Cam nhan ve minh triet va minh triet Viet DO LAITHUY The gidi hien nay dang sdng van hoa hau hien dai.. Trong khi cho'ng lai cac dai tir sir, nhai la chii truang thay the ly thuyet he
Trang 1Cam nhan ve minh triet
va minh triet Viet
DO LAITHUY
The gidi hien nay
dang sdng van hoa
hau hien dai Trong
khi cho'ng lai cac dai tir sir,
nhai la chii truang thay the ly
thuyet he thdng, ca'u tnic bang
ly thuyet mang ludi hay tlidn
re, thi viec ho hao phuc hung
minh triei, nhu la cai ddi lap
vdi triei hpc, cung la d^ hieu,
vi diSu do, vo tlnh hay huu y,
nam trong chie'n lupc chung
ciia hau hien dai Viet Nam la
mpt dai nudc chii yeu con d
tinh trang tien hien dai, con
dang cong nghiep hda, liieii
dgi lida, nen u'ng xir vdi hau
hien dai noi chung va minh
triei noi rieng khong the gidng
nhu ling xir ciia mpt nudc da
trai qua hien dai va gid day
dang ddi mat vdi hau hien dai
Bdi the, mpt mat chung ta cap
nhat vdi cac trao luu ciia the
gidi, de biei ngifdi (rdi mdi)
biei miiili (1), mat khac phai y
thiic dugc dp chenh giiJa ta va
the gidi, de co su nhan biei
thuc sir, tranh thai dp v6 vap
thai qua cung nhu sir quy kei
chdi bd
Viet Nam la mpt dai nudc,
theo Tran Qudc Vuong, nong
dan, nong nghiep, nong thon,
nhai la nhirng cai nong ay lai
deu la tieu nong, nen rai
chudng thuc te, tham chf trd thanh thuc dung, chua co su phat trien ciia y thiic ca nhan, 6c duy ly va tu duy tu bien Bdi the, no khong co ton giao ban dia, noi gi den ton giao ldn, va, do do, khong co triei hpc Cac tdn giao ngoai nhu Phat giao, Nho giao, Lao giao, Kito giao, cung nhu cac hpc thuyet triei hpc khac nhau, mpt khi nhap canh vao Viet Nam, thi phan triei ly, duy niem, hinh nhi thupng ft nhi6u dSu bi giu lai d cira khaiu, di qua dugc chi la phan thuc hanh, nghi thiic, duy thuc, hinh nhi ha Bdi the, tai ca cac
cu, khong trir mot ai, Thich
Ca, Khdng Tir, Lao Tir, les us, Marx deu nhanh chong bi
tiiili tlidn Idng xd bien thanh
cac vi than bao trp, ban phiic giang hpa Con cac hpc thuyet triei hpc thi cung sdm roi vao
tinh trang chua chin dd ndu
Cau noi day true giac ciia Vu Trpng Phung, toi nghi, khong phai la khong co hat nhan hop ly: "Dai Co Viet ta la cai dai can cdi, nhung ly thuyet va tu tudng a dau dau, tdt dep the nao mac long, cung cii den day la thdi nat"(2)
Viet Nam ta, do khong co sir phat trien triei hoc nhu vay,
86 310 Thang 4-2010
Trang 2- P I I M P A N VAN HhA NinHF TH' 'AT
lai cang khong noi de'n su phat trien da thanh
mpt he thdng qua duy iy, chat che de'n mirc
khong thd dugc, nen chua co nhu cau thuc su
ben trong trd ve hay di de'n minh triei nhu d
phuang Tay Con phong trao trd ve vdi minh
triet, nhai la minh triei Viet, hien nay, tuy
khdng phai la nhu cau gia, nhung, theo toi chii
yeu xuai phat tir sir phan iing, biic xuc nao do
vdi nhiing ly thuyet ndu do nguoi biing trdng
khdng mat tay hay no khong hgp thiiy thd, hay
CO su ion song muc dfch - phuang tien Bdi the,
thay vi phii nhan triei hpc noi chung de thay the
no bang minh triei, Viet Nam can phai di bang
hai chan: vira ve vdi minh triei nhu mpt cai gi
do quen thupc, ciia ta, vira tim hie'u ngn triei
hpc the gidi de tie'n tdi xay dung lay mot triei
hpc cho ta Dl bang mpt chan, tire chuyen tir sir
me sang ly thuyet nay sang su me sang ly
thuyet khac, thi khong the di ldu va, quan trpng
hon, di xa dugc, va, xet cho ciing, thi khap
khieng cung khong phai la minh triei
Hon nira, minh triei Viet, nhin tir thuc chai,
chil ye'u la minh triei ddn gian (indigenous
mind), //;//;/( triei thitc tien (ddi lap vdi minh
triei ly thuyei theo khai niem ciia Aristote)(3)
Minh triei gdn lien vdi kinh nghiem, diing hon
chi'nh la kinh nghiem, nen no cung gan vdi chii
the ciia kinh nghiem do Ngudi tieu nong Viet,
ma ngudi Viet Nam nao, lai vin theo Tran Qudc
Vugng, lai cha mang mpt cdn tiiili nong ddn, dii
CO phat trien den dau thi xkn la iigitdi tieu ky
(thuat ngu ciia Tran Dinh Hugu), nen the gidi
kinh nghiem ciia hp phan ldn la ngheo nan, han
hep, tfnh phd quat khdng cao, nhai la hien nay,
khi chiing ta budc \'ao the gioi cong nghiep va
hau cong nghiep thi didu ay cang lp ro Cho nen
thir iniiili triei trong ddi sdng thudng ngdy nay
thudng chi the hien d chd biei "suy tfnh nhung
gi la tdt, la thiei thuc cho minh de co dugc
mpt cupc sdng tdt" (dinh nghia minh triei thuc
tien ciia Aristote, ddn theo Hoang Ngpc Hieii)
Nhung, diSu quan trpng la nhung quan niem
"tdt", "thiei thuc", "cupc sdng tdt" lai bi quy
dinh bdi tinh tiSu ndng va tinh than lang xa
Con, cu the hon, mudn noi "cupc sdng tdt" ciia
minh triei Viet la "sdng tir te", "sdng hdn hoi"
thi lieu chiing ta do doi hoi ciia trang thai nhan the hom nay va nhu cau ly thuyet hoa, cd "gan nghia" cho no khong Minh triet, phan nao cflng gidng nhu vo thirc, mpt khi da dugc/ bi ly thuyet hoa, thi no khdng con la minh triei nu'a?
Phan niinli triei hdc hoc trong minh triei
Viet lai chil ye'u nit ra ttr triei ly cua cac ton giao ldn du nhap vao Viet Nam va co phdn nao dupc ban dia hoa Triei ly phuang Dong, theo
Kim Dinh, mang nhu'ng dac diem ciia tu duy
minh triei bdi no tdn tai nhu la nhung ldi giao
huan dudi dang vdn tdt kieu cham ngon, ldi noi con gdn lidn vdi nhan than ngudi noi, tham chf
ldi noi (vo ngon) chinh Id nhan each ngudi noi,
mpt khi anh ta trd thanh tam guang Nhu vay
muc tieu ciia triei Dong la xiem duong chdn ly
qua con dudng thd nghiem, true giac, chii
khong phai la tri thitc qua con dudng phan tfch,
phe phan nhu triei Tay Minh triei bac hpc Viet,
vi the la mpt tap hpp nhu'ng cau chdm ngon thien ve dao ly dao diic, each iing xir da tach rdi khdi he thdng xuat than ciia no de cho ngudi Viet tu do didn giai va tu do van dung Khi no phii hgp vdi kinh nghiem ciia ngudi Viet, dugc kinh nghiem dd lap day, thi nd sdng Con khi no trai vdi kinh nghiem thuc tidn, thi no trd thanh khdu hidu, ldi noi sudng: no chdi, hoac diing hem no sdng cai ddi sdng ky hidu ciia no de phuc \'u mpt quyen lire nao do Minh triei bac hpc Viet, nhu vay, la da bj dan gian hoa
Viet Nam hidn nay tut hgu ve ca kinh td',
trinh dp xa hpi ldn tu tudng Nhutig nudc di sau thudng rai \'ao hai trudng hgp: 1) neu hi dpng, hoac tir bit mdt minh, khong nhdn ro dugc minh hidn nay dang d ddu trong tien trinh ciia the gidi thi rdi dd co nguy ca trd thanh bai thai cdng nghd vd thiing rac tu tudng, va, do do, khoang each vdi the'gidi se ngay cang ndi rpng, tham chl khong bao gidi dudi kip, ddn dan se trd thanh mpt khiic rupt thiia; 2) ndu chii dpng
va tinh tao thi se nit kinh nghiem dugc tir nhu'ng
sa say ciia ngudi di trudc, tidi kidm dugc mo hdi nudc mdt, thdm chf xuang mau, tranh dugc nhu:ng ludng song du luc tir nhflng con tau di truoc, tim ra cay gay rut dudng (chir khong phai
di tdt ddn ddu, hoac chd sir Ion lai lay duoi lam
S6 310
Thang 4-2010
Trang 3V A N P g - SL/ Klt^N dau nhu tro choi rdng rdn ciia tre con) de thu
dan khoang each voi the'gidi
Viet Nam hidn nay, d linh vuc chung ta
dang ban toi, toi nghi,' mpt mat phai vu^a phat
trien triet hpc vira phat huy minh triei, mac dii
dieu nay rat kho khan, con lay minh tridi thay
cho tridi hpc thi qua dd dang bdi le chung ta
con chua co tridi hpc, mat khac phai xay dung
mpt xa hpi cong ddn, co trinh dp xa hpi hoa va
ca nhan hoa cao, co dan chii tham gia (chir
khong chi la dan chii dai dien) va dan chii vi ca
nhan (chii; khong phai dan chii dam dong, dan
chil vi cpng ddng), de lam moi trudng (4) phat
huy minh triei, de minh tridi khong trd thanh
nhimg ldi ma mj, suong a
Ha Npi, 9-2009
D.L.T
1 Truoc day, chung ta da qua quen vai loi tu duy biei
iiiiiili biei ngudi ngi clii'i ngogi klidcli Dong ligc vi tlie
Tay ligc vi dung Gib day, co le, trong mot the giai lien
lap hen chil the cac pham trii khach quan, chii quan deu
da bi thay the bing cac pham trii khach chu quan, chii
-khach quan, thl cung nen "doi moi tu duy" Boi neu chi
lay cai toi lam thuoc do ma cai toi ay lai day han che
tham chi khuyet tat, "mpt minh minh noi, mot minh minh
nghe" nhu vay, thi liim sao do ndi the gioi
2 Vu Trong Phung Truyen ngdn Hpi nha van, 1996,
tr.327, dim theo Hoang Ngpc Hien,
3 Thirc ra, thuat ngft ininli triet ly tluiyct ciia Aristote,
theo loi, la kha mau thuan vi khi noi den ly thuyet minh
triet thl no dii la triet hpc rOi, Boi, minh trie't tu no la
khong CO ly thuyet, no chi lii kinh nghiem, con khi dii
niing ten thiinh ly thuye't, hoac liiy mpt ly thuyet niio do de
soi rpi no thi no dii khong con lit no r6i!
4 Hoiing Ngpc Hien co not: "Mpt hien tirang quan
trpng trong doi song tinh thiin ciia nhan loai lit nhiing gi
khong duac nguoi ta nho de'n thl dan dan se bifi'n mii't Xa
hpi khong quan tam de'n "sir tir te", "sir hin hoi" thl dan
dan nhung ngiroi han hoi, tit tesi; bien mail; ngupc lai, xa
hpi con nho de'n nhirng phiim hanh nay, thi nhung nguoi
han hoi, tit tese xua't hien khiip nai" Toi cho ring khong
phiii iigliT de'n nliff den ma phai xiiy dung dupc mot co
die xd Iwi nhu the nao do de nhung nguoi h;m hoi tir t'e
dirpc ton trpng, co quyiin lpi phii hpp, thi nguoi hiin hoi lir
tc moi ton tai duac vii sau do ngiiy ciing dong diio
HdlNGH!LANTHl]ri2 BCHTir DANG KHOA X
Tir 22 d^n 28-3-2010, tai Ha Npi, BCHTIJ Dang khoa X da hpp Hoi nghi Ifin thii 12 de thao luan nhieu van dd quan trpng chuan bi cho Dai hpi dai bidu toan qudc ldn thu: XI cua Dang
B C H T U da xem xet loan van du thao
Cuang dnh xdy ditng ddt nifdc trong thdi ky qua do ten chu nglua xd hdi, trong do tap
trung thao luan cdc van dd: dac trung cita xa hpi xa hpi chii nghla; muc tidu tdng quat khi kdi thtic thai ky qua dp; cdc phuang huong co ban; vi trf, vai tro ciia cac thanh phdn kinh te trong thdi ky qua dp ldn chu nghia xa hpi
B C H T L T da xem xet toan dien du thao
Cliieii lugc phdt trien kinh te xd hoi
201J-2020, tap trung thao luan, xac dinh muc tidu
ciia chidn lupc; cdc quan diem phat trien vd khdu dot pha; dinh hudng va cac giai phap phat tridn
BCHTU da thao luan, co ban tan thanh dir
thao Bdo cdo chinh tri ddng thdi dong gop
mpt sd y kie'n de tid'p tuc hoan thien dii thao, tap trung vao mpt sd van de ldn: ve tidu de cita Bao cdo chfnh tri va miic tidu tdng quat cita nhiem ky Dai hpi XI; danh gia tdng quat tinh hinh;,muc tidu phat trien nhanh vd ben vung; nhung ydu td dam bao giu' vung dinh hudng xa hpi chit nghia cita ndn kinh te; 6 nhiem vu trpng tdm ciia nhiem ky Dai hpi XI
B C H T H da thao luan, cho y kien ve Bao cao tdng kei thi hanh Dieu Id Dang khoa X;
de xuat bd sung, sira ddi Dieu Id Dang; bdo cao vd phuang hudng cong tac nhan sir BCHTU khoa XI; ve sd lugng dai bieu va phan bd dai bidu cac dang bp true thupc trung uong du Dai hpi dai bieu toan qudc ldn thii XI ciia Dang.,, J
PV
Sd310 Thang 4-2010