TUẦN 20 Tiết 38 CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 1427) I THỜI KÌ Ở MIỀN TÂY THANH HÓA (1418 1423) A MỤC TIÊU 1 Kiến thức Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, từ một cuộc khởi ng[.]
Trang 1TUẦN 20
Tiết 38
CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 - 1427)
I THỜI KÌ Ở MIỀN TÂY THANH HÓA
(1418-1423)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, từ một cuộc khởi nghĩa nhỏ ở miền rừng núi Thanh Hóa dần dần phát triển trong cả nước
- Tầng lớp quý tộc Trần, Hồ đã suy yếu không không đủ sưc lãnh đạo cụôc khởi nghĩa, chỉ có tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân dân
2 Tư tưởng
Giáo dục HS lòng yêu nước, biết ơn những người có công với đất nước như Lê Lợi, Nguyễn Trãi
3 Kĩ năng
Nhận xét nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn
B PHƯƠNG TIỆN DẠY – HỌC
Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn
C TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Trình bày cuộc kháng chiến của nhà Hồ chống quân Minh ? Nêu rõ nguyên nhân thất bại của nhà Hồ ?
Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa của quý tộc Trần
3 Bài mới
Hoạt động1:
Yêu cầu: HS đọc SGK
nghĩa
Trang 2Giảng: Giới thiệu bia Vĩnh
Lăng, trên bia là những lời do
Nguyễn Trãi soạn thảo ghi tiểu
sử và sự nghiệp của Lê lợi
Hỏi: Hãy cho biết một vài nét
về Lê lợi
Giảng: Ông đã từng noi “Ta
dấy quân đánh giặc không vì
ham phú quý àm vì muốn cho
ngàn đời sau biết rằng ta không
chịu thần phục quân giặc tàn
ngược
Hỏi: Câu nói của ông thể hiện
điều gì
- Lê lợi đã chọn nơi nào làm
căn cứ
- Hãy cho biết một vài nét
về căn cứ Lam Sơn
Mở rộng: Ở căn cứ Lam Sơn,
nghĩa quân có thể tỏa xuống
miền đồng bằng hoạt động khi
lực lượng lớn mạnh, mặt khác
khi bị địch bao vây nghĩa quân
có thể lên núi bảo toàn lực
Là một hào trưởng có uy tín ở vùng Lam Sơn Ông sinh năm 1385, con một địa chủ bình dân, là người yêu nước, cương trực, khảng khái Trước cảnh nước mất nhà tan, ông đã nuôi chí giết giặc cứu nước
Thể hiện ý thức tự chủ của người dân Đại Việt Lam Sơn
Là căn cứ đầu tiên của cuộc khởi nghĩa và là quê hương của Lê Lợi
Đó là một vùng đồi thấp xen kẽ những dải rừng thưa và thung lũng nằm bên tả ngạn sông Chu, nơi có các dân tộc Mường, Thái, có địa thế
Lê lợi là người yêu nước thương dân có uy tín lớn
Trang 3Ở căn cứ này, chính quyền địch
con non yếu, không kiểm soát
được
Giảng: Nghe tin Lê Lợi chuẩn
bị khởi nghĩa, hào kiệt khắp nơi
về hưởng ứng ngày càng đông,
trong đó có Nguyễn Trãi
Hỏi: hãy cho biết Nguyễn Trãi
là người như thế nào ?
Mở rộng: Nguyễn Trãi là con
Nguyễn Phi Khanh, đỗ tiến sĩ
thời Trần làm quan dưới triều
Hồ Bản thân ông đã làm quan
triều Hồ, khi triều Hồ sụp đổ,
ông bị giam lỏng ở Đông quan
và bỏ trốn theo nghĩa quân Lam
Sơn
Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18
người trong bộ chỉ huy tổ chức
hội thề ở lũng Nhai Tại nay, Lê
Lợi đã đọc lời thề quyết cùng
nhau sống chết chống giặc
Minh
Đến tháng 2-1418 Lê Lợi dựng
cờ khởi nghĩa tự xưng là Bình
Định Vương
Hoạt động2:
hiểm trở
Nguyễn Trãi là người học rộng tài cao có lòng yêu nước thương dân hết mực
Nguyễn Trãi là người học rộng, tài cao, giàu lòng yêu nước
Năm 1416, Lê Lợi cùng
bộ chỉ huy tổ chức hội thề Lũng Nhai
Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn tự xưng là bình Định Vương
Trang 4Hỏi: Trong thời kì đầu của cuộc
khởi nghĩa, nghĩa quân Lam
Sơn đã gặp khó khăn gì ?
Giảng: Tình hình khó khăn của
nghĩa quân trong những ngày
đầu đã được Nguyễn Trãi nhận
xét qua câu nói “cơm ăn thì
sớm tối không được hai bữa, áo
mace đông hè chỉ có một manh,
quân lính độ vài nghìn, khí giới
thì thật tay không ?
Năm 1418, nghĩa quân đã phải
rút lui lên núi Chí Linh, đường
tiếp tế bị cắt đứt, nghĩa quân
gặp nhiều khó khăn Lúc đó,
quân Minh lại huy động một
lực lượng mạnh nhằm bắt và
giết Lê Lợi
Hỏi: Trước tình hình đó nghĩa
quân đã nghĩ ra cách gì để giải
vây
Giảng: Lê Lai cùng toán quân
cảm tử đã hi sinh anh dũng
Quân Minh tưởng giết được Lê
Đọc phần in nghiêng trong SGK
Lực lượng của nghĩa quân còn yếu
Lương thực thiếu thốn
Lê Lai đã cải trang làm
Lê Lợi, dẫn một toán quân liều chết phá vòng vây giặc
2 Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn
Năm 1418 nghĩa quân
đã phải rút lên núi Chí Linh
Quân Minh đã huy động lực lượng mạnh
để bắt và giết lê lợi Lê lai cải trang làm lê lợi liều chết cứu chủ tướng
Trang 5Lợi nên đã rút quân
Hỏi: Em có suy nghĩ gì trước
gương hi sinh của Lê Lai
Giảng: Để ghi nhớ công lao của
Lê Lai, Lê Lợi đã phong cho Lê
Lai làm cống thần hạng nhất và
căn dặn con cháu nhà Lê làm
giỗ Lê Lai vào hôm trước ngày
giỗ Lê Lợi Ngày nay dân ta
vẫn truyền nhau câu nói “21 Lê
Lai, 22 Lê Lợi
Đến cuối năm 1421, quân Minh
huy động hơn 10 vạn quân mở
cuộc vây quét lớn buộc quân ta
phải rút lên núi Chí Linh
Hỏi: Trong lần rút lui này nghĩa
quân đã gặp những khó khăn
gì?
Giảng: Trước tình hình đó bộ
chỉ huy đã quyết định hòa hõan
với quân Minh và chuyển về
căn cứ lam Sơn vào tháng
5-1423
Hỏi:Tại sao Lê Lợi đề nghị tạm
hoãn với quân Minh
Giảng: Cuối năm 1424, sau
nhiều lần dụ dỗ không được,
Đọc SGK đọan in nghiêng
Đó là tấm gương hi sinh anh dũng, nhận lấy cái chết cho mình để cứu thoát cho minh chủ
Thiếu lương thực trầm trọng, đói rét, phải giết
cả ngựa chiến và voi chiến để nuôi quân
- Tránh các cuộc bao vây của quân Minh
- Có thời gian để củng
cố lực lượng
Năm 1421, quân Minh
mở cuộc càn quét buộc quân ta phải rút lên núi Chí Linh
Năm 1423, Lê Lợi quyết định hòa hõan với quân Minh
Năm 1424, quân Minh trở mặt tấn công ta
Trang 6quân Minh tấn công ta Giai
đọan I kết thúc mở ra một thời
kì mới
4 Củng cố
1 Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đọan 1418-1423
2 Tại sao Lê Lợi tạm hoãn với quân Minh
5 Dặn dò:
Học bài 19 và chuẩn bị phần II của bài 19:
- Nêu những dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ 1424-1426?