SKKN Thủ thuật dạy thành ngữ tiếng Anh (Idioms) trong ôn thi tốt nghiệp THPT tại Trường THPT Yên Thế

Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khitỉnh Băc Giang đã áp dụng dạy sách giáo khoa thí điểm với đặc điểm rất nhiềutừ vựng và thành ngữ thì tại sao chúng ta không dành sự quan tâm đến việcd

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẮC GIANG

TRƯỜNG THPT YÊN THẾ

TỔ NGOẠI NGỮ -

Yên Thế

THUYẾT MINH

Mô tả giải pháp và kết quả thực hiện sáng kiến

1 Tên sáng kiến

THỦ THUẬT DẠY THÀNH NGỮ TIẾNG ANH (IDIOMS)

TRONG ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT

2 Ngày sáng kiến áp dụng lần đầu:Tháng 9 năm 2020

3 Các thông tin bảo mật: không

4 Mô tả các giải pháp cũ thường làm.

Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới

- Phân tích đề thi THPT quốc gia những năm gần đây chúng ta thấy thành ngữ

xuất hiện ít nhất trong 2 câu Cụ thể là:

+ Dạng 1: Chọn đáp án đúng

(Mã đề 401 - Đề thi THPT QG năm 2018) Question 11: It _to

reason that Jason passed the exam with flying colours on account of his

working hard during the term

It/that stands to reason: điều đó là hiển nhiên.

(Mã đề 402 - Đề thi THPT QG năm 2018) Question 16: We know that we are

at fault for our third consecutive defeat, so there is no need to salt into the wound

To rub salt into the wound: làm cho ai đau khổ ray rứt thêm.

(Mã đề 404 - Đề thi THPT QG năm 2018) Question 1: Although she had been

told quite sternly to herself together, she simply

couldn't stop the tears from flowing

To pull oneself together: lấy lại can đảm; bình tĩnh lại, tỉnh trí lại.

(Mã đề 403 – Đề thi TNTHPT năm 2020), Question 12: Having your private

life splashed across the front pages of newspapers and glossy magazines is part

and of being a celebrity

A package B parcel C packet D post

Part and parcel: một phần quan trọng/ không thể thiếu.

+ Dạng 2: Tìm từ trái nghĩa.

(Mã đề 401- Đề thi TNTHPT năm 2020) Question 8: When I suggested he was

mistaken, John got hot under the collar and stormed out of the room.

A got emotional B became furious C remained calm D felt anxious

get hot under the collar = become angry/ furious: tức giận.

(Mã đề 402 - Đề thi TNTHPT năm 2020) Question 21: Everyone was secretly

rehearsing a surprise performance for Peter's proposal, but annoyingly James let the cat out of the bag at the last minute.

A disclosed the plan B concealed the plan

C revised the plan D abandoned the plan

let the cat out of the bag: tiết lộ bí mật

(Mã đề 403 – Đề thi THPTQG năm 2018) Question 5: Judy has just won a fullscholarship to one of the most prestigious universities in the country; she must

be now on cloud nine.

A extremely panicked B obviously delighted

C incredibly optimistic D desperately sad

On cloud nine: rất hạnh phúc

(Mã đề 404 - Đề thi THPTQG năm 2018) Question 15: Despite careful

preparation, the candidate got cold feet when asked a challenging question

and gave an unsatisfactory answer

To get cold feet : sợ

hãi.

Đề thi minh họa 2021:

Question 18: As the season turns from spring to summer, some people feel abit underthe _and can’t concentrate fully on their work

A storm B weather C climate D rain

Under the weather: không khỏe, ốm.

Question 23: The Covid-19 pandemic has taken a heavy toll on the country’s

aviation industry due to international travel restrictions

A considerably benefited B negatively changed

C severely damaged D completely replaced

taken a heavy toll on: có ảnh hưởng xấu/ thiệt hại nghiêm trọng lên ai/ cái gì.

Qua việc phân tích trên ta thấy câu hỏi về thành ngữ là những câu có nội dungkhó nên phần đa học sinh không chuyên về tiếng Anh mất điểm Tại sao vậy?Nguyên nhân là vì học sinh thấy rất khó đoán nghĩa của thành ngữ, đặc biệtkhi trong câu lại có thêm từ mới Ví dụ cụm từ “pull sb’s leg” không thể hiểutheo nghĩa đen là “kéo chân ai đó” Thực ra cụm từ đó nghĩa là “trêu chọc ai”

Ai chưa từng gặp câu thành ngữ đó thì sẽ rất khó đoán, phải đặt nó trong ngữcảnh để dịch Chính vì thế học sinh thường có tâm lý khoanh bừa đặc biệtdạng điền từ Trong quá trình học, học sinh thường gặp một số khó khăn sau:

có quá nhiều thành ngữ nên học sinh không biết thành ngữ nào cần học, thànhngữ nào không Học sinh cũng không biết thành ngữ đó dùng trong hoàn cảnhnào, vị trí ra sao Đặc biệt học sinh cũng có thể học rồi nhưng lại quên ngay vìkhông luyện tập thường xuyên

Tôi cũng thấy một vấn đề còn tồn tại đó là phương pháp dạy của chúng

ta Chúng ta hãy thử so sánh với các hiện tượng ngữ pháp khác, ví dụ như cácthì trong Tiếng Anh, chủ động bị động, trực tiếp gián tiếp…chẳng hạn Họcsinh học đi học lại những ngữ pháp này ở các bậc học, trong tất cả các đợt ôntập Nhưng trong đề thi TN THPT, những hiện tượng đó chỉ xuất hiện trong 1câu Trong khi đó mấy ai trong năm học thỉnh thoảng cho các em thực hànhmột chút về thành ngữ Có thể do sách giáo khoa cũ không có một tiếtlanguage focus nào nói riêng về Idioms Vì vậy thường thường giáo viên đếnkhi ôn thi mới tập hợp hàng chục, hàng trăm thành ngữ rồi bài tập thực hành

để học sinh làm trong một chuyên đề với thời lượng ba đến năm tiết Như vậyhọc sinh bị học nhồi nhét nên chắc chắn không thể nhớ nhiều câu và cũng

không nhớ lâu Cũng chính vì cách dạy của chúng ta, rất nhiều học sinh bắtđầu bước vào lớp 12 vẫn mơ hồ với cụm từ Idioms, và chắc chắn không thểnói được dù chỉ một thành ngữ mà thôi Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khitỉnh Băc Giang đã áp dụng dạy sách giáo khoa thí điểm với đặc điểm rất nhiều

từ vựng và thành ngữ thì tại sao chúng ta không dành sự quan tâm đến việcdạy thành ngữ cho học sinh để ngôn ngữ của các em phong phú, tự nhiên hơn

và cuối cùng giúp các em cải thiện điểm số Chính vì thực trạng như vậy nêntôi rất muốn chia sẻ một số thủ thuật giúp giáo viên thiết kế được những bàigiảng thú vị sôi nổi về thành ngữ Đồng thời tôicũng muốn chia sẻ một số ứngdụng giúp giáo viên và học sinh khai thác được nguồn tài liệu phong phú phục

vụ cho việc dạy thành ngữ

5 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:

- Học sinh THPT Yên Thế nói chung và học sinh những lớp ôn thi khối

D nói riêng đều là học sinh thuộc vùng nông thôn, miền núi, gia đình chủ yếulàm nông nghiệp hoặc công nhân nên các em không có điều kiện và môitrường tốt để học Tiếng Anh Với sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ giáoviên Tiếng Anh cùng tinh thần vượt khó của các em, các em đã đạt kết quảđáng khích lệ trong các kỳ thi chất lượng mũi nhọn như kỳ thi chọn học sinhgiỏi cấp tỉnh cũng như thi TN THPT Tuy nhiên với bộ môn Tiếng Anh nhữnghọc sinh đạt điểm tối đa trong kỳ thi TN THPT so với các môn khác là rất ít.Khi phân tích kết quả thi TN THPT tôi thấy hầu hết các em đã dành điểm ởnhững câu cơ bản, nhưng còn yếu ở câu khó như từ vựng và đọc hiểu Trướctình hình đó tôi xác định trong năm học này bên cạnh duy trì các câu cơ bảnnhư ngữ âm, ngữ pháp, tôi cần đầu tư trang bị cho các em kiến thức về nhữngcâu có độ khó lớn hơn để giúp các em nâng cao điểm số Một trong nhữngkiến thức khó đó chính là thành ngữ trong Tiếng Anh (Idioms) Tôi đã báo cáochuyên đề về phương pháp dạy thành ngữ trong những buổi sinh hoạt chuyênmôn của nhóm và đã nhận được sự quan tâm của các đồng nghiệp Từ báo cáochuyên đề đó tôi muốn tiếp tục phát triển lên và tổng hợp thành sáng kiến kinh

nghiệm với mong muốn chia sẻ được kinh nghiệm dạy thành ngữ Tiếng Anhvới đồng nghiệp.

- Thành ngữ Tiếng Anh (Idioms) không chỉ quan trọng trong bài thi TN

THPT mà xét về lâu dài nó còn vô cùng quan trọng đối với việc học của các

em sau này Hiện nay chúng ta khá quen với cụm từ “dạy học Tiếng Anh theođường hướng giao tiếp”, vậy dạy thành ngữ cho các em chính là cách giúp các

em giao tiếp tốt hơn với người nước ngoài, đặc biệt là người bản xứ Có thểnói Tiếng Anh mang nặng tính thành ngữ Chúng được sử dụng thường xuyêntrong câu nói hằng ngày của người bản xứ Chúng cũng xuất hiện rất nhiềutrên báo chí, phim ảnh, tác phẩm văn học, quảng cáo…Cái khó của thành ngữ

là nghĩa của nó không phụ thuộc vào các từ có trong cụm từ đó Vì vậy họcsinh Việt Nam cần được trang bị kiến thức cơ bản về thành ngữ để ngôn ngữcủa họ nghe tự nhiên hơn và cũng là để hiểu người bản xứ tốt hơn Hơn thếnữa Idioms là một tiêu chí rất quan trọng quyết định giúp các em được điểmcao trong bài thi IELTS đặc biệt phần IELTS SPEAKING nếu như các emmuốn đi du học hoặc phát triển hơn trong sự nghiệp sau này

- Thành ngữ quan trọng nhưng có thể do khó nên chưa được giáo viênchú ý truyền thụ cho học sinh Rất nhiều học sinh lớp 12 không biết thành ngữ

là gì, và không nói được bất kỳ một thành ngữ nào mặc dù lớp 10, lớp11 các

em đã gặp rất nhiều trong sách giáo khoa đặc biệt sách thí điểm Khi ôn thi TNTHPT giáo viên mới bắt đầu phô tô cả trăm thành ngữ cho các em học mộtcách nhồi nhét, với học sinh yếu thậm chí còn bỏ qua không dạy phần này vìnghĩ mất thời gian mà hiệu quả kém

- Nhận thức được tầm quan trọng của thành ngữ Tiếng Anh cũng như

những bất cập trong giảng dạy nội dung này trong chương trình phổ thông, tôi

đã tìm hiểu về các thủ thuật dạy thành ngữ để đạt hiệu quả cao nhất Đó là lý

do tôi chọn đề tài: “THỦ THUẬT DẠY THÀNH NGỮ TIẾNG ANH (IDIOMS) TRONG ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT TẠI TRƯỜNG THPT YÊN THẾ”

6 Mục đích của giải pháp sáng kiến:

Sáng kiến này nhằm mục đích nghiên cứu các thủ thuật dạy thành ngữtrong Tiếng Anh Sáng kiến cũng giới thiệu rất nhiều ứng dụng có thể cài vàođiện thoại để giúp giáo viên khai thác được nguồn tài liệu phong phú để làm tưliệu biên soạn các câu hỏi kiểm tra về thành ngữ Những ứng dụng đó cũnggiúp học sinh chủ động hơn trong việc học thành ngữ từ đó nâng trình độ chocác em Qua sáng kiến này tôi cũng mong muốn chia sẻ với các đồng nghiệptrong toàn tỉnh phương pháp dạy Tiếng Anh tích cực giúp cải thiện khả nănggiao tiếp với người bản xứ.

7 Nội dung:

7.1 Thuyết minh giải pháp mới.

- Định nghĩa và đặc điểm về thành ngữ.

Theo ông Michael Mc Carthy và Felicity O’ Dell, tác giả cuốn sách

English Idioms In Use thì “Thành ngữ là sự diễn đạt mà nghĩa của chúng không

thể hiểu bởi các từ riêng lẻ Ví dụ, thành ngữ Drive somebody round the bend

nghĩa là làm cho ai đó nản chí, nhưng chúng ta không thể hiểu nghĩa của nó chỉbằng cách hiểu nghĩa của từ” (Idiom are expression which have a meaning that

is not obvious from the individual words For example, the idiom drivesombody round the bend means makes somebody angry or frustrated, but wecannot know this just by looking at the words)

Thành ngữ khi xuất hiện trong câu có thể đóng vai trò như một động từ

ví dụ work out, turn in, get away with … danh từ hoặc cụm danh từ ví dụ a hot

potato (vấn đề nan giải)…tính từ ví dụ pepper and salt- tóc muối tiêu- trong his

hair is pepper and salt Nhiều thành ngữ có thể là những trạng từ, ví dụ It rained

cats and dogs (cats and dogs tương đương với heavily)

Bên cạnh đó, thành ngữ cũng mang đậm tính dân tộc Cùng một kháiniệm, hai ngôn ngữ khác nhau sẽ sử dụng những thành ngữ khác nhau đểbiểudiễn khái niệm đó Ví dụ trong khi người Việt nói kiếm cơm thì người Anh lạinói earn bread and butter Rõ ràng cơm là đặc trưng trong văn hóa Việt Trongkhi đó người Anh là chỉ quen với bánh mì và bơ

- Nguyên tắc của việc dạy thành ngữ

Hầu hết giáo viên đều thấy việc dạy thành ngữ là hết sức phức tạp vàkhó khăn vì số lượng thành ngữ nhiều, học sinh lớp 12 lại phải ghi nhớ rấtnhiều kiến thức tổng hợp của cả 3 khối để chuẩn bị cho kỳ thi quốc gia Vậy

để việc dạy thành ngữ dễ dàng hơn, chúng ta cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

+ Mỗi lần chỉ giới thiệu một ít thành ngữ: chúng ta không nên cung cấpcho học sinh một danh sách các thành ngữ dù tất cả đều là các thành ngữ phổbiến Học sinh không thể nhớ nhiều thành ngữ cùng một lúc Mỗi lần giáo viênchỉ nên cung cấp khoảng 5 thành ngữ cùng nói về một chủ đề VD các thànhngữ về động vật bao gồm 1 số như: “work like a dog,” “dog days,” “rainingcats and dogs,” and “the cat’s out of the bag.”…

+ Nên sử dụng các phương tiện hình ảnh, âm thanh để hỗ trợ việc dạy.Chúng ta có thể sử dụng hình ảnh, bài hát, trò chơi, hành động để truyền tảinội dung của thành ngữ vì như thế sẽ giúp các em dễ nhớ và nhớ lâu hơn, tiếthọc cũng sôi nổi, bớt căng thẳng hơn

+ Liên tục nhắc lại nhiều lần những thành ngữ đã dạy giúp học sinh ghinhớ lâu hơn Tôi luôn nhắc lại các thành ngữ bằng cách lồng ghép vào các bàikiểm tra 15 phút, 1 tiết, rồi các đề ôn tập buổi chiều Mỗi đề kiểm tra bao giờtôi cũng hỏi một, hai câu thành ngữ giúp các em ghi nhớ thành ngữ lâu hơn

+ Dạy thành ngữ luôn phải đặt chúng vào trong ngữ cảnh để đoán nghĩa.Đặc biệt nên yêu cầu học sinh so sánh với văn hóa của Việt Nam có câu nàotương tự Ví dụ “every cloud has a silver lining” trong câu:

You should never hopelesss Every cloud has a silver lining, you know.

Qua ngữ cảnh của câu này ta thấy thành ngữ này có nghĩa là trong khó khăn

vẫn có những điều tốt đẹp Trong tiếng Việt có câu trong cái rủi có cái may

tương đương với thành ngữ này

- Sự chuẩn bị của giáo viên:

Để áp dụng các thủ thuật mà tôi chia sẻ đòi hỏi người giáo viên trướckhi lên lớp phải chuẩn bị những điều sau

+ Xác định rõ những câu thành ngữ mình muốn học sinh nắm vững sauhoạt động dạy học Thường thì giáo viên chỉ nên đưa ra từ 5 đến 7 câu thành

ngữ mỗi lần dạy với chủ đề cụ thể ví dụ 5 câu thành ngữ nói liên quan đến loàivật, hoa quả, con số, so sánh, hoặc cùng nói về cảm giác hạnh phúc hay thấtvọng chẳng hạn.

+ Giáo viên cần làm chủ về công nghệ thông tin để thiết kế các trò chơilồng ghép vào phần khởi động của một số tiết học giúp tiết học vừa sôi nổi,thú vị và đảm bảo kiến thức được cung cấp dần dần, ít một

+ Giáo viên cũng cần chuẩn bị một số câu hỏi dạng trắc nghiệm ngắn đểgiúp học sinh thực hành các câu thành ngữ đã được học

- Sự chuẩn bị của học sinh:

+ Tiết trước giáo viên có thể yêu cầu học sinh về tìm những câu thànhngữ theo một chủ điểm mà giáo viên định dạy Hoặc nếu không giáo viên cóthể cho một số câu thành ngữ bằng Tiếng Anh, yêu cầu về học sinh tra nghĩacủa chúng trước ở nhà Hoặc đơn giản giáo viên giao cho mỗi nhóm 2 hoặc 3câu thành ngữ yêu cầu học sinh vẽ tranh về câu thành ngữ đó để hôm sau đếnlớp đố các bạn nhóm khác

+ Đầu năm học lớp 12 giáo viên nên hướng dẫn học sinh cài từ điểnthành ngữ vào điện thoại để hỗ trợ việc học thành ngữ của các em Nếu dùng

từ điển thường, việc tra từ rất mất thời gian Với từ điển thành ngữ, các em chỉcần gõ một từ bất kỳ, sẽ hiện ra tất cả các thành ngữ có từ đó Chỉ cần vàoCHplay/Appstore gõ idiom and phrase dictionary Cài đặt Lập tức sẽhiện ra rất nhiều từ điển thành ngữ Tôi gợi ý sử dụng từ điển thành ngữ cóbiểu tượng như trong hình tròn đỏ vì nó có nhiều tính nãng vừa là từ điểnthành ngữ, phrasal verbs và vừa có bài tập thực hành

- Cách thức thực hiện.

Như đã trình bày ở trên, dạy thành ngữ phải ít một, không nên để cuốinăm ôn thi TN THPT giáo viên mới cung cấp một danh sách dài các thành ngữphổ biến Hiểu được điều đó, tôi đã kết hợp dạy thành ngữ với phần khởi độngđầu tiết học vừa giúp lớp vào bài một cách vui vẻ, vừa giúp các em ghinhớ dầndần các thành ngữ phổ biến một cách nhẹ nhàng và dễ dàng hơn Tôi đã ápdụng các thủ thuật sau

* Giải pháp 1:

- Tên giải pháp: Sử dụng trò chơi

- Nội dung: Với môn Tiếng Anh trò chơi là không thể thiếu trong việc tạohứng thú cho học sinh và rất hay được sử dụng trong phần khởi động của bài.Tôi đã thiết kế một số trò chơi trên power point phù hợp với học sinh Các trò

chơi này không chỉ áp dụng với việc dạy thành ngữ mà còn phù hợp với việcdạy từ vựng Tiếng Anh ở các bậc học, với các loại giáo trình.

- Các bước tiến hành:

 Trò chơi đuổi hình bắtchữ

+ Mô tả trò chơi và cách thức thực hiện:

Đây là trò chơi rất phổ biến trên truyền hình và đặc biệt phù hợp với cácthành ngữ vì đặc thù của thành ngữ là không thể đoán nghĩa của thành ngữngay được, vậy nên học sinh chỉ cần nhìn hình ảnh nói ra được câu thành ngữcoi như là thành công Đặc biệt thành ngữ thường sử dụng những hình ảnh độcđáo nên rất dễ thiết kế trò chơi này Giáo viên chỉ cần vào google hình ảnh, gõmột thành ngữ vào là có hình ảnh phù hợp Trò chơi có thể chơi theo cá nhân.Giáo viên chiếu hình ảnh, học sinh nào phản xạ nhanh nhất sẽ được điểm Đểtăng tính cạnh tranh giáo viên có thể chia lớp thành 2 đội để chơi trò chơi này

- Sản phẩm của giải pháp: Một số slide trò chơi đuổi hình bắt chữ tôi đã thiếtkế:

 Trò chơi ô chữ.

+ Mô tả trò chơi và cách thức thực hiện:

Giáo viên nên chọn các câu thành ngữ thuộc một chủ đề để thiết kế tròchơi ô chữ, như vậy học sinh mới dễ đoán được ô chữ VD: tất cả các ô chữđều nói về động vật, màu sắc, hoặc thời tiết…Như vậy học sinh chỉ cần điềntên một loài vật, màu sắc hay một loại hình thời tiết vào ô trống Trò chơi diễn

ra sẽ dễ dàng và nhanh chóng hơn đảm bảo không gây căng thẳng cho họcsinh Giáo viên có thể chia lớp thành 2 nhóm, đại diện mỗi nhóm chọn 1 từhàng ngang hoặc hàng dọc để trả lời Sau khi chơi xong trò chơi, giáo viên cóthể giải thích thêm về các câu thành ngữ, cho một số câu trắc nghiệm để vềnhà các em thực hành.

- Sản phẩm của giải pháp: 1 trò chơi ô chữ mà tôi đã thiết kế:

Trò chơi ô chữ về loài vật, slide trước và sau khi học sinh giải ô chữ.

 Trò chơi chiếc nón kỳ diệu:

+ Mô tả trò chơi và cách thức thực hiện: Đây cũng là một trò chơi rấtphổ biến trên truyền hình nhưng được thay đổi cho phù hợp với học sinh Vớihọc sinh khá, giáo viên cho thành ngữ ví dụ thành ngữ là cụm từ có ba từ, cho

học sinh đoán một chữ cái, nếu đúng thì quay nón để quyết định số điểm Vớilớp có học sinh yếu ta nên cho thêm hình ảnh để học sinh định hướng dễ hơn.Trò chơi này áp dụng với thành ngữ không quá dài, chỉ nên gồm hai hoặc ba

từ Để tăng tính cạnh tranh trò chơi nên chơi theo nhóm, có thể 2, hoặc 4nhóm

- Sản phẩm của giải pháp: trò chơi chiếc nón kì diệu trước và sau khi học sinh giải ô chữ:

 Trò chơi sắp xếp thành ngữ:

+ Mô tả trò chơi và cách thức thực hiện: trò chơi này rất phù hợp vớithành ngữ dài gồm nhiều từ Giáo viên cho hiện lên từng câu thành ngữ đã bịđảo trình tự các từ Các nhóm nhìn, phản xạ và nêu đáp án Nhóm nào nhanhnhất sẽ chiến thắng Với những lớp không có điều kiện sử dụng máy chiếu vẫn

có thể chơi trò chơi này bằng cách giáo viên cắt câu thành ngữ thành nhiều

mẩu giấy, mỗi mẩu ghi một từ của câu thành ngữ Nhóm nào sắp xếp cácmảnh giấy nhanh nhất sẽ là nhóm chiến thắng

+ Sản phẩm: Ví dụ về một thành ngữ để học sinh sắp xếp được tôi thiết

kế trên power point

 Trò chơi ai là triệu phú:

+ Mô tả trò chơi và cách thức thực hiện: Trò chơi này rất phù hợp vớidạng bài trắc nghiệm chọn đáp án đúng Bạn tưởng tượng vừa vào giờ giáoviên đã phát cho học sinh một phiếu ghi câu trắc nghiệm yêu cầu học sinhchọn đáp án đúng thì học sinh sẽ thấy chán nản và mệt mỏi như nào Thay vào

đó giáo viên có thể thiết kế thành trò chơi ai là triệu phú rất quen thuộc trêntruyền hình Từ hình ảnh, âm thanh, nhạc hiệu chúng ta làm tương tựtrênTV

để học sinh có cảm giác đang tham gia một gameshow Giáo viên có thể chialớp thành2 nhóm, gọi học sinh đại diện lên ghế nóng trả lời câu hỏi, nếukhông trả lời được có thể nhờ tổ tư vấn trong nhóm, 50 – 50 Nhóm nào trả lờiđược nhiều câu là nhóm chiến thắng Như vậy rõ ràng trò chơi sẽ làm khôngkhí tiết học sôi nổi hơn rất nhiều, học sinh cũng dễ dàng nhớ được thành ngữlâu hơn, giáo viên có thể kiểm tra được nhiều câuhơn

+ Sản phẩm: Một ví dụ về trò chơi ai là triệu phú tôi đã thiết kế:

* Giải pháp 2:

- Tên giải pháp: Sử dụng hình ảnh để dạy thành ngữ

- Nội dung: Người ta thường nói một hình ảnh có giá trị hơn 1000 lời nói.Trong giảng dạy tiếng Anh thì hình ảnh cũng đóng một vai trò quan trọng vìhình ảnh gây ấn tượng mạnh mẽ cho người xem, giúp học sinh ghi nhớ nhanhhơn và lâu hơn Khi dạy về từ vựng nói chung và thành ngữ nói riêng tôi rấthay sử dụng hình ảnh để dạy.

- Các bước tiến hành:

+ Trường hợp 1:

Như có thể thấy, trường hợp đầu tiên có thể sử dụng hình ảnh đó là giáoviên thay chỗ sử dụng thành ngữ bằng một hình ảnh Học sinh nhìn hình ảnhphải nghĩ đến một thành ngữ điền vào vị trí bức tranh Vị trí số 1 điền thànhngữ once in blue moon (hiếm khi) Vị trí số 2 điền thành ngữ miss the boat (=miss the chance: bỏ lỡ cơ hội) Hoạt động này phù hợp với việc kiểm tra lạicác thành ngữ đã được học Vì nếu sử dụng thành ngữ mới thì hơi khó với các

em khi vốn thành ngữ của học sinh là rất hạn chế

+ Trường hợp 2: chia lớp thành 4 nhóm Mỗi nhóm được giáo viên phátcho một số thành ngữ Học sinh về nhà có thể vẽ nội dung thành ngữ ra giấytrước Khi lên lớp đại diện mỗi nhóm có thể giơ từng bức tranh ra để các nhómkhác đoán thành ngữ Ngoài ra với những lớp khá, giáo viên có thể gọi một

học sinh lên vẽ hình đơn giản lên bảng, rồi yêu cầu cả lớp đoán thành ngữ.Làm như vậy, không khí lớp học sôi nổi hơn nhưng hơi mất thời gian vì chờbạn vẽ lên bảng Ví dụ học sinh một nhóm vẽ bức tranh như dưới đây, họcsinh các nhóm khác sẽ đoán Đáp án đúng là “ Break a leg” có nghĩa là “ goodluck”.

* Giải pháp 3:

- Tên giải pháp: Sử dụng bài hát để dạy thành ngữ

- Nội dung: Nói đến tuổi trẻ là nói đến âm nhạc đặc biệt là những bài hátTiếng Anh của các ca sĩ nổi tiếng thế giới thì bạn học sinh nào cũng thích Còn

gì tuyệt vời hơn khi khởi động một tiết học bằng một bài hit của Taylor Swift,Shakira, Kety Perry Các em vừa được thư giãn vừa được học thành ngữ Ưuđiểm của phương pháp này là có tính giải trí cao, học sinh thấy rất hứng thú vàchắc chắn sẽ không bao giờ quên thành ngữ được nói đến trong bài hát

- Các bước tiến hành giải pháp: Giáo viên vào google search một bài hát kèmtheo lời bài hát của các ca sỹ tên tuổi để chọn một hai thành ngữ dạy cho các

em là điều không hề khó trong thời đại kỹ thuật số hiện nay Tại sao lại phải

có lời bài hát? Vì đối với đối tượng học sinh như ở trường THPT Yên Thế, khi

có lời học sinh sẽ hiểu được ý nghĩa của bài hát hơn, làm cơ sở để đoán đượcthành ngữ Với học sinh trường chuyên thì không cần lời bài hát để giúp các

em phát triển kỹ năng nghe Tuy nhiên nhược điểm của phương pháp này làmỗi bài chỉ có một, hai thành ngữ và giáo viên tốn khá nhiều thời gian để tìmđược thành ngữ cho phù hợp

+ Tôi xin nêu bài hát SAFE AND SOUND của Taylor Swift làm ví dụ

- Vào you tube Bấm Safe and Sound Taylor Swift with lyrics:

“… Just close your eyes The sun is going down

You’ll be all right No one can hurt you now Come morning light

You and I will be safe and sound…”

Thành ngữ là: safe and sound nghĩa là bình yên vô sự.

Tôi xin gợi ý thêm một số thành ngữ rất thông dụng được sử dụng trong một

số bài hát nổi tiếng

+ Call it off (= ending a relationship) trong bài “We are never getting back together” của Taylor Swift

+ Bite my tonge (= keep quiet) và hold my breath (= not expect) trong bài

“Roar” của Kety Perry

+ To be on the safe side (= prepared for the bad things) trong bài Because of you của Kelly Clarson (quán quân mùa đầu tiên của American Idol)

+ let your hair down (= take a break) trong bài Keep your head up của Andy Grammer

* Giải pháp 4:

- Tên giải pháp: Sử dụng hành động để dạy thành ngữ ( act it out)

- Nội dung: Việc sử dụng hành động (act it out) cũng là hoạt động có thể áp

dụng vào việc dạy thành ngữ

- Cách thức tiến hành giải pháp: Giáo viên liệt kê khoảng 10 thành ngữ đãhọc Chia lớp thành hai nhóm Gọi 2 bạn lên biểu diễn hành động để 2 nhómnhìn và nêu thành ngữ Nhóm nào phản xạ nhanh hơn là nhóm chiến thắng.Lưu ý khi dùng phương pháp này giáo viên phải chọn những thành ngữ có thể

sử dụng hành động được Tôi xin nêu một số thành ngữ dùng được phươngpháp này

1 tighten one's belt : thắt lưng buộc bụng

2 All in the same boat: cùng hội cùng thuyền

3 to let the cat out of the bag: tiết lộ

4 To get cold feet : sợ hãi

5 In the blink of an eye: rất nhanh

6 to cost an arm and a leg: rất đắt

7 To have a big mouth: hay khoe khoang

8 To hit the books: bắt đầu học một cách nghiêm túc

9 Pull someone’s legs: chọc ai.

10 Hit the roof/ the ceiling: tức giận

11 .…

* Giải pháp 5:

- Tên giải pháp: Sử dụng hoạt động nối (matching)

- Nội dung: là một hoạt động để kiểm tra hoặc đoán nghĩa của thành ngữ

- Các bước tiến hành giải pháp: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi bàn là mộtnhóm, mỗi nhóm cùng nghiên cứu và tiến hành nối một thành ngữ ở cột A vớimột nghĩa của nó ở cột B Nhóm nào nhanh nhất là nhóm chiến thắng

Ví dụ:

* Giải pháp 6:

- Tên giải pháp: Sử dụng hoạt động thảo luận (discussion)

- Nội dung: là một hoạt động để dạy, ôn hoặc ghi nhớ nghĩa của thành ngữ

- Các bước tiến hành giải pháp: Mỗi bàn dài hoặc 2 bàn ngắn tạo thành mộtnhóm Giáo viên cung cấp cho mỗi nhóm một số thành ngữ, yêu cầu cả nhómthảo luận tìm ra câu thành ngữ tương đương trong tiếng Việt Nhóm nào nhanhnhất và đưa ra câu trả lời chính xác nhất là nhóm chiến thắng

Ví dụ: một hoạt động thảo luận nhóm, yêu cầu học sinh thảo luận tìm ra câu

thành ngữ tương đương trong tiếng Việt với 7 thành ngữ sau

2 To have your heart in your mouth: ruột để ngoài da.

4 count your chickens before they hatch: tính cua trong lỗ.

5 To kill two birds with one stone: nhất cử lưỡng tiện.

* Giải pháp 7:

- Tên giải pháp: Sử dụng hoạt động điền thành ngữ vào chỗ trống (gapfilling)

- Nội dung: là hoạt động học sinh làm việc theo nhóm để tìm ra nghĩa của câuthành ngữ cho trước

- Các bước tiến hành giải pháp: Mỗi bàn dài hoặc 2 bàn ngắn tạo thành mộtnhóm Giáo viên yêu cầu cả nhóm chọn một câu thành ngữ ở hộp bên trên điềnvào một câu bên dưới sao cho nghĩa phù hợp Nhóm nào nhanh nhất và đưa racâu trả lời chính xác nhất là nhóm chiến thắng

Ví dụ: Complete the sentences by filling the gaps Use the idioms given in thebox

A Hit the books

B At the drop of a hat

C Break a leg

D Burning the midnight oil

E Pulling your leg

F Get butterflies in my stomach

1 Don't let my mother watch any of those sad movies, she cries………

2 Denise has been …… trying to finish this report, so she must be exhausted.

3 You’d better leave now if you want to arrive early for the exam !

4 You’d better if you want to pass your exam on Friday.

5 It was a joke! I was………

6 I always before visiting the dentist.

* Giải pháp 8:

- Tên giải pháp: Sử dụng một số ứng dụng trên điện thoại hỗ trợ việc dạy và

học

- Nội dung: Ứng dụng giúp giáo viên phân loại các thành ngữ thành topics:

Chúng ta đều biết có rất nhiều thành ngữ trong Tiếng Anh Muốn giúphọc sinh dễ tiếp thu hơn, giáo viên nhất thiết phải chia các thành ngữ theo cácchủ đề Ví dụ như các thành ngữ về loại vật, hoa quả, thời tiết, màu sắc, cảmxúc, sử dụng phép so sánh… Đối với giáo viên, nếu tự phân loại sẽ rất vất vả

và tốn nhiều thời gian Trong thời đại công nghệ số, điện thoại thông minh đãtrở thành công cụ hữu ích giúp chúng ta làm việc đỡ vất vả mà hiệu quả caohơn Vậy tại sao chúng ta không cài vào máy điện thoại một ứng dụng giúpchúng ta chia các thành ngữ theo các chủ điểm

- Các bước tiến hành giải pháp: Chúng ta vào từng chủ đề, chọn những câuphù hợp với học sinh và sử dụng chúng để thiết kế các trò chơi, các bài tập,bài kiểm tra và các hoạt động củng cố kiến thức Tôi xin giới thiệu một ứngdụng mà tôi đã dùng thấy rất hiệu quả

 Ứng dụng giúp giáo viên khai thác câu hỏi trắc nghiệm.

Hiện nay giáo viên phải thường xuyên thiết kế các bài kiểm tra, ôn tập giúphọc sinh củng cố kiến thức Bên cạnh việc sử dụng sách tham khảo, các tàiliệu trên mạng, chúng ta cũng có thể có nguồn tài liệu phong phú thông quaứng dụng trên điện thoại thông minh Tôi xin giới thiệu một ứng dụng cungcấp các câu dạng trắc nghiệm về thành ngữ với 50 mức độ dễ, khó khác nhau,mỗi mức độ có 10 câu, để các thầy cô có thể lựa chọn cho phù hợp với họcsinh của mình Học sinh cũng có thể cài phần mềm này để làm trực tiếp trênđiện thoại giúp củng cố và mở rộng kiến thức về thành ngữ

* Kết quả chung của các giải pháp: Để minh chứng cho tính hiệu quả của sáng

kiến, tôi đã tiến hành khảo sát kết quả học tập môn Tiếng Anh của học sinh lớp

12 mà tôi phối hợp cùng đồng nghiệp để thử nghiệm tại trường THPT Yên Thế năm học 2020 - 2021, sau quá trình thực hiện áp dụng các giải pháp mới của sáng kiến, cụ thể như sau:

* Đối với 1 bài thi TN THPT:

Sau một thời gian dài kiên trì áp dụng các thủ thuật dạy thành ngữ như đãnêu trong sáng kiến, tôi thấy kết quả đã được cải thiện đáng kể Tôi cũng phốihợp cùng những giáo viên đang dạy khối 12 để áp dụng thủ thuật này, và kết quảkhảo sát của 1 trong các lớp 12 qua bài thi TN THPT như sau: lớp 12A5 trườngTHPT Yên Thế là một lớp chọn 2 của khối D, phần lớn học sinh có lực họctrung bình và khá Qua kết quả khảo sát đầu năm nhìn chung rất hạn chế Trongbài khảo sát có 2 câu có sử dụng thành ngữ Đó là:

+ Câu thứ nhất: chọn đáp án đúng để điền hoàn thành câu

She was so frightened that she was shaking like _

A a leaf B jelly C the wind D a flag

+ Câu thứ hai: tìm từ trái nghĩa với từ gạch chân

He may be shy now, but he’ll soon come out of his shell when he meets the

right girl

A become worried B become confident

C Become nervous D become shy

Kết quả cụ thể như sau:

- Sĩ số lớp có 43 học sinh Trong đó chỉ có 8 học sinh đúng cả 2 câu, 18học sinh đúng 1 câu,và có đến 17 học sinh không đúng câu thành ngữ nào.Điểm trung bình trung cả bài thi của cả lớp là 3.7 điểm

Không đúng câu nào Đúng 1 câu Đúng cả 2

câu

Điểm bình quân cả 4.1 điểm

bài thi

Đến đầu tháng 4/ 2021 khi Bộ Giáo Dục công bố đề minh họa cho học sinh khối 12 tôi đã cùng đồng nghiệp cho lớp làm để khảo sát, kết quả đã được cải thiện rõ rệt Trong đề thi có 2 câu thành ngữ như sau:

+ Câu thứ nhất: As the season turns from spring to summer, some people feel

a bit under the _and can’t concentrate fully on their work

A storm B weather C climate D rain

+ Câu thứ hai: Tìm từ trái nghĩa với từ gạch chân:

The Covid-19 pandemic has taken a heavy toll on the country’s aviation

industry due to international travel restrictions

A considerably benefited B negatively changed

C severely damaged D completely replaced

Học sinh lớp 12A5 đạt kết quả như sau: 18 học sinh đúng cả 2 câu thành ngữ, 22 học sinh đúng 1 câu, 3 học sinh vẫn chưa đúng câu nào Ngoài thành ngữ thì điểm từ phần từ vựng cũng được cải thiện Nhiều em đúng bốn, năm câu trên 6 câu phần trắc nghiệm từ vựng các câu riêng lẻ Điểm bình quân của lớp là 5.2 điểm

Không đúng câu nào

* Đối với kết quả chung cho chuyên đề Idioms:

- Đối với lớp 11A5 tôi dạy ôn TN THPT, trước khi áp dụng các thủ thuậtdạy thành ngữ tôi có photo cho học sinh 1 tập tài liệu gồm rất nhiều thành ngữ,giải thích qua một lượt cho học sinh hiểu và yêu cầu học sinh về học thuộc Sau

đó tôi có cho 1 bài kiểm tra trắc nghiệp khoảng 15 phút gồm 20 câu về chuyên

đề này để kiểm tra trí nhớ của học sinh

- Sau một thời gian áp dụng các thủ thuật dạy thành ngữ như đã nêu trongsáng kiến, tôi cũng cho 1 bài kiểm tra 15 phút gồm 20 câu về chuyên đề này, tôithấy kết quả đã được cải thiện đáng kể Kết quả của 2 lần khảo sát cụ thể nhưsau:

KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC VÀ SAU KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

LỚP 11A5 NĂM HỌC 2020-2021.

Lần Tổng sỗ

học sinh

Điểm TB của lớp

Điểm

>= 8

Điểm từ 6.5 đến 7.9

Điểm từ

5 đến 6.4

Điểm

< 5 Lần 1

em nhưng rõ ràng có tác dụng rất lớn, giúp các em giảm stress, tăng hiệu quảhọc tập

- Học sinh cũng được nâng cao năng lực hợp tác, làm việc theo nhóm,

có tinh thần trách nhiệm cao

- Nâng cao năng lực sáng tạo, thẩm mĩ và tưởng tượng khi các em được

vẽ tranh và cảm thụ tranh của các bạn nhóm khác

- Mở mang hiểu biết về văn hóa của người Anh cũng như người Việt

khi so sánh thành ngữ của hai nước

- Đã bước đầu có thể sử dụng một số thành ngữ thông dụng trong giaotiếp

7.2 PHẠM VI ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN.

* Áp dụng trong quá trình ôn tập thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh.

* Đơn vị áp dụng sáng kiến: Trường THPT Yên Thế.

* Ưu điểm, nhược điểm của giải pháp mới.

- Ưu điểm:

+ Đối với giáo viên:

Các giải pháp này giúp bài giảng dễ hiểu và sinh động hơn, ở đó giáo viênchỉ đóng vai trò là người hướng dẫn, tổ chức, điều khiển các hoạt động học tập

và là người cung cấp thông tin về từ vựng, cấu trúc mới hay là người gợi ý, giúpcho người học hiểu rõ vấn đề hơn

Các giải pháp này giúp tạo ra môi trường lớp học trong đó người học là trungtâm Ngoài ra thông qua các hoạt động này giáo viên có thể khai thác thêm kiếnthức xã hội của học sinh về những lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống đồng thờitạo được tạo được không khí thân mật với học sinh

Bên cạnh đó, các phương pháp này còn giúp giáo viên có thời gian quan sát,đánh giá thái độ học tập của học sinh để từ đó có thể nhận ra những điểm mạnh,điểm yếu của học sinh cũng như những chỗ hổng cần được bổ sung trong quátrình tiếp thu kiến thức của các em

+ Đối với học sinh:

Những phương pháp này đòi hỏi học sinh phải hợp tác với nhau trong các hoạtđộng cặp, nhóm, đội Điều này giúp các em phát triển được kĩ năng giao tiếp, kĩnăng tư duy, phản xạ, tính tích cực và giúp đỡ lẫn nhau để giải quyết các nhiệm

vụ học tập

Bên cạnh đó, nhờ hoạt động giao tiếp với nhau học sinh có thể cải thiện phát

âm, ngữ pháp….thông qua việc chữa lỗi cho nhau

Các giải pháp trên còn giúp tạo ra môi trường học tập vui vẻ, làm tăng sự hứngthú của học sinh đối với việc học khiến các em luôn sẵn sàng tham gia giờ học Khi tham gia các hoạt động này học sinh có động cơ tự nhiên để ôn lại nhữngkiến thức đã học, để tiếp nhận kiến thức mới một cách hứng khởi

7.3 HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN ĐEM LẠI.

* Hiệu quả kinh tế.

- Sáng kiến không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng lại có ý nghĩa lớn

về kinh tế bởi nó góp phần đào tạo ra nguồn nhân lực phục vụ lao động sản xuất,đặc biệt là nguồn lao động có chất lượng trong tương lai

- Sáng kiến cũng góp phần là một tài liệu bổ ích để đồng nghiệp và các em học sinh tham khảo, học tập trong quá trình ôn tập thi tốt nghiệp THPT

* Hiệu quả xã hội.

- Đối với hoạt động của tổ chuyên môn.

+ Góp phần làm phong phú nội dung sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn, tăng cường thảo luận, trao đổi, tăng cường tình đoàn kết, phối hợp trong tổ chuyên môn

+ Tận dụng sức mạnh trí tuệ của tập thể, góp phần nâng cao chất lượng giáodục, đưa tổ chuyên môn ngày càng vững mạnh hơn

- Đối với giáo viên.

+ Giáo viên tích cực đổi mới phương pháp, có không gian để sáng tạo, đểthể hiện bản thân, để trải nghiệm từ đó hình thành thái độ chia sẻ nhữngkhó khăn, thử thách với đồng nghiệp, sống cởi mở, chân thành

+ Trau dồi kinh nghiệm và kiến thức, tự hoàn thiện bản thân, nâng cao tay nghề và uy tín, ôn thi đạt kết quả cao

- Đối với học sinh.

+ Đổi mới phương pháp ôn thi tốt nghiệp THPT phù hợp với hình thức thitrắc nghiệm của bộ Giáo dục và đào tạo trong nhà trường góp phần tích cực pháttriển năng lực cho các em học sinh: trí tuệ, khả năng tư duy linh hoạt, sáng tạo,hình thành và phát triển phẩm chất, phong cách lao động khoa học, có ý chí vàthói quen tự học, thường xuyên tạo tiền đề cho môn học khác và việc học tập sauphổ thông

+ Đặc biệt, sáng kiến góp phần thay đổi cách học, cách ôn tập và cách làmbài thi đạt hiệu quả cho học sinh để các em tự tin vào kì thì tốt nghiệp THPT

2021, mở ra cơ hội trúng tuyển cao vào các trường Đại học, Cao đẳng; từ đógiúp các em có điều kiện học tập nâng cao trình độ, tăng cơ hội có việc làm gópphần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc