Ngân sách tài chính của Việt Nam hầu như trống rỗng Lời giải: Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” do cùng một lú
Trang 1LỊCH SỬ 12 BÀI 17: NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA TỪ SAU NGÀY 2-9-1945 ĐẾN TRƯỚC NGÀY 19-12-1946 Phần 1: Lý thuyết Lịch Sử 12 Bài 17: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau
ngày 2-9-1945 đến trước ngày 19-12-1946
I Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám năm 1945
* Thứ hai: giặc ngoại xâm và nội phản
- Quân đội của các thế lực đế quốc và phản động quốc tế trong phe Đồng minh,dưới danh nghĩa giải giáp quân đội Nhật, đã kéo vào nước ta với những âm mưurất thâm độc:
+ Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc: 20 vạn quân Tưởng kéo theo các tổ chức phản độngViệt Quốc, Việt Cách nhằm lật đổ chính quyền cách mạng
+ Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam: hơn 1 vạn quân Anh mở đường cho thực dân Phápquay trở lại xâm lược nước ta lần thứ hai
- Trên cả nước lúc đó vẫn còn 6 vạn quân Nhật đang chờ giải giáp
* Thứ ba: những di hại, tàn dư của chế độ cũ để lại rất nặng nề
- Nền kinh tế nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề,thiên tai liên tiếp làm cho nạn đói thêm trầm trọng; hàng hóa khan hiếm, giá cảtăng vọt; đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn,
Trang 2Nhân dân Việt Nam đói khổ do hậu quả của nạn đói năm 1945
- Ngân sách nhà nước trống rỗng, kho bạc nhà nước chỉ còn hơn 1.2 triệu đồng.Nhà nước cách mạng chưa kiểm soát được ngân hàng Đông Dương,
- Hơn 90% dân số mù chữ, các tệ nạn xã hội như mê tín dị đoan, cờ bạc, nghiệnhút, tràn lan
Trang 3Cảnh người dân Việt Nam hút thuốc phiện
⇒ Những khó khăn trên là rất lớn, trực tiếp đe dọa đến cách mạng Việt Nam, đặtViệt Nam trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”
2 Thuận lợi.
- Nhân dân giành được quyền làm chủ, phấn khởi, gắn bó với chế độ mới
- Cách mạng Việt Nam có Đảng đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo
- Trên thế giới: phong trào cách mạng giải phóng dân tộc dâng cao ở nhiều nướcthuộc địa và phụ thuộc; hệ thống xã hội chủ nghĩa đang hình thành ở châu; phongtrào đấu tranh vì hòa bình, dân chủ phát triển ở các nước tư bản
Trang 4⇒ Thuận lợi là rất cơ bản.
II Bước đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính.
1 Xây dựng chính quyền cách mạng
- Thực hiện Tổng tuyển cử bầu Quốc hội trong cả nước
+ Ngày 8/9/1945, Chính phủ lâm thời công bố lệnh Tổng tuyển cử trong cả nước.+ Ngày 6/1/1946, hơn 90% cử tri trong cả nước đi bỏ phiếu, bầu 333 đại biểukhắp Bắc – Trung – Nam, tượng trưng cho khối vào Quốc hội
Cử tri Hà Nội đi bỏ phiếu bầu Quốc hội năm 1946
- Ngày 3/2/1946, Quốc hội khóa I họp phiên đầu tiên: xác nhận thành tích củaChính phủ lâm thời trong những ngày đầu xây dựng chế độ mới; hành lập chínhphủ kháng chiến; bầu Ban dự thảo Hiến pháp
Trang 5Kì họp đầu tiên của Quốc hội khóa I tại Hà Nội
- Sau bầu cử Quốc hội, các địa phương bầu cử Hội đồng nhân dân theo nguyên tắcphổ thông đầu phiếu
- Tháng 11/1946, Hiến pháp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được quốc hộithông qua
- 22/5/1946, Quân độ quốc gia Việt Nam được thành lập
2 Giải quyết nạn đói
* Biện pháp giải quyết:
- Biện pháp cấp thời: tổ chức quyên góp, điều hòa thóc gạo giữa các địa phươngtrong cả nước; nghiêm trị những kẻ đầu cơ tích trữ, không dùng gạo, ngô để nấurượu; lập “hũ gạo cứu đói”, tổ chức “ngày đồng tâm”,
Trang 6Nhân dân Nam Bộ quyên góp gạo cứu giúp đồng bào bị đói ở Bắc Bộ
- Biện pháp lâu dài: đẩy mạnh tăng gia sản xuất; tịch thu ruộng đất của Việt gian,
đế quốc chia cho dân cày nghèo, thực hiện giảm tô, giảm thuế
* Kết quả thực hiện: nạn đói nhanh chóng được đẩy lùi
Trang 7quốc dân, đổi mới nội dung và phương pháp dạy học theo hướng dân tộc và dânchủ * Kết quả thực hiện: - Từ tháng 9/1945 - tháng 9/1946, trên toàn quốc có
76000 lớp học, xóa mù chữ cho 2.5 triệu người - Trường học các cấp phổ thông
và đại học sớm được khai giảng trở lại để đào tạo những công dân và cán bộ cónăng lực phụng sự Tổ quốc
4 Giải quyết khó khăn về tài chính
* Biện pháp giải quyết:
- Biện pháp cấp thời: kêu gọi tinh thần tự nguyện đóng góp của nhân dân (vậnđộng xây dựng “Quỹ độc lập”, phong trào “Tuần lễ vàng”, )
- Biện pháp lâu dài: phát hành và lưu hành tiền giấy, xây dựng nền tài chính độclập
Trang 8Giấy bạc 100 đồng của chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
III Đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản, bảo vệ chính quyền cách mạng
1 Kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trở lại ở Nam Bộ.
a Bối cảnh lịch sử
- Với dã tâm xâm lược Việt Nam một lần nữa, sau phi Nhật Bản đầu hàng đồngminh, chính phủ Đờ Gôn đã thành lập một đạo quân viến chinh dưới sự chỉ huycủa tướng Lơcơléc, đồng thời cử đô đốc Đácgiăngliơ làm cao ủy Pháp ở ĐôngDương
- Ngày 2/9/1945, Pháp cho quân xả súng vào đoàn người biểu tình mừng “NgàyĐộc lập” ở Sài Gòn – Chợ Lớn
- Đêm 22 rạng sáng 23/9/1945, thực dân Pháp đánh úp trụ sở ủy ban Nhân dânNam Bộ và cơ quan Tự vệ thành phố Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lượcnước ta lần thứ hai
b Diễn biến:
- Đảng, Chính phủ, và chủ tịch Hồ Chí Minh quyết tâm lãnh đạo nhân dân NhậtBản kháng chiến chống Pháp xâm lược trở lại, kêu gọi nhân dân cả nước chi việncho nhân dân Nam Bộ, đồng thời, tích cực chuẩn bị đối phó với âm mưu mở rộngchiến tranh ra cả nước của Pháp
- Hưởng ứng lời kêu gỏi của Đảng, Chính phủ, nhân dân Bắc và Bắc Trng Bộ rasức chi viện sức người, sức của cho nhân dân Nam Bộ
Trang 9Đoàn quân “Nam Tiến” lên đừng vào Nam chiến đấu
- Quân dân Sài Gòn - Chợ Lớn anh dũng đánh trả quân xâm lược bằng mọi hìnhthức, mọi thứ vũ khí
⇒ Quân Pháp trong thành phố bị bao vây và luôn bị tấn công
- Đầu tháng 10 -1945, sau khi có thêm viện binh, quân Pháp phá vòng vây xungquanh Sài Gòn - Chợ Lớn, đánh chiếm các tỉnh Nam Bộ và Nam Trung Bộ
c Ý nghĩa:
- Thể hiện lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết chiến đấu chống ngoại xâm của quândân Việt Nam
- Làm chậm quá trình mở rộng chiến tranh ra cả nước của thực dân Pháp
- Là sự chuẩn bị bước đầu về tinh thần và lực lượng để tiến tới toàn quốc khángchiến chống thực dân Pháp xâm lược trở lại
Trang 102 Đấu tranh chống quân Trung Hoa Dân quốc và bọn phản cách mạng ở Miền Bắc.
a Bối cảnh lịch sử:
- Cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Bộ đang diễn ra ác liệt
- Sự uy hiếp, chống phá chính quyền cách mạng của quân Trung Hoa Dân quốc và
bè lũ tay sai
b Chủ trương, sách lược của Đảng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:
* Chủ trương: tạm thời hòa hõa, tránh xung đột với quân Trung Hoa Dân quốc đểtập trung lực lượng chống Pháp ở Nam Bộ
* Sách lược:
- Đối với quân Trung Hoa Dân quốc:
+ Đồng ý chia cho tay sai của Trung Hoa Dân quốc 70 ghế trong Quốc hội khôngqua bầu cử và 4 ghế bộ trưởng trong chính phủ liên hiệp
+ Nhượng bộ cho quân Tưởng một số quyền lợi kinh tế, như: cung cấp một phầnlương thực thực phẩm; cho phép lưu hành tiền Trung Quốc trên thị trường ViệtNam
- Đối với bọn tay sai:
Trang 11- Tạo điều kiện để Việt Nam tập trung lực lượng chống cuộc xâm lược trở lại củaPháp ở Nam Bộ.
- Tránh đối đầu quân sự với nhiều kẻ thù cùng một lúc, thể hiện thiện chí hòa bìnhcủa nhân dân Việt Nam
3 Hòa hoãn với Pháp nhằm đẩy quân Trung Hoa Dân quốc ra khỏi nước ta.
b Chủ trương, sách lược của Đảng, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- Chủ trương của Đảng: Ban thường vụ trung ương Đảng đã quyết định lựa chọngiải pháp “hòa để tiến”: tạm thời hòa hoãn với Pháp để nhanh chóng gạt 20 vạnquân Tưởng về nước và tranh thủ thời gian hòa hoãn để chuẩn bị lực lượng bướcvào cuộc chiến tranh với Pháp sau này
- Sách lược:
* Kí với Pháp Hiệp định Sơ bộ
- Ngày 6/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủCộng hòa kí với đại diện Chính phủ Pháp là xanh-tơ-ni bản Hiệp định Sơ bộ(6/3/1946)
Trang 12Lễ kí kết Hiệp định Sơ bộ (6/3/1946)
- Nội dung Hiệp định Sơ bộ:
+ Chính phủ Pháp công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do,
có chính phủ riêng, quân đội riêng, nghị viện và tài chính riêng, nằm trong khốiLiên hiệp Pháp
+ Chính phủ Việt Nam cho phép 15000 quân Pháp vào Miền Bắc thay quânTưởng làm nhiệm vụ giải giáp quân Nhật, số quân này sẽ rút dần trong thời hạnnăm năm
+ Hai bên thực hiện ngừng bắn ở Nam Bộ, tạo không khí thuận lợi cho cuộc đàmphán chính thức ở Pa-ri
Trang 13* Kí với Pháp bản Tạm ước (14/9/1946)
- Sau Hiệp định Sơ bộ, Việt Nam tiếp tục đấu tranh ngoại giao với Pháp để đi đến
kí một hiệp định chính thức Chính phủ do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã cửđoàn đám phán với Pháp ở Hội nghị trù bị ở Đà Lạt (cuối tháng 4 đến giữa tháng5/1946) và Hội nghị ở Phông-ten-nơ-blô (Pháp)
- Thái độ hiếu chiến và ngoan cố của Pháp khiến cho các cuộc đàm phán thất bại
=> quan hệ Việt – Pháp trở nên cẳng thẳng, nguy cơ một cuộc chiến tranh đangđến gần
⇒ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động đàm phán và kí với đại diện chính phủPháp bản Tạm ước (14/9/1946)
c Ý nghĩa:
- Tránh đối đầu quân sự với nhiều kẻ thù cùng một lúc
- Mượn tay Pháp đẩy 20 vạn quân Trung Hoa dân quốc ra khỏi miền Bắc ViệtNam
- Giúp Việt Nam có thêm thời gian hòa hoãn cần thiết để củng cố chính quyềncách mạng, chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến chống Pháp lâu dài sau này
- Thiện chí hòa bình của Việt Nam đã khiến cho nhân dân Pháp, nhân dân thế giớihiểu rõ vấn đề Việt Nam, qua đó tranh thủ được sự đồng tình, ủng hộ của họ chocuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam
Phần 2: Trắc nghiệm Lịch Sử 12 Bài 17: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ
sau ngày 2-9-1945 đến trước ngày 19-12-1946
A TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 Câu 1: Tại sao sau cách mạng tháng Tám, Việt Nam lại đứng trước tình thế
“ngàn cân treo sợi tóc”?
A. Việt Nam phải cùng lúc đối phó với nhiều thế lực thù địch
Trang 14B. Việt Nam vẫn chưa được cộng đồng quốc tế công nhận
C. Việt Nam phải cùng lúc đối phó với khó khăn trên tất cả các lĩnh vực
D. Ngân sách tài chính của Việt Nam hầu như trống rỗng
Lời giải:
Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng
trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” do cùng một lúc gặp phải rất nhiều khó
khăn như: chính quyền cách mạng non trẻ; kinh tế- tài chính kiệt quệ; văn hóa lạchậu; các thế lực ngoại xâm và nội phản âm mưu thủ tiêu nền độc lập dân tộc…Đáp án cần chọn là: C
Câu 2: Khó khăn nào là lớn nhất đưa nước ta sau cách mạng tháng Tám năm
1945 rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”?
A Giặc ngoại xâm và nội phản
B. Ngân quỹ nhà nước trống rỗng
chưa đủ mạnh về nhiều mặt để đánh chính diện với kẻ thù. => Giặc ngoại
xâm (Âm mưu của Pháp và Tưởng) là khó khăn lớn nhất, đưa đất nước ta vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”.
Đáp án cần chọn là: A
Trang 15Câu 3: Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng rối loạn tài chính của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau khi Cách mạng tháng Tám thành công?
A. Ta không giành được quyền kiểm soát ngân hàng Đông Dương
B. Do Trung Hoa Dân quốc tung vào thị trường Việt Nam những đồng tiền đã mấtgiá
C. Vì cách mạng và Chính phủ của ta còn yếu nên chưa in được tiền mới
D. Ta chưa chủ động được về tài chính và do hành động phá hoại của Trung HoaDân Quốc
Lời giải:
Do chính quyền cách mạng chưa nắm được quyền quản lí ngân hàng ĐôngDương, cùng với việc Trung Hoa Dân Quốc tung ra thị trường các loại tiền TrungQuốc đã mất giá kiến cho nền tài chính nước ta bị rối loạn
Đáp án cần chọn là: D
Câu 4: Đâu là điều kiện khách quan thuận lợi của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cách mạng tháng Tám năm 1945?
A. Có chính quyền cách mạng của nhân dân
B. Sự ủng hộ của quần chúng nhân dân
C Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Đông Dương
D. Sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới
Lời giải:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào cách mạng thế giới có phát triển mạnhmẽ: hệ thống xã hội chủ nghĩa đang hình thành; phong trào giải phóng dân tộcdâng cao ở nhiều nước thuộc địa và phụ thuộc; phong trào đấu tranh vì hòa bìnhdân chủ phát triển ở nhiều nước tư bản Đây chính là điều kiện khách quan thuậnlợi của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cách mạng tháng Tám năm 1945
Trang 16Đáp án cần chọn là: D
Câu 5: Nội dung nào không phải điều kiện khách quan thuận lợi của cách mạng Việt Nam sau ngày 2 - 9 - 1945?
A. Phong trào đấu tranh vì hòa bình, dân chủ phát triển
B. Phong trào giải phóng dân tộc dâng cao
C. Sự đoàn kết chống phát xít của phe đồng minh
D. Hệ thống xã hội chủ nghĩa đang hình thành
B có nhiệm vụ giải giáp quân đội phát xít Nhật.
C. dọn đường cho thực dân Pháp trở lại xâm lược
D. thi hành chính sách hai mặt với chính phủ ta
Lời giải:
- Đáp án B loại vì Pháp không có nhiệm vụ giải giáp quân Nhật
- Đáp án C loại vì quân Trung Hoa Dân quốc không dọn đường cho Pháp quay trởlại xâm lược nước ta
Trang 17- Đáp án D loại vì các thế lực ngoại xâm và nội phản luôn muốn chống phá và lật
đổ chính quyền cách mạng của ta nên chúng không thi hành chính sách hai mặtvới ta
Đáp án cần chọn là: A
Câu 7: Tình hình nước Nga sau Cách mạng tháng Mười năm 1917 và tình hình Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 chứng tỏ
A. Dân tộc và dân chủ là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng
B. Giành chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng
C. Giành và giữ chính quyền chỉ là sự nghiệp của giai cấp vô sản
D. Giành chính quyền đã khó nhưng giữ chính quyền còn khó hơn
Lời giải:
Sau cách mạng tháng Mười (1917) và Cách mạng tháng Tám (1945), nước Nga vàViệt Nam đều bước vào công cuộc khôi phục, phát triển kinh tế vào bảo vệ độcdân tộc:
- Đối với nước Nga: Nền kinh tế bị tàn phá nghiêm trọng, tình hình chính trị
không ổn định, các lực lượng phản cách mạng điên cuồng chống phá, gây bạoloạn ở khắp mọi nơi Nga đã phải thực hiện chính sách kinh tế mới bắt đầu từ năm1921
- Đồi với Việt Nam: rơi vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” trước những khó
khăn về nạn đói, nạn dốt, khó khăn về tài chính, đặc biệt là ngoại xâm và nộiphản Trong khi đó chính quyền mới thành lập còn non trẻ, vừa bước ra khỏi cáchmạng nên suy giảm về lực lượng Trong năm đầu sau 1945 Đảng và Chính phủ đãphải thực hiện linh hoạt sách lược: khi hòa THDQ để đánh Pháp ở miền Nam, khilại hòa với Pháp để đuổi THDQ về nước
=> Như vậy, tình hình nước Nga sau Cách mạng tháng Mưởi (1917) và Cách mạng tháng Tám (1945) chứng tỏ: giành chính quyền đã khó nhưng giữ chính quyền càng khó hơn.
Trang 18C. lực lượng vũ trang được củng cố.
D. tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”
Lời giải:
Sau cách mạng tháng Tám, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải đối mặt vớimuôn vàn khó khăn, thử thách từ bên trong và bên ngoài Trong đó, bên trong lànhững khó khăn cấp bách cần giải quyết ngay như: củng cố chính quyền cáchmạng, giặc đói, giặc dốt, khó khăn về tài chính và bọn nội phản Bên ngoài là khókhăn mang tính nguy hiểm khi phải đối mặt với ngoại xâm => Đặc điểm lớn nhất
về tình hình của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau thắng lợi của cách mạngtháng Tám năm 1945 là tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc”
Đáp án cần chọn là: D
Câu 9: Thuận lợi cơ bản nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau Cách mạng tháng Tám 1945 là
A. Nhân dân ta rất phấn khởi, gắn bó với chính quyền cách mạng
B. Có Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng suốt lãnh đạo
C. Hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới đang hình thành
D. Phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới phát triển mạnh mẽ
Lời giải:
Thuận lợi nước ta sau Cách mạng tháng Tám:
Trang 19- Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời,nhân dân ta đã giành được quyền làm chủ đất nước, được hưởng quyền tự do, nênrất phấn khởi gắn bó với chế độ và quyết tâm bảo vệ chính quyền
- Cách mạng nước ta có Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh dày dạn kinhnghiệm lãnh đạo, trở thành trung tâm đoàn kết toàn dân trong cuộc đấu tranh đểxây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng => Đây là thuận lợi cơ bản nhấtĐáp án cần chọn là: B
Câu 10: Kẻ thù nguy hiểm nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong năm đầu sau ngày Cách mạng tháng Tám (1945) thành công là
Chỉ thị “Kháng chiến kiến quốc” của Trung ương Đảng (25-11-1945) đã chỉ rõ:
thực dân Pháp là kẻ thù nguy hiểm hơn, là kẻ thù chính, cần phải tập trung mũinhọn vào chúng Xác đinh thực dân Pháp là kẻ thù chính, bởi vì chúng đã và đangtrắng trợn vũ trang xâm lược nước ta ở Nam Bộ Thực dân Pháp rắp tâm đặt lạiách thống trị của chúng ở Đông Dương Âm mưu đó được thể hiện trong Tuyênngôn của chính phủ Đờ Gôn ngày 24-3-1945 Nhận rõ âm mưu của chủ nghĩa đếquốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Đảng ta cho rằng, các thế lực đế quốc sẽ điđến dàn xếp với nhau để cho thực dân Pháp trở lại Đông Dương Trước sau chính
quyền Tưởng Giới Thạch cũng “sẽ bằng lòng cho Đông Dương trở về tay Pháp,
miễn là Pháp nhượng cho Tưởng nhiều quyền lợi quan trọng”.
Đáp án cần chọn là: B
Câu 11: Trong các thế lực đế quốc có mặt trên đất nước ta ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, đế quốc nào là kẻ thù chính?
Trang 20A. Thực dân Pháp với âm mưu quay lại xâm lược Việt Nam, núp bóng quân Anhliên tiếp có hành động gây hấn.
B. Hơn 1 vạn quân Anh dưới danh nghĩa quân Đồng minh, ủng hộ quân Phápquay trở lại xâm lược Đông Dương
C. 6 vạn quân Anh dưới danh nghĩa quân Đồng minh, ủng hộ quân Pháp quay trởlại xâm lược Đông Dương
D. 20 vạn quân Trung Hoa dưới danh nghĩa quân Đồng minh, có Mĩ hậu thuẫn,
âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của ta
Lời giải:
Sau năm 1945, ở Việt Nam có hai kẻ thù ở hai miền Nam – Bắc:
- Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc: quân Trung Hoa Dân Quốc âm mưu chống phá cách
mạng
- Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam: quân Pháp quay lại trở lại xâm lược Việt Nam lần
thứ hai, đây là kẻ thù chính, kẻ thù lâu dài và nguy hiểm nhất đối với nước ta ngaysau Cách mạng tháng Tám thành công
Trang 21tuyến 16 trở ra Bắc, nhiệm vụ giải giáp sẽ giao cho quân Trung Hoa Dân Quốc.Còn từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam sẽ giao cho quân Anh giải giáp.
Đáp án cần chọn là: A
Câu 13: Thuận lợi cơ bản của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cách mạng tháng Tám năm 1945 là
A. Sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Đông Dương
B. Việt Nam đã giành được độc lập và xây dựng được chính quyền của riêng mình
C. Sự ủng hộ của quần chúng nhân dân
D. Sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới
Lời giải:
Thuận lợi cơ bản nhất của nước VNDCCH sau Cách mạng tháng Tám năm 1945
là nền độc lập dân tộc và chính quyền cách mạng được xác lập
Đáp án cần chọn là: B
Câu 14: Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, ở Việt Nam từ vĩ tuyến 16 trở
ra Bắc có sự hiện diện của quân đội nước nào?
A Trung Hoa Dân Quốc, Pháp
B. Nhật Bản, Trung Hoa Dân Quốc
Đáp án cần chọn là: B
Trang 22Câu 15: Khó khăn lớn nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cách mạng tháng Tám năm 1945 là
A. Chính quyền cách mạng non trẻ
B. Kinh tế- tài chính kiệt quệ
C. Văn hóa lạc hậu
D. Ngoại xâm và nội phản
Lời giải:
Khó khăn lớn nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cách mạng thángTám năm 1945 là ngoại xâm và nội phản Vì cùng một lúc Việt Nam phải đối mặtvới nhiều thế lực thù địch đe dọa đến nền độc lập dân tộc Hơn nữa, đối vớinhững khó khăn trong nước Đảng ta có thể giải quyết nhanh chóng nhưng nạnngoại xâm là khó khăn lâu dài không thể thanh toán một sớm một chiều Khi đấtnước càng khó khăn thì việc có giặc ngoại xâm đến là một vấn đề nghiêm trọng,thực lực của đất nước lúc này chưa đủ mạnh về nhiều mặt để đánh chính diện với
kẻ thù
Đáp án cần chọn là: D
Câu 16: Khó khăn lớn nhất của nước ta sau Cách mạng tháng Tám 1945 được Hồ Chủ tịch và Đảng Cộng sản Đông Dương xác định là gì?
A. Các tệ nạn xã hội cũ, có hơn 90% dân ta mù chữ
B. Ngoại xâm và nội phản đe dọa
Trang 23đúng đắn, linh hoạt, ta sẽ mất đi thành quả của CM tháng 8/1945 và bị biến thànhnước mất độc lập như thời kì trước.
- Giặc đói, giặc dốt, khó khăn về tài chính: cũng là những khó khăn rất lớn của tanhưng đây là những vấn đề khó khăn trong nước Các vấn đề này không nguy hạinhư ngoại xâm và nội phản, Đảng và Chính phủ cùng nhân dân có thể giải quyếtđược
Đáp án cần chọn là: B
Câu 17: Nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam sau khi cách mạng tháng Tám thành công là
A. Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng
B. Đấu tranh chống thù trong giặc ngoài
C. Giải quyết tàn dư của chế độ cũ để lại
D. Thực hiện đại đoàn kết dân tộc
Lời giải:
Thành quả lớn nhất mà cuộc cách mạng tháng Tám năm 1945 mang lại cho ViệtNam là độc lập dân tộc và chính quyền nhà nước Do đó, nhiệm vụ hàng đầu củacách mạng Việt Nam sau khi cách mạng tháng Tám là xây dựng và bảo vệ chính
quyền cách mạng Tình hình này cũng chứng tỏ cho luận điểm: “Giành chính
quyền đã khó, giữ chính quyền lại càng khó hơn”.
Trang 24C. chống các thế lực đế quốc và bọn tay sai đang âm mưu mưu phá hoại cáchmạng.
D. củng cố chính quyền, chống ngoại xâm và nội phản, cải thiện đời sống nhândân
Lời giải:
Nhiệm vụ cấp bách nhất của cách mạng Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám năm
1945 là xây dựng, củng cố chính quyền cách mạng, giải quyết những khó khăntrước mắt
Đáp án cần chọn là: B
Câu 19: Cơ sở nào để quân đội các nước đế quốc dưới danh nghĩa quân Đồng minh giải giáp quân Nhật có thể kéo vào Việt Nam?
A. Quyết định của hội nghị Ianta
B. Quyết định của hội nghị Pốtxđam
C. Quyết định của hội nghị hòa bình Pari
D. Quyết định của hội nghị hòa bình Xanphranxicô
Lời giải:
Theo thỏa thuận của Hội nghị Pốtxđam được tổ chức ở Đức từ ngày 17-7 đếnngày 2-8-1945, việc giải giáp quân Nhật ở Đông Dương được giao cho quân độiAnh vào phía Nam vĩ tuyến 16 và quân đội Trung Hoa Dân Quốc vào phía Bắc.Đáp án cần chọn là: B
Câu 20: Điểm giống nhau trong âm mưu của các thế lực ngoại xâm ở Việt Nam sau cách mạng tháng Tám năm 1945 là
A. Chống phá, đàn áp cách mạng Việt Nam
B. Xâm lược và nô dịch Việt Nam
Trang 25C Biến Việt Nam thành tiền đồn ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản
D. Tiêu diệt chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam
Lời giải:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Việt Nam là một trong những nước giành đượcchính quyền sớm trên thế giới Do đó, các nước đế quốc mặc dù có mâu thuẫn vớinhau nhưng lại thống nhất trong âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng, thủ tiêunền độc lập của Việt Nam Vì sự e ngại phong trào cách mạng ở Việt Nam sẽ cổ
vũ cho phong trào đấu tranh ở các nước thuộc địa
=> Âm mưu chung của các thế lực ngoại xâm ở Việt Nam sau cách mạng tháng Tám năm 1945 là chống phá, đàn áp cách mạng Việt Nam.
Đáp án cần chọn là: A
B BƯỚC ĐẦU XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG, GIẢI QUYẾT
NẠN ĐÓI, NẠN DỐT VÀ KHÓ KHĂN VỀ TÀI CHÍNH
Câu 1: Để củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
A. Thành lập “Nha bình dân học vụ”
B. Phát động phong trào “nhường cơm sẻ áo”
C. Thành lập các đoàn quân “Nam tiến”
D. Tiến hành Tổng tuyển cử bầu Quốc hội trên cả nước
Lời giải:
Sau cách mạng tháng Tám, chính quyền cách mạng mới được thành lập đã đứngtrước nguy cơ bị lật đổ, để củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, ngày 8-9-1945,chính phủ lâm thời công bố lệnh tổng tuyển cử bầu Quốc hội trong cả nước
Đáp án cần chọn là: D
Trang 26Câu 2: Đâu không phải là nội dung của phiên họp đầu tiên của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2-3-1946)
A. Xác nhận thành tích của Chính phủ lâm thời
B. Thông qua danh sách Chính phủ liên hiệp kháng chiến
C. Bầu ra Ban dự thảo Hiến pháp
D. Thông qua bản Hiến pháp
Lời giải:
Ngày 2-3-1946, tại phiên họp đầu tiên ở Hà Nội, Quốc hội đã xác nhận thành tíchcủa Chính phủ lâm thời trong những ngày đầu xây dựng chế độ mới, thông quadanh sách Chính phủ liên hiệp kháng chiến do Hồ Chí Minh đứng đầu và lập raBan dự thảo Hiến pháp
Đáp án cần chọn là: D
Câu 3: Chính quyền cách mạng đã thực hiện các biện pháp cấp thời nào để giải quyết nạn đói?
A. Phát động phong trào tăng gia sản xuất
B. Chia ruộng đất công theo nguyên tắc công bằng dân chủ
C Giúp dân khôi phục, xây dựng lại hộ thống đê diều.
D. Điều tiết thóc gạo giữa các địa phương, nghiêm cấm nạn đầu cơ lương thực
Lời giải:
Để giải quyết nạn đói, chính phủ lâm thời đã đề ra nhiều biện pháp cấp thời như tổchức quyên góp, điều hòa thóc gạo giữa các địa phương trong nước, nghiêm trịnhững người đầu cơ tích trữ gạo Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi nhân dân cảnước Hưởng ứng lời kêu gọi của chủ tịch Hồ Chí Minh, trên khắp cả nước, nhân
dân lập ra “Hũ gạo cứu đói”, tổ chức “Ngày đồng tâm”, không dùng gạo, ngô,
khoai, sắn… để nấu rượu
Trang 27C. "Hũ gạo cứu đói"
D. "Nhường cơm, xẻ áo"
Lời giải:
Để khắc phục tình trạng trống rỗng về ngân sách của Chính phủ sau Cách mạngtháng Tám, nhân dân ta đã tích cực hưởng ứng phong trào “Tuần lễ vàng”
Đáp án cần chọn là: B
Câu 5: Để đẩy lùi nạn đói, biện pháp lâu dài nào được coi quan trọng nhất?
A. Lập hũ gạo tiết kiệm
B. Tổ chức ngày đồng tâm để có thêm gạo cứu đói
C. Tăng gia sản xuất
D. Chia lại ruộng công cho nông dân theo nguyên tắc công bằng và dân chủ
Lời giải:
Để giải quyết căn bản nạn đói, tăng gia sản xuất là biện pháp hàng đầu và có tính
chất lâu dài Để khuyến khích sản xuất, chính quyền cách mạng đã ra lệnh bãi bỏcác thứ thuế vô lý; tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân càynghèo, chia lại ruộng đất công một cách công bằng, dân chủ
Đáp án cần chọn là: C
Câu 6: Để giải quyết nạn dốt ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kí sắc lệnh thành lập tổ chức gì?
Trang 28A. hũ gạo cứu đói
B. ty bình dân học vụ
C. nha Bình dân học vụ
D. cơ quan Giáo dục quốc gia
Lời giải:
Ngày 8-9-1945, chủ tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh thành lập Nha Bình dân học vụ
- cơ quan chuyên trách về chống “giặc dốt”, kêu gọi nhân dân cả nước tham gia
phong trào xóa nạn mù chữ
A. Sự ủng hộ to lớn của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam
B. Quyền lực nhà nước chính thức thuộc về cơ quan hành pháp
Trang 29C. Ý thức làm chủ đất nước và sự ủng hộ của nhân dân với chế độ mới
D. Nhân dân bước đầu giành chính quyền, làm chủ đất nước
Lời giải:
Ngày 6-1-1946, hơn 90% cử tri trong cả nước đi bỏ phiếu, bầu được 333 đại biểukhắp Bắc- Trung- Nam vào Quốc hội Thành công của sự kiện này đã cho thấy sựủng hộ của nhân dân với chế độ mới và ý thức về quyền làm chủ đất nước củamình
Đáp án cần chọn là: C
Câu 9: Sự kiện nào đánh dấu Việt Nam đã xây dựng được một nền tài chính độc lập sau cách mạng tháng Tám?
A. Chính phủ nắm được quyền kiểm soát ngân hàng Đông Dương
B. Quốc hội quyết định cho lưu hành tiền Việt Nam thay cho tiền Đông Dương
C. Quân Trung Hoa Dân Quốc rút về nước, tiền quan kim và quốc tệ bị loại bỏ
D. Xây dựng được “Quỹ độc lập”
Lời giải:
Sự kiện ngày 23-11-1946, Quốc hội quyết định cho lưu hành tiền Việt Nam trong
cả nước thay cho tiền Đông Dương của Pháp trước đây đánh dấu Việt Nam đã xâydựng được một nền tài chính độc lập sau cách mạng tháng Tám
Đáp án cần chọn là: B
Câu 10: Đâu không phải là ý nghĩa của việc giải quyết những khó khăn về kinh tế- tài chính- văn hóa ở Việt Nam sau cách mạng tháng Tám năm 1945
A. Góp phần đưa đất nước vượt qua tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”
B. Bước đầu thể hiện tính ưu việt của chế độ mới
C. Chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài của dân tộc
Trang 30D. Làm thất bại âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của các thế lực thù địch
Lời giải:
Thành công của Việt Nam trong việc giải quyết những khó khăn về kinh tế- tàichính- văn hóa sau cách mạng tháng Tám năm 1945 đã giúp nâng cao đời sống vật
chất tinh thần cho nhân dân; góp phần đưa đất vượt qua tình thế “ngàn cân treo
sợi tóc”; tích cực chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài của dân tộc; đồng thời
bước đầu thể hiện thể hiện tính ưu việt của chế độ mới
Đáp án D: âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của các thế lực thù địch thất bạikhông phải là ý nghĩa của việc giải quyết những khó khăn về kinh tế - tài chính –văn hóa sau Cách mạng tháng Tám
Đáp án cần chọn là: D
Câu 11: Chính phủ chính thức của nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa được thành lập trong kì họp đầu tiên của Quốc hội khóa I (2-3-1946) thuộc hình thức nào?
Tại kì họp đầu tiên của Quốc hội khóa I (2-3-1946) đã thông qua danh sách Chính
phủ liên hiệp kháng chiến - tức là chính phủ này không phải là của riêng một giai
cấp nào mà có sự tham gia của các giai cấp và tầng lớp trong xã hội
Đáp án cần chọn là: C
Câu 12: Tại sao ngày 9-11 lại được chọn là ngày pháp luật Việt Nam?
A. Kỉ niệm ngày bản Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam được thông qua
Trang 31B. Kỉ niệm sự thành lập tòa án nhân dân tối cao
C. Kỉ niệm sự ra đời của bộ tư pháp
D. Kỉ niệm sự thành lập đoàn luật sư
Lời giải:
Ngày 9-11-1946, bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòađược Quốc hội thông qua Để kỉ niệm sự kiện này, Quốc hội đã quyết định lấyngày 9-11 là ngày pháp luật Việt Nam
Đáp án cần chọn là: A
Câu 13: Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp có tác động như thế nào đến các cuộc đấu tranh ngoại giao của Việt Nam sau này?
A. Ý thức làm chủ của nhân dân tạo ra sức mạnh áp đảo kẻ thù
B. Tạo cơ sở pháp lí vững chắc, nâng cao uy tín của nước Việt Nam Dân chủCộng hòa trên trường quốc tế
C. Làm thất bại âm mưu chia rẽ, lật đổ của các thế lực thù địch
D. Tạo điều kiện để Việt Nam giải quyết những khó khăn về kinh tế- tài văn hóa
Trang 32A. Làm cho bộ máy nhà nước từng bước được kiện toàn.
B. Nâng cao uy tín quốc tế của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
C. Làm cho các cơ quan tư pháp ở cơ sở được hoàn thiện
D. Đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Lời giải:
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa I và hội đồng nhân dân các cấp ở Việt Nam làm cho
bộ máy nhà nước từng bước được kiện toàn, góp phần củng cố chính quyền nhândân sau ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công
Đáp án cần chọn là: A
Câu 15: Tại sao cuộc bầu cử Quốc hội, bầu cử hội đồng nhân dân các cấp lại chỉ được tiến hành ở Bắc Bộ và Trung Bộ?
A. Do nhân dân Nam Bộ không muốn tiến hành bầu cử
B. Do thực dân Pháp đã quay trở lại xâm lược Nam Bộ
C. Do thực dân Pháp đã xây dựng ở đây một xứ tự trị riêng
D. Do Đảng Cộng sản Đông Dương không có cơ sở quần chúng ở Nam Bộ
Lời giải:
Ngày 23-9-1945, thực dân Pháp chính thức quay trở lại xâm lược Nam Bộ và đãchiếm giữ được nhiều khu vực Do đó nhân dân Nam Bộ không có điều kiện đểbầu cử hội đồng nhân dân các cấp mà cần tập trung kháng chiến chống Pháp