bài giảng luật tài chính - ts nguyễn thị hoài thương

a/ Khái niệm: Luật TC là tổng thể các quy phạm pháp luật TC do Nhà Nước ban hành theo trình tự luật định, nhăm điều chỉnh các quan hệ XH phát sinh trong quá trình huy động, s?. Phương

LUẬT TÀI CHÍNH

LUAT NGAN SÁCH NHÀ NƯỚC CHE BINH PHAP LY vé THU NSNN CHE BO PHAP LY vé CHI NSNN

LUAT THUE

CAC SAC THUE HIEN HANH

1/ Khai niệm, vai trò tài chính

<; — Luật Tài Chính

= Quy phạm pháp Luật Tài Chính và

quan hệ pháp luật tài chính

1 khái niệm :

Tài chính là hệ thông các quan hệ kinh tế

phát sinh trong quá trình huy động, sz

dụng những nguồn lực tài chính giữa các

chủ thể với nhau nhăm phát triển KT-XH

- Đây là quan hệ kinh tê do vậy luôn chu

sự tác động chi phôi của môi trường kinh tê

luôn tạo ra những lợi ích khác nhau

giữa các chủ thê

- _ Mỗi quan hệ này luôn đặt trong một

mục tiêu chung, nghĩa là luôn có sự tác động của Nhà Nước nhằm đạt lợi ích hợp

ly nhat

- _ Đảm bảo nguôn lực TC cho phát

triên cho các mục tiêu vị mồ và vĩ mô

- _ Thực hiện kiểm tra, giám sát quá trình khai thác sử dụng các nguôn lực

TC

-_ Không ngừng nâng cao hiệu quả sử

dụng nguôn lực TC

a/ Khái niệm:

Luật TC là tổng thể các quy phạm

pháp luật TC do Nhà Nước ban hành

theo trình tự luật định, nhăm điều

chỉnh các quan hệ XH phát sinh trong

quá trình huy động, s? dụng nguồn TC cho mục đích phát triển KT-XH

b/ Đồi tượng điêu chỉnh của Luật TC

-_ Quan hệ TC giữa chính quyên

trung ương với chính quyên địa phương

trong phân cấp quản lý Ngân sách Quốc gia

- _ Quan hệ TC giữa Nhà Nước với các

đơn vị hành chánh sự nghiệp trong việc cập

phát, quản lý kinh phí hoạt động

Quan hệ TC giữa Nhà nước với các

tầng lớp dân cư trong quá trình huy động nguôn TC từ thuê TNCN, phí, lệ

trong quá trình cung cập hàng hóa - dịch vụ hoặc khai thác nguôn tài chính từ khách

hàng

- Quan hé TC trong ndi bé DN trong quá

trình sử dụng, phân bổ các nguôn lực TC

Những quan hệ TC trên luôn chịu sự chị

phôi theo khuôn khổ pháp định Tùy theo vị trí pháp lý của các chủ thể hình thành nên quan hệ TC mà hình thành nên quyên và nghĩa vụ của chủ thê theo luật

b/ Phương thức điêu chỉnh của Luật TC

Phương thức điêu chỉnh của luật là

những cách thức, biện pháp mà Nhà Nước

sử dụng đề tác động các quan hệ KT-XH

Nhằm hình thành nên quan hệ, điều chỉnh

quan hệ vận hành và có kết quả theo ý chí

Nhà Nước

Có hai phương thức điêu chỉnh Luật TC

-_ Phương thức mệnh lệnh : Thê hiện một chủ thể được quyên ra lệnh áp đặt chủ thê khác phải thực hiện Nếu chủ thê bị bắt buộc thực hiện không thực thị, thực thị sai hoặc thực thi không đây đủ sẽ bi

col la trai phap luat va sé bi ap dung bién

pháp cưỡng che

Như vậy quan hệ pháp luật TC giữa các chủ thê có vị trí pháp lý không bình đẳng

Phương thức này sử dụng trong quan ly

TC vĩ mô

- Phương thức bình đẳng thỏa thuận :

Fhương thức này đòi hỏi sự thỏa thuận hợp tác của các chủ thê khi tham gia vào quan hệ TC

Các chủ the tham gia có sự bình đẳng vê

vị trí pháp lý về quyên và nghĩa vụ

Tuy nhiên quyên tự thỏa thuận và quyệt

định của các bên luôn đặt trong khuôn khô pháp lý chung

Phương thức này có vi tri quan trọng đôi

với hoạt động của DN trong quá trình thực hiện hoạt động kinh doanh

c/¡ Nguôn của Luật TC

- Hiên pháp 1992 là cơ sở pháp lý xây

dựng mere TC Hiên pháp xác định che

độ kinh tế - chính trị - xã hội một quốc gia Đông thời quy định cơ câu tổ chức

bộ máy Nhà Nuoc Day la co’ so’ xac lap các nguyên tặc xây dựng Luật TC

- Các đạo luật được quốc hội thông qua có

liên quan đến đồi tượng điều chỉnh của Luật

TC như : Luật Doanh Nghiệp, Luật Phá Sản,

Luật Đâu Tư, Luật Dân Sự, Luật Hàng Hải,

Luật BH

- Nghị quyết của Quốc Hội, Pháp lệnh của

Ban Thường Vụ QH Đây là những văn bản

có giá trị pháp lý như luật hoặc dưới luậi:

- Nghị quyết, nghị định của chính phủ

và chỉ thị của Thủ Tướng CP

- Hiệp định quốc tê song phương, đa

phương

d/ Hệ thông Luật TC Việt nam :

- Những quy phạm pháp luật điều chỉnh những vân đề chung cho tất cả các bộ phận câu thành Luật TC

Là những quy phạm pháp luật liên quan

đến các nguyên tắc cơ bản trong hoạt động

TC của Nhà Nước Là những hình thức

phương pháp hoạt động TC, cũng như

những quy phạm pháp luật liên quan đến tô

chức cơ quan TC và tác động của chúng đên

quá trình kiêm tra giám sát TC

- Các quy phạm pháp luật điêu chỉnh một

hay một nhóm quan hệ có liên đên hoạt động TC của Nhà nước với DN, tâng lớp dân

Luật TC công gôm Luật Ngân Sách Nhà

Nước và Luật Thuê các loại

Luật TC các DN

Luật Kinh Doanh BH

Luật Ngân Hàng

3/ Quy phạm pháp luật TC và quan hệ pháp

- Quy pham trao quyén :

Là những quy phạm quy định cho

phép các chủ thê trong quan hệ pháp luật TC, được thực hiện những quyên

hạn nhật định trong phạm vi và giới han

cho phép

Việc thực hiện các hành vi vượt quá

quy định của luật pháp là vi phạm luật

- Quy pham câm chỉ :

Là những quy phạm quy định câm các chủ thê trong quan hệ pháp luật TC thực

hiện một số hành vi nhất định Nêu thực hiện

các hành vi câm này coi như vi phạm pháp

luat

Quy phạm cam chi chi co hiệu lực pháp

lý như các quy phạm bãt buộc nhưng nội

dung pháp ly co khác nhau

b/ Quan hệ pháp luật TC :

Quy phạm pháp luật chỉ được biểu thị tác

dụng trên các quan hệ pháp luật TC và quan

hệ pháp luật TC được thê hiện thông qua quá trình huy động tạo lập, sử dụng các

nguồn lực TC của Nhà Nước và giữa Nhà

Nước với các tổ chức, các nhân chịu sự chi

phôi của quy phạm pháp luật TC

Quan hệ pháp luật TC gồm các yêu tô sau :

- Chủ thể của quan hệ phát luật TC

+ Nhà Nước VỚI vai trò là người đại diện

nhân dân, quôc gia tác động một cách chủ động tới mọi quan hệ pháp luật TC

thé phải thực hiện những nghĩa vụ nhất

định đối với Nhà Nước.

- Khach thé cla quan hé phap luat TC là

sự vận động của nguồn lực TC biểu hiện qua tiên, các loại giây tờ có giá

Quan hệ pháp luật TC có những đặc trưng

Sau -

# Khach thé cua quan hé phap luat TC

NT IEU Fo co Ti To tị!

Quan hệ pháp luật TC là những quan hệ

XH mà trong đó quyên và nghĩa vụ các chủ thê tham gia quan hệ pháp luật được xác định rõ ràng, được thực hiện bằng sự cưỡng chê của Nhà Nước bằng pháp luật trực tiếp hoặc gián tiếp

Quan hệ pháp luật TC luôn gắn liên với

vai trò Nhà Nước, chủ thể công quyên

Những chủ thế khac trong quan hệ pháp luật

TC là chủ thê chịu sự lãnh đạo