TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA , ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI doc

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA , ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI I.. TƯ TƯƠNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA 1- Quan niệm của Hồ Chí Minh về văn hóa : * Khái niệm văn hóa : Vì lẽ sinh tồn và

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA , ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI

I TƯ TƯƠNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

1- Quan niệm của Hồ Chí Minh về văn hóa :

* Khái niệm văn hóa :

Vì lẽ sinh tồn và mục đích cuộc sống mà loài người sáng tạo ra ngôn ngữ, chử viết, đạo đức, pháp luật , văn học nghệ thuật, khoa học kỹ thuật, tôn giáo và những dụng cụ phục vụ cho ăn, ở, mặc và phương thức sử dụng chúng tất cả đó là văn hóa.

* Vai trò của văn hóa :

+ Văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội

+ văn hóa có quan hệ chặt chẽ với chính trị, văn hóa nằm trong chính trị, thúc đẩy chính trị PT

+ văn hóa quan hệ chặt chẽ với kinh tế, văn hóa trong kinh tế, thúc đẩy kinh tế phát triển

* Chức năng văn hóa :

+ Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn, tình cảm cao đẹp

- Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho nhân dân

- Bồi dưỡng tấm lòng nhân ái , cao thượng

- Đấu tranh loại bỏ lối sống thấp hèn , ích kỹ

+ Nâng cao Dân trí :

- Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu

• - Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi

• - Văn hóa là chìa khóa mở cửa cho dân tộc ta đi

tới tương lai

• + Bồi dưỡng phẩm chất tốt đẹp, lối sống lành

mạnh, hướng con người tới chân, thiện, mỹ

không ngừng hoàn thiện cá nhân

• - Văn hóa góp phần hình thành những phẩm

chất , đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính

• - Văn hóa phải giúp cho nhân dân ta sữa đổi

được lối sống lười biếng, xa hoa, tham nhũng,

lãng phí

• * Tính chất văn hóa :

• + Tính Dân tộc , Tính khoa học, tính đại chúng

• 2- Tư tưởng Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực

văn hóa

• + Văn hóa giáo dục

• - xác định mục tiêu giáo dục

• - Nội dung giáo dục

• - Chương trình, phương pháp, phương châm

giáo dục

• - Học mọi lúc, mọi nơi, học suốt đời, đào tạo, tự

đào tạo, đào tạo lại

• -Tăng cường cơ sở vật chất cho giáo dục

• - Xây dựng đội ngũ làm công tác giáo dục có

đạo đức và năng lực

• + Văn hóa văn nghệ :

• - Văn nghệ là một mặt trận

• - Văn nghệ sỹ là chiến sỹ

• - Tác phẩm là vũ khí

• - Hồ Chí Minh yêu cầu văn nghệ sỹ phải sâu sát

thực tiển

• - phải có những tác phẩm tương xứng tầm vóc

dân tộc

• + Văn hóa đời sống:

• - Xây dựng đạo đức cần kiệm liêm chính

• - Xây dựng lối sống mới, nếp sống mới

• II- TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

• 1- Một số nhận thức chung về đạo đức:

• * Khái niệm :

• Đạo đức là một phạm trù ý thức gồm những

chuẩn mực, nguyên tắc định hướng giá trị xã

hội thừa nhận , có tác dụng chi phối, điều chỉnh hành vi của con người sao cho phù hợp hạnh

phúc và tiến bộ chung của xã hội

• * Cấu tạo của đạo đức:

• + Ý thức đạo đức :

• Là những quan niệm về chuẩn mực đạo đức mà

xã hội thừa nhận

• + Hành vi đạo đức:

• + Quan hệ đạo đức

• 2- Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò đạo

• + Tiếp thu những giá trị đạo của dân tộc

• + tiếp thu gía trị đạo đức nhân loại

• + quán triệt và vận dụng tư tưởng đạo đức của

chủ nghĩa Mác-Lênin

• b- Quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò đạo

đức

• + Vấn đề đạo được Hồ Chí Minh quan tâm hàng

đầu ( Trong những ngày đầu hoạt động CM cho những ngày cuối đời Hồ Chí Minh luôn đề cập đến đạo đức, người quan tâm cả mặt lý luận và thực tiển của đạo đức)

• + Hồ Chí Minh đòi hỏi người cách mạng phải có

cả đức và tài

• + Đạo đức là gốc của người cách mạng vì:

• - Đạo đức tạo nên sức mạnh cho cách mạng

( như nguồn của sông, gốc của cây )

• - Có đạo đức sẽ tự hoàn thiện được năng lực

• - Có đạo đức sẽ giữ được tinh thần thắng không

kiêu, bại không nản

• - có đạo đức sẽ giữ được tinh thần giàu sang

không quyến rũ, uy vũ không khuất phục

• c- Đạo đức cần cho tất cả các đối tượng : công

nhân, nông dân, trí thức, văn nghệ sỹ, dân tộc

• Nhưng trước hết cán bộ Đảng viên phải có đạo

đức vì: Cán bộ Đảng viên là đầu tàu Cán bộ

Đảng viên là gốc của công việc; đạo đức cần

cho mọi quy mô

• 3- Quan niệm của Hồ Chí Minh về những phẩm

chất đạo đức cách mạng

• + Trung với nước hiếu với dân

• - Đạo đức trung , hiếu được hình thành từ trong

chế độ phong kiến , Hồ Chí Minh cho rằng đạo đức trung hiếu của phong kiến rất hẹp vì trung là trung với vua, hiếu là hiếu với cha mẹ

• - Hồ Chí Minh đưa vào một nội dung rộng lớn

đó là trung với nước, hiếu với dân( trong nước có vua, trong dân có cha mẹ )

• -Trung với nước là trung thành với sự nghiệp

dựng nước và giữ nước của Dân tộc

• - Ngày nay trung với nước là trung thành với

mục tiêu Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

• - Hiếu với dân còn phải kính trọng dân, là công

bộc của dân , là đầy tớ của dân

• - hiếu với dân còn thể hiện lòng tin vào dân,

biết dựa vào dân

• +Thương yêu đối với con người :

• - Thương yêu con người trước hết thương yêu

những người thân ruột thịt

• -Thương yêu nhân dân lao động, những người

cùng khổ, thương yêu đồng bào

• - Thương yêu đồng chí, đồng đội

• - Thương yêu cả những người có sai lầm khuyết

điểm nhưng biết sữa chữa

• + Cần, kiệm, liêm, chính, chí công , vô tư

• - Cần: -> cần cù, siêng năng, bền bỉ

• -> làm việc có kế hoạch, khoa học, s tạo

• -> Làm việc với thái độ người làm chủ

• -> Năng suất, chất lượng, hiệu quả

• -Kiệm :

• -> Tiết kiệm thời gian

• -> Tiết kiệm tiền bạc

• -> Tiết kiệm vật tư

• -> tiết kiệm sức lao động

-> tiết kiệm của dân, nước, bản thân

• -> từng người, từng gia đình, cả XH tiết kiệm

• -> Tiết kiệm là quốc sách là văn minh

• - Liêm :

• -> luôn tôn trọng của công, của dân

• -> không tham lam của cải ,địa vị, danh lợi

• -> không ham người khác tâng bốc mình

• -> Liêm là thước đo tính người

• - Chính :

• -> Không tà,đứng đắn trung thực

• -> Không nịnh người trên, không xem thường

người dưới

• -> Bảo vệ cái đúng, chống lại cái sai

• * Hồ Chí Minh khẳng định:

• “ Trời có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông

• Đất có bốn phương: đông, tây, nam, bắc

• Người có bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính

• Thiếu một mùa không thành trời

• Thiếu một phương không thành đất

• Thiếu một đức không thành người ”

• - Chí công vô tư :

• -> làm bất cứ việc gì đừng nghĩ đến mình trước

lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ

• -> Luôn đặt lợi ích của Đảng, của Dân lên trên

lợi ích của mình

• + có tinh thần quốc tế trong sáng

• - Bốn phương vô sản đều là anh em, hễ là người

bị bóc lột dù đó là da trắng, vàng, đen, dù là á, âu, phi, mỹ đều là bè bạn Việt nam

• - Đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, nhân dân

lao động , nhân dân tiến bộ trên thế giới

• -Đoàn kết trên cơ sở mục tiêu hòa bình, độc

lập, dân chủ và tiến bộ xã hội

• - Kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa

quốc tế

• - chống tư tưởng sô vanh nước lớn, biệt lập, kỳ

thị chủng tộc

• 4- Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc xây

dựng đạo đức

• + lời nói đi đôi với việc làm, nêu gương đạo đức

• - Đạo đức không dừng lại ở quan niệm,lời nói

mà thể hiện trong hoạt động thực tiển, việc làm

• - Làm nhiều nói ít , tốt nhất làm mà không nói

• - Cán bộ, Đảng viên nêu gương trước quần

chúng, cấp trên nêu gương trước cấp dưới

• + Xây phải đi đôivới chống

• + Rèn luyện thường xuyên suốt đời

• III- TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY

DỰNG CON NGƯỜI MỚI

• 1- Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người:

• a- Con người được nhìn nhận như một chỉnh thể

• + Con người luôn có xu hướng vươn lên cái

Chân – Thiện – Mỹ

• + Xem xét con người trong tính đa dạng :

Trong quan hệ giai cấp , Dân tộc, đồng chí ,

đồng bào đa dạng trong tính cách, khát vọng

đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân , điều kiện làm việc

• + Xem xét con người trong sự thống nhất của 2

mặt đối lập: Thiện- Aùc , tốt- xấu, hay – dở bao gồm cả tính người về mặt xã hội và tính bản

năng

• b- Con người cụ thể, lịch sử :

• Xem xét con người trong các mối quan hệ cụ

thể ( Công nhân, nông dân, thanh niên….)

• c- Bản chất con người mang tính xã hội :

• + Trong lao động sản xuất con người nắm được

quy luật tự nhiên xã hội , hiểu nhau xác lập

quan hệ giữa người với người

• 2- Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò con

người và chiến lược “trồng người”

•

• a- Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của

con người :

• + Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết

định thành công của sự nghiệp cách mạng:

• - Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân

• - Việc gì dễ mấy không có nhân dân cũng chịu,

việc gì khó mấy dân liệu cũng xong

• - Dân ta tài năng trí tuệ và sáng tạo , họ biết

“ giải quyết nhiều vấn đề một cách đơn giản

mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi,

những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra”

• + Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực;

phải coi trọng , chăm sóc , phát huy nhân tố con người :

• - Làm sao cho nước nhà hoàn toàn độc lập, Dân

ta hoàn toàn được tự do, Đồng bào ai cũng có

cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

• - Nước được độc lập mà nhân dân chưa được

hưởng tự do thì độc lập đó không có nghĩa lý gì

• -Tin vào vào trí tuệ, bản lĩnh , sức mạnh và khả

năng tự giải phóng của con người

• - Muốn xây dựng CNXH, trước hết phải có con

người mới XHCN, có dân là có tất cả

• + Cần chống các bệnh : Xa dân , khinh dân, sợ

dân, không tin cậy nhân dân , không hiểu biết dân, không yêu thương dân

• + Con người là động lực nhưng lấy công – nông

– trí thức làm nền tảng

• + Con người là động lực, là con người có giác

ngộ , có tổ chức, có trí tuệ , có bản lĩnh, có văn hóa, có đạo đức

• + Con người là mục tiêu và động lực có quan hệ

biện chứng

• + chống mọi cản lực từ con người nhất là chủ

nghĩa cá nhân

b- Quan điểm Hồ Chí Minh về chiến lược trồng

- Xây dựng con người trong quá trình XDCNXH

- Mỗi bước xây dựng con người là một nấc thang xây dựng chủ nghĩa xã hội

+ Chiến lược “trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành chiến lược phát triễn kinh tế – xã hội

• IV- Vận dụng tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức, xây dựng con người :

• 1– Về văn hóa

• 1.1- Nhận thức đầy đủ vai trò văn hóa trong đời sống XH

• 1.2- Xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc

dân tộc

• 1.3- Xây dựng ý thức tập thể , đoàn kết phấn đấu vì lợi ích chung

• 1.4- có lối sống lành mạnh , nếp sống văn minh

• 1.5- Không ngừng học tập nâng cao trình độ về mọi

mặt

• 1.6 – đẩy mạnh phong trào xây dựng gia đình văn hóa, khu phố văn hóa….

• 2 Về đạo đức

• 2.1- Đẩy mạnh cuộc vận động học tập và làm

theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

• + nêu cao tinh thần yêu nước , yêu CNXH

• + có chí vươn lên trong lao động, học tập chiến

đấu bảo vệ tổ quốc

• + thực hành đạo đức cần, kiệm, liêm, chính

• 2.2- quan tâm giáo dục lý tưởng cách mạng

trước hết cho thế hệ trẻ

• 2.3 – Kế thừa phẩm chất đạo đức của Dân tộc

vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ chí Minh xây

dựng những phẩm chất đạo đức mới trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

• 2.4- Đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống mọi hành

vi phi đạo đức trong Đảng, nhà nước và xã hội

• 3- Về xây dựng con người

• 3.1- nhận thức đầy đủ vai trò và phát huy yếu tố

con người, quan tâm chăm lo đến việc xây dựng phát triễn con người một cách toàn diện

• 3.2- Thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội

• 3.3- Tôn trọng và phát huy quyền làm của ND