Ly thuyet lich su 12 bai 2 moi 2023 49 cau trac nghiem lien xo va cac nuoc dong au 1945 2000 lien bang nga 1991 2000

Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu: - 1950 – 1975, các nước Đông Âu Đông Âu thực hiện nhiều kế hoạch 5 năm nhằmxây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội

LỊCH SỬ 12 BÀI 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945

- 2000) LIÊN BANG NGA (1991 - 2000)

Phần 1: Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu (1945 - 2000) Liên

Bang Nga (1991 - 2000)

I Liên xô và Đông Âu từ 1945 đến giữa những năm 70.

1 Liên Xô từ 1945 đến giữa những năm 70

a Công cuộc khôi phục kinh tế (1945 - 1950)

* Bối cảnh:

- Thuận lợi: + Uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô được nâng cao

+ Nhân dân gắn bó, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

- Khó khăn:

+ Bị Chiến tranh thế giới thứ hai tàn phá nặng nề: 20 triệu người chết, 1710 thànhphố và hơn 70.000 làng mạc bị thiêu hủy, 32.000 xí nghiệp bị tàn phá

Đất nước Liên Xô bị tàn phá bởi Chiến tranh thế giới thứ hai

+ Các nước tư bản bao vây, cấm vận và cô lập

* Chủ trương:

- Khôi phục kinh tế, hàn hắn vết thương chiến tranh

- Củng cố quốc phòng, tăng cường tiềm lực đất nước

- Tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế giới

* Thành tựu: Hoàn thành kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế trong 4 năm 3 tháng

- Năm 1949 chế tạo thành công bom nguyên tử, phá vỡ thế độc quyền nguyên tửcủa Mỹ

Liên Xô thử thành công bom nguyên tử

- Năm 1950, sản lượng công nghiệp tăng 73%, nông nghiệp đạt mức trước chiếntranh

b Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội (từ

1950 đến nửa đầu những năm 70)

* Chủ trương: Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội

* Biện phát thực hiện: thực hiện các kế hoạch Nhà nước 5 năm phát triển kinh tế

+ Năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất

Vệ tinh nhân tạo của Liên Xô (1957)

+ Năm 1961, phóng tàu vũ trụ đưa nhà du hành Gagarin bay vòng quanh Trái đất

Tàu vũ trụ “Phương Đông” của Liên Xô (1961)

- Xã hội:

+ Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao

+ Trình độ học vấn của người dân được nâng cao (3/4 số dân có trình độ trung học

và đại học)

- Đối ngoại: thi hành chính sách đối ngoại: bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phongtrào giải phóng dân tộc, giúp đỡ các nước XHCN

* Ý nghĩa:

- Chứng tỏ tính ưu việt của CNXH

- Tăng cường tiềm lực cho hệ thống xã hội chủ nghĩa

2 Các nước Đông Âu từ 1945 - 1975

a Sự ra đời của nhà nước dân chủ nhân dân Đông Âu 1945 - 1949:

* Cơ sở ra đời: + Sự phát triển của lực lượng cách mạng ở các nước Đông Âu.+ Chiến thắng chống Phát xít Đức của Hồng quân Liên Xô

→ Trong những năm 1944 – 1946, các nước dân chủ nhân dân Đông Âu đã ra đời.

Lược đồ các nước dân chủ nhân dân Đông Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai

* Hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân:

- Từ năm 1945 – 1949, các nước Đông Âu đã hoàn thành thắng lợi những nhiệm

vụ của cách mạng dân chủ nhân dân Đó là:

+ Xây dựng bộ máy chính quyền dân chủ nhân dân

+ Cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa các xí nghiệp lớn của tư bản trong và ngòainước.

+ Thực hiện quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân

⇒ Chính quyền nhân dân được củng cố, vai trò lãnh đạo của các Đảng Cộng sảnngày càng được khẳng định

b Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu:

- 1950 – 1975, các nước Đông Âu Đông Âu thực hiện nhiều kế hoạch 5 năm nhằmxây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội trong tình hình khó khăn

và phức tạp

- Thành tựu:

+ Xây dựng nền công nghiệp dân tộc, điện khí hóa

+ Nông nghiệp phát triển nhanh chóng

+ Trình độ khoa học - kỹ thuật được nâng cao

+ Trở thành các quốc gia công - nông nghiệp

* Ý nghĩa: làm thay đổi cục diện Châu Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai, chủnghĩa xã hội trở thành hệ thống

3 Quan hệ hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu

a Quan hệ kinh tế, khoa học - kỹ thuật

* Sự ra đời của Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV):

- Liên Xô và các nước Đông Âu có chung một mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xãhội; đều do Đảng Cộng sản lãnh đạo và cùng chung hệ tư tưởng của chủ nghĩaMác Lê-nin

- Quá trình công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa đòi hỏi các các nước Đông Âu vàLiên Xô phải có sự hợp tác cao hơn và đa dạng hơn, như: hợp tác nhiều bên hoặcphân công và chuyên môn hóa sản xuất,

⇒ Ngày 8/1/1949, Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) đã được thành lập với sựtham gia của các nước: Liên Xô, An-ba-ni, Ba Lan, Bun-ga-ri, Hung-ga-ri, Ru-ma-ni và Tiệp Khắc.

* Mục đích hoạt động của SEV:

- Tăng cường sự hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa

- Thúc đẩy sự tiến bộ về kinh tế, văn hóa, khoa học- kỹ thuật …

- Thu hẹp dần về trình độ phát triển kinh tế

* Thành tựu của SEV: thúc đẩy các nước XHCN phát triển kinh tế và kỹ thuật ,tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật để đẩy mạnh việc việc xây dựng CNXH, nâng caođời sống nhân dân

* Thiếu sót, hạn chế của SEV: Không hòa nhập vào nền kinh tế thế giới; Chưa ápdụng tiến bộ của khoa học và công nghệ; cơ chế quan liêu và bao cấp

b Quan hệ chính trị - quân sự:

- Tháng 5/1955, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã thỏa thuậncùng nhau thành lập Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va

+ Giữ gìn hòa bình, an ninh ở châu Âu và thế giới.

+ Tạo thế cân bằng về sức mạnh quân sự giữa các nước xã hội chủ nghĩa và cácnước tư bản chủ nghĩa

II Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến năm 1991.

1 Sự khửng hoảng của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.

a Bối cảnh lịch sử:

- Tình hình thế giới:

+ Cuộc khủng hoảng năng lượng (1973) đã tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh

tế, chính trị, xã hội của nhiều nước trên thế giới

+ Để thích ứng với khủng hoảng năng lượng, nhiều nước tư bản chủ nghĩa đã đisâu vào nghiên cứu khoa học, tiến hành các cải cách tiến bộ

+ Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, xu thế toàn cầuhóa đang manh nha => đòi hỏi các nước phải tiến hành cải cách, mở cửa, áp dụngcác tiến bộ kĩ thuật vào sản xuất

- Tình hình Liên Xô: Do chậm sửa đổi để thích ứng với tình hình mới, cuối nhữngnăm 70 đến đầu những năm 80, kinh tế Liên Xô lâm vào tình trạng trì trệ, suythoái

b Công cuộc cải tổ và hậu quả

- Tháng 3/1985, M Gooc-ba-chop (M.Gorbachev) tiến hành cải tổ đất nước

- Đường lối cải tổ của Liên Xô tập trung vào việc: “cải cách kinh tế triệt để”, tiếptheo là cải cách hệ thống chính trị và đổi mới tư tưởng

- Hậu quả: đất nước Liên Xô lún sâu vào khủng hoảng

+ Kinh tế hỗn loạn, thu nhập giảm sút nghiêm trọng

+ Chính trị và xã hội: mất ổn định (xung đột sắc tộc, ly khai liên bang ); thực hiện

đa nguyên chính trị làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng và nhà nước

- Tháng 8/1991, sau cuộc đảo chính lật đổ Gooc-ba-chốp thất bại, Đảng Cộng sảnLiên Xô bị đình chỉ hoạt động Chính phủ Liên bang bị tê liệt

- Ngày 21/12/1991, 11 nước cộng hòa tách ra khỏi liên bang, Cộng đồng các quốcgia độc lập(SNG) được thành lập

- Ngày 25/12/1991, Gooc-ba-chốp từ chức tổng thống; cờ búa liềm trên nóc điệnkrem-li bị hạ xuống ⇒ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ.

2 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu ( nửa sau những năm 1970 đến 1991).

- Do tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng năm 1973, từ cuối những năm 80– đầu những năm 90 của thế kỉ XX, các nước Đông Âu lâm vào khủng hoảng, trìtrệ:

+ Kinh tế suy thoái nghiêm trọng

+ Đời sống chính trị - xã hội không ổn định Lực lượng phản cách mạng kíchđộng quần chúng nhân dân nổi dậy chống chính quyền

- Ban lãnh đạo các nước Đông Âu thực hiện một số cải cách trên các lĩnh vực kinh

tế - chính trị song thất bại => cuối những năm 80 – đầu những năm 90, chế độ xãhội chủ nghĩa đã sụp đổ ở Đông Âu

- Ngày 3/10/1990, Cộng hòa Dân chủ Đức sáp nhập vào Cộng hòa Liên BangĐức.

Bức tường Béc-lin bị phá bỏ, nước Đức tái thống nhất

3 Nguyên nhân tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu:

- Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trìtrệ, đời sống nhân dân không được cải thiện

- Không bắt kịp bước phát triển của khoa học - kỹ thuật tiên tiến,dẫn đến tìnhtrạng trì trệ,khủng hoảng kinh tế - xã hội

- Phạm phải nhiều sai lầm nghiêm trọng trong quá trình cải tổ

- Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước

III Liên bang Nga từ năm 1991 đến năm 2000

Bản đồ Liên bang Nga

* Liên bang Nga là quốc gia kế tục Liên Xô, được kế thừa địa vị pháp lí của Liên

Xô tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các cơ quan ngoại giao của Liên Xô tạinước ngoài

* Kinh tế:

- 1991 – 1995, kinh tế chậm phát triển, tăng trưởng âm

- Từ 1996, kinh tế có những tín hiệu phục hồi

Biểu đồ tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên bang Nga giai đoạn 1990 - 2005

Phần 2: Trắc nghiệm Lịch Sử 12 Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu (1945 - 2000) Liên Bang Nga (1991 - 2000)

A Liên xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến giữa những năm 70 Nguyên nhân tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông Âu Câu 1: Năm 1949, Khoa học - kĩ thuật Liên Xô có bước phát triển nhanh chóng được đánh dấu bằng sự kiện nào?

A Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo

B Liên Xô đưa người bay vào vũ trụ

C Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử

D Liên Xô phóng thành công tàu phương Đông

Lời giải:

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Khoa học – kĩ thuật Liên Xô phát triển nhanhchóng Năm 1949, Liên Xô đã chế tạo thành công bom nguyên tử, phá thế độcquyền vũ khí nguyên tử của Mĩ

Đáp án cần chọn là: C

Câu 2: Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp thứ hai thế giới trong khoảng thời gian nào?

A Từ nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX

B Đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX

C Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX

D Đến cuối những năm 70 của thế kỉ XX

Lời giải:

Đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô là cường quốc công nghiệp đứng thứ haitrên thế giới (sau Mĩ), chiếm khoảng 20% tổng sản lượng công nghiệp toàn thếgiới Đây là vị trí của Liên Xô trong nền kinh tế thế giới.

Đáp án cần chọn là: B

Câu 3: Đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô đứng ở vị trí nào trong nền kinh

tế thế giới?

A Siêu cường kinh tế duy nhất thế giới

B Cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới

C Cường quốc công nghiệp đứng thứ hai ở châu Âu

D Là nước có nền nông nghiệp hiện đại nhất thế giới

Lời giải:

Đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô là cường quốc công nghiệp đứng thứ haitrên thế giới (sau Mĩ), chiếm khoảng 20% tổng sản lượng công nghiệp toàn thếgiới Đây là vị trí của Liên Xô trong nền kinh tế thế giới

Đáp án cần chọn là: B

Câu 4: Sự kiện nào đã mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người?

A Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử

B Liên Xô phóng tàu vũ trụ đưa nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòng quanh TráiĐất

C Neil Armstrong đặt chân lên Mặt Trăng

D Liên Xô phóng thành công trạm tự động “Mặt Trăng 3” (Luna 3) bay vòngquanh phía sau Mặt Trăng

Lời giải:

Năm 1961, Liên Xô đã phóng thành công con tàu vũ trụ đưa nhà du hànhI.Gagarin bay vòng quanh Trái Đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loàingười.

Đáp án cần chọn là: B

Câu 5: Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô đi đầu thế giới trong lĩnh vực nào?

A Công nghiệp nặng, công nghiệp chế tạo

B Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng

C Công nghiệp quốc phòng

D Công nghiệp vũ trụ, công nghiệp điện hạt nhân

A Khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh

B Xây dựng và mở rộng quan hệ hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa

C Củng cố, hoàn thiện hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội

D Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội

Lời giải:

Sau khi hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế, từ năm 1950 đến nửa đầu nhữngnăm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô tiếp tục thực hiện các kế hoạch dài hạn nhằm tiếp

tục xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội Đây cũng đồng thời lànhiệm vụ trọng tâm của Liên Xô ở giai đoạn này.

Đáp án cần chọn là: D

Câu 7: Thuận lợi cơ bản nào quyết định sự thắng lợi của kế hoạch 5 năm 1946-1950

A Sự ủng hộ của nhân dân Xô Viết

B Nền tảng cơ sở vật chất đã được xây dựng trước chiến tranh

C Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu

D Thắng lợi trong cuộc chiến tranh vệ quốc

Lời giải:

Mặc dù bước ra khỏi chiến tranh với tư thế của một dân tộc chiến thắng nhưngLiên Xô phải gánh chịu những hậu quả nặng nề: 27 triệu người chết, 1710 thànhphố, 32000 nhà máy bị phá hủy Tuy nhiên với sự ủng hộ của nhân dân Xô Viết,Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế hoạch đã đề ra trước 9 tháng

Đáp án cần chọn là: A

Câu 8: Thuận lợi chủ yếu của Liên Xô trong cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội sau Chiến tranh thế giới thứ hai là

A Sự ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới

B Thu được nhiều chiến phí do Đức và Nhật bồi thường

C Tinh thần tự lực tự cường của nhân dân Liên Xô

D Giành được nhiều thuộc địa trong chiến tranh

Lời giải:

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô bị thiệt hại nặng nề về người và của.Nhờ tinh thần tự lực tự cường của nhân dân, Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế

hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946 - 1950) trước 9 tháng Đây cũng là nhân tốtối quan trọng đưa đến sự phục hồi và phát triển của Liên Xô trong công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội sau chiến tranh thế giới thứ hai.

Đáp án cần chọn là: C

Câu 9: Đường lối cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhà nước Xô Viết trong những năm 1945 - 1991 là

A hòa bình, trung lập và ủng hộ phong trào cách mạng thế giới

B hòa bình, kiên quyết chống chính sách gây chiến của chủ nghĩa đế quốc

C hòa bình, tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế giới

D hòa dịu, đi đầu trong việc ủng hộ phong trào dân tộc dân chủ

Lời giải:

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Đảng và Nhà nước Xô Viết thực hiện chính sáchđối ngoại hòa bình và tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế giới và giúp đỡcác nước Xã hội chủ nghĩa Đây là đường lối cơ bản trong chính sách đối ngoạicủa Nhà nước Xô viết trong những năm 1945 – 1991

Đáp án cần chọn là: C

Câu 10: Nội dung nào không phải đường lối xuyên suốt trong chính sách đối ngoại của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A Bảo vệ hoà bình, an ninh thế giới

B Ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

C Mở rộng liên minh quân sự ở Châu Âu, châu Á và Mỹ Latinh

D Viện trợ, giúp đỡ nhiều nước xã hội chủ nghĩa

Lời giải:

Chính sách đối ngoại xuyên suốt của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới thứ hai là:bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và giúp đỡ cácnước xã hội chủ nghĩa.

=> Đáp án C: Không phải chính sách ngoại giao của Liên Xô.

Câu 11: Nguyên nhân khách quan dẫn tới sự sụp đổ của chế độ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu là

A Sai lầm trong quá trình cải tổ

B Không bắt kịp sự phát triển của khoa học - kĩ thuật

B Chiến tranh thế giới thứ hai để lại hậu quả nặng nề

C Khôi phục kinh tế, hằn gắn vết thương chiến tranh

D Liên Xô cần xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội

Lời giải:

Liên Xô là nước chịu tổn thất nặng nề nhất trong Chiến tranh thế giới thứ hai Saucuộc chiến còn bị các nước tư bản bao vây cấm vận nên kế hoạch 5 năm 1946-

1950 được đề ra và thực hiện nhằm khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiếntranh

C xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội

D công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa

Lời giải:

Bị thiệt hại nặng nề do chiến tranh và bị các nước tư bản bao vây cấm vận nên kếhoạch 5 năm 1946-1950 được đề ra và thực hiện nhằm khôi phục kinh tế, hàn gắnvết thương chiến tranh

Với tinh thần tự lực tự cường, nhân dân Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế hoạch

5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950) trong vòng 4 năm 3 tháng (hoàn thành trước 9 tháng).

Với tinh thần tự lực tự cường, nhân dân Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế hoạch

5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950) trong vòng 4 năm 3 tháng (hoàn thành trước 9 tháng).

Đáp án cần chọn là: B

Câu 16: Sự kiện Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử (1949) đã

A Phá vỡ thế độc quyền nguyên tử của Mỹ

B Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của Mỹ

C Buộc các nước phương Tây phải nể sợ

D Khởi đầu sự đối đầu giữa Liên Xô và Mỹ

Lời giải:

Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử đã phá vỡ thế độc quyền

vũ khí nguyên tử của Mỹ

Đáp án cần chọn là: A