”: chỉ người ích kỉ, luôn tìm cách

thu lợi cho mình

Trang 20

GỢI Ý

Câu 6:Tham khảo đoạn văn:Văn bản “Tuổi thơ tôi”, nhà

văn Nguyễn Nhật Ánh đã thành công với sự khắc họa một cách dí dỏm và chân thực các nhân vật học trò trong đó

nổi bật với cậu bé Lợi Lợi là “trùm sò” nổi tiếng trong

lớp, lúc nào cũng nghĩ đến chuyện “thu vén cá nhân” để làm giàu cho mình “Chép bài giùm là hai viên bi Giữ dép dùm là một viên bi…” Cách khắc họa đó khiến người đọc không khỏi bật cười vì sự ngộ nghĩnh của tuổi thơ và

không ít người trong chúng ta thấy bóng dáng mình trong

đó Sự việc đẩy tới cao trào khi Lợi có con dế lửa “nổi

tiếng lì đòn” Đám trẻ vì ghen tị nên đã bày trò và dẫn đến cái chết của dế

Trang 21

GỢI ÝCuối cùng, chúng đã cùng nhau tổ chức một đám tang

đúng nghĩ để tưởng niệm chú dế lửa xấu số Đám trẻ

không còn cảm thấy ganh tị hay ghét Lợi, giờ đây trước mắt chúng không phải là hình ảnh của cậu bạn luôn tìm

cách “thu vén cá nhân” mà là hình ảnh cậu bạn đang khóc rưng rức và sửa sang chu đáo cho ngôi mộ của chú dế thân yêu Đám trẻ cũng cảm thấy có lỗi và ra sức đào, cuốc cho thật sâu để chú dế được an nghỉ Qua việc xây dựng nhân vật Lợi với giọng văn dí dỏm, hài hước, không ít người

trong chúng ta đã nhìn thấy chính bản thân mình của một thời ấu thơ với những khoảnh khắc khó quên bên bè bạn

Và cũng qua nhân vật, chúng ta học được bài học về sự

cảm thông, yêu thương và trân trọng bạn bè mình nhiều

hơn nữa

Trang 22

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “ Lợi khóc rưng

rức khi đón cái hộp diêm méo mó từ tay thầy………

Chẳng còn tâm trạng nào mà ghét nó nữa.”

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích? Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?

Câu 3: Chỉ ra từ láy có trong đoạn trích?

Câu 4: Thái độ của các bạn đối với Lợi cho thấy họ là

người như thế nào?

Câu 5: Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về tình

bạn của tuổi học trò

Câu 6: Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về văn

bản “Tuổi thơ tôi”

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “ Lợi khóc rưng

rức khi đón cái hộp diêm méo mó từ tay thầy………

Chẳng còn tâm trạng nào mà ghét nó nữa.”

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích? Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?

Câu 3: Chỉ ra từ láy có trong đoạn trích?

người như thế nào?

Câu 5: Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về tình

bạn của tuổi học trò

Câu 6: Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về văn

bản “Tuổi thơ tôi”

Trang 23

GỢI Ý

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là tự sự Câu 2: Nội dung chính của đoạn trích: Tự sự.

Câu 3: Từ láy: rưng rức, méo mó, áy náy, sung sướng.

người

- Thái độ của các bạn đối với lợi cho thấy họ không phải

là những người xấu Chỉ vì sự ganh tị với Lợi khi có con

dế lửa nên bày trò trọc cậu

- Sau khi thấy Lợi khóc vì con dế đã chết, lòng họ cũng chùng xuống, không thể vui nổi vì đã vô ý làm tổn thương Lợi, thấy có lỗi với Lợi rất nhiều

Trang 24

GỢI Ý

Câu 5: Có thể viết đoạn văn theo hướng sau:

-Tình bạn tuổi học trò là tình bạn nảy nở khi còn ngồi trên ghế nhà trường, kết thân hoàn toàn tự nguyện dựa trên sự hiểu biết về tính tình, sở thích, sự đồng cảm, chia sẻ với nhau trong quá trình học tập, công tác, sinh hoạt vui chơi

Trang 26

bạn bè, thức tỉnh những người chưa thấy được ý nghĩa của tình bạn trong cuộc đời.

- Để xây dựng một tình bạn tốt ở lứa tuổi học trò, mỗi

chúng ta cần:

Thẳng thắn đấu tranh với sai lầm khuyết điểm của bạn

mình, giúp bạn sửa lỗi lầm; biết tha thứ và độ lượng bao dung với bạn, biết đặt niềm tin vào bạn; biết quan tâm

chân thành và tôn trọng lẫn nhau

Trang 27

GỢI Ý

Câu 6: Tham khảo:

Th“Tuổi thơ tôi” trích trong hồi ký “Sương khói quê nhà”

của Nguyễn Nhật Ánh đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng bạn đọc và gợi ra những suy ngẫm về tình bạn, tình thầy trò Với giọng văn dí dỏm, hài hước, nhà văn đã khắc họa một cách rõ nét hình ảnh các nhân vật xuất hiện xuyên suốt văn bản với chân dung đẹp đẽ, sống động Những cậu

bé trong “Tuổi thơ tôi” đã đưa người đọc bật cười với

những khoảnh khắc ngộ nghĩnh của tuổi thơ Những cậu

bé trong câu chuyện là những cậu bé nghịch ngợm với đủ trò chơi thôn quê, dân dã Đám trẻ vì ghen tị với Lợi nên

đã bày trò để Lợi không còn huênh hoang với “chiến binh bất bại” của mình

Trang 28

GỢI Ý

Sau khi đạt được mục đích, làm cho chú dế thân yêu của Lợi chết oan, các cậu bé nghịch ngợm lại cảm thấy hối lỗi

và ra sức chuộc lỗi bằng cách đến dự đám tang và chuẩn

bị chu đáo cho chú dế một nơi an nghỉ rộng rãi Có thể

nói, những trò nghịch ngợm và tư duy trẻ con của các

nhân vật trong truyện đã khiến chúng ta nhìn thấy chính bản thân mình của tuổi thơ và cũng khiến chúng ta suy

ngẫm về tình bạn, về cách cư xử trong cuộc sống và tự

nhủ mình sẽ sống tốt hơn từng ngày Với giọng điệu dí

dỏm và cách xây dựng nhân vật độc đáo, tác phẩm không cần quá nhiều cuộc đối thoại mà chỉ thông qua con chữ, độc giả đã dễ dàng thấy được vẻ đẹp ẩn sâu trong mỗi

nhân vật và từ đó tự rút ra những bài học quý giá cho

chính mình

Trang 29

Cảm ơn các em! Chúc các em học

tốt!

Trang 30

Tạm biệt

Tiêu đề	Tuổi Thơ Tôi
Tác giả	Nguyễn Nhật Ánh
Trường học	University of Education
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài tập ôn tập
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	6,21 MB