Tuần 21 Tiết 82 Tiếng Việt CÂU ĐẶC BIỆT I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Khái niệm câu đặc biệt Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong văn bản 2 Năng lực a Năng lực chung Năng lực tự chủ và tự học, năng l[.]
Trang 1Tuần 21 - Tiết 82- Tiếng Việt: CÂU ĐẶC BIỆT
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Khái niệm câu đặc biệt
- Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong văn bản
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và
sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt:
- Nhận biết câu đặc biệt
- Phân tích tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản
- Sử dụng câu đặc biệt phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3.Phẩm chất:
- Chăm học, ham tìm tòi, học hỏi
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Kế hoạch bài học
-Học liệu:phiếu học tập,một số đoạn văn
2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc trước bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU(5 phút)
- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh
- Phương thức thực hiện:hoạt động cặp đôi
- Sản phẩm hoạt động: các nhóm tìm được các câu đặc biệt
- Phương án kiểm tra, đánh giá:
+ Học sinh đánh giá và học tập nhau khi trình bày, báo cáo sản phẩm và nhận xét trao đổi
+ Giáo viên đánh giá học sinh thông qua quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ
- Tiến trình hoạt động:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
GV nêu câu hỏi, HS trao đổi với bạn trong bàn cặp đôi để trả lời câu hỏi sau đó trình bày trước lớp
Câu hỏi:
1.Hãy đọc đoạn thoại sau:
Chim sâu hỏi chiếc lá:
Trang 2-Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
-Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu
2.Trả lời các câu hỏi:
?Tìm câu rút gọn, chỉ ra thành phần rút gọn và cho biết tác dụng việc rút gọn?
?Các câu còn lại có tác dụng gì?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 cặp đôi lên trình bày sản phẩm ,2 cặp nhận xét , bổ sung
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung
-GV nhận xét,đánh giá
-GV nhận xét, cho điểm phần kiến thức liên quan đến bài học trước, dẫn dắt vào bài học mới…
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Hình thức tổ chức hoạt động: thuyết trình, thảo luận cặp đôi, nhóm, …
HĐ1:tìm hiểu khái niệm câu đặc biệt
-Mục tiêu: HS nắm được khái niệm câu đặc
biệt
-Phương pháp: đọc, hoạt động nhóm, chung cả
lớp
-phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả lớp
-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình bày
,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá
lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
-Gv gọi Hs đọc VD Sgk, chú ý câu in đậm
I-Thế nào là câu đ.biệt:
1.Ví dụ:
-Ôi, em Thuỷ !
2.Nhận xét:
Đó là câu không có CN-VN
->Là câu đặc biệt
Trang 3? Hãy thảo luận cặp đôi với bạn và lựa chọn 1
câu trả lời đúng,Câu in đậm có c.tạo như thế
nào?
a.Đó là 1 câu b.thg, có đủ CN-VN
b.Đó là 1 câu rút gọn, lược bỏ CN-VN
c.Đó là câu không có CN-VN
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn
cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học
sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình
bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 cặp đôi lên
trình bày sản phẩm ,2 cặp nhận xét , bổ sung
-HS trả lời: là câu không có CN-VN
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung
-GV nhận xét,đánh giá
-Gvchốt giảng: Câu in đậm không thể có CN
và VN, tức không cấu tạo theo mô hình
CN-VN Loại câu đó là câu đ.biệt
? Vậy em hiểu thế nào là câu đ.biệt ?
-HS trả lời
-GV y/c các em đọc ghi nhớ Sgk, lấy ví dụ
Hđ2:Tìm hiểu tác dụng của câu đ.biệt
-Mục tiêu: HS nắm được tác dụng của câu đặc
biệt
-Phương pháp: đọc,vấn đáp, hoạt động cá
nhân, nhóm
-phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả lớp
-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình bày
3.Ghi nhớ (Sgk)
II-Tác dụng của câu đ.biệt
1.Ví dụ:
Trang 4,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá
lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
-GV yêu cầu học sinh đọc bảng Sgk?Quan sát
vào bảng em vừa điền, hãy cho biết câu đ.biệt
thường được dùng để làm gì ?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi với bạn
cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ khi học
sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình
bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 đại diện
nhóm lên trình bày sản phẩm ,2 nhóm khác
nhận xét , bổ sung
-GV yêu cầu học sinh dùng bút chì đánh dấu
vào ô thích hợp
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung
-GV nhận xét,đánh giá
-Gvchốt giảng: Một đêm mùa xuân ->xđ
th.gian, nơi chốn
-Tiếng reo Tiếng vỗ tay ->liệt kê, thông báo
về sự tồn tại của sự vật, h.tượng
-Trời ơi ! ->bộc lộ cảm xúc
-Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi ! Gọi-đáp
-Chị An ơi !
-GV gọi Hs đọc ghi nhớ Sgk
2.Nhận xét -Một đêm mùa xuân ->xđ th.gian, nơi chốn
-Tiếng reo Tiếng vỗ tay ->liệt
kê, thông báo về sự tồn tại của
sự vật, hiệntượng
-Trời ơi ! ->bộc lộ cảm xúc -Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi ! -Chị An ơi !
->gọi -đáp
3.Ghi nhớ (sgk/29)
Trang 5HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
-Mục tiêu: vận dụng kiến thức làm các
bt
-Phương pháp: hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm phương thức thực hiện :
+HĐ cá nhân,hđ nhóm ,hđ chung cả
lớp
-Sản phẩm hoạt động:nội dung hs trình
bày ,phiếu học tập
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá
,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 Chuyển giao nhiệm vụ
-Hs đọc các đ.v
-Tìm câu đ.biệt và câu rút gọn ?
-Vì sao em biết đó là câu rút gọn ?
?Mỗi câu đ.biệt và rút gọn em vừa tìm
được trong bài tập trên có t.d gì ?
(Mỗi nhóm 1 ý-chia lớp 4 nhóm)
2.Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận, tình bày, nhận xét lẫn
nhau
Học sinh :làm việc cá nhân ->trao đổi
với bạn cặp đôi
-Giáo viên quan sát ,động viên ,hỗ trợ
khi học sinh cần
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh
trình bày,báo cáo kết quả
Cách thực hiện:giáo viên yêu cầu 2 đại
diện nhóm lên trình bày sản phẩm ,2
nhóm khác nhận xét , bổ sung
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ
III Luyện tập
Bài 1 (29 ):Tìm câu rút gọn và câu đặc biệt
a- Câu đ.biệt: không có
-Câu rút gọn: câu 2,3,5
b-Câu đ.biệt: câu 2,3,4,5
-Câu rút gọn: không có
c-Câu đ.biệt: câu 4
-Câu rút gọn: không có
d-Câu đ.biệt: Lá ơi ! -Câu rút gọn: Hãy kể chuyện đi ! Bình thường đâu
Bài 2 (29 ):Tác dụng của câu rút gọn
và câu đặc biệt
b-Xđ th.gian (3 câu), bộc lộ cảm xúc (câu 4)
c-Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật, h.tượng
d-Gọi đáp
Trang 6sung
-GV nhận xét,đánh giá
-GV chốt
a- Câu đ.biệt: không có
-Câu rút gọn: câu 2,3,5
b-Câu đ.biệt: câu 2,3,4,5
-Câu rút gọn: không có
c-Câu đ.biệt: câu 4
-Câu rút gọn: không có
d-Câu đ.biệt: Lá ơi !
-Câu rút gọn: Hãy kể chuyện đi !
Bình thường đâu
Bài 2 (29 ):Tác dụng của câu rút gọn
và câu đặc biệt
b-Xđ th.gian (3 câu),
bộc lộ cảm xúc (câu 4)
c-Liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự
vật, h.tượng
d-Gọi đáp
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
-Mục tiêu:hs vận dụng kiến thức đã học về câu đặc biệt để viết đoạn văn
-Phương pháp: hoạt động: cá nhân
-Sản phẩm: đoạn văn
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
-1.GV giao nhiệm vụ: Làm bài tập 3/29 Sgk
Bài 3 (29 ): Viết đ.v ngắn khoảng 5-7 câu, tả cảnh q.hg em (hoặc chủ đề về tình bạn) trong đó có 1 vài câu đ.biệt ?
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS làm việc cá nhân (1 em viết vào bảng)…
Quê em ở vùng lòng Hồ Để đến được trường học, chúng em phải đi thuyền Vào n ngày mưa rét, chúng em không thể đến trường được vì sóng to, đi trên sông rất nguy hiểm Những hôm như vậy, đứng trên bờ, chúng em thầm gọi: Gió ơi ! Đừng thổi nữa Mưa ơi ! Hãy tạnh đi
Trang 73.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả
-Hs nhận xét ,bổ sung
GV nhận xét ,đánh giá
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung
-GV nhận xét,đánh giá,cho điểm
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG
-Mục tiêu:hs vận dụng kiến thức đã học về câu đặc biệt để tìm đoạn văn
-Phương pháp: hoạt động: cá nhân
-Sản phẩm: đoạn văn
-phương án đánh giá:hs tự đánh giá ,đánh giá lẫn nhau ,gv đánh giá ,
-Tiến trình thực hiện:
1 GV giao nhiệm vụ :HS thực hiện ở nhà
-Tìm 1 số đoạn văn, đoạn thơ có sử dụng câu đặc biệt, gạch chân các câu đặc biệt
2.Thực hiện nhiệm vụ
-HS làm việc cá nhân ở nhà
3.Báo cáo kết quả: Tổ chức học sinh trình bày,báo cáo kết quả vào tiết học hôm
sau
4.Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét ,đánh giá ,bổ sung trong giờ học hôm sau
4.Hướng dẫn học bài:
-Học thuộc lòng ghi nhớ, hoàn thành các nhiệm vụ đã giao
-Đọc bài: Bố cục và phương pháp lập …
Rút kinh nghiệm: