Những cuộc đấu tranh đầu tiên - Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản dẫn đến sự ra đời của giai cấp tư sản và vô sản... Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân hồi nửa đầu thế kỷ XIX -
Trang 1LỊCH SỬ 10 BÀI 36: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
PHẦN 1: LÝ THUYẾT LỊCH SỬ 10 BÀI 36: SỰ HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CÔNG NHÂN
Lao động ở mỏ than.
Thợ mỏ than
1 Sự ra đời và tình cảnh giai cấp vô sản công nghiệp Những cuộc đấu tranh đầu tiên
- Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản dẫn đến sự ra đời của giai cấp tư sản và vô sản
Trang 2- Nguồn gốc giai cấp vô sản: Nông dân mất ruộng đất đi làm thuê, thợ thủ công phá sản trở thành công nhân Giai cấp vô sản ra đời cuối thế kỷ XVIII trước tiên ở Anh
- Đời sống của giai cấp công nhân:
+ Không có đủ tư liệu sản xuất, làm thuê bán sức lao động của mình
+ Lao động vất vả nhưng lương chết đói luôn bị đe dọa sa thải
- Mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản ngày càng gay gắt, dẫn đến các cuộc đấu tranh
- Hình thức đấu tranh: Đập phá máy móc, đốt công xưởng, hình thành đấu tranh tự phát đầu tiên của giai cấp công nhân.Phong trào đấu tranh diễn ra từ cuối thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XIX Đầu tiên ở Anh rồi lan sang các nước khác
Kết quả: Phong trào đập phá máy móc không đem lại kết quả gì; mặt khác giai
cấp tư sản lại càng tăng cường đàn áp
Hạn chế: Nhầm tưởng máy móc là kẻ thù.
Tác dụng
+ Phá hoại cơ sở vật chất của tư sản
+ Công nhân tích lũy thêm được kinh nghiệm đấu tranh
+ Thành lập được tổ chức công đoàn
Trang 3Lao động của trẻ em ở Anh
2 Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân hồi nửa đầu thế kỷ XIX
- Ở Pháp năm 1831 công nhân dệt Liông khởi nghĩa đòi tăng lương giảm giờ làm Quân khởi nghĩa đã làm chủ được thành phố trong 10 ngày Họ chiến đấu với khẩu hiệu "Sống trong lao động hoặc chết trong chiến đấu"
- Năm 1834 thợ tơ ở Liông khởi nghĩa đòi thiết lập nền Cộng hòa Cuộc chiến đấu
ác liệt đã diễn ra suốt 4 ngày cuối cùng bị dập tắt
- Ở Anh từ năm 1836 - 1848 diễn ra phong trào "Hiến chương đòi phổ thông đầu phiếu, tăng lương, giảm giờ làm"
Công nhân Anh đưa hiến chương đến Quốc hội.
Trang 4Kết quả: Tất cả các phong trào đấu tranh của công nhân đều thất bại.
Nguyên nhân: Thiếu sự lãnh đạo đúng đắn, chưa có đường lối chính sách rõ ràng.
Ý nghĩa: Đánh dấu sự trưởng thành của công nhân, là tiền đề dẫn đến sự ra đời
của chủ nghĩa xã hội khoa học
Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, quần chúng lao động
chịu nhiều tầng áp bức và bóc lột
3 Chủ nghĩa xã hội không tưởng.
- Hoàn cảnh ra đời: Chủ nghĩa tư bản ra đời với những mặt trái của nó
+ Bóc lột tàn nhẫn người lao động
+ Những người tư sản tiến bộ thông cảm với nỗi khổ của những người lao động mong muốn xây dựng một chế độ tốt đẹp hơn không có tư hữu bóc lột
- Chủ nghĩa xã hội không tưởng ra đời mà đại diện là Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê và Ô-oen
Tích cực
- Nhận thức được mặt trái của chế độ tư sản là bóc lột người lao động
- Phê phán sâu sắc xã hội tư bản, dự đoán tương lai
Trang 5Hạn chế:
- Không vạch ra được lối thoát, không giải thích được bản chất của chế độ đó
- Không thấy được vai trò và sức mạnh của giai cấp công nhân
Ý nghĩa: Là tư tưởng tiến bộ trong xã hội lúc đó Cổ vũ nguồn lao động đấu tranh,
là tiền đề ra đời chủ nghĩa Mác
Giai cấp tư sản trong xã hội tư bản bóc lột xương máu của nhân dân lao động.
Giai cấp tư sản dùng mọi quyền thống trị để đàn áp quần chúng lao động
Trang 6PHẦN 2: TRẮC NGHIỆM LỊCH SỬ 10 BÀI 36: SỰ HÌNH
THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO CÔNG
NHÂN
Câu 1: Ba nhà tư tưởng tiến bộ nhất của chủ nghĩa xã hội không tưởng là những ai?
A. Xanh xi-mông, Phu-ri-ê và Cromoen
B. Phu-ri-ê, Mông-te-xki-ơ và Ô-oen
C. Xanh xi-mông, Phu-ri-ê và Ru-xô
D. Xanh xi-mông, Phu-ri-ê và Ô-oen
Đáp án : Ba nhà tư tưởng tiến bộ nhất của chủ nghĩa xã hội không tưởng là D.
Xanh xi-mông, Phu-ri-ê và Ô-oen
Đáp án cần chọn là: D
Câu 2: Ý nào sau đây không phải nguyên nhân phong trào công nhân bùng nổ sớm nhất ở Anh, Pháp và Đức?
A. Do có nền kinh tế phát triển với nhiều nhà máy xí nghiệp tập trung số lượng lớn công nhân
B. Do đời sống công nhân ở đây khó khăn, khổ cực
C. Do công nhân mâu thuẫn gay gắt với giai cấp tư sản
D. Do công nhân mới chỉ đấu tranh ở mức độ tự phát
Đáp án : Phong trào công nhân bùng nổ sớm nhất ở Anh, Pháp, Đức là do đây là
những nước đế quốc có nền kinh tế phát triển, nhiều nhà máy xí nghiệp tập trung
số lượng lớn công nhân Công nhân Anh, Pháp, Đức bị giai cấp tư sản bóc lột, đời sống khó khăn, khổ cực dẫn đến mâu thuẫn gay gắt và làm bùng nổ các phong trào đấu tranh
Trang 7=> Đáp án D: là đặc điểm phong trào đấu tranh của công nhân ở giai đoạn đầu, không phải nguyên nhân dẫn đến phong trào công nhân bùng nổ sớm nhất ở Anh, Pháp và Đức.
Đáp án cần chọn là: D
Câu 3: Tại sao các cuộc đấu tranh của công nhân trong nửa đầu thế kỉ XIX đều thất bại?
A. Do thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và chưa có đường lối chính trị rõ ràng
B. Do tinh thần đấu tranh chưa kiên định, dễ thỏa hiệp, mua chuộc
C. Do chưa có sự chuẩn bị chu đáo
D. Do giai cấp tư sản đàn áp quyết liệt
Đáp án : Các cuộc đấu tranh của công nhân trong giai đoạn này đều thất bại là do
thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và chưa có đường lối chính trị rõ ràng
Đáp án cần chọn là: A
Câu 4: Nguyên nhân sâu xa nào làm xuất hiện chủ nghĩa xã hội không tưởng?
A. Do giai cấp tư sản lúc này đã thống trị trên phạm vi toàn thế giới
B. Do giai cấp công nhân đã bước lên vũ đài chính trị như một lực lượng chính trị độc lập
C. Do mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản ngày càng gay gắt
D. Do chủ nghĩa tư bản đã bộc lộ những hạn chế của nó
Đáp án : Nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa xã hội không tưởng
là do chủ nghĩa tư bản đã bộc lộ những hạn chế của nó
- Bóc lột tàn nhẫn người lao động của tư sản: cuộc sống người lao động được tình bắng đồng lương chết đói, điều kiện làm việc tồi tệ, tình trạng thất nghiệp và tệ nạn xã hội phổ biến
Trang 8- Những người tư sản tiến bộ thông cảm với nỗi khổ của những người lao động mong muốn xây dựng một chế độ tốt đẹp hơn, không có tư hữu bóc lột
Đáp án cần chọn là: D
Câu 5: Hạn chế lớn nhất của chủ nghĩa xã hội không tưởng là gì?
A. Chưa thấy rõ được bản chất của chủ nghĩa tư bản
B. Chưa thấy được quy luật phát triển của chủ nghĩa tư bản
C. Chưa đánh giá được vai trò của giai cấp công nhân
D. Chưa đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo quần chúng nhân dân
Đáp án : Hạn chế lớn nhất của chủ nghĩa xã hội không tưởng đó là chưa đánh giá
được vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong việc xây dựng chế độ
xã hội mới
Đáp án cần chọn là: C
Câu 6: Ý không phản ánh đúng quan điểm của các nhà tư tưởng tiến bộ nửa đầu thế kỉ XIX để xây dựng xã hội mới là
A. Không có chế độ tư hữu
B. Không có bóc lột
C. Nhân dân làm chủ phương tiện sản xuất
D. Người lãnh đạo làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu
Đáp án : - Các đáp án A, B, C: đều là nội dung quan điểm của các nhà tưởng tiến
bộ nửa đầu thế kỉ XIX
- Đáp án D: không phản ánh đúng quan điểm của các nhà tư tưởng tiến bộ nửa
đầu thế kỉ XIX để xây dựng xã hội mới
Đáp án cần chọn là: D
Câu 7: Phong trào đấu tranh đầu tiên của công nhân diễn ra dưới hình thức nào?
Trang 9A. Bỏ trốn tập thể để khỏi bị hành hạ.
B. Đánh bọn chủ xưởng, bọn cai kí
C. Đập phá máy móc, đốt công xưởng
D. Đập phá máy móc, đánh chủ xưởng
Đáp án : Phong trào đấu tranh đầu tiên của công nhân diễn ra dưới hình thức đập
phá máy móc, đốt công xưởng
Đáp án cần chọn là: C
Câu 8: Trong những năm 20 -30 của thế kỉ XIX, công nhân Anh đấu tranh đòi quyền lợi gì?
A. Đòi tăng lương, giảm giờ làm
B. Đòi nghỉ chủ nhật có lương
C. Đòi quyền tuyển cử
D. Đòi Quốc hội Anh thông qua đạo luật cải cách tuyển cử
Đáp án : Trong những năm 20 -30 của thế kỉ XIX, công nhân Anh đấu tranh đòi
tăng lương, giảm giờ làm
Đáp án cần chọn là: A
Câu 9: “Sống trong lao động hoặc chết trong chiến đấu!” đó là khẩu hiệu
đấu tranh của công nhân nước nào?
A. Nước Anh
B. Nước Pháp
C. Nước Đức
D. Nước Mĩ
Trang 10Đáp án : Năm 1831, Công nhân dệt Liông khởi nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ
làm Quân khởi nghĩa đã làm chủ được thành phố trong 10 ngày Họ chiến đấu với
khẩu hiệu "Sống trong lao động hoặc chết trong chiến đấu".
Đáp án cần chọn là: B
Câu 10: Cuộc khởi nghĩa của công nhân thợ tơ Li-ông Pháp đòi thiết lập nền Cộng hòa diễn ra vào thời gian nào?
A. Năm 1832
B. Năm 1834
C. Năm 1843
D. Năm 1835
Đáp án : Năm 1834 công nhân dệt Li-ông khởi nghĩa đòi thiết lập nền cộng hòa.
Cuộc chiến đấu ác liệt đã diễn ra suốt 4 ngày cuối cùng bị dập tắt
Đáp án cần chọn là: B
Câu 11: Trong các cuộc đấu tranh dưới đây của công nhân, cuộc đấu tranh nào tồn tại lâu nhất?
A. Khởi nghĩa Li-ông ở Pháp
B. Phong trào Hiến chương ở Anh
C. Khởi nghĩa Sơ-lê-din ở Đức
D. Phong trào đòi tăng lương ở Đức
Đáp án : Cuộc đấu tranh của công nhân trong phong trào Hiến chương ở Anh kéo
dài từ năm 1836 đến 1848 và là cuộc đấu tranh tồn tại lâu nhất
Đáp án cần chọn là: B
Câu 12: Ý nào không đánh giá đúng về ý nghĩa của chủ nghĩa xã hội không tưởng?
Trang 11A. Là một trào lưu tư tưởng tiến bộ.
B. Là sự kế thừa tư tưởng của các nhà triết học Ánh sáng Pháp
C. Có tác dụng cổ vũ những người lãnh đạo
D. Là một trong những tiền đề cho sự hình thành học thuyết Mác sau này
Đáp án : Chủ nghĩa xã hội không tưởng ra đời có ý nghĩa: Là tư tưởng tiến bộ
trong xã hội lúc đó Cổ vũ nguồn lao động đấu tranh, là tiền đề ra đời chủ nghĩa Mác
=> Đáp án B: không đánh giá đúng về ý nghĩa của chủ nghĩa xã hội không tưởng.
Đáp án cần chọn là: B
Câu 13: Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng là?
A. Do trình độ nhận thức của các nhà tư tưởng
B. Do khoa học chưa phát triển
C. Do những điều kiện lịch sử khách quan quy định
D. Do chưa dựa vào thực tế phong trào công nhân
Đáp án : Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không
tưởng là do những điều kiện lịch sử khách quan quy định Họ không phát hiện được những quy luật phát triển của chế độ tư bản
Đáp án cần chọn là: C
Câu 14: Sự kiện lịch sử nào ở thế kỉ XIX đã làm tiền đề cho chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời?
A. Sự phát triển của phong trào công nhân
B. Sự ra đời của chủ nghĩa xã hội không tưởng
Trang 12C. Sự thành lập Quốc tế thứ nhất.
D. Sự xuất hiện của Mác và Angghen
Đáp án : Sự kiện ra đời của chủ nghĩa xã hội không tưởng nào ở thế kỉ XIX đã
làm tiền đề cho chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời
Đáp án cần chọn là: B
Câu 15: Nhận xét nào sau đây đúng về ý nghĩa của phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX?
A. Đánh dấu bước trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế
B. Giai cấp công nhân đã trưởng thành
C. Làm các chủ xưởng phải tăng lương theo yêu cầu của công nhân
D. Chủ nghĩa tư bản thụt lùi một bước
Đáp án : Phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX đánh dấu bước trưởng thành
của phong trào công nhân quốc tế Từ đấu tranh tự phát bằng hình thức đập phá máy móc, đốt công xưởng ở giai đoạn đầu, công nhân đã bước đầu đấu tranh có ý thức chính trị Đặc biệt là phong trào hiến chương ở Anh, mặc dù sau đó bị đàn áp nhưng phong trào đã có mục tiêu chính trị rõ ràng và có được sự hưởng ứng rộng rãi của quần chúng
Đáp án cần chọn là: A
Câu 16: Phong trào nào đánh dấu lần đầu tiên giai cấp công nhân Pháp bước lên
vũ đài chính trị với tư thế của một giai cấp độc lập, chống trực tiếp kẻ thù của mình là giai cấp tư sản bằng biện pháp bạo lực?
A. Cuộc khởi nghĩa Lyông lần thứ nhất và lần thứ hai
B. Phong trào của công nhân dệt Sơ-lê-din
C. Cuộc đấu tranh của công nhân Pa-ri (1848)
D. Phong trào Hiến chương
Trang 13Đáp án : Ở Pháp, cuộc khởi nghĩa Lyông có ảnh hưởng lớn đầu tiên của công
nhân Pháp Năm 1831, công nhân dệt đứng dậy khởi nghĩa nhân việc bọn chủ
khước từ yêu sách đòi tăng lương Họ nêu khẩu hiệu “Sống có việc làm hay chết
trong chiến đấu” Sau những trận kịch chiến trên đường phố, họ làm chủ thành
phố trong ba ngày liền Nhưng do trình độ còn non kém, họ không biết phải tiếp tục làm gì, nên bị quân đội trở lại đàn áp nhanh chóng Cuộc khởi nghĩa lần thứ
hai xảy ra vào năm 1834 còn nêu khẩu hiệu chính trị trên những lá cờ đỏ: “Cộng
hòa hay là chết”, chứng tỏ bước trưởng thành của giai cấp công nhân Cả hai cuộc
khởi nghĩa Lyông đều bị thất bại, nhưng nó đánh dấu sự lớn mạnh của công nhân Pháp, lần đầu tiên bước lên vũ đài chính trị với tư thế của một giai cấp độc lập, chống trực tiếp kẻ thù của mình là giai cấp tư sản bằng biện pháp bạo lực Nhưng
nó cũng để lộ ra nhược điểm về trình độ giác ngộ và tổ chức, thiếu vai trò của lý luận tiên phong và đảng tiên phong của giai cấp Cuộc khởi nghĩa Lyông được công nhân ở các trung tâm công nghiệp khác nổi dậy hưởng ứng, tuy lẻ tẻ nhưng kéo dài suốt những năm 30 - 40 của thế kỷ XIX
Đáp án cần chọn là: A
Câu 17: Tư tưởng tiến bộ nào của chủ nghĩa xã hội không tưởng được chủ nghĩa
xã hội kế thừa và phát triển?
A. Công bằng và bình đẳng
B. Không tư hữu và không bóc lột
C. Bảo vệ phụ nữ và trẻ em
D. Cả A và B đều đúng
Đáp án : Những tư tưởng tiến bộ của chủ nghĩa xã hội không tưởng được chủ
nghĩa xã hội kế thừa và phát triển là tư tưởng không có chế độ tư hữu, không bóc lột, xã hội công bằng và bình đẳng
Đáp án cần chọn là: D
Câu 18: Ở Đức, để được làm việc trong các nhà máy công nhân phải đóng thuế đặc biệt cho bọn nào?
A. Giai cấp tư sản
Trang 14B. Tầng lớp quý tộc mới.
C. Bọn chủ chủ nhà máy
D. Bọn địa chủ
Đáp án : Ở Đức, để được làm việc trong các nhà máy công nhân phải đóng thuế
đặc biệt cho bọn địa chủ
Đáp án cần chọn là: D