CHƯƠNG 1 SƠ LƯ�T L�CH S� PHÁT TRI�N MÔN BÓNG BÀN BM31/QT02/NCKH ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƢỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIÁO TRÌNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT MÔN BÓNG BÀ[.]
Trang 1THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT
MÔN BÓNG BÀN TRUNG CẤP VÀ CAO ĐẲNG CHO HỌC SINH – SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT
Trang 2TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
GIÁO TRÌNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT
MÔN BÓNG BÀN TRUNG CẤP VÀ CAO ĐẲNG CHO HỌC SINH – SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
THÔNG TIN CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
Họ tên: Nguyễn Ngọc Linh
LƯU HÀNH NỘI BỘ Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020
Trang 3Môn bóng bàn đã được phát triển rộng rãi ở Việt Nam đặc biệt là những thành phố lớn như Hà Nội, Thành Phố Hồ Chí Minh Tuy là một môn thể thao còn tương đối non trẻ nhưng môn bóng bàn đã gây được nhiền hứng thú và lôi cuốn được nhiền người tham gia thi tập luyện và thi đấu, đặc biệt là lưa tuổi thanh thiếu niên trong các trường Phổ thông và Cao đẳng - Đại học
Được sự quan tâm đúng mức của ngành Thể dục Thể thao và Giáo dục – Đào tạo
và nhờ việc áp dụng các thành tựu khoa học của các môn khoa học khác trong giảng dạy
và huấn luyện nên môn bóng bàn càng được phát triển nhanh chóng và rộng rãi Để Đáp ứng được sự phát triển mạnh mẽ của môn bóng bàn trong giới trẻ và trong các cấp trường học phổ thông, trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thành Phố Hồ Chí Minh đã đưa môn bóng bàn vào chương trình dạy chohọc sinh- sinh viên của nhà trường
Cuốn giáo trình bóng bàn này là tài liệu chính thức để phục vụ công tác giảng dạy môn học của trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thành Phố Hồ Chí Minh, được biên soạn phù hợp với chương trình và mục tiêu đào tạo của nhà trường Cuốn giáo trình này cung cấp những kiến thức cơ bản về lịch sử hình thành và phát triển của môn bóng bàn của thế giới cũng như ở Việt Nam; kỹ - chiến thuật cơ bản của môn bóng bàn.; Nội dung
kỹ thuật; Luật và môn bóng bàn
Trong quá trình biên soạn giáo trình này, chúng tôi rất muốn viết sâu hơn, rộng hơn, nhưng do thời lượng dành cho môn học có hạn nên cuốn giáo trình chỉ trình bày được những kiến thức cơ bản nhất của môn bóng bàn, Và mặt dù đã rất cố gắng nhưng cuốn giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong các chuyên gia, các bạn đồng nghiệp và bạn đọc góp ý để giáo trình này ngày một hoàn thiện hơn
Xin Cảm Ơn
Tphcm, ngày…15…tháng…5…năm 2020
Tham gia biên soạn Chủ biên: Nguyễn Ngọc Linh
Trang 4L ời nói đầu
M ục lục
V ị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học
M ục tiêu của môn học bóng bàn
Chương 1: Lịch sử Bóng bàn 1
1 Nguồn gốc và quá trình phát triển của môn bóng bàn trên thế giới 1
1.1 Ngu ồn gốc 1
1.2 Quá trình phát tri ển của bóng bàn 1
1.3 Lịch sử phát triển bóng bàn ở thế giới 3
1.4 L ịch sử phát triển bóng bàn ở Việt Nam 3
Chương 2: Kỹ thuật Bóng bàn 6
2 Các động tác kỹ thuật 6
2.1 Cách c ầm vợt và tư thế chuẩn bị và di chuyển 6
2.2 K ỹ thuật giao bóng, đỡ giao bóng thuận tay và trái tay 10
2.3 Kỹ thuật líp bóng thuận tay và trái tay 11
2.4 Kỹ thuật bạt bóng thuận và trái tay 13
2.5 K ỹ thuật gò bóng thuận tay và trái tay 14
2.6 K ỹ thuật tấn công và phòng thủ (thuận và trái tay) 16
Chương 3: Luật Bóng bàn 20
Tài Li ệu Tham Khảo 50
Ph ụ lục hình 51
Trang 5Tên môn học: BÓNG BÀN
Mã môn học: MH3109105
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học:
- Vị trí: Bóng bàn là một môn thể thao quần chúng được phát triển rộng rãi tại việt nam cũng như các nước trên thế giới Đối với các trường cao đẳng, đại học thì môn bóng bàn là môn học nằm trong chương trình môn tự chọn 30 tiết bao gồm Lý thuyếtt và thực hành
- Tính chất: Chương trình môn bóng bàn bao gồm một số nội dung cơ bản; giúp người học tập luyện để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
- Ý nghĩa và vai trò của môn học bóng bàn:Bóng bàn là môn thể thao giữa 2 hoặc 4 người, đứng ở 2 đầu, di chuyển song song nhịp nhàng với nhau, hạn chế sự va chạm và gần như không có chấn thương trong suốt quá trình chơi
- Rèn luyện thân thể và thể dục thể thao ngày càng được nâng cao Hoạt động thể thao được diễn ra một cách khoa học, trở thành một điều thiết yếu trong cuộc sống và được đưa vào chương trình giảng dạy đối với sinh viên
Mục tiêu của môn học bóng bàn:
- V ề năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Có ý thức tự giác và hình thành thói quen tập luyện thể dục thể thao hàng ngày đúng các kỹ thuật và phương pháp tập luyện được học để phát triển thể lực , phục vụ học tập, lao động và trong các hoạt động khác
Trang 6CHƯƠNG 1: LỊCH SỬ BÓNG BÀN
Giới thiệu chương
Bóng bàn, tiếng Anh là table tennis còn được gọi là ping pong, là một trong những môn thể thao phổ biến nhất trên thế giới
Bóng bàn là môn thi đấu tại Thế vận hội Cách xoáy bóng, tốc độ và chiến thuật khi chơi là những yếu tố quan trọng khi thi đấu bóng bàn Tốc độ của trái banh có thể khác nhau, từ đi chậm nhưng xoáy nhiều đến rất nhanh có khi hơn 110 km/h
Ở Anh, môn bóng bàn gắn liền với tên tuổi Kỹ sư James Gibb Từ năm 1889, ông
đã cùng với những người trong gia đình dùng bàn ăn và những chiếc vợt bằng gỗ, quả bóng bằng lie để giải trí Trò chơi này đã thu hút sự chú ý của công chúng nước Anh và Hãng Xenluloit (Celluloid) đã cùng tác giả hợp tác để sản xuất ra những quả bóng Từ
đó trò chơi đã có hiệu quả hơn Việc sản xuất bóng bàn được thương mại hóa nhanh chóng và nó trở thành một môn thể thao được nhiều người ưa thích vì rẻ tiền mà tác dụng rèn luyện thì rất hiệu quả Ban đầu bóng bàn có tên là " Ping Pông" là vì khi đánh bóng qua lại bóng nảy có tiếng kêu " ping ping - pông pông"
1.2 Quá trình phát triển của bóng bàn
Bóng bàn bắt đầu phát triển và phổ biến từ năm 1901 khi những cuộc thi đấu bóng bàn được tổ chức, những cuốn sách viết về bóng bàn bắt đầu xuất hiện
Năm 1902, một giáo sư người Nhật đã mang môn bóng bàn trở về Nhật Bản và giới thiệu đến các sinh viên đại học Sau đó không lâu, Edward Shires, một nhân viên bán hàng người Anh, đã giới thiệu môn thể thao này đến với người dân ở Vienna và Budapest Ngày nay, bóng bàn đã trở nên phổ biến trên toàn thế giới
Vợt cao su ra đời năm 1902 đã thay thế vợt gỗ bởi vợt gỗ cứng hơn, khả năng khống chế bóng không đáp ứng được lối đánh biến hóa Vợt cao su có tính năng đàn hồi
và biến dạng khi chạm bóng nên tăng được lực ma sát làm tăng sức mạnh và tốc độ bóng
Trang 7đi Vợt cao su giúp cho việc đánh bóng an toàn, chuẩn xác hơn, tạo điều kiện cho hình thành rõ kỹ thuật tấn công và phòng thủ Dùng vợt cao su phạm vi đánh bóng được mở rộng hơn, tăng tính đối kháng, làm cho môn bóng bàn ngày càng hấp dẫn và phát triển mạnh hơn
Năm 1921 Tổ chức bóng bàn được thành lập ở Anh, Giải vô địch bóng bàn thế giới đầu tiên được tổ chức vào năm 1927
Những năm 1950 chứng kiến sự xuất hiện của một loại vật liệu sản xuất vợt mới (vợt Muts) Loại vợt mới này được phát minh bởi người Nhật, nó có khả năng đánh bóng xoáy rất kỳ diệu
Song song với việc cải tiến dụng cụ đánh bóng, những quy định về cách chơi cũng dần dần thay đổi cho phù hợp Lúc đầu chưa quy định thời gian cho một ván đấu do đó trận đấu thường kéo dài Ván đấu kéo dài nhất trong lịch sử bóng bàn thế giới là 8 giờ giữa vận động viên Hagonasơ (người pháp) và Hebbecgie (người Rumani) Tại giải bóng bàn thế giới tổ chức tại Pháp năm 1934 Sau đó một ván đấu được quy định 1 giờ, rồi rút xuống 20 phút, rồi quy định 10 phút cho một ván đấu chuyển sang phương pháp khẩn chương (đánh nhanh) Số điểm trong một ván đấu cũng được thay đổi từ 30 điểm xuống còn 21 điểm và hiện nay là 11 điểm Số ván đấu trong mỗi trận cũng thay đổi cho phù hợp
Quy cách về bàn, bóng , lưới cũng được thay đổỉ Ví như chiều rộng của bàn từ 0,17m xuống còn 0,1525m Bóng mềm thay bằng bóng cứng, màu sắc kích thước, trọng lượng cũng thay đổi (Hiện nay bóng có màu trắng đục hoặc màu vàng, đường kính của bóng 40mm, trọng lượng 2,7gram )
Năm 1952 tại giải bóng bàn thể giới lần thứ 19 tổ chức tại Bom Bay Ấn Độ, vận động viên Nhật Bản đã sử dụng chiếc vợt "Muts" Với vũ khí mới rất lợi hại này, người Nhật đã chiếm hầu hết huy chương của đại hội Uy lực tấn công, độ chuẩn xác, sức xoáy, sức mạnh, phạm vi đánh bóng của vợt "Muts" cao hơn rất nhiều so với vợt cao su Từ vợt Muts lối đánh được thay đổi, đã chuyển từ phòng thủ sang tấn công và công - thủ toàn diện
Năm 1961 giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 26 tổ chức tại Bắc Kinh Trung Quốc, cùng với cây vợt Muts, người Nhật lại mang đến đại hội kỹ thuật tấn công mới,
"kỹ thuật giật bóng", kỹ thuật này phát huy tối đa sức mạnh bóng xoáy lên đã làm điên đảo làng bóng bàn thời bấy giờ Nó đã phá vỡ lối đánh phòng thủ - gò - cắt bóng, với sức mạnh, tốc độ và biến đổi đường bóng nên khó chống đỡ Người ta còn đặt tên cho quả bóng giật là "quả bóng ma quỷ Tokyo"
Để đối phó với giật bóng, người ta đã tìm ra loại vợt mới là “Vợt chố ng giật” còn gọi là “ Vợt phản xoáy ” Ban đầu các vận động viên Châu Âu sử dụng vợt phản xoáy nhưng hiệu quả chưa cao Năm 1973 các chuyên gia và vận động viên Trung Quốc sau một thời gian dầy công nghiên cứu đã phát huy ưu thế của loại vợt này
Đặc điểm cơ bản của vợt phản xoáy là luôn làm thay đổi quy luật xoáy của bóng, làm đối phương khó phán đoán dẫn đến đánh bóng hỏng Lúc ấy luật chưa quy định 2 mặt vợt phải là hai mầu khác nhau nên vợt phản xoáy càng gây khó khăn cho phản đoán của đối phương làm ảnh hưởng đến nghệ thuật của bóng bàn nên có nhiều người phản đối
Trang 8Năm 1984 Liên đoàn bóng bàn thế giới đã quy định khi thi đấu vận động viên phải
sử dụng vợt 2 mặt có 2 màu khác nhau Một mặt màu đỏ tươi mật kia màu đen, trên mặt vợt phải có hàng chữ I.T.T.F Hiện nay vận động viên sử dụng rất nhiều loại vợt Các nhà nghiên cứu đã sản xuất các loại vợt khác nhau dành cho các lối đánh khác nhau nhằm đưa bóng bàn lên đỉnh cao mới hấp dẫn và nghệ thuật hơn, phục vụ tốt hơn nữa nhu cầu giải trí của con người
1.3 Lịch sử phát triển bóng bàn ở thế giới
Đầu thế kỷ 20 môn bóng bàn phát triển rất mạnh ở Châu Âu và lan rộng ra khắp các châu lục khác, cần phải có một tổ chức lãnh đạo thống nhất và điều hành hoạt động nên ông Georogob Leman (người Đức) đã đề xuất ý kiến thành lập Liên đoàn bóng bàn thế giời
Ngày 15 1 1926 tại thành phố BécLin (Đức) chính thức thành lập liên đoàn bóng bàn với 7 nước tham dự gồm các nước Anh, Đức, Áo, Hunggari, Tiệp Khắc, Xứ Gan (Xứ Wales), Thuỵ Điển Đến nay liên đoàn bóng bàn t hế giới đã gần 200 nước tham gia Liên đoàn bóng bàn thế giới viết tắt là: " I.T.T.F " Việt Nam là thành viên thứ 94 của liên đoàn Mục tiêu của " I.T.T.F " là đoàn kết, hữu nghị, bình đẳng, không phân biệt chủng tộc Các thành viên của liên đoàn đều bình đẳng, có quyền dùng tiếng nói của nước mình làm tiếng nói chính thức đại diện cho liên đoàn bóng bàn quốc gia phát biểu trong các kỳ họp I.T.T.F với điều kiện phải dịch ra 5 thứ tiếng: Anh, Đức, Ả Rập, Nga, Tây Ban Nha
Trụ sở của Liên đoàn bóng bàn thế giới hiện nay đặt tại London - Anh
- Liên đoàn bóng bàn Châu Á trụ sở tại Singapo
- Liên đoàn bóng bàn Châu Âu trụ sở tại " Xứ Wales"
- Liên đoàn bóng bàn Châu Phi trụ sở tại "Egypt"
- Liên đoàn bóng bàn Nam Mỹ trụ sở tại " Ê qua Tê"
- Liên đoàn bóng bàn Châu Úc trụ sở tại " Austraylia "
Điều lệ của Liên đoàn bóng bàn thế giới được thông qua tại London tháng 12/
1926
Nhận nhiệm vụ của I.T.T.F là giám sát việc thực hiện quy chế, phát hiện, sửa đổi những vấn đề chưa hợp lí, in phát giám sát việc dịch các tài liệu của liên đoàn tổ chức các giải vô địch thế giới, giúp đỡ và mở rộng phạm vi hoạt động của môn bóng bàn trên toàn thế giới
Hiện nay giải bóng bàn thế giới 2 năm tổ chức 1 lần, ngoài ra còn có các giải thi đấu quốc tế khác
1.4 Lịch sử phát triển bóng bàn ở Việt Nam
Bóng bàn du nhập vào Việt Nam khoảng từ năm 1920 Ở Miền Bắc do thương gia Hoa Kiều mang đến Ở Miền Nam do người Pháp mang vào
Năm 1924 bóng bàn đã có mặt ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Huế, Đà Nẵng, Sài Gòn
Trang 9Năm 1926 giải bóng bàn Bắc Kỳ tổ chức tại Ga ra ô tô phố Hàng Đậu - Hà Nội Tiếp theo là những trận, những giải thi đấu với phạm vi và quy mô nhỏ hẹp
Tháng 3 năm 1938 lần đầu tiên có thi đấu bóng bàn quốc tế tại Việt nam, cựu vô địch bóng bàn thế giới Kêlenvarabdos (Hung gari ) cũng tham gia thi đấu Việt Nam có 2 vận động viên nam là Nguyễn Đình Thi (Nam Định) và Lý Ngọc Sơn (Hà Nội) tham gia thi đấu
Năm 1939 tại PhnômPênh - Campuchia, Việt Nam cử đội bóng bàn nam tham gia thi đấu gồm 3 vận động viên: Nguyễn Đình Thi, Mai Duy Hướng, Lý Ngọc Sơn VĐV
Lý Ngọc Sơn giành danh hiệu vô địch đơn nam
Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ, mọi hoạt động thể thao nói chung và bóng bàn nói riêng không có điều kiện phát triển, nhất là tổ chức thi đấu các giải
Năm 1951 Việt Nam cử đội bóng bàn nam tham gia giải vô địch thế giới lần thứ
18 tổ chức tại thành phố Viên ( Áo ) Đội Việt Nam xếp thứ 5 trong tổng số 27 đội tham gia thi đấu
Năm 1952 tại giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 19 tổ chức tại thành phố Bom Bay ( Ấn độ ) Đội Việt Nam xếp thứ 8 trong tổng số 19 đội tham gia thi đấu
Năm 1953 tại giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 21 tổ chức tại nước Anh, đồng đội nam của Việt Nam xếp thứ 5 trong tổng số 24 đội Cùng năm này tại Á vận hội
tổ chức ở Tokyo (Nhật Bản) lần nữa Mai Văn Hòa giành chức vô địch đơn nam Đồng đội nam Việt Nam thắng đương kim vô địch Nhật Bản với tỷ số 5/3
Năm 1957 tại giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 24 tổ chức tại Thuỵ Điển, Mai Văn Hoà của Việt Nam được xếp thứ 8 thế giới
Năm 1959 giải vô địch bóng bàn thế giới lần thứ 25 tổ chức tại Đoóc Mun (Tây Đức), đồng đội nam Việt Nam xếp thứ 3 Vận động viên Lê Văn Tiếp đoạt chức vô địch đơn nam trong cuộc thi đấu quốc tế tổ chức tại Pháp
Ngày 23/ 5/ 1959 hội bóng bàn nước Việt Nam dân chủ cộng hoà (nay là Liên đoàn bóng bàn Việt Nam) ra đời, đến tháng 2 năm 1960 gia nhập Liên đoàn bóng bàn thế giới và là thành viên thứ 94 của hiệp hội liên đoàn bóng bàn thế giới I.T.T.F
Năm 1995 Tại Seagames lần thứ 18 tổ chức tại Thái Lan, đội Bóng bàn Việt Nam đoạt 4 huy chương: 1 vàng, 1 bạc và 2 đồng (Vũ Mạnh Cường đoạt huy chương vàng đơn nam )
Năm 1999 Tại Seagames lần thứ 19, đội Bóng bàn Việt Nam đoạt huy chương vàng đôi nam nữ (Vũ Mạnh Cường và Ngô Thu Thủy)
Năm 2001 tại Seagames lần thứ 21 tổ chức tại Malaixia vận động viên Vũ Mạnh Cường lần thứ 2 đoạt huy chương vàng đơn nam
Năm 2003 tại Seagames lần thứ 22 đội Bóng bàn Việt Nam đoạt huy chương vàng đơn nam (Trần Tuấn Quỳnh)
Năm 2009 tại Seagames lần thứ 25 đội Bóng bàn Việt Nam đoạt huy chương vàng đôi nam (Trần Kiến Quốc và Đinh Quang Linh)
Trang 10Năm 2017 tại Seagames lần thứ 29 đội Bóng bàn Việt Nam đoạt huy chương vàng đồng đội nam (Đinh Quang Linh, Nguyễn Anh Tú, Đoàn Bá Tuấn Anh)
Năm 2019 tại Seagames lần thứ 30 đội Bóng bàn Việt Nam đoạt huy chương vàng đồng đội nam (Nguyễn Anh Tú - Đoàn Bá Tuấn Anh)
CÂU HỎI
1 Trình bày nguồn gốc môn bóng bàn?
2 Trình bày sự phát triển môn bóng bàn trên thế giới ?
3 Trình bày sự phát triển môn bóng bàn ở việt nam?
Trang 11CHƯƠNG 2: KỸ THUẬT BÓNG BÀN
Giới thiệu chương
Bóng bàn là môn thể thao khá phổ biến ở Việt Nam cũng như trên thế giới Để có cách đánh bóng bàn đúng kỹ thuật và tuân theo đúng luật quy định đòi hỏi sinh viên phải
có những kiến thức cơ bản kỷ thuật về bộ môn này
Giới thiệu các kỹ thuật cơ bản của bóng bàn như di chuyển, đánh bóng, clip bóng,
phát bóng, gò bóng
Mục tiêu chương
- Thực hiện được các kỹ thuật cơ bản của môn bóng bàn
- Vận dụng các kiến thức đã học vào tập luyện và thi đấu
- Tự giác tập luyện tích cực hơn để hình thành kỹ năng, kỹ xảo hoàn thiện kỹ thuật của bản thân
Cách cầm vợt ngang:
Cầm vợt ngang sử dụng được cả hai mặt vợt để đánh bóng, nên phạm vi đánh bóng rộng, kết hợp tốt giữa tấn công và phòng thủ, cổ tay linh hoạt phát huy được sức mạnh đánh bóng trái tay
Kiểu cầm vợt ngang thứ nhất: Ngón tay cái đặt ở bên phải mặt vợt, ngón tay trỏ
đặt bên trái mặt vợt, ba ngón còn lại cầm lấy cán vợt Cầm vợt kiểu này tương đối linh hoạt, có thể sử dụng được sức mạnh của cánh tay, phạm vi đánh bóng rộng Đây là kiểu cầm vợt thuận lợi cho vợt ngang, phát huy kỹ thuật tương đối toàn diện, dễ tấn công và phòng thủ Để thuận lợi trong việc dùng lực khi vụt bóng, có thể thay đổi vị trí ngón tay Nếu vụt thuận tay, ngón tay cái giữ nguyên, ngón tay trỏ di chuyển lên một ít để giữ thăng bằng và điều chỉnh góc độ mặt vợt
Trang 12Hình 2.1 - Kiểu cầm vợt ngang thứ nhất
Kiểu cầm vợt ngang thứ hai: Ngón tay cái đặt ở mặt phải vợt, ngón tay giữa và
ngón trỏ đặt sát nhau và để tự nhiên bên mặt trái vợt, các ngón còn lại cầm vào cán vợt Cầm vợt kiểu này dễ dàng vụt thuận tay, nhưng vụt trái tay khó hơn do lực tỳ yếu, cổ tay không linh hoạt, phối hợp giữa tấn công và phòng thủ kém
Hình 2.2 - Kiểu cầm vợt ngang thứ hai
Cách cầm vợt dọc: Cầm vợt dọc tương tự như cầm bút, viết Cầm vợt dọc thường
được sử dụng phổ biến ở các vận động viên Đông Á và một số nước Đông Nam Á Gần đây đã phát triển ở châu Âu và châu Mỹ La Tinh
Cầm vợt dọc thường sử dụng một mặt vợt đánh cả hai bên cổ tay linh hoạt nên chuyển tay nhanh, điều chỉnh mặt vợt dễ, đánh bóng thuận tay mạnh, xoáy, chính xác và đặc biệt là giao bóng biến hóa đa dạng, tấn công nhanh tốt Khi đánh bóng góc độ mặt vợt ít thay đổi nên đối phương khó phán đoán Cầm vợt dọc có khuyết điểm là đánh trái tay khó, do biên độ động tác hẹp, lực đánh bóng nhẹ, khó cắt bóng, phạm vi đánh bóng hẹp, khó phối hợp giữa tấn công và phòng thủ
Hình 2.3 - Kiểu cầm vợt dọc
2.1.2 Tƣ thế chuẩn bị
Tư thế chuẩn bị là vị trí và tư thế thân người đứng khi giao, đỡ gi ao bóng, có thích hợp hay không, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giao và đỡ giao bóng, mà còn quan hệ mật thiết với sự nhanh, chậm khi di chuyển bước chân
Lựa chọn vị trí đứng cơ bản chủ yếu dựa vào các điểm dưới đây: Căn cứ vào đặc điểm lối đánh khác nhau của vận động viên để xác định vị trí cơ bản; căn cứ vào chiều
Trang 13cao khác nhau của vận động viên để xác định vị trí đứng cơ bản Những người thấp thường đứng gần bàn hơn, người cao đứng xa bàn; căn cứ vào mặt mạnh, yếu của vận động viên mà xác định vị trí cơ bản
2.1.3 Di chuyển
Căn cứ vào mục đích tính chất các động tác, người ta chia kỹ thuật đánh bóng thành 4 nhóm kỹ thuật cơ bản: Di chuyển bước đơn, di chuyển bước đôi, di chuyển bước chéo và di chuyển bước nhảy
Kỹ thuật các bước di chuyển:
Di chuyển bước đơn: Ở tư thế chuẩn bị, chân ngược hướng bóng đến làm trụ, chân
còn lại di chuyển theo hướng ra trước, sau, sang phải, trái đến vị trí thích hợp để đánh bóng
Đặc điểm và tác dụng của bước đơn: Di chuyển bước đơn tương đối đơn giản Được vận dụng ở trường hợp bóng đến cách thân người không xa, phạm vi nhỏ Trọng tâm tương đối thăng bằng, ổn định Nó là loại bước pháp thường sử dụng trong tấn công nhanh, líp giật và cắt bóng.v.v…
Hình 2.4 - Di chuyển bước đơn
Di chuyển bước đôi: Ở tư thế chuẩn bị, bóng đến hướng nào thì chân cùng hướng
bóng đến bước ra trước, ra sau hoặc sang trái, phải một bước lớn ; chân kia nhanh chóng
bước theo đến vị trí thích hợp để vung tay đánh bóng đi
Đặc điểm và tác dụng của đổi bước: Di chuyển đổi bước biên độ lớn hơn bước đơn Tấn công nhanh thường sử dụng phương pháp này đối với bóng đến cách xa thân người Hay lối đánh cắt bóng để đối phó với bóng tấn công đột ngột của đối phương Do biên độ lớn, nên trọng tâm hạ thấp, phần lớn dựa lực đánh bóng
Hình 2.5 - Di chuyển bước đôi
Trang 14Di chuyển bước chéo (bước ngang): Ở tư thế chuẩn bị, khi bóng đánh sang chân
ngược hướng bóng đến di chuyển (bước chéo) ; chân kia nhanh chóng bước theo chân kia
một bước, rồi vung tay đánh bóng
Hình 2.6 - Di chuyển bước chéo
Đặc điểm và tác dụng của bước chéo: Di chuyển bước chéo biên độ di chuyển lớn
hơn các loại bước đơn, bước đổi và bước nhảy Nó được sử dụng chủ yếu để đối phó với bóng đến quá xa thân người Bước này thường sử dụng trong lúc di chuyển để tấn công nhanh hoặc líp, giật sau khi né người tấn công, góc phải bỏ trống, hoặc khi cắt bóng, líp bóng
Di chuyển bước nhảy: Ở tư thế chuẩn bị, lấy chân đối diện với phía bóng đến làm
chân giậm nhảy, khi bóng đến hai chân gần như đồng thời rời mặt đất để nhảy vượt về phía bóng đến Chân giậm nhảy chạm đất trước, chân còn lại chạm đất sau đứng vững,
sau đó vung tay đánh bóng
Đặc điểm và tác dụng của bước nhảy: Di chuyển bước nhảy có biên độ di chuyển lớn hơn một chút so với bước đơn và bước đổi Khi di chuyển thường có một thời gian rất ngắn trên không, có ảnh hưởng nhất định đối với việc giữ ổn định của trọng tâm cơ thể Thông thường dùng hoãn xung của khớp gối, khớp cổ chân để giảm bớt dao động của trọng tâm
Hình 2.7 - Di chuyển bước nhảy
* Những điểm cần chú ý khi di chuyển bước chân:
- Di chuyển bước chân là cực kì quan trọng đánh bóng bàn, phải di chuyển nhanh , tạo tư thế và khoảng cách đánh bóng tốt mới nâng cao được hiệu quả
- Phải phán đoán tốt hướng đối phương đánh bóng sang khoảng cách giữa và bóng
mà sử dụng loại bước di chuyển nào cho hợp lí
Trang 15- Sau di chuyển phải tạo được tư thế thuận lợi, tạo khoảng cách thích hợp cho đánh bóng
- Trong quá trình di chuyển bước chân phải phối hợp nhịp nhàng của trọng tâm cơ thể, động tác tay hợp lí
- Kết thúc di chuyển phải nhanh chóng chiếm vị trí và chủ động thực hiện động tác đánh bóng
2.2 Kỹ thuật giao bóng, đỡ giao bóng thuận tay và trái tay
2.2.1 Kỹ thuật giao bóng
Giao bóng là một kỹ thuật cơ bản của môn bóng bàn và là kỹ thuật đầu tiên bắt đầu đưa bóng vào cuộc Mục đích cao nhất của giao bóng là thắng điểm trực tiếp; giao bóng tốt giúp vận động viên hoàn toàn chủ động, chiếm ưu thế tạo cơ hội nhanh chóng dứt điểm; giao bóng tốt có thể phá vỡ chiến thuật của đối phương, thuận lợi cho việc áp đặt chiến thuật của mình
Kỹ thuật giao bóng rất đa dạng và phong phú, căn cứ vào đặc điểm, tính chất xoáy của bóng và đường vòng cung bóng bay mà người ta chia kỹ thuật giao bóng thành giao bóng tốc độ, giao bóng xoáy một chiều, giao bóng xoáy hỗn hợp và giao bóng điểm rơi
Giao bóng tốc độ: Người giao bóng sử dụng động tác nhanh, mạnh, lực tác dụng
gần như đi qua tâm bóng, bóng bay nhanh đường vòng cung thấp nhưng gần như không xoáy hoặc giao bóng xoáy lên mạnh làm xunh lực tiến về phía trước lớn Cách giao bóng này thường kết hợp với giao nhẹ, biến đổi điểm rơi, tạo cơ hội thuận lợi cho việc tấn công nhanh
Giao bóng xoáy một chiều: Bóng đánh sang chỉ có một chiều xoáy như xoáy lên,
xoáy xuống hoặc xoáy ngang, trong thực tế bóng xoáy ngang đơn thuần chiếm tỷ lệ rất thấp trong tập luyện và thi đấu
Giao bóng xoáy hỗn hợp: Loại giao bóng kết hợp giữa hai tính chất xoáy như xoáy
ngang lên hoặc xoáy ngang xuống Loại giao bóng này được sử hầu hết trong tập luyện
và thi đấu, do nó dễ biến hóa, thay đổi tính chất xoáy, độ xoáy và kết hợp với điểm rơi gây khó khăn cho người đỡ
Giao bóng điểm rơi: Loại giao bóng tổng hợp các loại giao bóng trên như: Bóng
bay xa hay gần, mạnh hay nhẹ, xoáy hay không xoáy lấy biến hóa điểm rơi của bóng làm chính để buộc người đỡ vào thế bị động tạo cơ hội tấn công dứt điểm
Trong bóng bàn, đỡ giao bóng giữ vai trò hết sức quan trọng Đỡ giao bóng không tốt, sẽ mất điểm trực tiếp hoặc tạo cơ hội tốt cho đối phương tấn công dứt điểm, hoặc không thực hiện được ý đồ của mình, ảnh hưởng đến tâm lý thi đấu nhất là ở thời điểm quan trọng quyết định Đỡ giao bóng tốt có thể thắng điểm trực tiếp hoặc phá vỡ, hạn chế
ý đồ chiến thuật của đối phương, hoặc đưa đối phương vào thế bị động đánh trả, tạo cơ hội tốt cho mình tấn công dứt điểm
Trong thi đấu có bao nhiêu loại giao bóng thì có bấy nhiêu loại đỡ giao bóng tương ứng Vấn đề cơ bản của đỡ giao bóng là:
Trang 16- Phán đoán đúng hướng bóng đến, sức mạnh, mức độ và chiều bóng xoáy, điểm bóng rơi trên mặt bàn bên mình, tiếp cận với bóng tạo khoảng cách thích hợp c ho việc thực hiện động tác đỡ bóng;
- Cân bằng sức xoáy của bóng đối phương đánh sang bằng trả ngược chiều xoáy;
- Dùng sức xoáy với mức độ lớn hơn để đưa bóng sang bàn đối phương Người ta thường dùng kỹ thuật như gò, cắt, chặn, đẩy, líp, vụt, bạt, giật để đánh quả giao bóng Ngoài ra còn dùng phương pháp điều chỉnh góc độ mặt vợt thích hợp hướng bóng bay trở lại bên bàn đối phương;
Những yêu cầu trong đỡ giao bóng: Đỡ giao bóng phải sao cho đường bóng bay thấp; điểm bóng rơi phải biến hoá; đỡ bóng phải nhanh; tạo cho bóng xoáy càng nhiều càng tốt
2.2.2 Kỹ thuật đỡ giao bóng thuận tay
Đối phương giao bóng nhẹ gần lưới: Sử dụng mặt phải của vợt thực hiện đẩy, gò hoặc líp bóng nhẹ vào chỗ trống hoặc gần lưới;
Đối phương giao bóng mạnh, nhanh: Sử dụng mặt phải của vợt thực hiện đẩy, chặn bóng vào chỗ trống trên bàn đối phương;
Đối phương giao bóng xoáy xuống mạnh, dài: Sử dụng mặt vợt phải ngửa nhiều thực hiện gò bóng Nếu dùng vụt bóng, giật bóng để đánh trả thì phải điều chỉnh độ nghiêng mặt vợt hợp lý, động tác đánh bóng phải dứt khoát, miết mạnh cổ tay để tăng ma sát vợt với bóng;
Đối phương giao bóng xoáy ngang lên hoặc ngang xuống: Phải điều chỉnh độ
nghiêng mặt phải vợt để hướng ngược chiều xoáy của bóng đối phương đánh sang
2.2.3 Kỹ thuật đỡ giao bóng trái tay
Đối phương giao bóng nhẹ gần lưới: Sử dụng mặt trái của vợt thực hiện đẩy, gò hoặc líp bóng nhẹ vào chỗ trống hoặc gần lưới;
Đối phương giao bóng mạnh, nhanh: Sử dụng mặt trái của vợt thực hiện đẩy, chặn bóng vào chỗ trống trên bàn đối phương;
Đối phương giao bóng xoáy xuống mạnh, dài: Sử dụng mặt vợt trái ngửa nhiều thực hiện gò bóng Nếu dùng vụt bóng, giật bóng để đánh trả thì phải điều chỉnh độ nghiêng mặt vợt hợp lý, động tác đánh bóng phải dứt khoát, miết mạnh cổ tay để tăng ma sát vợt với bóng;
Đối phương giao bóng xoáy ngang lên hoặc ngang xuống: Phải điều chỉnh độ nghiêng mặt trái của vợt để hướng ngược chiều xoáy của bóng đối phương đánh sang
2.3 Kỹ thuật líp bóng thuận tay và trái tay
Líp bóng là kỹ thuật đánh bóng đảm bảo độ chính xác cao, dễ điều khiển điểm rơi Líp bóng là kỹ thuật tấn công chủ yếu đối phó với bóng xoáy xuống của đối phương, là quả đánh quá độ tạo điều kiện thuận lợi cho các kỹ thuật tấn công tiếp theo
Trang 172.3.1 Kỹ thuật líp bóng thuận tay
Hình 2.8 - Kỹ thuật líp bóng thuận tay Giai đoạn chuẩn bị: Chân trái đứng trước, chân phải đứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn vào chân phải Tay phải cầm vợt ngang hông, cách hông 25 – 30 cm, cánh tay duỗi tự nhiên, góc giữa cánh tay và cẳng tay là 450(góc này phụ thuộc vào chiều cao của thân người, người cao góc độ này hẹp hơn một ít), góc độ giữa người với bàn khoảng 450, góc độ giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 1350, vai phải hạ thấp và thả lõng hơn vai trái Nếu sử dụng mặt vợt gai cao su thì ngả về sau, sử dụng vợt mousse thì úp về trước
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bàn nảy qua điểm cao nhất (điểm 3 – 4 của đường vòng cung bóng rơi) nhanh chóng lăng vợt từ sau ra trước, lên trên
và sang trái Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa bóng hoặc giữa dưới bóng (đối với bóng xoáy xuống vợt hơi ngửa ra phía sau) Lực phối hợp đánh bóng bắt đầu từ đạp chân, xoay hông, chuyển trọng tâm qua lườn, gập cẳng tay, cổ tay miết vào bóng tăng sức xoáy, tạo đường vòng cung qua lưới
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và kết thúc ở ngang đuôi mắt trái Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân trái Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân trái nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn bị đ ể đánh quả tiếp theo
2.3.2 Kỹ thuật líp bóng trái tay
Hình 2.9 - Kỹ thuật líp bóng trái tay
Trang 18Giai đoạn chuẩn bị: Chân phải đứng trước, chân trái đứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn vào chân trái Tay phải cầm vợt ngang hông để ngang hông bên trái, cách hông 25 – 30 cm Cánh tay duỗi tự nhiên, góc giữa cánh tay và thân người khoảng 300, giữa cánh tay và cẳng tay khoảng 900, vai phải hạ thấp và thả lõng hơn vai trái
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bàn nảy qua điểm cao nhất (điểm 3 – 4 của đường vòng cung bóng rơi) nhanh chóng lăng vợt từ sau ra trước, lên trên
và sang phải Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa bóng hoặc giữa dưới bóng (đối với bóng xoáy xuống vợt hơi ngửa ra phía sau) Vợt lăng đến đâu thì trọng tâm cơ thể được dịch chuyển tương ứng tới đó, để phối hợp đánh bóng Khi đánh bóng nhanh chóng gập cẳng tay, cổ tay miết vào bóng tăng sức xoáy, tạo đường vòng cung qua lưới
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và kết thúc ở ngang đuôi mắt phải Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân phải Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân phải nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn
bị để đánh quả tiếp theo
2.4 Kỹ thuật bạt bóng thuận và trái tay
Bạt bóng là kỹ thuật tấn công nhanh, mạnh và có cơ hội dứt điểm cao, hoặc gây khó khăn cho đối phương tạo cơ hội tấn công dứt điểm Bạt bóng thường được sử dụng
để đánh những quả bóng nảy cao, sử dụng sức mạnh và đẩy tới trước nhiều khi đánh bóng, nên bạt bóng không gây ra sức xoáy lớn như các kỹ thuật khác
2.4.1 Kỹ thuật bạt bóng thuận tay
Hình 2.10 - Kỹ thuật bạt bóng thuận tay Giai đoạn chuẩn bị: Chân trái đứng trước, chân phải dứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, trọng tâm hạ thấp hơi nghiêng về chân phải Cánh tay hợp với thân người một góc khoảng 500, cẳng tay gần như song song với mặt đất, cổ tay và cẳng tay
Trang 19thẳng Người đứng cách bàn 40cm, vợt để ngang lườn, mặt vợt gần như thẳng đứng (song song với lưới)
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bắt đầu nảy lên điểm cao nhất (điểm 3 của đường vòng cung bóng rơi) nhanh chóng lăng vợt từ sau ra trước, sang trái Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa của bóng (gần tâm bóng), nên bóng gần như không xoáy Lực phối hợp đánh bóng đạp chân, xoay hông, chuyển trọng tâm qua lườn, gập nhanh cẳng tay đẩy bóng đến trước, người hơi lao về trước Động tác đánh bóng nhanh, dứt khoát
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và kết thúc ở ngang đuôi mắt trái Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân trái Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân trái nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn bị để đánh quả tiếp theo
2.4.2 Kỹ thuật bạt bóng trái tay
Bạt bóng trái tay thường biên độ động tác hẹp nên lực tác động vào bóng không mạnh, nên trong thi đấu khi bóng nảy lên cao các vậ động viên thường né người di chuyển thực hiện kỹ thuật bạt bóng thuận tay
Giai đoạn chuẩn bị: Chân phải đứng trước, chân trái dứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, trọng tâm hạ thấp hơi nghiêng về chân trái Thân người hơi nghiêng sang trái hợp với biên ngang một góc khoảng 450, cánh tay để sát thân, cẳng tay hợp với cánh tay một góc 120O Người đứng cách bàn 40 cm, vợt để ngang lườn bên trái, mặt vợt gần như thẳng đứng (song song với lưới)
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bắt đầu nảy lên điểm cao nhất (điểm 3 của đường vòng cung bóng rơi) nhanh chóng lăng vợt từ sau ra trước, sang phải Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa của bóng (gần tâm bóng), lăng nhanh cẳng tay đẩy bóng đến trước, người hơi lao về trước Động tác đánh bóng nhanh, dứt khoát
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và kết thúc ở ngang đuôi mắt phải Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân phải Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân phải nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn
bị để đánh quả tiếp theo
2.5 Kỹ thuật gò bóng thuận tay và trái tay
Gò bóng là kỹ thuật cơ sở của cắt bóng Gò bóng đánh bóng xoáy xuống đối phó với bóng xoáy xuống của đối phương Gò bóng đứng gần bàn, biên độ động tác nhỏ, vợt tiếp xúc bóng chủ yếu ở trên mặt bàn Gò bóng kết hợp với độ xoáy và điểm rơi hạn chế khả năng tấn công của đối phương, giành thế chủ động tấn công dứt điểm
Gò bóng gồm có: Gò nhanh, gò chậm, gò xoáy, gò không xoáy
- Gò nhanh: Phù hợp với lối đánh tấn công, với mục đích đưa đối phương vào thế
bị động, giành cơ hội dứt điểm
- Gò chậm: Phù hợp với lối đánh phòng thủ, gò chậm thường kết hợp với gò xoáy
và không xoáy
Trang 202.5.1 Gò bóng thuận tay
Hình 2.11 - Kỹ thuật gò bóng thuận tay Giai đoạn chuẩn bị: Người đứng cách bàn khoảng 40cm, chân trái đứng trước, chân phải đứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn vào chân phải Tay phải cầm vợt ngang hông, cách hông 25 – 30 cm, mặt vợt ngửa, cánh tay duỗi tự nhiên, góc giữa cánh tay và cẳng tay là 450, góc độ giữa người với bàn khoảng
45O, góc độ giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 800, vai phải hạ thấp và thả lỏng hơn vai trái
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bàn, nảy lên giai đoạn 1 – 2
gò nhanh và giai đoạn 4 – 5 gò chậm, nhanh chóng đưa vợt từ sau ra trước, xuống dưới
và sang trái Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa dưới bóng, gập cẳng tay, cổ tay miết vào bóng tăng sức xoáy, tạo đường vòng cung qua lưới
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và kết thúc ở trước bụng Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân trái Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân trái nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn bị để đánh quả tiếp theo
2.5.2 Gò bóng trái tay
Hình 2.12 - Kỹ thuật gò bóng trái tay Giai đoạn chuẩn bị: Chân trái đứng trước, chân phải đứng sau, khoảng cách hai chân rộng bằng vai, gối hơi khuỵu, trọng tâm dồn vào chân phải Tay phải cầm vợt ngang hông, cách hông 25 – 30 cm, mặt vợt ngửa, cánh tay duỗi tự nhiên, góc giữa cánh tay và
Trang 21cẳng tay là 450, góc độ giữa người với bàn khoảng 450, góc độ giữa cẳng tay và cánh tay khoảng 80O, vai phải hạ thấp và thả lỏng hơn vai trái
Giai đoạn đánh bóng: Khi bóng đối phương đánh sang bàn, nảy lên giai đoạn 1 – 2
gò nhanh và giai đoạn 4 – 5 gò chậm, nhanh chóng đưa vợt từ sau ra trước, xuống dưới
và sang phải Vợt tiếp xúc với bóng ở phần giữa dưới bóng, duỗi cẳng tay, cổ tay miết vào bóng tăng sức xoáy, tạo đường vòng cung qua lưới
Giai đoạn kết thúc: Sau khi đánh bóng, vợt theo quán tính chuyển động chậm dần
và dừng lại ở ngang lườn bên phải Trọng tâm cơ thể chuyển sang chân phải Sau khi đánh bóng xong, đạp mạnh chân phải nhanh chóng chuyển trọng tâm trở về tư thế chuẩn
bị để đánh quả tiếp theo
2.6 Kỹ thuật tấn công và phòng thủ (thuận và trái tay)
Tấn công và phòng thủ là 2 kỹ thuật đối lập nhau được sử dụng thường xuyên trong trận đấu bóng bàn Tấn công nhằm mục đích áp đảo, giành điểm của đối phương còn phòng thủ nhằm mục đích chống đỡ, bảo vệ không cho đối phương ghi điểm chờ thời
cơ để thực hiện tấn công lại
2.6.1 Kỹ thuật tấn công
- Kỹ thuật tấn công thuận tay: Được thực hiện khi bóng đối phương đánh sang ở bên phía tay thuận Tùy theo tình huống bóng (tốc độ, độ cao, độ xoáy, quỹ đạo bay của bóng) mà sử dụng kỹ thuật tấn công cho phù hợp
- Kỹ thuật tấn công trái tay: Được thực hiện khi bóng đối phương đánh sang ở phía bên phía trái Tùy theo tình huống bóng (tốc độ, độ cao, độ xoáy, quỹ đạo bay của bóng)
mà sử dụng kỹ thuật tấn công cho phù hợp
2.6.2 Kỹ thuật phòng thủ
- Kỹ thuật phòng thủ thuận tay được thực hiện khi bóng đối phương tấn công sang
ở bên phía tay thuận Tùy theo tình huống bóng (tốc độ, độ cao, độ xoáy, quỹ đạo bay của bóng) mà áp dụng kỹ thuật phòng thủ phù hợp Kỹ thuật phòng thủ thuận tay thường được sử dụng là: Chặn bóng, gò bóng, cắt bóng thuận tay
+ Chặn bóng thuận tay: Áp dụng khi đối phương đánh bóng nhanh, không xoáy - thường được sử dụng trong bàn khi bóng vừa nẩy lên
+ Gò bóng: Áp dụng khi đối phương đánh bóng ngắn, gần bàn
+ Cắt bóng: Thường áp dụng khi phòng thủ xa bàn
- Kỹ thuật phòng thủ trái tay được thực hiện khi bóng đối phương tấn công sang ở bên phía tay trái Tùy theo tình huống bóng (tốc độ, độ cao, độ xoáy, quỹ đạo bay của bóng) mà sử dụng kỹ thuật phòng thủ phù hợp Kỹ thuật phòng thủ trái tay thường được sử dụng là: Chặn bóng, gò bóng, cắt bóng
+ Chặn bóng trái tay: Áp dụng khi đối phương đánh bóng nhanh, không xoáy - thường được sử dụng trong bàn khi bóng vừa nẩy lên
+ Gò bóng: Áp dụng khi đối phương đánh bóng ngắn, gần bàn
Trang 22+ Cắt bóng: Thường áp dụng khi phòng thủ xa bàn
Phương pháp tập luyện
- Phương pháp tập luyện hoàn chỉnh (toàn bộ) kỹ thuật: Giúp người tập nắm được tổng quan về kỹ thuật, các bước, các giai đoạn tập luyện kỹ thuật
- Phương pháp tập luyện lặp lại ổn định: Giúp người học hình thành kỹ năng, phản xạ
có điều kiện
- Phương pháp tập luyện biến đổi: Giúp người học có thể thay đổi thích ứng với nhiều tình huống khác nhau (phản xạ linh hoạt)
Thực hành các động tác kỹ thuật
2.3.1 Thực hành di chuyển bước chân
- Tập di chuyển bước chân ngoài bàn
- Tập di chuyển trong bàn với vợt
- Tập bổ trợ di chuyển ngang, tiến, lùi, nhảy dây, di chuyển 3m nhặt bóng
Trang 23- Tập bổ trợ chống đẩy, bật xa, chạy 30m
2.3.5 Thực hành kỹ thuật gò bóng
- Tập mô phỏng kỹ thuật gò bóng ngoài bàn không bóng
- Tập gò bóng trong bàn
- Tập bổ trợ lăng tạ, di chuyển ngang 3m nhặt bóng
- Phương pháp trò chơi: Thông qua trò chơi để phát triển phản xạ, nâng cao thể lực
- Phương pháp thi đấu (đấu tập, đấu chính thức): Nhằm kích thích hứng thú, kiểm tra kết quả tập luyện, đánh giá trình độ
+ Đấu tập: Áp dụng khi người tập đã nắm được các kỹ thuật cơ bản, thực hiện tương đối thành thục kỹ thuật động tác
+ Thi đấu chính thức: Áp dụng khi đã hoàn thiện kỹ thuật
* Cách cầm vợt và tƣ thế chuẩn bị và di chuyển
CÂU HỎI
1 Nêu ưu nhược điểm của kiểu cầm vợt ngang và kiểu cầm vợt dọc?
2 Trình bày các loại di chuyển bước chân?
BÀI TẬP
1 Tập di chuyển bước chân ngoài bàn, trong bàn với vợt
2 Tập bổ trợ: di chuyển ngang, tiến, lùi (di chuyển 3m nhặt bóng),nhảy
* Kỹ thuật giao bóng, đỡ giao bóng thuận tay và trái tay
CÂU HỎI
1 Mục đích của giao bóng? Những điểm chú ý khi giao bóng?
BÀI TẬP
1 Tập giao bóng xoáy lên cơ bản
2 Tập giao bóng xoáy xuống cơ bản
Trang 24* Kỹ thuật líp bóng trái tay
CÂU HỎI
1 Mục đích, yêu cầu khi thực hiện kỹ thuật líp bóng?
BÀI TẬP
1 Tập líp bóng thuận tay, trái tay ngoài bàn không bóng
2 Tập líp bóng thuận tay, trái tay trong bàn với bóng xoáy xuống
3 Bổ trợ: Lăng tạ tay, di chuyển tiến, lùi
* Kỹ thuật bạt bóng thuận và trái tay
CÂU HỎI
1 Những điểm chú ý khi thực hiện bạt bóng?
BÀI TẬP
1 Tập mô phỏng kỹ thuật ngoài bàn không bóng
2 Tập bạt bóng trong bàn với cự ly và khoảng cách bóng khác nhau
3 Bổ trợ: Chống đẩy, di chuyển ngang
* Kỹ thuật gò bóng thuận tay và trái tay
CÂU HỎI
1 Mục đích của gò bóng? Các giai đoạn thực hiện kỹ thuật gò bóng?
BÀI TẬP
1 Tập mô phỏng gò bóng ngoài bàn không bóng
2 Tập gò bóng trong bàn với với bóng có độ nảy cao, thấp khác nhau
3 Bổ trợ: lăng tạ tay, nhảy dây tốc độ
* Kỹ thuật tấn công và phòng thủ (thuận và trái tay)
Trang 25CHƯƠNG 3: LUẬT BÓNG BÀN
Giới thiệu chương
Bóng bàn ngày càng được phổ biến và phát triển trên khắp thế giới Vận động viên Bóng bàn ngày càng thi đấu nhanh, tốc độ thi đấu nhanh hơn và mạnh hơn Các trận đấu ngày càng được nhiều người chú ý Nhưng luật Bóng bàn thì không đơn giản và vì mục đích phát triển của Bóng bàn, trong từng giai đoạn đã thay đổi luật để khán giả được thích thú hơn khi xem các trận thi đấu
Mục tiêu chương
- Cung cấp cho sinh viên cơ sở lý luận, kỹ năng, kiến thức, phù hợp với yêu cầu luật thi đấu bóng bàn, phương pháp tổ chức và trọng tài môn bóng bàn Từ đó sinh viên hiểu và biết vận dụng vào học tập môn học cũng như sau này ra công tác
- Hình thành kỹ năng thực hành các kỹ thuật cơ bản của từng nội dung của bóng bàn, củng cố kỹ năng, kỹ xảo vận động cần thiết trong cuộc sống và hoạt động trong công tác thể dục ở các trường cũng như công tác phong trào
- Qua học phần bóng bàn sinh viên thấy được vai trò, ý nghĩa của môn học, xác định được động cơ học tập đúng đắn
NỘI DUNG LUẬT BÓNG BÀN
3.1 BÀN
3.1.1 Phần mặt trên của bàn gọi là mặt đánh bóng (mặt bàn) hình chữ nhật dài 2.74m, rộng 1.525m, đặt trên một mặt phẳng nằm ngang cao 76cm tính từ mặt đất
3.1.2 Mặt bàn không bao gồm các cạnh bên của mặt bàn
3.1.3 Mặt bàn có thể làm bằng bất cứ chất liệu nào và phải có một độ nẩy đồng đều khoảng 23cm khi để quả bóng tiêu chuẩn rơi từ độ cao 30cm xuống mặt bàn đó
3.1.4 Mặt bàn phải có mầu sẫm đồng đều và mờ, xung quanh mặt bàn có một đường vạch kẻ trắng rộng 2cm, mỗi vạch theo chiều dài 2,74m của bàn gọi là đường biên dọc, mỗi vạch theo chiều rộng 1.525m của bàn gọi là đường biên ngang (đường cuối bàn)
3.1.5 Mặt bàn được chia thành 2 phần bằng nhau bởi một cái lưới thẳng đứng song song với đường cuối bàn và căng suốt trên toàn bộ diện chia đôi hai bên phần bàn
Trang 263.1.6 Để đánh đôi, mỗi phần mặt bàn lại chia thành 2 phần nhỏ bằng nhau bởi một đường vạch giữa màu trắng rộng 3mm song song với các đường biên dọc Đường vạch giữa được coi như thuộc về phần bên phải của mỗi nửa bàn
3 2 BỘ PHẬN LƯỚI
3.2.1 Bộ phận lưới gồm có lưới, dây căng và các cọc lưới, bao gồm cả các cái kẹp
để cặp cọc lưới vào bàn
3.2.2 Lưới được căng bằng một sợi dây nhỏ, buộc mỗi đầu vào cọc lưới có chiều
cao 15.25cm Khoảng cách giới hạn ngoài đường biên dọc với cột cọc lưới là 15.25cm
3.2.3 Mép trên của lưới suốt chiều dài phải cao đủ 15.25cm so với mặt bàn
3.2.4 Mép dưới suốt chiều dài của lưới cần phải sát với mặt bàn và những cạnh bên của lưới cũng cần phải sát với cọc lưới
3.4.3 Mặt của cốt vợt dùng để đánh bóng phải được phủ hoặc bằng mặt gai cao su thường, gai hướng ra ngoài, tất cả độ dầy kể cả chất dính không vượt quá 2mm, hoặc bằng cao su mút với gai úp hay gai ngửa, tất cả có độ dầy kể cả chất dính không vượt quá 4mm
3.4.3.1 Cao su thường có gai là một lớp duy nhất bằng cao su, không lỗ tổ ong, tự nhiên hoặc tổng hợp, các hạt gai rải rộng đều trên mặt vợt với mật độ không ít hơn 10 và không quá 30 gai/cm2;
3.4.3.2 Cao su mút là một lớp dày duy nhất cao su tổ ong, phủ một lớp ở phía ngoài bằng cao su thường có gai, bề dầy của lớp cao su có gai không vượt quá 2mm
Trang 273.4.4 Chất liệu phủ phải kéo ra tới các mép nhưng không được vượt quá các giới hạn của cốt vợt, trừ phần gần cán nhất và chỗ đặt các ngón tay có thể để không hoặc phủ bằng một chất liệu nào đó
3.4.5 Cốt vợt cũng như bất kỳ lớp nào bên trong cốt vợt và lớp phủ bên ngoài hoặc dán trên mặt dùng để đánh bóng phải liên tục và có độ dầy đồng đều
3.4.6 Mặt phủ cốt vợt hoặc mặt cốt vợt không phủ phải mờ, một mặt là mầu đỏ tươi và mặt kia là mầu đen
3.4.7 Những sai lệch nhỏ về sự liên tục của mặt vợt hoặc sự đồng đều về mầu sắc
do sự cố bất thường hay do hao mòn thì có thể chiếu cố miễn là những điều đó không làm thay đổi đáng kể đến đặc điểm của mặt vợt
3.4.8 Trước lúc bắt đầu trận đấu hay khi thay vợt trong trận đấu, đấu thủ sẽ đưa vợt mà mình sử dụng cho đối phương và trọng tài xem và kiểm tra
3.5.3 Lần đánh bóng lại là một loạt đường bóng đánh qua lại mà kết quả của nó không được tính điểm
3.5.4 Một điểm là một loạt đường bóng đánh qua lại kết quả của nó được tính điểm
3.5.5 Tay cầm vợt là tay đang cầm chiếc vợt
3.5.6 Tay tự do là tay đang không cầm vợt
3.5.7 Một đấu thủ đánh quả bóng nếu như trong cuộc người đó chạm vào bóng bằng vợt của mình cầm trong tay hay dưới cổ tay cầm vợt
3.5.8 Một đấu thủ cản quả bóng nếu bản thân người đó hay bất cứ vật gì mang trên người mà chạm vào quả bóng trong lúc bóng còn đang ở trong cuộc khi nó đang đi về phía mặt bàn và chưa vượt qua đường biên cuối, chưa chạm vào mặt bàn bên mình từ lúc đối phương đánh sang
3.5.9 Người giao bóng là người đánh quả bóng đầu tiên trong mỗi loạt đường bóng qua lại