Tuần 8,9 Tiết 16,17 CHƯƠNG II NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỶ XI XII) BÀI 10 (2 tiết) NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất[.]
Trang 1Tuần 8,9
Tiết 16,17
CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỶ XI - XII)
BÀI 10: (2 tiết) NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức:
- Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước
- Dời đô về Thăng Long, đặt tên nước là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật pháp chặt chẽ quân đội vững mạnh
2 Tư tưởng:
- Giáo dục cho các em lòng tự hào về tinh thần yêu nước, yêu nhân dân
- Học sinh hiểu pháp luật và nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và phát triển đất nước
3 Kỹ năng:
- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý
- Rèn luyện kỹ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu
II CHUẨN BỊ :
1 GV: - Bản đồ Việt Nam.
- Sơ đồ bộ máy nhà nước bỏ trống
2 HS: Đọc bài trước
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp:
Trang 22 Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Đời sống xã hội và văn hoá Đại Cồ Việt có những nét chuyển biến gì?
* Đáp án: - Xã hội có 3 tầng lớp chính, kể ra
- Văn hóa: phát triển
3 Bài mới:
Đầu thế kỷ XI nội bộ nhà Tiền Lê lục đục, vua Lê không cai quản được đất
nước, nhà Lý thay thế đất nước đã có những thay đổi như thế nào?
HĐ 1: Trình bày sơ lược bối cảnh ra
đời nhà Lý, việc dời đô về Thăng
Long: nguyên nhân ,ý nghĩa
I Nhà Lý được thành lập:
GV: Nhà lý được thành lập trong hoàn
cảnh nào ?
1 Bối cảnh ra đời nhà Lý:
GV: Sau khi Lê Hoàn mất, thái tử
Long Việt lên ngôi, nhưng nội bộ lại
diễn ra các cuộc xung đột không chấp
nhận sự kế vị của Long Việt Lên
ngôi được 3 ngày thì bị Long Đĩnh
giết chết Long Đĩnh tự xưng là vua.
Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ
không thể ngồi được phải nằm để coi
chầu gọi là Lê Ngọa Triều Long
Đĩnh là ông vua rất tàn bạo, nhân
dân ai cũng căm ghét việc làm của
Trang 3HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP NỘI DUNG GHI BẢNG
ông, ông cho người vào củi thả sông,
róc mía trên đầu nhà sư, dùng dao
cùn xẻo thịt người.
Dòng họ Lê không còn uy tín nên
khi Long Đĩnh chết, nhà Tiền lê sụp
đổ, Lý Công Uẩn được suy tôn làm
vua.
GV: Tại sao Lý Công Uẩn được tôn
lên làm vua?
HS:Lý Công Uẩn được tôn lên làm
vua vì ông là người vừa có đức vừa có
uy tín nên được triều thần nhà Lê quý
trọng.
GV gọi HS đọc phần in nghiêng về Lý
Công Uẩn
GV: Sau khi lên ngôi vua, Lý Công
Uẩn làm gì ?
HS:
GV: Năm 1009 Lý Công Uẩn lên làm
vua, năm 1010 Lý Công Uẩn quyết
định dời kinh đô từ Hoa Lư về Đại La
và đổi tên là Thăng Long.
- Năm1010 Lý Thái Tổ ( đặt niên hiệu
là Thuận Thiên) dời đô về Đại La, đổi tên là thành Thăng Long
GV: Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai
vùng đất Hoa Lư và Thăng Long cho
HS nắm
GV: Tại sao Lý Công Uẩn quyết định
Trang 4dời đô về Đại La và đổi tên là Thăng
Long ?
HS: Địa thế thuận lợi, là nơi hội tụ
của bốn phương.
GV: Việc dời đô về Thăng Long của
vua Lý nói lên điều ước nguyện gì của
cha ông ta ?
HS: Muốn xây dựng đất nước giàu
mạnh và khẳng định ý chí tự cường
của dân tộc.
GV: Sau khi dời đô về Thăng Long,
vua Lý đã làm gì ? Kinh thành Thăng
Long được xây dựng như thế nào ?
HS: Xây vòng thành, cung điện, chùa
tháp rất nguy nga, tráng lệ.
GV: Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước
là Đại Việt, xây dựng củng cố chính
quyền từ trung ương đến địa phương.
-1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt
GV chia nhóm cho HS vẽ sơ đồ bộ
máy nhà nước
2 Tổ chức bộ máy nhà nước:
( Sơ đồ tổ chức chính quyền nhà Lý)
GV treo khung sơ đồ bộ máy nhà nước
hướng dẫn HS điền
GV: Ai đứng đầu bộ máy nhà nước?
HS: đứng đầu là vua ,dưới có quan
đại thần và các quan ở hai ban văn,võ - Chính quyền trung ương
Trang 5HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP NỘI DUNG GHI BẢNG
GV: Tổ chức chính quyền ở địa
phương được tổ chức như thế nào?
HS: cả nước chia thành 24 lộ,dưới lộ
là phủ, dưới phủ là huyện, hương ,xã
GV: Tại sao nhà Lý lại giao các chức
vụ quan trọng cho những người thân
nắm giữ ?
HS: vì muốn củng cố quyền lực trong
tay vua.
GV: Em có nhận xét gì giữa bộ máy
nhà nước thời Lý so với thời Tiền Lê?
HS: Đó là chính quyền quân chủ,
được củng cố toàn vẹn hơn so với
thời Ngô –Đinh – Tiền Lê Nhưng
khoảng cách giữa chính quyền với
Chính quyền địa phương
Vua Quan đại thần
Quan văn Quan võ
Trang 6nhân dân, giữa vua với dân chưa
phải là đã xa lắm Nhà Lý luôn coi
dân là gốc rễ sâu bền.
- Chính quyền trung ương: vua đứng
đầu, dưới có quan đại thần và các
quan văn, võ.
- Chính quyền địa phương: cả nước
chia thành 24 lộ, dưới lộ là phủ, dưới
phủ là huyện, dưới huyện là hương
và xã.
TIẾT 2
HĐ 2: Tìm hiểu luật pháp và quân
đội thời Lý:
II Luật pháp và quân đội
1 Luật pháp:
GV: Nhà Lý ban hành bộ luật gì?
HS: Bộ luật Hình thư giải quyết việc
kiện tụng của dân công bằng
- Năm1042 nhà Lý ban hành bộ luật Hình Thư
GV: Nêu sự cần thiết và tác dụng của
Bộ luật hình thư?
* Nội dung:
HS: Bộ luật chú ý đến phát triển xản
xuất và quyền lợi của nhân dân, bảo
vệ vua và triểu đình → Củng cố
quyền hành vững chắc.
Trang 7HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP NỘI DUNG GHI BẢNG
GV: Tác dụng của bộ luật đối với đất
nước ta lúc bấy giờ?
HS: Đất nước ổn định, đảm bảo kỉ
cương, phép nước, trật tự xã hội.
- Bảo vệ nhà Vua, cung điện, bảo vệ của công và tài sản của nhân dân
- Nghiêm cấm giết mổ trâu bò
- Bảo vệ sản xuất nông nghiệp và bảo
vệ trật tự xã hội
GV: Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ
phận?
2 Quân đội:
HS: Cấm quân và quân địa phương
GV gọi HS đọc bảng phân chia cấm
quân và quân địa phương ở sgk
- Gồm 2 bộ phận: Cấm quân và quân địa phương
GV: Quân đội nhà Lý có đầy đủ các
binh chủng, thực hiện chính sách
"ngụ binh ư nông" và phân tích về
chính sách.
- Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”
- Gồm 2 loại quân:quân bộ và quân thuỷ
- Vũ khí: giáo mác, đao kiếm, cung nỏ, máy bắn đá
GV: Em có nhận xét gì về tổ chức
quân đội nhà Lý?
HS: Chặt chẽ, quy củ.
GV: Nhà Lý đã có chủ trương gì để
bảo vệ khối đại đoàn kết dân tộc?
3 Chính sách đối nội, đối ngoại:
HS: - Gả công chúa, ban quan tước
cho các tù trưởng
- Tránh áp những người có ý
- Củng cố khối đoàn kết dân tộc.
Trang 8tách khỏi Đại Việt.
GV: Trình bày chính sách đối ngoại
của nhà Lý đối với các nước láng
giềng?
HS: Giữ quan hệ với nhà Tống và
Chăm Pa, kiên quyết bảo vệ chủ quyền
dân tộc
- Đặt quan hệ ngoại giao bình thường với nhà Tống, Cham-pa
GV: Em có nhận xét gì về các chủ
trương của nhà Lý?
HS: Vừa mềm dẻo, vừa kiên quyết. - Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ
4 Củng cố:
- So sánh bộ máy thời Lý có gì khác thời tiền Lê ?
- Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và làm bài đầy đủ
- Soạn bài 11: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống