Tuần 22 ÔN TẬP CHƯƠNG IV Tiết 44 NS 16/01/2019 ND 17/01/2019 I /MỤC TIÊU BÀI HỌC 1/Kiến thức Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỉ XV – đầu thế kỉ XVI So sánh điểm giống nhau giữa[.]
Trang 1Tuần : 22
Tiết : 44
NS : 16/01/2019
ND: 17/01/2019
I /MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/Kiến thức :
- Thấy được sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỉ XV – đầu thế kỉ XVI
- So sánh điểm giống nhau giữa thời thịnh trị nhất ( thời Lê sơ ) với thời Lý -Trần
2/Kỷ năng:
Hệ thống các thành tựu lịch sử của một thời đại
3/Tư tưởng :
Lòng tự hào , tự tôn dân tộc về một thời thịnh trị của phong kiến Đại Việt ở thế kỷ XV – đầu thế kỉ XVI
II/CHUẨN BỊ :
1/ Giáo viên:
- Lược đồ lãnh thổ Đại Việt thời Trần và thời Lê sơ
- Bảng phụ sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền thời Lý – Trần và thời Lê sơ
- Tranh ảnh về các công trình nghệ thuật , nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lê Sơ
2/ Học sinh
- Sách giáo khoa
- Vở bài soạn, vở bài học
III/TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC :
1/Kiểm tra bài cũ :
- Những cống hiến của Nguyễn Trãi đối với sự nghiệp đất nước ?
- Hiểu biết của em về Lê Thánh Tông
ÔN TẬP CHƯƠNG IV
Trang 22/ Giới thiệu bài: Chúng ta đã học qua giai đoạn lịch sử Việt Nam ở thế kỷ XV – đầu
thế kỷ XVI cần hệ thống hóa kiến thức về mọi mặt kinh tế , chính trị , xã hội văn học nghệ thuật của thời kì được coi là thịnh trị của chế độ phong kiến Việt Nam
3/Bài mới :
Hoạt động 1: Khái quát tình hình chính
trị.
GV: Xét về mặt chính trị chúng ta chủ
yếu tập trung vào tổ chức bộ máy nhà
nước
=> dùng sơ đồ nhà nước thời Lý –Trần và
thời Lê Sơ
HS thảo luận nhóm 7 phút: Em hãy
nhận xét sự giống nhau và khác nhau của
hai tổ chức bộ máy nhà nước đó về triều
đình và các đơn vị hành chính ?
? Cách đào tạo tuyển chọn và bổ dụng
quan lại ?
I/ CHÍNH TRỊ
1/ Khác nhau
* Thời Lí – Trần
- Vua nắm quyền hành, các quan đại thần
có nhiệm vụ giúp vua – Thời nhà Trần, chính quyền trung ương là người họ Trần
Địa phương : 24 lộ phủ huyện – xã -làng xã còn nhiều luật lệ
* Thời Lê Sơ
- Vua nắm tuyệt đối mọi quyền hành, bãi
bỏ các chức quan cao cấp và các khâu trung gian Thay vào giúp vua có 6 bộ và các quan giám sát Tăng cường thanh tra -> 5 đạo - 13 đạo – phủ – châu huyện - xã
=> Bộ máy nhà nước thời Lê Sơ chặt chẽ hơn
2/ Giống nhau
- Tuyển chọn quan lại qua thi cử
Trang 3HS: ( Nhà nước thời Lê Thánh Tông lấy
phương thức học tập , thi cử làm phương
thức chủ yếu đồng thời là nguyên tắc
tuyển lựa , bổ nhiệm quan lại Các cơ
quan và chức vụ giúp việc nhà Vua ngày
càng được sắp xếp qui cũ và bổ sung đầy
đủ ( 6 bộ : Hàn lâm viện , Quốc sử viện ,
Ngự sử đài …)
? Nhà nước thời Lê sơ khác nhà nước thời
Lý Trần ở điểm gì ?
HS: ( Thời Lý –Trần : Nhà nước quân
chủ quí tộc Thời Lê sơ : nhà nước quân
chủ quan liêu chuyên chế )
Hoạt động 2: Khái quát về tình hình
luật pháp.
? Ở nước ta pháp luật có từ bao giờ ?
GV khái quát: Thời Đinh Tiền lê mặc
dù nhà nước tồn tại hơn 30 năm nhưng
chưa có điều kiện xây dựng pháp luật đến
năm 1042 sau khi nhà Lý thành lập 32
năm bộ luật thành văn đầu tiên ra đời đó
II/ PHÁP LUẬT
* Khác nhau:
- Luật pháp thời Lê Sơ hoàn chỉnh hơn, đầy đủ hơn, có nhiều tiến bộ hơn
* Giống nhau:
- Cùng bảo về quyền lợi của vua, triều đình và giai cấp thống trị, khuyến khích SXNN
III/ KINH TẾ
- Nông nghiệp:
Diện tích đất được mở rộng
XD hệ thống đê điều
Sự phân hóa chiếm hữu ruộng đất ngày càng nhiều
- TCN : Nghề thủ công cổ truyền phát triển
- TN : Chợ phát triển
Trang 4là luật Hình thư Đến thời Lê sơ pháp luật
được xây dựng tương đối hoàn chỉnh
( Luật Hồng Đức )
? Pháp luật ra đời có ý nghĩa gì ?
HS: ( Đảm bảo trật tự an ninh và kỉ cương
trong xã hội )
HS thảo luận 3 phút: Pháp luật thời Lê
Sơ có điểm giống và khác pháp luật thời
Lý Trần như thế nào ?
Hoạt động 3: Khái quát tình hình kinh
tế.
? Tình hình kinh tế thời Lê sơ có điểm gì
giống và khác thời Lý- Trần ?
? Thủ công nghiệp có điểm gì nổi bật ?
? Thương nghiệp ?
GV chốt ý: Như vậy đến thời Lê sơ kinh
tế phát triển mạnh mẽ hơn
Hoạt động 4: Khái quát tình hình xã
hội.
HS: lên bảng vẽ sơ đồ các giai cấp , tầng
lớp trong xã hội thời Lý-Trần và thời Lê
sơ
? Em hãy so sánh ?
GV: Như vậy thời Lý – Trần quan hệ sản
xuất phong kiến đã xuất hiện nhưng còn
yếu ớt , đến hời Lêsơ , quan hệ đó được
IV/ XÃ HỘI
* Giống nhau:
- Đều có 2 giai cấp và tầng lớp cơ bản
* Khác nhau:
- Thời Lê Sơ phân hóa 2 giai cấp (Địa chủ PK và Nông dân) => XH đã có sự phân hóa hơn
+ Nô tì giảm, địa chủ ngày càng nhiều hơn
=> Sự phân chia gia cấp càng sâu sắc hơn
V/ GIÁO DỤC – VĂN HOÁ
- Quan tâm phát triển giáo dục
- Văn học yêu nước
- Nhiều công trình khoa học , nghệ thuật
có giá trị
Trang 5xác lập vững chắc
Hoạt động 5: Khái quát tình hình giáo
dục và văn hóa.
? Giáo dục thi cử thời Lê sơ đạt được
những thành tựu nào ? có gì khác với thời
Lý –Trần ? HS: ( Khác với thờiLý- Trần ,
thời Lê sơ tôn sùng đạo nho Nhà nước
quan tâm phát triển giáo dục ( nhiều
người đỗ tiến sĩ : thời Lê Thánh Tông có
tới 501tiên sĩ )
? Văn học thời Lê sơ tập trung phản ánh
nội dung gì ?
? Nhận xét về những thành tựu khoa học ,
nghệ thuật thời Lê sơ?
4/ Củng cố :
* Lập bảng thống kê các tác phẩm văn học , sử học nổi tiếng
5/ Hướng dận học tập ở nhà :
Chuẩn bị các nội dung sau :
- Nắm vị trí 13 đạo thừa tuyên (H44)
- Các sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê Sơ
- Các tác phẩm của Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông