Slide 1 CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ TIẾT HỌC TRƯỜNG THPT LƯƠNG VĂN TRI ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ Tiết 82, 83 Đọc văn 2 Sự nghiệp sáng tác Nghệ thuật Là người đề xướng và thực thi nguyên lí Tảng băng trô[.]
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
GIÁO
VỀ DỰ TIẾT HỌC
Trang 2ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ
Tiết 82, 83- Đọc văn
Trang 3ra “ý tại ngôn ngoại”
Văn chương hàm ẩn trong bề sâu của nó nhiều tầng lớp ý nghĩa kín đáo Nhân vật thường tự thể hiện qua hành động và ngôn ngữ riêng Tác giả không trực tiếp bộc lộ thái độ chủ quan mà chỉ gợi suy nghĩ để người đọc tự rút ra kết luận.
+ Biện pháp nghệ thuật chủ yếu: đối thoại, độc thoại nội tâm, dùng hình ảnh ẩn dụ, hình ảnh biểu tượng.
Trang 4II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
B ĐỌC - HIỂU CHI TIẾT
1 “Nhân vật” con cá kiếm
Trình bày những nhận xét của
em về:
Cách bơi; hành động; ngoại hình; cái chết cuả cá kiếm.
Lão Xan-ti-a-gô có thái độ như thế nào trước cá kiếm? Đặt trong mối quan hệ với hành động của lão, em
có nhận xét gì về thái độ đó?
Trang 5- Rất đẹp, cực lớn, đồ sộ toát lên sức mạnh ghê gớm và
sự oai phong đĩnh đạc, hiên ngang ngay cả khi đã đuối sức.
Trong nguy hiểm,mạng sống bị đe doạ vẫn hiên ngang bất khuất
Phong độ dưới áp lực của nhân vật trong tác phẩm của Hê-ming-uê
Trang 6c Cái chết của cá:
- Kiêu hùng, nhanh đến bất ngờ, trước khi chết cá vẫn cố gắng phô hết tầm vóc, sức mạnh, vẻ đẹp của mình Dường như không chấp nhận cái chết
Đó là cái chết uy dũng.
- Cái chết của cá chứng minh sức mạnh con người: trong cuộc chinh phục thiên nhiên, theo đuổi những khát vọng lớn lao, con người đã chiến thắng.
Trang 7- Thái độ của lão Xan-ti-a-gô: Vừa yêu quý cá, vừa tìm cách giết cá bằng được Với ông, cá vừa
là đối tượng chinh phục, vừa là anh em.
Nhiệm vụ của ông là phải chinh phục cá bằng được Chiến thắng cá kiếm là sự khẳng định tư cách làm một con người của lão Xan-ti-a-gô.
Như vậy chiến thắng của lão đã khẳng định tư cách của một con người giàu nghị lực, dũng cảm, dám theo đuổi những khát vọng lớn lao và chiến thắng.
Trang 82 Nhân vật lão Xan-ti-a-gô
a Cuộc chinh phục cá kiếm
cá kiếm
Ứng xử của lão với mình
Hành động, ứng xử của lão Xan-ti-a-gô với
cá kiếm
Học sinh trình bày theo những nội dung trong bảng sau
Trang 9Hoàn cảnh của lão
Xan-ti-a-gô Hành động của cá
kiếm
Ứng xử của lão với mình Hành động, ứng
xử của lão với cá
“Mình phải dốc sức ra mà níu, lão nghĩ
“Bây giờ mình phải khuất phục nó rồi sau đó mình phải giết nó.”
“Ta không thể tự chơi xỏ mình , lão nói.”
“Mình phải giữ cho nó đừng đau quá, lão nghĩ.”
Nới dây; níu, kéo dây, thu dây câu Muốn cá lượn vòng, đừng nhảy
Choáng váng, rất mệt Lượn vòng
chầm chậm, quay về phía thuyền
Vốc nước vỗ đầu, xoa gáy;
“Ta không để bị chuột rút, lão nói.”
“Mày phải cầm cự Chớ có nói lằng nhằng”
“Bây giờ mình sẽ nghỉ một lát chiến đấu, lão quyết định”
“Ta chỉ việc lái theo hướng Tây Nam, lão nghĩ.”
Xoay, lắc, kéo, thu dây câu.
“Bây giờ mày cứ lượn đi, cá, lão nghĩ Ta sẽ tóm mày ở đường lượn”
Trang 10Hoàn cảnh của lão
Xan-ti-a-gô Hành động của
cá kiếm
Ứng xử của lão với mình Hành động, ứng
xử của lão với cá
Toát mồ hôi đầm
đìa
Bơi bình lặng, điềm tĩnh
“Nhưng mình phải để nó đến gần, thật gần, lão nghĩ Mình phải nhắm vào tim”.
“Hãy bình tĩnh và giữ sức, lão già ạ, lão nói.”
“Ta đã di chuyển được nó rồi”, lão nói.”
Thu dây, chuẩn
bị mũi lao, buộc dây;
dốc sức kéo cá vào gần
Xây xẩm mặt mày Chao
mình tránh, lật thẳng
người bơi
“Kéo đi, tay ơi, lão thầm giục
Hãy đứng vững, đôi chân kia
Tỉnh táo vì tao, đầu à Lần này ta sẽ lật được nó.”
Gượng hết sức kéo con cá.
“Cá ơi, ông lão nói Mày muốn tao cùng chết nữa à?
Trang 11Hoàn cảnh của lão
Xan-ti-a-gô Hành động của
cá kiếm
Ứng xử của lão với mình Hành động, ứng
xử của lão với cá
Miệng khô khốc
không thể nói nổi,
không thể với lấy
cái chai
Lật thẳng người, từ
từ bơi ra
xa
“Lần này mình phải kéo nó cập mạn, lão nghĩ”.
“Không mày khỏe, lão tự nhủ
Mày luôn khỏe.”
Mình phải giữ đầu óc tỉnh táo lão nghĩ
Đầu ơi, hãy tỉnh táo Hãy tỉnh táo
Kéo dây, gần như kìm được con cá.
Mày đang giết ta,
cá à Hãy đến
và giết ta đi Tao chưa thấy bất kì ai , người anh
em ạ Cảm giác như có
thể đổ sụp xuống
bất cứ lúc nào
Chầm chậm bơi
xa
“Mình sẽ cố thêm lần nữa” Cố sức kìm con
cá
Trang 12Mình sẽ lại cố thêm một lần nữa Dồn hết sức,
phóng lao đâm ấn sâu mũi lao vào tim cá.
“Hãy giữ đầu óc mình tỉnh táo, lão nói ”
“Con cá là vận may của ta, lão nghĩ”
“ Ta là lão già mệt mỏi
“ Con cá chắc phải nặng hơn nửa tấn, lão nghĩ”.
“Ta nghĩ Đi Ma-giô vĩ đại sẽ tự hào
về ta hôm nay”
Thu dây câu, kéo
cá, buộc cá vào thuyền chuẩn bị giong buồm trở về Muốn chạm và sờ vào mình cá, muốn ngắm cá
Trang 13- Tình cảnh :
+ Sức khoẻ: cạn kiệt, mệt mỏi, mấy lần choáng váng, xuýt ngất.
+ Đơn độc trên biển khơi.
Hành trình đơn độc, gian truân, nhọc nhằn, đầy thử thách
+ Vừa yêu quý, khâm phục, vừa khát khao chinh phục
Là con người chân chính
- Tâm trí:
Luôn tỉnh táo để suy xét, lựa chiều hành động phù hợp
Có trí tuệ, là người có tay nghề điêu luyện, hiểu rõ mình và đối
tượng
Trang 14- Kết quả: Lão Xan-ti-a-gô đã chiến thắng
Qua tìm hiểu, theo em lão Xan-ti-a-gô là người như thế nào?
- Tính cách:
Khiêm tốn, biết tự lượng sức, lo xa lượng được sức mình.
Lão Xan-ti-a-gô là một con người chân chính, là người có
ý chí, trí tuệ, dũng cảm, kiên cường; là người nghệ sĩ
trong nghệ thuật chinh phục thiên nhiên.
Trang 16Qua chiến thắng của lão Xan ti-a-gô, nhà văn kín đáo bộc
lộ thái độ gì đối với con người?
- Thái độ của tác giả:
+ Ca ngợi, đề cao sức mạnh của con người: Có trí tuệ, ý chí,
nghị lực, dám theo đuổi khát vọng lớn lao và cố gắng biến ước
mơ thành hiện thực Đó là con người dũng cảm
+ Thể hiện niềm tin vào ý chí nghị lực của con người, tự hào về con người con người có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị
khuất phục
- Tư tưởng của nhà văn:
+ Hành trình con người chinh phục thiên nhiên, gian truân, nhọc nhằn, đầy thử thách
+ Cuộc sống của con người là cuộc đấu tranh gian nan,
khốc liệt
+ Hành trình sáng tạo của người nghệ sĩ: gian truân, đầy thử thách.
+ Gợi hành trình theo đuổi ước mơ, biến ước mơ thành
hiện thực của bản thân mỗi người HS THPT
Trang 17Qua cuộc chinh phục cá kiếm của lão Xan-ti-a-gô, tác giả muốn nói điều gì
với người đọc?
+ Điều nhà văn muốn nói:
Sống là phải có khát vọng Cái giá của khát vọng và hạnh phúc ở đời là thước đo tầm vóc của con người chân chính.
Trang 18b Hành trình đ a cá tr v : ưa cá trở về: ở về: ề:
- Tâm trí: c g ng gi t nh táo ố gắng giữ tỉnh táo ắng giữ tỉnh táo ữ tỉnh táo ỉnh táo.
- Hành đ ng: cùng cá lái thuy n tr ộng: cùng cá lái thuyền trở ề: ở về:
v ề:
- B cá m p t n công ị cá mập tấn công ập tấn công ấn công.
Hành trình b o v k t qu t t đ p ảo vệ kết quả tốt đẹp ệ kết quả tốt đẹp ết quả tốt đẹp ảo vệ kết quả tốt đẹp ố gắng giữ tỉnh táo ẹp cũng không kém ph n gian nan, th ần gian nan, thử ử thách.
Trang 20- Nghệ thuật:
+ Có sự kết hợp giữa các kiểu ngôn từ:
Kể và tả, đối thoại và độc thoại.
+ Dùng hình ảnh ẩn dụ tượng trưng, hình tượng mang tính đa nghĩa.
Trang 21Kết hợp lời kể và tả, đối thoại, độc thoại;
hình tượng mang tính ẩn dụ, tượng trưng
Trang 22III Củng cố:
1 So sánh hình ảnh con cá kiếm trước (ước mơ) và sau khi ông lão chiếm được nó (hiện thực) gợi cho
em suy nghĩ gì?
1 Hình ảnh con cá khi chưa chinh phục được và
khi đã được chinh phục: thể hiện ước mơ của con người là vô cùng vô tận, sau khi đã đạt được ước
mơ này, lại nảy sinh ước mơ mới.
2 Trong nguyên văn, nhan đề của tác phẩm được đặt tên là Ông già và biển, bản dich của tiếng Việt là Ông già và biển cả Em thích tên gọi nào hơn? Vì sao?
2 Cách dịch: Biển là danh từ mang ý nghĩa chung
chung Từ biển cả có giá trị biểu cảm hơn, cụ thể hơn Biển cả là biển lớn , biển khơi, chỉ sự mênh mông vô tận.
Lấy tên là Ông già và biển cả, tự nhan đề tác phẩm đã nói lên sự đối kháng quyết liệt : Ông già già yếu, cô
độc còn biển cả thì mênh mông, hung dữ, rộng lớn, vô
bờ Nhan đề ấy đề cao sức mạnh của con người
Xin mời nghe bản nhạc
Trang 23CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH!