CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN HÀNG VÀ PHÁP LUẬT NGÂN HÀNG TS.PHAN TH THÀNH DƢƠNG 1 CHƢƠNG 1: 2 I. KHÁI QUÁT VỀ NH VÀ HOẠT ĐỘNG NH II. KHÁI QUÁT VỀ PHÁP LUẬT NH III. QUAN HỆ PHÁP LUẬT NH IV. NGUYÊN TẮC CỦA LUẬT NH I. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG VÀ HỌAT ĐỘNG NGÂN HÀNG 3 1. Lịch sử hình thành và phát triển của NH và hoạt động NH 2. Hệ thống NH Việt Nam hiện nay 3. Khái niệm, đặc điểm của hoạt động NH 1. Lịch sử hình thành, phát triển của NH và hoạt động NH 4 a) Quá trình hình thành các hoạt động NH sơ khai b) Quá trình hình thành, phát triển của NH trên thế giới c) Quá trình hình thành và phát triển của NH và hoạt động NH ở Việt Nam a) Quá trình hình thành các hoạt động ngân hàng sơ khai 5  Cơ sở hình thành hoạt động ngân hàng  Các hoạt động ngân hàng sơ khai 6  Một bộ phận dân chúng tích lũy được của cải dư thừa  CẤT TRỮ  NHÀ THỜ  Lưu thông hàng hóa  VỐN  NHÀ THỜ, GIA ĐÌNH CÓ UY TÍN  Trao đổi hàng hóa  VẬT NGANG GIÁ CHUNG, ĐỔI TIỀN, GHI NỢ, TRUNG GIAN TT Dấu hiệu hoạt động ngân hàng sơ khai: Cơ sở hình thành HĐNH: 7 Các điều kiện cho sự ra đời của HĐNH: 1. Xuất hiện tiền tệ với vai trò: (1) là trung gian trao đổi trong nền kinh tế ; (2) là công cụ tích luỹ của cải. 2. Của cải trong xã hội làm ra có dư thừa, được tích luỹ dưới hình thức tiền tệ. 3. Xuất hiện các chủ thể chuyên nhận giữ hộ tiền dư thừa cho dân chúng. 4. Xuất hiện hiện tượng các chủ thể khác nhau trong xã hội có nhu cầu vay tiền để thỏa mãn các hoạt động đầu tư, tiêu dùng. Các HĐNH sơ khai: 8 1. Nhận tiền gửi và cho vay (3500 trước CN)  hoạt động trung gian tín dụng 2. Mua bán, trao đổi các loại tiền (mua bán ngoại tệ) 3. Giao dịch thanh toán bằng các chứng thư thay tiền mặt, (thanh toán không dùng tiền mặt) b) Quá trình hình thành và phát triển của NH trên thế giới 9 Giai đoạn hình thành các NH đầu tiên  Hệ thống NH 1 cấp. Giai đoạn hình thành NH phát hành  Hệ thống ngân hàng 2 cấp. Giai đoạn quốc hữu hóa NH phát hành hình thành NHTW  hoàn thiện hệ thống NH 2 cấp. Giai đoạn hình thành các NH đầu tiên: 10  HĐNH do một, một nhóm cá nhân thực hiện: rủi ro, không chuyên nghiệp, lợi nhuận thấp  Những người hoạt động NH liên kết lại thành Hội buôn, Hội tín dụng: tiền đề ra đời của NH đầu tiên.  Ví dụ: Ngân hàng Genoa 1407, Ngân hàng Vơnidơ 1584 (Itali); Ngân hàng Amsterđam 1609 (Hà Lan), Ngân hàng Hambuốc 1619 (Đức), … [...]... 31 3 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG a) Khái niệm b) Đặc điểm 32 32 a) Khái niệm Khái niệm hoạt động ngân hàng theo luật thành văn của một số nƣớc: - Phương pháp 1: Liệt kê các hoạt động, nghiệp vụ cụ thể của hoạt động ngân hàng Luật về ngành tín dụng CHLB Đức 21/ 12 /19 94; Luật ngân hàng Ba Lan 31/ 1 /19 89; Luật Cộng hòa Liên Bang Nga về ngân hàng và hoạt động ngân hàng 2/9 /19 90; Luật Ngân. .. Pháp lệnh 37 về NHNNVN, Pháp lệnh 38 về NHTM, HTX tín dụng và Công ty tài chính, ngày 23/05 /19 90, có hiệu lực từ 01/ 10 /19 90  Ngày 12 /12 /19 97 QH thông qua: Luật NHNNVN, (được sửa đổi 2003); Luật các tổ chức tín dụng, (được sửa đổi 2004)  Ngày 16 /6/2 010 Quốc Hội thông qua Luật NHNN và Luật các TCTD chính thức có hiệu lực từ 01/ 01/ 2 011 29 2 Hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay Ngân hàng nhà nƣớc Việt Nam... – 19 87:  26 /10 /19 60 NH Quốc gia VN đổi tên thành Ngân Hàng Nhà Nƣớc Việt Nam  7 /19 76, NH Quốc gia VN của chính quyền VN cộng hòa hợp nhất vào NHNN VN, tạo thành hệ thống NHNN thống nhất trong phạm vi cả nước  Một số NH chuyên doanh được thành lập - NH Đầu tư, (NH kiến thiết, thành lập 16 /4 /19 57; - NH Ngoại thương thành lập 19 59; - NH Công thương thành lập 19 62 25 Giai đoạn 19 45 – 19 87: Đặc điểm:... VI Chỉ thị 218 /CT ngày 13 /07 /19 87 của Hội đồng Bộ trưởng Nghị định 53/NĐ/HĐBT ngày 26/03 /19 88 Đặc điểm: - Có sự phân định chức năng của NHNN Việt Nam và các ngân hàng chuyên doanh (mặc dù sự phân định này chưa được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật) - NN vẫn độc quyền tuyệt đối trong lĩnh vực ngân hàng 28 Giai đoạn từ 19 90 đến nay: Giai đoạn hình thành hệ thống ngân hàng hai cấp:  Pháp lệnh... động ngân hàng không có điều kiện để ra đời 22 Giai đoạn trước 19 45:  Thời kỳ thuộc địa của Pháp: NH Đông Dƣơng (Banque de L’Indochine) thành lập theo Sắc lệnh 15 / 01/ 1875 của Tổng thống Pháp:  Độc quyền phát hành và cung ứng tiền tệ ở Đông Dương;  Quản lý, điều hành chính sách tiền tệ ở Đông Dương;  Chi phối toàn bộ hệ thống ngân hàng ở VN gồm: NH Pháp – Hoa, NH địa ốc Đông Dương, NH cầm cố Đông Dương, ... Liên Bang Nga về ngân hàng và hoạt động ngân hàng 2/9 /19 90; Luật Ngân hàng thương mại Cộng hoà Nhân dân Trung hoa 10 /5 /19 95 - Phương pháp 2: Quy định về các đặc điểm chung nhất, mang tính đặc trưng, khái quát về hoạt động ngân hàng: Luật NH Pháp 24 /1/ 1984… 33 33 a) Khái niệm Khoản 1 Điều 6 Luật NHNN Việt Nam 2 010 : Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số nghiệp... phố ngân hàng và một số công ty tài chính khác 23 Giai đoạn 19 45 – 19 87:  Từ 09 /19 45 - 19 51: hoạt động tín dụng, tiền tệ do Nha tín dụng (trực thuộc Bộ tài chính) thực hiện  06/05 /19 51, NH Quốc gia Việt Nam được thành lập:  là cơ quan ngang Bộ trong Hội đồng Chính phủ  Phát hành và cung ứng tiền cho cả nước  Quản lý quỹ NSNN  Trực tiếp thực hiện các hoạt động NH 24 Giai đoạn 19 45 – 19 87:  26 /10 /19 60... thống ngân hàng  Các NH chuyên doanh là những bộ phận đặc biệt của NHNN  Hoạt động của hệ thống NH được thực hiện theo kế hoạch tập trung, phục vụ cho kháng chiến chống Pháp, Mỹ, và khôi phục kinh tế sau 19 75 26 Giai đoạn sau 19 87 đến nay:   Giai đoạn chuyển tiếp 19 87– 19 90 Giai đoạn từ 19 90 đến nay 27 Giai đoạn 19 87 – 19 90: Thí điểm chuyển đổi từ Hệ thống NH 1 cấp sang Hệ thống NH 2 cấp Cơ sở pháp. .. hành và áp dụng ngày càng phổ biến trên phạm vi toàn cầu 19 Quá trình hình thành hệ thống NH hai cấp trên thế giới NH phát hành tiền Hệ thống NH 1 cấp NHTW Hệ thống NH 2 cấp NH trung gian 20 c) Lịch sử hình thành và phát triển của NH và HĐNH ở Việt Nam  Giai đoạn trước 19 45  Giai đoạn 19 45 - 19 87  Giai đoạn sau 19 87 đến nay 21 Giai đoạn trước 19 45:  Thời kỳ phong kiến: Kinh tế nông nghiệp, tự cung... dụ: Canada vào năm 19 38; Đức: 19 39; Pháp: 19 45; Anh: 19 46 ; 16 Giai đoạn quốc hữu hóa các NH phát hành thành NHTW (đầu thế kỷ 20 đến nay):  Đặc điểm: NHTW:  Thuộc sở hữu NN hoặc do NN chi phối về vốn;  Độc quyền phát hành tiền;  Là NH của Chính Phủ;  Là NH của các NHTM  Không trực tiếp kinh doanh với nhóm khách hàng là cá nhân, tổ chức 17 Giai đoạn quốc hữu hóa các NH phát hành thành NHTW (đầu . CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN HÀNG VÀ PHÁP LUẬT NGÂN HÀNG TS. PHAN TH THÀNH DƢƠNG 1 CHƢƠNG 1: 2 I. KHÁI QUÁT VỀ NH VÀ HOẠT ĐỘNG NH II. KHÁI QUÁT VỀ PHÁP LUẬT NH III. QUAN HỆ PHÁP. lại thành Hội buôn, Hội tín dụng: tiền đề ra đời của NH đầu tiên.  Ví dụ: Ngân hàng Genoa 14 07, Ngân hàng Vơnidơ 15 84 (Itali); Ngân hàng Amsterđam 16 09 (Hà Lan), Ngân hàng Hambuốc 16 19 (Đức),. hoạt động NH ở Việt Nam a) Quá trình hình thành các hoạt động ngân hàng sơ khai 5  Cơ sở hình thành hoạt động ngân hàng  Các hoạt động ngân hàng sơ khai 6  Một bộ phận dân chúng tích