Anh (chị) hãy trình bày hiểu biết về bữa ăn của người việt nhận xét và lí giải về sự thay đổi trong bữa ăn hiện nay so với bữa ăn truyền thống của người việt

1 ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM BÀI TẬP LỚN CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM Tên đề tài Anh (chị) hãy trình bày hiểu biết về bữa ăn của người Việt Nhận xét và lí giải về sự thay đổi trong bữa ăn hiện n[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

-

BÀI TẬP LỚN

CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM

Tên đề tài:

Anh (chị) hãy trình bày hiểu biết về bữa ăn của người Việt Nhận xét và lí giải

về sự thay đổi trong bữa ăn hiện nay so với bữa ăn truyền thống của người Việt

Sinh viên thực hiện: Lê Thành Long Lớp: 20SPP01

Đà Nẵng, tháng 12/2021

Mục Lục

I MỞ ĐẦU……… 3

II NỘI DUNG 1 Tổng quan bữa ăn truyền thống của người Việt……… 4

2 Nét tương đồng trong các bữa ăn của người Việt……… 5

3 Nét đặc trương riêng trong bữa ăn của người Việt theo từng vùng miền…….6

3.1.1 Đặc điểm chung về ẩm thực và bữa ăn của người miền Bắc………… 6

3.1.2 Bữa ăn của người Hà Nội……….7

3.2 Đặc trưng về ẩm thực và bữa ăn của người miền Trung………8

3.2.2 Văn hóa ẩm thực truyền thống ở Huế …….8

3.2.2 Văn hóa ẩm thực truyền thống ở Quảng Nam – Đà Nẵng……… 9

3.3.1 Đặc trưng văn hóa ẩm thực miền Nam……… 10

3.3.2 Ẩm thực Sài Gòn - Nơi hội tụ của nhiều nền văn hóa………… ……11

4 Nhận xét và lý giải về sự thay đổi trong bữa ăn hiện nay so với bữa ăn truyền thống của người Việt………12

III KẾTLUẬN……… 12

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

 Lý Khắc Cung (2009), Hà Nội văn hóa và phong tục – Nxb Lao động

 Nguyễn Nhã (2009), Bản sắc ẩm thực Việt Nam – Nxb Thông Tấn

 Phạm Hữu Đạt (1998), Hương vị Quảng Nam, Nxb Đà Nẵng

 Mai Khôi (2001), Văn hóa ẩm thực Việt Nam – Các món ăn miền Bắc, miền Trung, miền Nam – Nxb Thanh niên, TP Hồ Chí Minh

 Khai thác thông tin trên mạng Internet:

Tailieu.vn

Vanhoahoc.com.vn

I MỞ ĐẦU

Ăn uống đó là một nhu cầu không thể thiếu được trong cuộc sống của tất cả mọi

người, rất gần gũi và cũng rất đời thường Nhưng ở mỗi thời đại khác nhau thì ămỗi bữa ăn lại được quan tâm với những mức độ khác nhau Ngay từ xa xưa, ông bà ta đã rất coi trong việc ăn uống, thế nên tục ngữ mới có câu: “trời đánh tránh bữa ăn", "có thực mới vực được đạo", "học ăn, học nói, học gói, học mở” Ngày nay, khi cuộc sống ngày một phát triển, nhu cầu của con người ngày một cao hơn, bữa ăn cũng nhờ vào đó

mà trở nên hoàn thiện hơn, ăn uống không chỉ đơi thuần là nhu cầu ăn uống của con người nữa mà nó còn là thể hiện thính thẩm mỹ trong từng món ăn Vượt ra khỏi giới hạn "ăn no mặc ấm" để đạt đến “ăn ngon mặc đẹp" Âm thực đã không còn đơn thuần

là giá trị vật chất, mà xa hơn chính là yếu tố văn hóa, một mảng văn hóa đậm đà, duyên dáng và cốt cách Tìm hiểu về ẩm thực hay văn hóa ăn uống của một đất nước chính là cách đơn giản nhất để có thể hiểu thêm về lịch sử và con người của đất nước

ấy Qua đó góp phần nâng cao vốn hiểu biết và lòng tự hào dân tộc trong mỗi chúng ta Những điều được trình bày trên đây cũng chính là lý do em chọn đề tài “Bữa ăn của người Việt Nam" để trình bày trong bài tập lớn này Qua đề tài này, em muốn giới thiệu với tất cả mọi người về một nét đẹp rất đặc trưng của đất nước và con người Việt Nam, nét đẹp trong những bữa ăn

Nước Việt Nam hình chữ “S", trải dài từ Bắc chí Nam, chia làm ba miền Bắc, Trung, Nam Mỗi miền có những đặc trưmg riêng về đặc điểm tự nhiên, sinh hoạt, sản xuất và phong tục tập quán Từ đó hình thành nền văn hóa ẩm thực riêng cho từng miền, vì vậy mà trong mỗi bữa ăn của Việt cũng có nhiều nét riêng biệt theo từng vùng miền

Sự phong phú, đa dạng trong những bữa ăn của người Việt Nam ở 3 miền đã tạo nên một nét đặc trưng riêng trong văn hóa ẩm thực Việt Có thể nói, nền ẩm thực ba miền

đã chịu tác động mạnh mẽ từ nhiều yếu tố, đặc biệt là lịch sử, tự nhiên và con người Chính vì vậy mà ẩm thực Việt ngày càng trở nên độc đáo theo một cách rất riêng Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu sự thay đổi trong các bữa ăn của người Việt, từ đó lý giải những sự thay đổi giữa bữa ăn hiện nay và bữa ăn truyền thống của người Việt Nam

II NỘI DUNG

1 Tổng quan bữa ăn truyền thống của người Việt

Ai cũng biết rằng: Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan trọng trong đời sống con người, nó cũng hàm chứa những ý nghĩa triết lý Từ xa xưa, trong dân gian nước ta đã tổng kết thành câu tục ngữ: "Học ăn, hợc nói, học gói, học mở" chủ yếu để nhắc nhở những người mới bước vào đời thì khâu đầu tiên là “học ăn" Ở các nước khác trên thế giới, ngoài quan niệm dân gian thì các nhà chuyên môn, những người yêu thích, am hiểu ẩm thực đều bàn luận, viết những tài liệu, những cuốn sách hay về nghệ thuật

ăn uống

Cơ cấu bữa ăn truyền thống của người Việt thông thường bao gồm ba bữa: bữa sáng, bữa trưa và bữa tối Bữa trưa và bữa tối vẫn là hai bữa ăn chính được các gia đình chú trọng hơn với các món ăn đa dạng hơn Tuy nhiên, cả ba bữa ăn đều phải có đủ bốn nhóm chất dinh dưỡng là: tinh bột , chất đạm, chất béo và các loại rau quả Trong đó thì cơm chính là thành phần thức ăn cũng cấp nhiều năng lượng nhất Bữa sáng của người Việt thường là bữa ăn phụ với các món ăn nhẹ như: xôi, phở, bún, cháo…Tùy thuộc vào chất lượng cuộc sống của từng gia đình mà bữa sáng cũng sẽ thay đổi Bữa trưa và bữa tối là hai bữa ăn đặc trưng của gia đình người Việt Trải qua quá trình hình thành và phát triển của lịch sử, văn hóa Việt đã tồn tại và chắt lọc những tinh hoa của nhiều nền văn hóa khác, để tạo nên một nền văn hóa đặc trưng, đậm đà bản sắc dân tộc Trong đó, văn hóa ẩm thực cũng trở thành một nét rất riêng của người Việt Bữa cơm truyền thống của người Việt là biểu tượng của sự hài hòa cơm-rau-cá theo thuyết Tam tài, là biểu tượng của thiên địa giao hòa, hợp nhất Trong mâm cơm của người Việt không bao giờ thiếu cơm trắng, thứ cơm được nấu từ gạo tẻ ngon ngọt, được trồng ra từ chính mồ hôi, công sức của những người nông dân chịu thương, chịu khó Hạt gạo tẻ đóng vai trò nuôi sống con người, nó thân thương, gần gũi, có vị của đất, của nước Việt Nam Có lẽ vì những điều này, mà cây lúa đã trở thành biểu tượng của Việt Nam, đất nước vốn phát triển từ nền văn minh lúa nước “Đói không rau như đau không thuốc”, bữa cơm Việt không khi nào thiếu rau Rau giúp cân bằng âm dương trong cơ thể Người Việt ăn cơm với nước mắm làm từ cá và các loại thủy sản hay tương đậu tự làm, đó là một nét đặc trưng rất riêng mà chỉ Việt Nam mới có

Đối với người Việt, bữa ăn cũng là nét đẹp văn hóa, nó có một ý nghĩa sâu sắc và liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội Người Việt cho rằng: Gia đình gắn với bữa cơm gia đình, gắn với những món ăn dân dã, nhưng đậm vị ngọt quê nhà Bữa ăn là kết tinh của thành quả lao động, là nơi truyền nhận những kinh nghiệm giáo dục, đạo đức, lối sống (người già truyền kinh nghiệm sống, dạy những điều hay, lẽ phải cho con cháu, các thành viên trong gia đình thể hiện sự hiếu nghĩa, tôn kính với ông bà, cha mẹ), nơi gắn kết tình cảm giữa các thành viên để cùng nhau chia sẻ niềm vui nỗi buồn cho nhau, để cùng nhau xây dựng gia đình hạnh phúc

2 Nét tương đồng trong các bữa ăn của người Việt

Bữa ăn truyền thống Việt Nam rất phong phú và đa dạng từ cách thức chế biến cho đến hương vị các món ăn Mỗi vùng miền trên dải đất hình chữ S này lại có những món ăn đặc trưng riêng biệt không thể hòa lẫn Tuy nhiên để tổng kết lại thì bữa ăn truyền thống Việt Nam có 9 đặc trưng tiêu biểu như sau:

 Tính hòa đồng đa dạng: Người Việt dễ dàng tiếp thu văn hóa ẩm thực của các dân tộc khác, vùng miền khác để từ đó chế biến thành của mình Đây cũng là điểm nổi bật trong các bữa ăn của nước ta từ Bắc chí Nam

 Ít dầu mỡ: Các món ăn Việt Nam chủ yếu được làm từ nguyên liệu rau củ quả, thịt không phải là nguyên liệu chủ đạo khi nấu ăn như các quốc gia phương Tây Ngoài ra Việt Nam không dùng quá nhiều dầu mỡ để nấu ăn như các món của người Hoa, vì vậy các món ăn thường thanh và ít mỡ hơn

 Đậm đà hương vị: Sự pha trộn gia vị là một trong những điểm tinh tế mà ít có nền ẩm thực nào có được Các món ăn Việt Nam thường sử dụng hàng loạt các loại gia vị cùng nước mắm mang hương vị đặc trưng để góp phần đậm đà cho món ăn Ngoài ra mỗi món khác nhau thì đều có nước chấm tương ứng để gia tăng mùi vị

 Tính tổng hoà nhiều chất, nhiều vị: Món ăn Việt Nam thường nhiều chất nhiều

vị kết hợp lại với nhau, bao gồm nhiều lọai thực phẩm như thịt, tôm, cua cùng với các loại rau, đậu, gạo Ngoài ra còn có sự tổng hợp của nhiều vị như chua, cay, mặn, ngọt, bùi béo…

 Tính ngon và lành: Ngoài yêu cầu đầy đủ chất dinh dưỡng, các món ăn trong một bữa ăn còn đòi hỏi sự hài hòa tạo sự hấp dẫn và ăn ngon miệng cho các thành viên trong gia đình

 Tính dùng đũa: Người Việt có thói quen dùng đũa trong khi ăn là một nghệ thuật, gắp sao cho khéo, cho chặt đừng để rơi thức ăn…Đôi đũa Việt có mặt trong mọi bữa cơm gia đình

 Tính cộng đồng hay tính tập thể: Tính cộng động được thể hiện rõ rệt bên trong văn hóa ẩm thực của Việt Nam Trong một bữa ăn bao giờ cũng có một bát nước chấm để chấm chung Các món ăn thường được đựng trong một bát lớn rồi những người ngồi ăn sẽ sử dụng bát nhỏ riêng để ăn

 Tính kính trên nhương dưới: nó đã ăn sâu vào tâm trí của mỗi một người Việt Mỗi bữa ăn, mọi người mời nhau như một cách thể hiện sự lịch thiệp và trân trọng mà bản thân dành cho người đối diện Trong bữa ăn, những phần cơm mềm dẻo, những món ngon sẽ được mời ông bà và để dành cho trẻ con trong gia đình

 Thức ăn được dọn thành mâm: Thay vì ăn theo từng đợt, ăn món nào mới mang món đó, người Việt Nam có thói quen ăn nhiều món ăn trong một lúc bằng cách dọn sẵn thành mâm

3 Nét đặc trương riêng trong văn hóa ẩm thực của người Việt theo từng vùng miền.

Đi khắp dải đất hình chữ S, đâu đâu người ta cũng thấy dấu ấn của những hương vị ẩm thực đặc biệt, chuyên chở những giá trị văn hóa vùng miền Một buổi chiều thu se lạnh, nhấm nháp chút cốm xanh, mùi hương thơm lừng cả góc phố cổ của nồi nước lèo phở đang sôi trên bếp thấy nhớ Hà Nội da diết Bên dòng Thu Bồn êm ả, một tô cao lầu hay tô mỳ quảng thơm ngon gợi cả ký ức Hội An Giữa phố thị Sài Gòn tấp nập, tiếng kẻng từ xe hủ tíu gõ keng kẻng như kể câu chuyện của thành phố 300 năm tuổi Dẫu đa dạng, dẫu đặc trưng, đâu đó giữa các vùng miền vẫn có những điểm giao thoa

của một nền ẩm thực Việt

3.1.1 Đặc điểm chung về ẩm thực và bữa ăn của người miền Bắc

Bữa ăn của người miền Bắc mang cho mình một hơi thở riêng của một nền ẩm thực lâu đời của xứ sở kinh kì Tại đây chúng ta sẽ có cơ hội khám phá ẩm thực Việt Nam

từ truyền thống cho đến hiện đại với các món ăn ngon, đặc trưng của đất Bắc đã lưu giữ trái tim của biết bao tín đồ yêu ẩm thực Việt Nam

Âm thực miền Bắc thường không đậm các vị cay, béo, ngọt bằng các vùng khác, chủ yếu sử dụng nước mắm loãng, mắm tôm Sử dụng nhiều món rau và các loại thủy sản nước ngọt dễ kiếm như tôm, cua, cá, trai, hến v.v Nhìn chung, do truyền thống xa xưa

có nền nông nghiệp nghèo nàn, ẩm thực miền Bắc trước kia ít thịnh hành các món ăn với nguyên liệu chính là thịt, cá Bắt nguồn từ sự khéo léo, tỉ mẩn trong từng công đoạn chuẩn bị nguyên liệu, chế biến, đặc biệt hơn sự khéo léo ấy lại càng được thể hiện rõ nét hơn trong những mâm cỗ của người dân miền Bắc Những mâm cao cỗ đầy, mỗi mâm đều phải có bốn bát bốn đĩa tượng trưng cho tứ trụ, bốn mùa và bốn phương được chế biến công phu, cầu kì, sặc sỡ nhưng rất đỗi ngon miệng và bắt mắt Bốn bát gồm có bát miến, bát chim hầm, bát chân giò lợn hầm măng lưỡi, bát canh bóng thả nấm Bốn đĩa bao gồm có đĩa nem rán, đĩa thịt gà luộc, đĩa xôi gấc, đĩa giò lụa, đĩa thịt nấu đông Ngoài mâm cỗ thịnh soạn, các món ăn trong bữa cơm hằng ngày

của người Bắc cũng không bao giờ là qua loa cho qua bữa

Nói đến miền Bắc lại không thể không nhắc đến món ăn làm say lòng biết bao du khách dừng chân, Phở Phở đối với các bậc cha ông sống trước đây không chỉ đơn thuần là một món ăn, hơn cả thế phở chính là món ăn đại diện cho cả một nền văn hóa

từ lâu đời của nước Việt Ẩm thực miền Bắc còn nổi tiếng với các món ăn ngon trứ danh như bún chả, bún ốc, bún thang, bún đậu, chả nem (chả giò),… Sặc sỡ là thế, nhưng ẩm thực miền Bắc luôn mang đến cho người thưởng thức một cảm xúc dân dã tràn đầy, trọn vẹn như một tác phẩm nghệ thuật

3.1.2 Bữa ăn của người Hà Nội.

Nhiều người đánh giá cao Âm thực Hà Nội, cho rằng nó đại diện tiêu biểu nhất của tinh hoa ẩm thực miền Bắc Việt Nam Hà Nội có cách ăn uống riêng của mình, được duy trì phát triển hàng nghìn năm và đã thành truyền thống

Bữa ăn của người Hà Nội gồm hai bữa, ăn bữa chính và ăn quà Người Hà Nội ăn quà theo mùa, theo giờ, theo mùa,…Món ăn cũng nhiều thứ theo giờ Món ăn buổi sáng riêng, buổi trưa riêng, tối riêng., khuya riêng Xôi lúa là món ăn buổi sáng như bánh cuốn Thanh Trì, không ăn buổi chiều Cháo đỗ xanh, chè đỗ đen ăn buổi trưa mùa hè, không ăn mùa đông hay buổi tối Buổi sáng không ăn lạc rang, ngô nướng Tối mới ăn lục tào xá, chí ma phù , tất nhiên đó là cách ăn của người Hà Nội, nếu có ai ăn khác

đi thì cũng không sao, chỉ là mất ngon hay không chuẩn vị mà thôi

Nguyên liệu để chế biến món ăn cũng được người Hà Nội chọn lọc kỹ càng: phải là thứ tươi ngon, lành lặn Không thể là thịt vịt già, thịt trâu thâm sì, mỡ đã ôi, con cá bọt cái mắt đã đục, con tôm đã bạc trắng, rau đã héo, chanh đã ủng, hạt tiêu đã mốc,… Trong khi chế biến, món nào món ấy không lẫn lộn mà cũng không thiếu các phụ liệu Không những ngon mà phải đẹp Su hào cà rốt không thái rối, mà tia thành hoa lá, con chim, lá thuyền, không những góp màu sắc mà còn góp thêm cả dáng hình, làm ngon mắt trước khi ngon miệng

Gia vị là thứ được người Hà Nội coi trọng Chợ nào cũng có hàng dãy sạp bán các loại gia vị, quả gia vị, các loại hàng khô, trong đó có hành, tỏi, hạt tiêu, ớt, rồi nấm hương, mộc nhĩ, không kế đến những thú có mùi thơm, có vị chua, vị chát, vị cay có màu xanh

đỏ tím vàng Từ bữa cơm đến mâm cỗ, bao giờ món ăn cũng vừa ngon, vừa đẹp, vừa sạch, không cần thật nhiều, trước hết đầy đủ nguyên liệu và gia vị cần thiết Cách trình bày một món cũng không tùy tiện, qua loa Đĩa rau muống luộc không thể thọc đũa cả vào nổi, xúc ra cả mớ vào rổ mà ăn Từng ngọn rau muống vớt ít một, đặt ngay lên đĩa cho khỏi có mùi rổ rá, để khi gắp không bị rối Đĩa su hào hay củ cải luộc, màu trắng tinh khiết nhưng hoi bệch bạc, lấy thêm một hai ngọn lá để đĩa ra thêm một chú màu xanh điểm xuyết và bát nước luộc thêm đẹp, thêm thanh

Xưa nay, người Hà Nội vẫn mang tiếng là thanh cảnh, cầu kỳ Thực ra đó chi là tính cẩn thận, nền nếp, coi trọng nét văn hóa trong sự ăn uống, quý điều thanh lịch mà thôi Vào bữa, cuối bữa đứng lên đều có lời mời Về thực chất lời mời chỉ là lời giao hẹn được cách điệu lên mà thôi

3.2 Đặc trưng về ẩm thực và bữa ăn của người miền Trung

Miền Trung với đặc trưng khí hậu cận nhiệt đới, với địa hình trải dài và hẹp, miền Trung là mảnh đất chịu nhiều thiên tai, lũ lụt, khí hậu khắc nghiệt quanh năm đã tạo nên những nét đặc biệt trong tính cách và đời sống văn hóa của con người ở đây Cùng với đời sống văn hóa đa dạng này, ẩm thực của người dân miền Trung cũng mang hương vị rất độc đáo, rất riêng biệt

Trải dài từ Bắc vào Nam đồng bằng duyên hải miền Trung, khí hậu, địa hình lại dần dần khác biệt, cũng vì vậy mà cách chế biến, cách thưởng thức và các nguyên liệu, cũng như đặc sản mỗi vùng lại khác nhau Không có vùng nào trùng với vùng nào, không thể tìm thấy những hương vị này ở những vị trí địa lý khác, điều đó vô tình tạo nên sự đa dạng của ẩm thực miền Trung Bữa ăn của người miền Trung có nhiều món

ăn chua hơn miền Bắc, món ăn cũng cay và đậm vị hơn, màu sắc món ăn cũng rất phong phú, rực rỡ Sắc đỏ và đỏ sẫm là màu sắc thường gặp nhất trong các bữa ăn Bên cạnh đó, ẩm thực miền Trung còn mang đậm bản sắc của vùng biển, là vùng đất của các món ăn được chế biến từ hải sản Những món ăn ở vùng biển miền Trung chinh phục thực khách bởi hương vị ngọt mát từ biển với cách chế biến đa dạng Từ Thanh Hóa đến nam đèo Hải Vân rồi xuôi dọc về phía Nam, qua mỗi tỉnh văn hóa ẩm thực lại có phân hóa rõ rệt Thêm vào đó, ẩm thực miền Trung còn trở nên đa dạng hơn với ẩm thực vùng Tây Nguyên, Nổi tiếng là vùng đất đỏ bazan, ngoài thiên nhiên hùng

vĩ, món ăn của Tây Nguyên còn gây ấn tượng với những người đến thăm bằng hương

vị núi rừng không đâu có được

Có thể nói, ẩm thực miền Trung rất đa dạng về hương vị, trong đó, nét đặc trưng nhất

là sở thích đậm đà, cay nồng trong các món ăn Có thể nói, đối với những người yêu

ẩm thực, hương vị thức ăn miền Trung là những trải nghiệm vô cùng độc đáo và hấp dẫn

3.2.2 Văn hóa ẩm thực truyền thống ở Huế - cái nôi của văn hóa ẩm thực miền Trung

Nói đến ẩm thực miền Trung nói riêng và Việt Nam nói chung, có thể nói văn hóa ẩm thực xứ Huế là một màu sắc lâu đời về ẩm thực của Việt Nam bởi vị ngon khó quên của nó Món ăn Huế có hương vị đậm đà và rất rõ ràng, đầy đủ hương vị, từ chua, cay,

mặn, ngọt đến đắng, cay, béo, bùi, tuy mang đầy đủ hương vị nhưng khi nấu, vị nào đều ra vị nấu, khi ăn có thể cảm nhận rõ ràng Đặc biệt, người Huế nấu ăn khá đậm vị

và rất chuộng ăn cay

Văn hóa ẩm thực của xứ Huế được chia làm hai, ẩm thực cung đình và ẩm thực dân gian Vốn là nơi sinh sống của hoàng tộc nên miếng ăn, thức uống theo lệ “phú quý sinh lễ nghĩa” có liên quan rất lớn đến nền ẩm thực xứ Huế Văn hóa ẩm thực này không chỉ ảnh hưởng đến tầng lớp hoàng gia và quý tộc, mà đã ảnh hưởng đến cả tầng lớp thường dân ở đây Ẩm thực cung đình Huế có khá nhiều luật lệ, nghi thức, từ việc cung ứng thực phẩm, chế biến, cách phục vụ, các kiểu mâm bàn , chén bát, đũa theo từng vị trí, từng buổi tiệc Có thể nói ẩm thực ngự thiện là đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực Việt bởi sự tinh túy, cầu kỳ, trang nhã và thanh cao, đầy sức cuốn hút của nó Khi đến Huế chúng ta không thể bỏ qua cơ hội được thưởng thức một bát cơm hến hay Một bát bún bò Huế vốn là món ăn nổi tiếng và ngon bậc nhất ở nới đây, có chút ngọt thanh của hến, có chút cay cay của nước dùng, thêm chút hăng hăng của rau thơm, cộng thêm vài lát thịt,…Các món ăn Huế đều rất ngon, ngon một cách thật đậm đà và khiến người ta phải nhớ

3.2.3 Văn hóa ẩm thực truyền thống ở Quảng Nam – Đà Nẵng

Người Quảng Nam – Đà Nẵng dù giàu hay nghèo khó thì cách ăn uống vẫn không có

sự cách biệt như một số địa phương khác Cái chính vẫn là cầu sao cho no đủ Gạo ngày xưa không đủ ăn nên phải ăn độn khoai đôn bắp họ có thể ghế cơm với bất cứ thứ gì có thể ăn được từ khoai sản bắp có khi con ghế cả hột mit vào cơm Người dân

xứ Quảng chủ yếu làm nghề nông, phải cày cấy cật lực nên trong ăn uống bao giờ họ cũng chọn và chế biển các món không cầu kì rườm rà mà cốt để chắc dạ Món canh ít khi được ưa chuộng mà món chính vẫn là thịt cá kho mặn Món ăn Quảng Nam khi nào chế biến xong cũng phải thấm gia vị thật đậm đà, phần nào do đặc điểm phải lao động mệt nhọc, việc bổ sung chất khoáng trong muối, nước mắm là cần thiết Vị mặn trong món ăn Quảng Nam thấm sâu nguyên liệu như vùng đất khô cản này thẩm những hạt mưa hiểm hoi Đó mới chính là cái thật, cái no lâu bền

Đất Quảng Nam mùa khô thì thật cằn cỗi, một vài cơn mưa không đủ để thấm đất, nhưng vào mùa mưa thì lụt lội nước ngập đến tận mái nhà, cho nên việc chế biến ra món ăn như mắm, khô để lưu trữ dùng cho ngày lũ lụt, thiên tai rất được người dân xứ này xem trọng Mỗi bữa cơm ở nhà đông người không dám dọn nhiều rau vì có rau thì phải có mắm, mà mắm thì cũng quý như cơm cho nên bữa cơm của thợ cày mà có mắm là rất quý Bởi vì mắm được muối từ các loại cá, tôm, tép, dưa, thơm để dự trữ dung cho ngày lũ lụt Đã ăn no thì phải uống đậm Người Quảng Nam xưa uống không dung li tách mà dung tô lớn, nước uống phô biên là nước chè nấu bằng la chè tươi hay ché khô, môi lần nâu cả nồi lớn cho cả nhà uống suốt ngày Đặc sản Quảng Nam được

nhiều người biết đến, đó là món mi Quảng, bánh tráng thịt heo và nhiều món ăn khác Không chỉ ăn mãn uống đậm, các món ngọt của Quảng Nam quả thật là ngọt gắt Ngày tết ở đây có các loại bánh nổ, bánh tổ, bánh in, bánh tét Riêng bánh tổ được xem là đặc sản của vùng đất này Ngoài ra Quảng Nam còn có loại bánh già lam bảy lửa, bánh

rò, bánh tráng ngọt Các loại bánh này, ngoài một số loại có vị ngọt đậm, còn lại phần lớn đều coi trọng chế biến sao cho có thể để được thật lâu Dù là loại bánh nào đi nữa thì cũng không vượt ra ngoài nguyên lí phải cốt để no, vị phải ngọt Bên cạnh đó món

ăn đậm chất vùng biền là Gỏi cá Nam Ô, Là món ăn Đà Nẵng nổi tiếng lâu đời, gỏi cá Nam Ô là đặc sản rất độc đáo ở đây Cá để chế biến thành gỏi có thể là cá mòi, cá tớp,

cá cơm,… nhưng ngon nhất vẫn là cá trích Cá được nuôi hoặc đánh bắt, cá được chế biến to cỡ lớn hơn ngón tay, được cắt đầu, đuôi bụng, tách xương rồi xẻ thân làm hai, sau đó đem ướp với gừng, riềng, tỏi băm nhuyễn và thính Trước khi ướp, cá được đem ép lấy nước để ráo cá, nước ép từ cá được đem đun sôi rồi trộn với nước mắm Nam Ô, ớt, bột ngọt, bột năng để làm nước chấm Khi ăn, miếng cá được quấn cùng với rau trong bánh tráng mỏng rồi chấm nước chấm, hoặc có thể quấn rau với cá rồi chấm nước để ăn tùy khẩu vị

Món ăn Quảng Nam – Đà Nẵng cũng được bảo tồn và phát triển Còn nhiều món ăn và đặc sản đến nay đã gắn liền với địa danh của xứ sở, như món cao lầu Hội An, món thịt

bò Cầu Mống, nước mắm nhĩ Nam Ô, bánh canh Nam Ô, nước chè Phú Thượng, Tiên Phước

3.3.1 Đặc trưng văn hóa ẩm thực miền Nam

Nếu như ẩm thực miền Bắc chú trọng sự tinh tế và cầu kỳ, miền Trung đậm đà hương

vị thì văn hóa ẩm thực miền Nam mang nét chân chất, giản đơn rất riêng Là một vùng đất phì nhiêu, màu mỡ được bồi đắp bởi hệ thống các sông, kênh, rạch chằng chịt Miền Nam luôn được thiên nhiên ưu đãi rất nhiều sản vật đa dạng, phong phú Ẩm thực Nam Bộ mang nét phóng khoáng và hoang dã bởi chính thiên nhiên trù phú và hào phóng của miền sông nước phương Nam

Thực phẩm chính là lúa gạo, thủy hải sản, rau quả Món ăn Nam mang phong cách của vùng sông nước hoang dã và hào sảng Người dân sống dựa vào thiên nhiên, tận dụng những nguồn thực phẩm của thiên nhiên theo mùa để đưa vào bữa cơm của mình Món

ăn được chế biến từ thực phẩm đến từ thiên nhiên Đặc biệt, là các loại rau, đọt cây, các loại bông… có thể ăn sống, nấu canh, chấm, ăn lẩu Mùa nào thức nấy chính là đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của người Nam Bộ Mùa nước nổi và mùa gặt chính là 2 mùa mang đến nhiều sản vật làm nên điểm cuốn hút của người miền Nam Với mùa nước nổi, bạn sẽ thấy bữa ăn của người Nam Bộ xuất hiện cá linh, bông điên điển, bông súng… Hoặc đến mùa gặt, là thời điểm lý tưởng đến thưởng thức món cá lóc, cua đồng, rau đắng một cách ngon nhất