LỊCH SỬ 8 BÀI 30 PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918 HAY, CHI TIẾT Phần 1 Lý thuyết Lịch Sử 8 Bài 30 Phong trào yêu nước chống Pháp từ đầu thế kỉ XX đến năm 1918 hay, chi tiết[.]
Trang 1LỊCH SỬ 8 BÀI 30: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1918 HAY, CHI
TIẾT Phần 1: Lý thuyết Lịch Sử 8 Bài 30: Phong trào yêu nước chống Pháp từ đầu
thế kỉ XX đến năm 1918 hay, chi tiết
I Phong trào yêu nước trước chiến tranh thế giới thứ nhất
1 Phong trào Đông Du (1905-1909)
+ Một số người yêu nước Việt Nam muốn nhờ cậy Nhật Bản để bạo động vũ trang giành độc lập Vì vậy, họ lập Hội Duy tân do Phan Bội Châu đứng đầu nhằm mục đích lập ra một nước Việt Nam độc lập
+ Đầu năm 1905, Phan Bội Châu sang Nhật nhờ giúp đỡ khí giới và tiền bạc để đánh Pháp Người Nhật chỉ hứa giúp đào tạo cán bộ cho cuộc bạo động vũ trang sau này Hội Duy tân phát động phong trào Đông Du
Số học sinh sang Nhật du học có lúc lên đến 200 người
+ Tháng 9/1908, Pháp Nhật cấu kết với nhau, trục xuất những người yêu nước Việt Nam ra khỏi đất nước Nhật Phong trào Đông du tan rã, Hội Duy tân ngừng hoạt động
( Phong trào đông du ở Nhật)
Trang 22 Đông Kinh nghĩa thục
+ Tháng 3/1907, Lương Văn Can, Nguyễn Quyền, Lê Đại, Vũ Hoành… mở Đông Kinh nghĩa thục ở Hà Nội
Chương trình học gồm Địa lý, Lịch sử, Khoa học thường thức
+ Các nhà nho còn tổ chức bình văn, xuất bản sách báo nhằm bồi dưỡng, nâng cao long yêu nước truyền bá nội dung học tập và nếp sống mới
+Lúc đầu trường hoạt động ở nội thành, sau đó mở rộng ra ngoài thành và các vùng lân cận
+ Tháng 11/1907, thực dân Pháp ra lệnh giải tán Đông Kinh nghĩa thục và bắt những người lãnh đạo
+Đông Kinh nghĩa thục đã đạt được kết quả to lớn, đặc biệt trong việc cổ động cách mạng, phát triển văn hóa, ngôn ngữ dân tộc
( Sĩ phu của phong trào Đông kinh nghĩa thục)
3 Cuộc vận động Duy tân và phong trào chống thuế ở Trung Kỳ.
+ Cuộc vận động Duy tân ở Trung Kỳ do Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng… lãnh đạo Hình thức hoạt động rất phong phú: mở trường học, diễn thuyết, cắt tóc
Trang 3ngắn, mặc áo ngắn, đả kích quan lại xấu, cổ động việc mở mang công thương nghiệp
+ Dưới ảnh hưởng của phong trào Duy Tân, một phong trào chống đi phu, chống sưu thuế nổ ra rầm rộ ở Trung Kỳ Thực dân Pháp thẳng tay đàn áp bắt bớ, tù đày,
xử tử nhiều nhà yêu nước
II Phong trào yêu nước trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918).
1 Chính sách của thực dân Pháp ở Đông Dương trong thời chiến.
+ Chiến tranh thế giới bùng nổ, Đông Dương trở thành đối tượng để thực dân Pháp vơ vét sức người, sức của cung cấp cho chiến tranh
Bắt lính cung cấp cho chiến tranh
+ Nông nghiệp chuyển sang trồng các loại cây công nghiệp phục vụ cho chiến tranh Khai thác kim loại quý hiếm
+ Tổ chức “lạc quyên”, bắt nhân dân mua công trái để chi phí cho chiến tranh
2 Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế (1916) Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên năm 1917.
a Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế (1916)
+ Thái Phiên và Trần Cao Vân liên lạc với binh lính sắp bị đưa sang chiến trường Châu Âu đang tập trung ở Huế và mời vua Duy Tân tham gia khởi nghĩa
+ Kế hoạch khởi sự dự kiến vào đêm mùng 3 rạng sáng mùng 4/5/1916 tại Huế nhưng bị bại lộ Các trại lính người Việt bị đóng cửa Thái Phiên và Trần Cao Vân
bị bắt và tử hình, vua Duy Tân bị đưa đi đày ở châu Phi
b Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên (1917)
+ Anh em binh lính do Trịnh Văn Cấn cầm đầu tiếp xúc với tù chính trị, trong đó
có Lương Ngọc Quyến nên được giác ngộ và đã phối hợp với tù chính trị khởi nghĩa
+ Nghĩa quân giết chết tên giám binh người Pháp, phá nhà lao, thả tù chính trị chiếm các công sở và làm chủ tỉnh lị Thái Nguyên trong một tuần lễ Khi viện
Trang 4binh Pháp kéo đến, quân Pháp từ trong đánh ra, ngoài đánh vào, nghĩa quân rút khỏi tỉnh lị, Lương Ngọc Quyến hy sinh
+ Nghĩa quân tiếp tục chiến đấu gần 5 tháng ở rừng núi vô cùng gian khổ Đội Cấn bị thương đã tự sát, nêu cao ý chí bất khuất của nguời chỉ huy và nghĩa quân anh hung
3 Những hoạt động của Nguyễn Tất Thánh sau khi ra đi tìm đường cứu nước.
+ Sỉnh ra và lớn lên trong bối cảnh nước nhà bị mất vào tay thực dân Pháp, nhiều cuộc khởi nghĩa và phong trào cách mạng nổ ra nhưng thất bại, Nguyễn Tất Thành rất khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền nhân nhưng không tán thành đường lối hoạt động của họ Người quyết định đi sang châu Phi, châu Mỹ, châu Âu
+ Năm 1917, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp, tham gia hoạt động trong Hội những người Việt Nam yêu nước, viết báo, truyền đơn… tố cáo thực dân, tuyên tryền cho cách mạng Việt Nam Sống và hoạt động trong phong trào công nhân Pháp, tiếp nhận ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga, tư tưởng của Nguyễn Tất Thành dần dần biến chuyển
( bác Hồ làm phụ bếp trên tàu)
Trang 5Phần 2: Trắc nghiệm Lịch Sử 8 Bài 30: Phong trào yêu nước chống Pháp từ
đầu thế kỉ XX đến năm 1918 hay, chi tiết Câu 1: Những hoạt động yêu nước của Nguyễn Tất Thành trong những năm
1911-1918 có ý nghĩa như thế nào?
A Là cơ sở tiếp nhận ảnh hưởng của điểm tiến bộ của cách mạng tư sản
B Bước đầu giải quyết cuộc khủng hoảng đường lối ở Việt Nam
C Tuyên truyền và khích lệ tinh thần yếu nước của Việt kiều ở Pháp
D Là cơ sở quan trọng để xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc
Lời giải
Những hoạt động yêu nước của Nguyễn Tât Thành trong những năm 1911-1918 tuy mới chỉ là bước đầu nhưng đúng hướng Nó là cơ sở quan trọng để sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Người đến được với chủ nghĩa Mác- Lênin, xác định con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam
Đáp án cần chọn là: D
Câu 2: Nội dung nào sau đây không thuộc hoạt động của trường Đông Kinh nghĩa
thục?
A Tăng cường bắt nông dân đi lính
B Chuyển sang trồng các cây công nghiệp phục vụ chiến tranh
C Tăng cường khai thác kim loại quý hiếm phục vụ sản xuất
D Mở rộng các ngành công nghiệp nặng
Lời giải
Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, thực dân Pháp tăng cường đầy mạnh việc
vơ vét sức người, sức của ở Đông Dương phục vụ cho chiến tranh:
- Chuyển từ chỗ chuyên canh cây lúa chuyển sang trồng các cây công nghiệp phục
vụ chiến tranh như thầu dầu, đậu, lạc, đặc biệt là cao su
Trang 6- Hàng tấn kim loại quý hiếm ở Việt Nam bị thực dân Pháp phục vụ cho chiến tranh
- Thực hiện chính sách nới lỏng, mở rộng các ngành công nghiệp nhẹ phục vụ cho nhu cầu của người Pháp ở Đông Dương
- Hàng vạn người bị bắt sang Pháp làm lính thợ, lính đánh thuê
=> Loại trừ đáp án D: Pháp luôn hạn chế phát triển công nghiệp nặng ở Việt Nam nhằm làm cho kinh tế Việt Nam phụ thuộc chặt chẽ vào chính quốc
Đáp án cần chọn là: D
Câu 3: Nội dung nào sau đây không phải sự thay đổi chính sách thống trị của thực
dân Pháp trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918)?
A Tăng cường bắt nông dân đi lính
B Chuyển sang trồng các cây công nghiệp phục vụ chiến tranh
C Tăng cường khai thác kim loại quý hiếm phục vụ sản xuất
D Mở rộng các ngành công nghiệp nặng
Lời giải
Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, thực dân Pháp tăng cường đầy mạnh việc
vơ vét sức người, sức của ở Đông Dương phục vụ cho chiến tranh:
- Chuyển từ chỗ chuyên canh cây lúa chuyển sang trồng các cây công nghiệp phục
vụ chiến tranh như thầu dầu, đậu, lạc, đặc biệt là cao su
- Hàng tấn kim loại quý hiếm ở Việt Nam bị thực dân Pháp phục vụ cho chiến tranh
- Thực hiện chính sách nới lỏng, mở rộng các ngành công nghiệp nhẹ phục vụ cho nhu cầu của người Pháp ở Đông Dương
- Hàng vạn người bị bắt sang Pháp làm lính thợ, lính đánh thuê
Trang 7=> Loại trừ đáp án D: Pháp luôn hạn chế phát triển công nghiệp nặng ở Việt Nam nhằm làm cho kinh tế Việt Nam phụ thuộc chặt chẽ vào chính quốc
Đáp án cần chọn là: D
Câu 4: Đâu không phải nguyên nhân một số nhà yêu nước Việt Nam chủ trương
cứu nước bằng con đường cải cách?
A Do sự thất bại liên tiếp của các phong trào đấu tranh vũ trang trước đó
B Do ảnh hưởng yếu tố quê hương
C Do thất bại của phong trào Đông Du
D Do tư tưởng cải cách trên thế giới lúc bấy giờ xâm nhập mạnh vào Việt Nam
Lời giải
Sở dĩ một số nhà yêu nước Việt Nam chủ trương cải cách là do:
- Chứng kiến sự thất bại liên tiếp của các phong trào đấu tranh vũ trang trước đó
- Tư tưởng cải cách trên thế giới xâm nhập mạnh vào Việt Nam, đặc biệt là từ Nhật Bản với thành công của cuộc cách cách Duy tân Minh Trị
=> Loại trừ đáp án C
Đáp án cần chọn là: C
Câu 5: Nguyên nhân cơ bản nhất dẫn tới thất bại của các phong trào đấu tranh đầu
thế kỉ XX là gì?
A Do thiếu sự liên minh giữa giai cấp nông dân với công nhân
B Do thiếu sự lãnh đạo của một giai cấp tiến tiến cách mạng
C Do thực dân Pháp còn mạnh, lực lượng cách mạng còn non yếu
D Do ý thức hệ phong kiến trở nên lỗi thời, lạc hậu
Lời giải
Trang 8Nguyên nhân cơ bản nhất làm cho phong trào đấu tranh của nhân dân ta đến năm
1918 cuối cùng đều bị thất bại là do thiếu sự lãnh đạo của một giai cấp tiên tiến Đây cũng là minh chứng cho sự khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo và đường lối cứu nước trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập
Đáp án cần chọn là: B
Câu 6: Phan Bội Châu chủ trương cứu nước bằng các dựa vào
A Nga
B Nhật Bản
C Pháp
D Mĩ
Lời giải
Nhật Bản được xem là nước cùng màu da, cùng văn hóa Hán học, lại đi theo con đường tư bản châu Âu, đã giàu mạnh lên và đánh thắng đế quốc Nga nên Phan Bội Châu tin tưởng có thể nhờ cậy được
Đáp án cần chọn là: B
Câu 7: Mục đích hoạt động chính của Đông Kinh nghĩa thục là gì?
A Bồi dưỡng lòng yêu nước, truyền bá nội dung học tập và nếp sống mới
B Chuẩn bị lực lượng để tổ chức bạo động vũ trang
C Chấn hưng nền kinh tế - văn hóa quốc gia
D Chấn hưng dân khí để đủ khả năng tự trị
Lời giải
Các hoạt động của Đông Kinh nghĩa thục nhằm bồi dưỡng nâng cao lòng yêu nước, truyền bá nội dung học tập và nếp sống mới
Đáp án cần chọn là: A
Trang 9Câu 8: Phong trào nào sau đây chịu ảnh hưởng trực tiếp của phong trào Duy tân
đầu thế kỉ XX?
A Khởi nghĩa Thái Nguyên
B Vụ Hà Thành đầu độc
C Phong trào chống thuế ở Trung Kì
D Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế
Lời giải
Trong cuộc vận động Duy tân, khi tư tưởng duy tân đi vào quần chúng đã vượt qua khuôn khổ ôn hòa, biến thành cuộc đấu tranh vũ trang quyết liệt, điển hình là phong trào chống thuế ở Trung Kì (1908)
Đáp án cần chọn là: C
Câu 9: Ngày 5-6-1911, ở Việt Nam đã diễn ra sự kiện lịch sử gì quan trọng?
A Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước
B Việt Nam Quang phục hội được thành lập
C Phong trào kháng thuế ở Trung Kì bùng nổ
D Trường Đông Kinh nghĩa thục được thành lập
Lời giải
Ngày 5-6-1911, tại bến cảng nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời Việt Nam, ra đi tìm đường cứu nước trên con tàu La-tu-sơ-Tơ-rê-vin Đáp án cần chọn là: A
Câu 10: Điểm đến đầu tiên trong hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất
Thành là quốc gia nào?
A Pháp
B Trung Quốc
Trang 10C Nhật Bản
D Liên Xô
Lời giải
Điểm đến đầu tiên trong hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành là Pháp
Đáp án cần chọn là: A
Câu 11: Vì sao năm 1911 Nguyễn Tất Thành quyết định ra đi tìm đường cứu
nước?
A Thực dân Pháp hoàn thành xâm lược Việt Nam
B Phong trào kháng chiến chống Pháp phát triển mạnh mẽ
C Ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản
D Yêu cầu tìm kiếm một con đường cứu nước mới cho dân tộc
Lời giải
Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước trong hoàn cảnh:
- Phong trào Cần Vương thất bại cũng đánh dấu sự thất bại của con đường cứu nước theo khuynh hướng phong kiến
- Sự thất bại của phong trào đấu tranh của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh đánh dấu khuynh hướng dân chủ tư sản chưa thực sự xâm nhập sâu vào nước ta và chưa thể hiện được điểm ưu thế hay phù hợp với tình hình thực tiễn của Việt Nam
=> Con đường cứu nước giải phóng dân tộc ở Việt Nam đang bế tắc, chưa có lối thoát Yêu cầu đặt ra phải tìm kiếm một con đường cứu nước mới
Đáp án cần chọn là: D
Câu 12: Yếu tố nào quyết định sự xuất hiện của khuynh hướng tư sản ở Việt Nam
vào đầu thế kỉ XX?
Trang 11A Những chuyển biến về kinh tế, xã hội, tư tưởng
B Sự xuất hiện của giai cấp tư sản và tiểu tư sản
C Sự lỗi thời của hệ tư tưởng phong kiến
D Sự khủng hoảng suy yếu của chế độ phong kiến
Lời giải
Yếu tố quyết định sự xuất hiện của khuynh hướng tư sản ở Việt Nam đầu thế kỉ
XX là những chuyển biến về kinh tế, xã hội, tư tưởng
- Kinh tế: trong quá trình tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã được du nhập vào Việt Nam và dẫn tới sự chuyển biến cơ cấu kinh tế
- Xã hội: chuyển biến kinh tế đã dẫn tới chuyển biến xã hội Phân hóa giai cấp bắt đầu diễn ra Bên cạnh các giai cấp cũ là nông dân, địa chủ phong kiến, xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới là giai cấp công nhân, tầng lớp tư sản, tiểu tư sản
- Tư tưởng: tư tưởng dân chủ tư sản được du nhập vào Việt Nam
Đáp án cần chọn là: A
Câu 13: Điểm khác biệt giữa hướng đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
so với Phan Bội Châu là
A đi sang phương Tây tìm đường cứu nước
B đi sang châu Mĩ tìm đường cứu nước
C đi sang châu Phi tìm đường cứu nước
D đi sang phương Đông tìm đường cứu nước
Lời giải
- Nguyễn Ái Quốc đã hướng sang phương Tây để tìm kiếm con đường cứu nước mới cho dân tộc
Trang 12- Phan Bội Châu lại hướng sang phương Đông với tấm gương Nhật Bản - một nước đồng chủ, đồng văn với Việt Nam để cầu viện
Đáp án cần chọn là: A
Câu 14: Sự thất bại của phong trào Đông Du đã để lại bài học kinh nghiệm gì cho
các phong trào đấu tranh ở giai đoạn sau?
A Phải tiến hành đoàn kết quốc tế
B Phải đoàn kết tất cả các lực lượng trong nước
C Phải dựa vào sức mình là chính; bản chất đế quốc là giống nhau
D Phải có phương pháp đấu tranh đúng đắn
Lời giải
Với phong trào Đông Du (1905-1908), Phan Bội Châu hy vọng sẽ nhận được sự giúp đỡ của Nhật Bản trong vấn đề đào tạo nhân lực chuẩn bị cho cuộc bạo động
vũ trang Tuy nhiên thực dân Pháp đã câu kết với Nhật trục xuất những người yêu nước Việt Nam Phong trào Đông Du kết thúc
=> Bài học kinh nghiệm:
- Muốn giải phóng các dân tộc phải dựa vào sức mình là chính
- Các nước đế quốc luôn có xu hướng bắt tay, thỏa hiệp với nhau vì họ có chung bản chất và mục đích
Đáp án cần chọn là: C
Câu 15: “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” là quan điểm cứu nước của
nhà cách mạng nào?
A Phan Bội Châu
B Phan Châu Trinh
C Huỳnh Thúc Kháng
Trang 13D Lương Văn Can
Lời giải
“Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” là quan điểm cứu nước của Phan Châu Trinh
Theo ông:
- Khai dân trí là mở mang nhận thức, tri thức của dân.- Chấn hưng ý chí, chí khí, khí phách của dân
- Hậu sân sinh: àm cho đời sống của dân được đầy đủ, hùng hậu
=> Chủ trương này không chỉ có giá trị với Việt Nam ở thời điểm đầu thế kỉ XX,
mà còn có thể được Đảng và Nhà nước Việt Nam vận dụng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay
Đáp án cần chọn là: B