Tuần 10 Tiết 19 BÀI 11 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG TỐNG XÂM LƯỢC (1075 1077) (tiếp theo) II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076 1077) I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống ở gia[.]
Trang 1Tuần 10
Tiết 19
BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG TỐNG XÂM LƯỢC (1075
-1077) (tiếp theo)
II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076 - 1077)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn 2 và thắng lợi to lớn của quân và dân Đại Việt
- Nêu được tài năng và công lao của Lý Thường Kiệt
2 Tư tưởng:
- Giáo dục lòng tự hào DT và biết ơn người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt
có công lao lớn với đất nước
- Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc
3 Kỹ năng:
- Sử dụng lược đồ để tường thuật cuộc tiến công vào đất Tống do Lý Thường Kiệt chỉ huy
- Phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện lịch sử
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt
2 HS: Đọc bài trước
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Nhà Lý đã làm gì trước âm mưu xâm lược của nhà Tống?
Trang 23 Bài mới:
Sau khi rút khỏi thành Ung Châu nhà Lý đã làm gì? Bị tấn công bất ngờ và
thất bại nhà Tống có còn xâm lược nước ta nữa không? Nhà Lý đã đối phó ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học
HĐ 1: Trận chiến trên phòng tuyến
Như Nguyệt:
II/Trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt:
GV: Sau khi rút quân khỏi Ung Châu,
Lý Thường Kiệt đã làm gì?
1 Nhà Lý chuẩn bị
HS: Hạ lệnh cho các địa phương
chuẩn bị bố phòng
GV: Địch dự kiến vào nước ta mấy
đường? HS: 2 đường
GV: Lý Thường Kiệt đã làm gì khi biết
địch vào nước ta?
HS: + Một đạo quân chặn giặc ở
vùng Quảng Ninh, không cho thuỷ
quân địch vượt qua.
+ Đường bộ bố trí dọc tuyến sông Cầu
qua đoạn sông Như Nguyệt và xây
dựng chuyến tuyến sông như Nguyệt
không cho giặc vào sâu.
+ Ngoài ra các tù trưởng ít người ở
gần biên giới đã cho quân mai phục ở
những vị trí chiến lượt quan trọng.
Trang 3HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP NỘI DUNG GHI BẢNG
- GV sử dụng lược đồ cuộc kháng
chiến chống Tống (1075-1077) chỉ cho
HS biết
GV: Tại sao Lý Thường Kiệt xây dựng
phòng tuyến ở các vị trí chiến lược
biên giới và lại chọn sông Như Nguyệt
làm phòng tuyến chống quân xâm lược
Tống?
HS:
- Chọn phòng tuyến sông Như Nguyệt làm nơi đối phó với quân Tống
GV: Phòng tuyến sông Như nguyệt
được xây dựng như thế nào?
HS:
- Phòng tuyến được xây dựng trên bờ Nam sông Như Nguyệt, được đắp bằng đất cao
- Có nhiều lớp giậu tre dày đặc dọc theo khúc sông từ Đa Phúc đến Phả Lại dài khoảng 100km
GV cho HS quan sát H.21/ Tr.43 về
phòng tuyến Như Nguyệt
GV: Thái độ của nhà Tống sau khi thất
bại ở Ung Châu?
HS: Nhà Tống vô cùng tức tối, liền
tiến hành cuộc xâm lược Đại Việt.
GV: Tường thuật cuộc tấn công xâm
lược của quân Tống?
HS tường thuật theo SGK
2 Diễn biến:
- GV sử dụng lược đồ giảng cho HS
nghe về cuộc tấn công của quân Tống
- Cuối năm 1076 , nhà Tống cử một đạo quân lớn theo hai đường thủy ,bộ
Trang 4tiến vào nước ta.
GV: Kết quả cuộc xâm lược của quân
Tống như thế nào?
- Tháng 1- 1077, 30 vạn bộ binh do Quách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy vượt biên giới qua Lạng Sơn tiến xuống
HS: Kết quả: quân Tống bị chặn lại
không lọt vào sâu được, phải đóng
quân phía Bắc sông Như Nguyệt
- Quân ta chặn đánh, đến trước bờ Bắc sông Như Nguyệt quân Tống bị quân ta chặn lại
GV treo bản đồ trận chiến tại phòng
tuyến Như Nguyệt hướng dẫn học sinh
trình bày diễn biến (cho HS hoạt động
nhóm)
- Quân thủy của nhà Tống bị quân ta chặn đánh ở vùng ven biển nên không tiến sâu vào để hổ trợ cho cánh quân bộ
GV: Trình bày cuộc chiến đấu trên
phòng tuyến Như Nguyệt - HS lên bản
đồ chỉ
- Quân Tống nhiều lần tấn công vào
phòng tuyến nhưng bị quân ta đẩy lùi
GV nhận xét, bổ sung và kết luận
GV: Để động viên, khích lệ tinh thần
chiến đấu của quân ta, nhà Lý làm gì?
HS: Nhà Lý cho người vào ngôi đền
trên bờ sông ngâm vang bài thơ
“Nam quốc sơn hà”.
GV: Em hiểu nội dung, ý nghĩa của bài
thơ như thế nào?
HS:
GV: Kết quả của cuộc chiến đấu trên
phòng tuyến sông Như Nguyệt như thế
nào?
- Quân Tống chán nản , chết dần chết mòn Cuối mùa xuân 1077, quân ta phản công, quân Tống thua to
Trang 5HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP NỘI DUNG GHI BẢNG
GV: Lý Thường Kiệt kết thúc chiến
tranh bằng phương pháp thương
lượng giảng hoà Quách quỳ chấp
nhận ngay, rút quân về nước.
- Quân ta chủ động kết thúc chiến tranh bằng đề nghị giảng hòa, quân Tống chấp thuận ngay, vội rút quân về nước
GV: Vì sao Lý Thường Kiệt lại cử
người đến thương lượng và “giảng
hòa” với Quách Quỳ?
HS:
GV: Hãy nêu những nét độc đáo trong
cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt?
HS:-Chọn địa điểm thuận lợi để đánh
giặc: sự sáng tạo của tổ tiên dựa vào
điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo
vệ Tổ quốc.
GV: Trận chiến trên sông Như Nguyêt
thắng lợi do đâu?
HS: - Tinh thần đoàn kết chiến đấu
của nhân dân ta,Sự chỉ huy tài tình
của Lý Thường Kiệt.
GV: Em hãy trình bày ý nghĩa chiến
thắng trên sông Như Nguyệt?
3 Ý nghĩa:
HS: Là trận đánh tuyệt vời của Lịch
sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc:
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt
được giữ vững.
- Buộc nhà Tống phải từ bỏ mộng
- Nền độc lập tự chủ của Đại Việt được giữ vững
Trang 6xâm lược Đại Việt.
4 Củng cố
- Trình bày theo lược đồ trận chiến trên sông Như Nguyệt
- Nêu ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ hai
5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài và làm bài tập
- Hệ thống các bài đã học
- Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử
- Xem trước bài 12 (học 2 tiết):Đời sống kinh tế, văn hóa, xem mục I:Dời sống kinh tế,