Tuần 15Bài 16 SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỶ XIV (Tiết1) Tiết 30 NS 25/12/2018 ND 26/12/2018 I/TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC 1/ Kiến thức Giúp học sinh 1 Cuối thế kỷ XIV, nền kin[.]
Trang 1Tuần : 15
Tiết : 30
NS: 25/12/2018
ND: 26/12/2018
I/TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1/ Kiến thức : Giúp học sinh :
- Cuối thế kỷ XIV, nền kinh tế Đại Việt bị trì trệ, đời sống của các tầng lớp nhân dân lao động – nhất là nông dân, nông nô, nô tì rất đói khổ, xã hội rối lọan
- Phong trào nông dân, nô tì diễn ra phắp nơi
2/ Kỹ năng.
- Bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng phân tích, đánh giá , nhận xét về các sự kiện lịch sử
3/ Tư tưởng.
- Thấy được sự sa đọa, thối nát của các tầng lớp qúy tộc, vương hầu cầm quyền cuối thời Trần đã gây ra nhiều hậu quả tai hại cho đất nước, xã hội
- Thấy được vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử
II/ CHUẨN BỊ.
1/ Giáo viên:
- Lược đồ “ khởi nghĩa nông dân cuối thế kỷ XIV ”
- Bảng thống kê, tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa của nông dân – nô tì
- Phiếu học tập
2/ Học sinh
- Sách giáo khoa
- Vở bài soạn, vở bài học
III/ TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC.
1/ Kiểm tra bài cũ.
Bài 16 : SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI
THẾ KỶ XIV (Tiết1)
Trang 2- Trình bày một vài nét về tình hình văn hóa, giáo dục – khoa học kỷ thuật dưới thời Trần ? Em có nhận xét gì ?
2/Giới thiệu bài Vương triều Trần được thành lập từ năm 1226, sau một thời gian dài
vững mạnh, đạt nhiều thành tựu to lớn Nhưng từ cuối thế kỷ XIV đã bước vào thời kỳ suy yếu vậy những biểu hiện của sự suy sụp đó là gì ? Nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu ? -> bài hôm nay.
3/ Bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình kinh
tế thời Trần cuối thế kỉ XIV.
HS: đọc mục 1 Sgk
? Tình hình kinh tế nước ta cuối thế kỷ
XIV như thế nào ? Em hãy cho dẫn
chứng cụ thể ?
HS: 9 lần vỡ đê, lụt lớn, có hơn 10 nạn
đói lớn…
? Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng
trên ?
HS: ( vua quan không quan tâm chăm lo
đến sản xuất và đời sống nhân dân …)
? Những việc làm trên của nhà Trần đã
dẫn đến hậu quả gì ?
GV: cho học sinh đọc bài thơ của
Nguyễn Phi Khanh Sgk trang 74 “ Ruộng
1.Tình hình kinh tế.
a.Tình hình
- Kinh tế bị sa sút nghiêm trọng, sản xuất nông nghiệp bị đình đốn
- Ruộng đất công làng xã bị thu hẹp
b Nguyên nhân
- Nhà nước không quan tâm đến sản xuất nông nghiệp
- Không tu sửa đê điều và các công trình thủy lợi
- Đa số ruộng đất công bị quan lại, địa chủ nắm giữ
c.Hậu qủa
- Mất mùa, đói kém xảy ra thường xuyên
- Đời sống nhân dân bấp bênh, cực khổ
Trang 3lúa ngàn dặm đỏ như
cháy……….máu thịt nhân dân
cạn nửa rồi”
Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình xã hội
thời Trần cuối thế kỉ XIV.
? Trước tình hình đời sống của người dân
như vậy, vua quan nhà Trần đã làm gì ?
HS: đọc phần chữ in nghiêng “ Vua
buông tuồng….suy được ”
? Việc vua quan ra sức ăn chơi đã dẫn
đến hậu quả gì ?
GV giảng : Chu Văn An đã dâng sớ xin
chém 7 tên nịnh thần, không được vua
chấp nhận, ông đã xin từ quan
? Việc làm của Chu Văn An đã chứng tỏ
điều gì ?
HS:( Là một vị quan thanh liêm, yêu
nước thương dân hết mực… )
HS: đọc về Dương Nhật Lễ -> Sự suy
yếu của nhà Trần
? Trước tình hình trong nước như vậy, đã
dẫn đến điều gì ?
GV: dùng lược đồ khởi nghĩa nông dân
cuối thế kỷ XIV để chỉ địa điểm của các
cuộc khởi nghĩa
? Trình bày các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
của nông dân và nô tì ?
HS làm việc nhóm 4 phút: Lập bảng
các cuộc khởi nghĩa của nông dân giữa
2.Tình hình xã hội.
- Vua, quan ăn chơi sa đọa
- Kỷ cương phép nước rối lọan, triều đình
bị lũng đọan
- Năm 1369, Trần Dụ Tông chết -> Dương Nhật Lễ lên thay
- Bên ngoài : Champa xxâm lược, nhà Minh yêu sách -> Đời sống nhân dân cực khổ , nổi dậy đấu tranh
* Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
Tên các cuộc khởi nghĩa
Thời gian
Địa bàn hoạt động
1360)
Hải Dương
Nguyễn Thanh – Nguyễn Kỵ
1379 Thanh Hóa Phạm Sư Ôn 1390 Sơn Tây,
Trang 4thế kỉ XIV ( theo mẫu trong phiếu học
tập)
? Kết quả của các cuộc khởi nghĩa trên ra
sao ?
HS thảo luận nhóm 3 phút:Vì sao các
cuộc khởi nghĩa trên bị thất bại ?
GV: ( quân đội nhà Trần vẫn còn mạnh,
các cuộc khởi nghĩa nổ ra lẻ tẻ, không có
sự liên kết, chưa đề ra được chiến lược,
đường lối cụ thể…)
? Sự bùng nổ các cuộc khởi nghĩa của
nông dân nô tì cuối thế kỷ XIV nói lên
điều gì ?
HS:( Sự sụp đổ của nhà Trần là không
tránh khỏi, triều đại khác sẽ lên thay thế,
nhằm đưa đất nước thóat khỏi tình trạng
hiện thời )
Quốc Oai, Thăng Long Nguyễn Nhữ
Cái
(1399 1400)
Sơn Tây,Vĩnh Phúc, Tuyên Quang
=>Kết quả: Bị đàn áp và thất bại.
Sơ kết bài học
- Cuối thế kỷ XIV, tình hình kinh tế, xã hội của nước ta suy sút nghiêm trọn do nhà nước không quan tâm đến sản xuất, vua quan ăn chơi sa đọa
- Đời sống nhân dân khổ cực, nhiều cuộc khời nghĩa đã nổ ra -> nhà Trần sụp đổ là không thể trách khỏi
4/ Củng cố
* Trước cảnh quan lại, vương hầu ăn chơi sa đọa, nhiều kẻ tham lam xu nịnh làm rối lọan kỷ cương phép nước, ai là người đã dâng sớ lên vua đòi chém 7 tên nịnh thần ? Khoanh tròn vào câu em cho là đúng ?
a.Trương Hán Siêu
b.Trần quang Khải
c.Chu Văn An
Trang 5d.Phạm Sư mạnh
5/ Hướng dẫn học tập ở nhà.
- Học bài theo câu hỏi 1, 2, 3 Sgk trang 77
- Vẽ lược đồ hình 39 Sgk trang 76
- Chuẩn bị bài phần tiếp theo : Nhà Hồ và cải cách của Hồ Qúy Ly