- Ấn Độ trở thành thuộc địa quan trọng nhất của thực dân Anh, phải cung cấp lương thực vànguyên liệu ngày càng nhiều cho chính quốc Thực dân Anh không thực hiện chính sách đầu tư vốn và
Trang 1LỊCH SỬ 11 BÀI 2: ẤN ĐỘ PHẦN 1: LÝ THUYẾT LỊCH SỬ 11 BÀI 2: ẤN ĐỘ
1 Tình hình kinh tế - xã hội nửa sau thế kỉ XIX:
- Từ đầu thế kỉ XVIII, Ấn Độ lâm vào tình trạng khủng hoảng, suy yếu, bị các nước thực dânphương Tây (chủ yếu là Anh, Pháp) xâm lược
- Đến giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ trở thành thuộc địa của thực dân Anh
* Chính sách cai trị của Anh:
- Kinh tế: vơ vét lương thực, thực phẩm, các nguồn tài nguyên, bóc lột nhân công
- Chính trị: Chính phủ Anh nắm quyền cai trị trực tiếp Ấn Độ (chế độ trực trị)
Nữ hoàng Victoria trở thành nữ hoàng Ấn Độ (1877)
- Xã hội:
+ Mua chuộc tầng lớp phong kiến bản xứ
+ Chia rẽ khối đoàn kết dân tộc (khơi sâu vào sự cách biệt dân tộc, tôn giáo và đẳng cấp trong
xã hội Ấn Độ)
Trang 2* Hệ quả: mâu thuẫn giữa nhân dân Ấn Độ với thực dân Anh sâu sắc.
2 Cuộc khởi nghĩa Xipay (1857 – 1859)
a Nguyên nhân
- Nguyên nhân sâu xa: mâu thuẫn giữa nhân dân Ấn Độ với thực dân Anh
- Nguyên nhân trực tiếp: Do binh lính Xi-pay bị sĩ quan Anh bạc đãi, khinh rẽ,tinh thần dân tộc
và tín ngưỡng bị xúc phạm ⇒ bất mãn nổi dậy đấu tranh
- Thể hiện lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh bất khuất
- Ý thức vươn tới độc lập của nhân dân Ấn Độ
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho các phong trào đấu tranh sau này
3 Đảng Quốc đại và phong trào dân tộc (1885 – 1908)
Trang 3a Đảng Quốc đại.
- Sự hình thành: Cuối thế kỉ XIX, giai cấp tư sản dân tộc Ấn Độ lớn mạnh, bị thực dân Anh kìmhãm → Cuối 1885, Đảng Quốc đại được thành lập
- Phương pháp đấu tranh: phương pháp ôn hòa
- Mục tiêu đấu tranh: yêu cầu thực dân Anh nới rộng các điều kiện để họ được tham gia các hộiđồng tự trị; giúp đỡ họ phát triển kĩ nghệ, thực hiện một số cải cách về mặt giáo dục – xã hội
- Sự phân hóa:
+ Phái ôn hòa – chủ trương sử dụng phương pháp đấu tranh hòa bình
+ Phái cấp tiến (do B.Ti-lắc đứng đầu) – chủ trương sử dụng phương pháp đấu tranh bằng bạolực
B Ti-lắc
b Phong trào dân tộc (1905 – 1908)
- Nguyên nhân:
+ Sâu xa: mâu thuẫn giữa nhân dân Ấn Độ với thực dân Anh sâu sắc
+ Trực tiếp: tháng 7/1905, Anh ban hành đạo luật chia đôi xứ Ben-gan
Trang 4Xú Ben-gan bị chia cắt thành hai miền
- Các phong trào đấu tranh tiêu biểu:
+ Cuộc biểu tình của hơn 10 vạn người tại bờ sông Hằng (10/1905).+ Tổng bãi công của công nhân Bom-bay (6/1908)
Trang 5Lược đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX
- Kết quả: Anh phải thu hồi đạo luật chia cắt Ben-gan
- Tính chất: mang đậm ý thức dân tộc
PHẦN 2: 39 CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM LỊCH SỬ BÀI 2: ẤN ĐỘ
Câu 1: Phương pháp đấu tranh chủ yếu của Đảng Quốc đại trong những năm cuối thế kỉ XIX
-đầu thế kỉ XX là
A Tuyên truyền, vận động nhân dân sử dụng bạo lực cách mạng
Trang 6B Ôn hòa, đòi chính phủ thực dân tiến hành cải cách
C Bạo động, lật đổ chính quyền thực dân Anh ở Ấn Độ
D Hợp tác với chính phủ thực dân để đàn áp quần chúng
Đáp án:
Trong 20 năm đầu (1885-1905), Đảng Quốc đại chủ trương dùng phương pháp ôn hòa để đòichính phủ thực dân tiến hành cải cách và phản đối phương pháp đấu tranh bằng bạo lực Giaicấp tư sản Ấn Độ chỉ yêu cầu thực dân Anh nới rộng các điều kiện để họ được tham gia các hộiđồng tự trị, giúp đỡ họ phát triển kĩ nghệ, thực hiện một số cải cách về giáo dục, xã hội
Đáp án cần chọn là: B
Câu 2: Trong đấu tranh, Đảng Quốc đại đã đưa ra yêu cầu gì đối với chính phủ thực dân Anh?
A Được tham gia bộ máy chính quyền, tự do phát triển kĩ nghệ, thực hiện một số cải cách giáodục, xã hội
B Được điều hành các hội đồng trị sự, tham gia phát triển công nghệ, tiến hành một số cải cáchgiáo dục, xã hội
C Được nắm chính quyền, phát triển kĩ nghệ, thực hiện một số cải cách giáo dục, xã hội
D Được tham gia các hội đồng trị sự, được giúp đỡ để phát triển kĩ nghệ, thực hiện một số cảicách giáo dục, xã hội
Câu 3: Sau một thời gian hoạt động, Đảng quốc đại có sự phân hóa thành các nhóm phái nào?
A Phái ôn hòa và phái bạo lực
Trang 7B Phái ôn hòa và phái dân chủ
C Phái ôn hòa và phái cực đoan
D Phái dân chủ và phái cấp tiến
Đáp án:
Thất vọng trước thái độ thỏa hiệp của Đảng Quốc đại và chính sách hai mặt của chính quyềnAnh, trong nội bộ Đảng hình thành một phái dân chủ cấp tiến do Ti-lắc đứng đầu, thường đượcgọi là phái “cực đoan” Phái này phản đối thái độ thỏa hiệp của phái “ôn hòa” và đòi hỏi phải cóthái độ kiên quyết chống Anh
Đáp án cần chọn là: C
Câu 4: Đảng Quốc đại bị chia rẽ thành hai phái vì
A Thái độ thỏa hiệp của các đảng viên và chính sách hai mặt của chính quyền thực dân Anh
B Thái độ thỏa hiệp của các đảng viên và chính sách mua chuộc của chính quyền thực dân Anh
C Thái độ thỏa hiệp của một số lãnh đạo Đảng và chính sách hai mặt của chính quyền thực dânAnh
D Thái độ thỏa hiệp của một số lãnh đạo Đảng và chính sách mua chuộc của chính quyền thựcdân Anh
Đáp án:
Do thái độ thỏa hiệp của những người cầm đầu và chính sách 2 mặt của chính quyền Anh, nội
bộ Đảng Quốc đại bị phân hóa thành 2 phái: ôn hòa và phái cực đoan (kiên quyết chống Anh doTi-lắc đứng đầu)
Đáp án cần chọn là: C
Câu 5: Sự kiện nào dẫn tới bùng nổ cao trào cách mạng 1905 - 1908 ở Ấn Độ?
A Phái “cực đoan” trong Đảng Quốc đại tuyên bố thành lập
B Anh ban hành đạo luật chia đôi xứ Bengan
Trang 8C Ngày Ti lắc bị thực dân Anh bắt giam.
D Ngày Ti - lắc bị khai trừ khỏi Đảng Quốc đại
Đáp án:
Nhằm hạn chế phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ, thực dân Anh đã ban hành đạo luậtchia đôi xứ Bengan (7-1905): miền Đông của các tín đồ theo đạo Hội và miền Tây của nhữngngười theo đạo Hindu Điều này đã làm bùng nổ phong trào đấu tranh chống thực dân Anhtrong những năm 1905-1908
Đáp án cần chọn là: B
Câu 6: Tháng 7 - 1905, chính quyền thực dân Anh đã ban hành đạo luật nào đối với Ấn Độ?
A Chia đôi xứ Bengan
B Về chế độ thuế khóa
C Thống nhất xứ Bengan
D Giáo dục
Đáp án:
Tháng 7-1905, chính quyền Anh thi hành chính sách “chia để trị” - ban hành đạo luật chia đôi
xứ Ben-gan: miền Đông theo đạo Hồi và miền Tây theo đạo Ấn Điều đó làm bùng nổ phongtrào đấu tranh chống thực dân Anh, đặc biệt ở Bom-bay và Can-cút-ta
Đáp án cần chọn là: A
Câu 7: Ý nào dưới đây không phải là chính sách kinh tế của thực dân Anh thực hiện ở Ấn Độ từ
giữa thế kỉ XIX?
A Ra sức vơ vét lương thực, nguyên liệu cho chính quốc
B Đầu tư vốn và phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn
C Mở rộng công cuộc khai thác một cách quy mô
D Bóc lột nhân công để thu lợi nhuận
Trang 9Đáp án:
Chính sách kinh tế của thực dân Anh đối với Ấn Độ bao gồm:
- Mở rộng công cuộc khai thác Án Độ một cách quy mô, ra sức vơ vét lương thực, các nguồnnguyên liệu và bóc lột nhân công để thu lợi nhuận
- Ấn Độ trở thành thuộc địa quan trọng nhất của thực dân Anh, phải cung cấp lương thực vànguyên liệu ngày càng nhiều cho chính quốc
Thực dân Anh không thực hiện chính sách đầu tư vốn và phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.Đáp án cần chọn là: B
Câu 8: Thực dân Anh cai trị Ấn Độ dưới hình thức nào?
Đáp án cần chọn là: A
Câu 9: Nội dung nào không phải là ý nghĩa của cao trào cách mạng 1905-1908 ở Ấn Độ?
A Mang đậm ý thức dân tộc sâu sắc
B Thức tỉnh nhân dân Ấn Độ để hoà chung vào trào lưu dân tộc, dân chủ ở Châu Á
C Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Ấn Độ
D Thể hiện tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân Ấn Độ
Trang 10Đáp án:
Cao trào 1905 - 1908 mang những ý nghĩa sau:
- Tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân Ấn Độ chống chủ nghĩa thực dân Anh (D)
- Cao trào này do một bộ phận giai cấp tư sản lãnh đạo (B)
- Thực hiện mục tiêu đấu tranh vì một nước Ấn Độ độc lập và dân chủ (A)
⇒ Loại trừ đáp án: C
Đáp án cần chọn là: C
Câu 10: Thực dân Anh thi hành chính sách nhượng bộ tầng lớp có thế lực trong giai cấp phong
kiến Ấn Độ nhằm
A Xoa dịu tinh thần đấu tranh của họ
B Cấu kết với họ để đàn áp nhân dân Ấn Độ
C Làm chỗ dựa vững chắc cho nền thống trị của mình
D Cai trị Ấn Độ thông qua đội ngũ tay sai bản xứ
Đáp án:
Mặc dù nắm quyền cai trị trực tiếp Ấn Độ nhưng để tạo chỗ dựa vững chắc cho mình, thực dânAnh đã thực hiện chính sách chia để trị, mua chuộc tầng lớp có thế lực trong giai cấp phongkiến bản xứ, tìm cách khơi sâu sự khác biệt về chủng tộc, tôn giáo và đẳng cấp trong xã hội.Tầng lớp có thế lực trong giai cấp phong kiến là bộ phận am hiểu về mọi mặt của Ấn Độ, trongkhi Ấn Độ được coi là “viên ngọc trên vương miện của nữ hoàng Anh”, Anh cần có sự hỗ trợcủa tầng lớp này để cai trị Ấn Độ chặt chẽ và dễ dàng hơn Đây cũng là chính sách cai trị mànhiều nước đế quốc thực dân áp dụng đối với thuộc địa của mình
Đáp án cần chọn là: C
Câu 11: Nguyên nhân khiến thực dân Anh không chấp nhận yêu cầu về chính trị, kinh tế, văn
hóa của Đảng Quốc đại là gì?
Trang 11A Muốn duy trì sự bảo thủ, lạc hậu, kìm hãm sự phát triển của thuộc địa để dễ bề cai trị
B Muốn tư sản Ấn Độ phải luôn phục tùng chính quyền thực dân Anh về mọi mặt
C Muốn giai cấp tư sản Ấn Độ phải thỏa hiệp với chính quyền thực dân Anh
D Muốn kìm hãm sự phát triển của giai cấp tư sản Ấn Độ để dễ bề sai khiến
Đáp án:
Đảng Quốc đại do giai cấp tư sản đứng đầu, đã đưa ra những yêu cầu đối với thực dân Anh vềchính trị, kinh tế, văn hóa Tuy nhiên, không được thực dân Anh chấp nhận mà còn tìm cáchhạn chế hoạt động của Đảng Quốc đại
Bởi, âm mưu cai trị của Anh là muốn duy trì sự bảo thủ, lạc hậu, kìm hãm sự phát triển của toàn
Ấn Độ để dễ bề cai trị Chứ không riêng gì giai cấp tư sản hay Đảng Quốc đại ⇒ Loại trừ cácđáp án B, C, D
Đáp án cần chọn là: A
Câu 12: Sự ra đời của Đảng Quốc đại ở Ấn Độ cuối năm 1885 dựa trên cơ sở kinh tế gì?
A Sự hình thành và phát triển của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
B Sự xuất hiện của các cơ sở công nghiệp của Anh ở Ấn Độ
C Sự xuất hiện của giai cấp tư sản Ấn Độ
D Nền kinh tế thương nghiệp phát triển
Đáp án:
Cùng với quá trình khai thác bóc lột thuộc địa, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã được
du nhập và phát triển ở Ấn Độ Đây chính là cơ sở kinh tế để dẫn tới sự ra đời của giai cấp tưsản Ấn Độ, đặt nền tảng cho sự xuất hiện của Đảng Quốc đại cuối năm 1885
Đáp án cần chọn là: A
Câu 13: Đến giữa TK XIX, Ấn Độ bị biến thành thuộc địa của đế quốc nào?
A Nga
Trang 12Đáp án cần chọn là: B
Câu 14: Xã hội Ấn Độ suy yếu từ đầu thế kỉ XVII là do cuộc tranh giành quyền lực giữa
A Các chúa phong kiến
B Địa chủ và tư sản
C Tư sản và phong kiến
D Phong kiến và nông dân
Đáp án:
Từ đầu thế kỉ XVII chế độ phong kiến Ấn Độ suy yếu do sự tranh giành quyền lực giữa cácchúa phong kiến Lợi dụng cơ hội này, các nước phương Tây chủ yếu Anh - Pháp đua nhau xâmlược
Trang 13Đáp án:
Do sự du nhập của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp tư sản đã ra đời và pháttriển ở Ấn Độ, nhưng lại bị thực dân Anh kìm hãm Cuối năm 1885, Đảng Quốc dân đại hội(gọi tắt là Đảng Quốc đại) - chính đảng đầu tiên của giai cấp tư sản Ấn Độ được thành lậpĐáp án cần chọn là: A
Câu 16: Đảng Quốc đại ra đời cuối năm 1885 ở Ấn Độ, là chính đảng của
Đáp án cần chọn là: C
Câu 17: Các nước phương Tây đã lợi dụng cơ hội nào để đua tranh xâm lược Ấn Độ?
A Kinh tế và văn hóa Ấn Độ bị suy thoái
B Phong trào nông dân chống chế độ phong kiến Án Độ làm cho nước này suy yếu
C Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với đông đảo nông dân ở Ấn Độ
D Cuộc đấu tranh giành quyền lực giữa các chúa phong kiến trong nước làm cho Ấn Độ suyyếu
Đáp án:
Sau các cuộc phát kiến địa lý, hoạt động buôn bán giữa các nước tư bản phương Tây với Ấn Độđược đẩy mạnh Từ đầu thế kỉ XVII, lợi dụng sự suy yếu của Ấn Độ trong cuộc tranh giành
Trang 14quyền lực giữa các chúa phong kiến, các nước tư bản phương Tây chủ yếu là Anh và Pháp đuatranh xâm lược Ấn Độ
Đáp án cần chọn là: D
Câu 18: Phong trào dân tộc ở Ấn Độ phải tạm ngừng vì
A Chính sách chia rẽ của thực dân Anh và sự phân hóa của Đảng Quốc đại
B Chính sách chia rẽ của thực dân Anh và sự can thiệp từ bên ngoài
C Sự đàn áp của thực dân Anh và sự thoả hiệp của Đảng quốc đại
D Sự đàn áp của thực dân Anh và B.Tilắc đã bị cắt
Đáp án:
Cao trào cách mạng 1905-1908 mang đậm ý thức dân tộc đánh dấu sự thức tỉnh của nhân dân
Ấn Độ Tuy nhiên, do chính sách chia rẽ của thực dân Anh và sự phân hóa trong Đảng Quốc đại
đã làm cho phong trào tạm ngừng
Đáp án cần chọn là: A
Câu 19: Chính sách nào sau đây không phải là chính sách cai trị của thực dân Anh ở Ấn Độ?
A Dùng tay sai người bản xứ lập chính quyền thống trị nhân dân
B Mua chuộc tầng lớp có thế lực trong giai cấp phong kiến bản xứ
Đáp án cần chọn là: A
Trang 15Câu 20: Âm mưu của thực dân Anh trong việc thực hiện chính sách “chia để trị” là
A Khoét sâu thêm mâu thuẫn về chủng tộc và tôn giáo ở Ấn Độ
B Nắm quyền trực tiếp cai trị đến tận đơn vị cơ sở
C Xóa bỏ nền văn hoá truyền thống của Ấn Độ
D Vơ vét tài nguyên thiên nhiên của Ấn Độ
Đáp án:
Về chính sách cai trị, chính phủ Anh nắm quyền cai trị trực tiếp Ấn Độ
- Thực dân Anh đã thực hiện chính sách “chia để trị”, mua chuộc tầng lớp có thế lực trong giaicấp phong kiến bản xứ
- Anh còn tìm cách khơi sâu sự cách biệt về chủng tộc, tôn giáo và đẳng cấp trong xã hội để dễ
bề cai trị
Đáp án cần chọn là: A
Câu 21: Mục tiêu cơ bản nhất của Đảng Quốc đại cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX là
A Giành quyền tự chủ, phát triển kinh tế
B Đòi thực dân Anh trao quyền tự trị cho Ấn Độ
C Lãnh đạo nhân dân đấu tranh giải phóng dân tộc
D Dựa vào Anh đem lại tiến bộ và văn minh cho Ấn Độ
Đáp án:
Trong 20 năm đầu (1885 - 1905), Đảng Quốc đại chỉ yêu cầu thực dân Anh nới rộng các điềukiện để họ được tham gia các hội đồng tự trị, giúp đỡ họ phát triển kĩ nghệ, thực hiện một sốbiện pháp cải cách về mặt giáo dục, xã hội
⇒ Mục tiêu cơ bản nhất của Đảng Quốc đại cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX là giành quyền tựchủ, phát triển kinh tế
Đáp án cần chọn là: A
Trang 16Câu 22: Vì sao sự ra đời của Đảng Quốc đại cuối năm 1885 lại đánh dấu một giai đoạn mới
trong cuộc đấu tranh của nhân dân Ấn Độ?
A Đánh dấu giai cấp tư sản Ấn Độ đã bước lên vũ đài chính trị
B Chế độ cai trị của thực dân Anh ở Ấn Độ suy yếu
C Giai cấp tư sản Ấn Độ có tiềm lực kinh tế mạnh
D Giai cấp công nhân Ấn Độ đã bước lên vũ đài chính trị
Đáp án:
Trước khi Đảng Quốc đại ra đời, các phong trào đấu tranh chống lại nền thống trị của thực dânAnh chỉ mang tính chất tự phát Đến cuối năm 1885, sự ra đời của Đảng Quốc đại - chính đảngđầu tiên của giai cấp tư sản Ấn Độ đã đánh dấu một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn giai cấp
tư sản Ấn Độ bước lên vũ đài chính trị
Đáp án cần chọn là: A
Câu 23: Sự thành lập của chính đảng đó có ý nghĩa gì
A Đánh dấu giai cấp tư sản Ấn Độ đã bước lên vũ đài chính trị
B Chế độ cai trị của thực dân Anh ở Ấn Độ suy yếu
C Giai cấp tư sản Ấn Độ có tiềm lực kinh tế mạnh
D Giai cấp công nhân Ấn Độ đã bước lên vũ đài chính trị
Đáp án:
Trước khi Đảng Quốc đại ra đời, các phong trào đấu tranh chống lại nền thống trị của thực dânAnh chỉ mang tính chất tự phát, chưa có giai cấp lãnh đạo và đường lối đấu tranh rõ ràng Đếncuối năm 1885, sự ra đời của Đảng Quốc đại - chính đảng đầu tiên của giai cấp tư sản Ấn Độ đãđánh dấu một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn giai cấp tư sản Ấn Độ bước lên vũ đài chínhtrị
Đáp án cần chọn là: A
Câu 24: Bản chất của đạo luật chia đôi xứ Ben-gan của thực dân Anh ở Ấn Độ là chính sách gì?
Trang 17A Dựa trên chế độ phân chia đẳng cấp.
B Chia để trị dựa theo tôn giáo
C Chính sách chia để trị theo địa chính trị
D Áp bức dân tộc
Đáp án:
Nhằm hạn chế phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ, thực dân Anh đã ban hành đạo luậtchia đôi xứ Bengan (7-1905): miền Đông của các tín đồ theo đạo Hội và miền Tây của nhữngngười theo đạo Hindu Bản chất của đạo luật này là chính sách chia để trị trên cơ sở tôn giáoĐáp án cần chọn là: B
Câu 25: Phong trào nào được xem là đỉnh cao của phong trào dân tộc ở Ấn Độ trong những
năm đầu thế kỉ XX?
A Phong trào đấu tranh của công nhân Can-cút-ta năm 1905
B Phong trào đấu tranh của công nhân Bom-bay năm 1908
C Phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân ở sông Hằng năm 1905
D Phong trào đấu tranh của công nhân ở Can-cút-ta năm 1908
Đáp án:
Đỉnh cao nhất cua phong trào giải phóng dân tộc ở Ấn Độ trong những năm đầu thế kỉ XX làphong trào công nhân Bom-bay năm 1908 Tháng 6-1908, thực dân Anh bắt Ti-lắc và kết ánông 6 năm tù Vụ án này đã thổi bùng lên một ngọn lửa đấu tranh mới Hàng vạn công nhân ởBom-bay tiến hành tổng bãi công trong 6 ngày, xây dựng chiến lũy, thành lập các đơn vị chiếnđấu chống lại quân Anh ⇒ Cuộc đấu tranh lên đến đỉnh cao buộc thực dân Anh phải thu hồiĐạo luật chia cắt Ben-gan
Đáp án cần chọn là: B
Câu 26: Nguyên nhân cơ bản khiến phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ tạm lắng xuống
vào đầu thế kỉ XX là gì?