Giáo trình Bóng rổ (CĐ Kinh tế Kỹ thuật TP.HCM)

Untitled GIÁO TRÌNH BÓNG RỔ BẬC TRUNG CẤP VÀ CAO ĐẲNG (LƯU HÀNH NỘI BỘ) Tp HCM – 2018 ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH   ỦY BAN NHÂN DÂN T[.]

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT

 

GIÁO TRÌNH

Ch ủ biên Nguy ễn Thị Lan Em

lớp người mới cho tương lai với đủ các tiêu chí là có đạo đức, phẩm chất tốt, có kiến

thức văn hóa sâu rộng và có một thể chất khỏe mạnh Cả 3 tiêu chí này đều có tầm quan

trọng như nhau và chính nó sẽ hình thành nên một con người phát triển toàn diện

Bóng rổ là một trong những môn thể thao hội tụ đầy đủ và thể hiện rất cao về tính đối kháng, tính tập thể Bóng rổ giúp phát triển rất tốt các tố chất như: Nhanh –

mạnh – bền – khéo léo và kỹ thuật Cho nên Giảng viên Thể dục thể thao thường lấy môn bóng rổ nhằm phát triển và bổ trợ cho nhiều môn thể thao khác Bản thân môn bóng rổ có một sức hút rất lớn với mọi người, Đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên tham gia tập luyện

Cuốn giáo trình giảng dạy này được biên soạn phù hợp với chương trình, thời lượng đối với một học sinh - sinh viên hệ Cao đẳng

Giáo trình gồm 2 chương:

Chương 1:- Sơ lược lịch sử và quá trình phát triển của môn bóng rổ

- Phương pháp các kỹ thuật cơ bản

Chương 2: Những điều luật cơ bản trong bóng rổ

Trong quá trình biên soạn mặc dù đã rất cố gắng nhưng như trên đã trình bày,

do chương trình và thời lượng dành cho môn học còn ít, nên giáo trình này viết chưa thật sâu và rộng so với sự mong muốn của các tác giả Chúng tôi mong nhận được sự góp ý và chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp của các nhà chuyên môn và các đồng nghiệp để giáo trình này ngày càng hoàn thành hơn

Chương 1 GIỚI THIỆU KỸ THUẬT BÓNG RỔ……… ……….1

1 S Ự PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG RỔ……….1

2 QUÁ TRÌNH PHÁT TRI ỂN MÔN BÓNG RỔ THẾ GIỚI……….2

3 TÌNH HÌNH PHÁT TRI ỂN MÔN BÓNG RỔ Ở VIỆT NAM 2

4 PHƯƠNG PHÁP CÁC KỸ THUẬT CƠ BẢN 3

4.1 Khát quát 3

4.2 Phương pháp các kỹ thuật cơ bản 4

4.2.1 Các kỹ thuật chuyền bắt bóng cơ bản 4

4.2.1.1 Khái niệm 4

4.2.1.2 Phân loại 4

4.2.1.3 Kỹ thuật chuyền và bắt bóng 2 tay trước ngực trực tiếp 4

4.2.1.4 Phương pháp kỹ thuật chuyền và bắt bóng hai tay trước ngực trực tiếp 6

4.2.2 Các kỹ thuật dẫn bóng cơ bản 8

4.2.2.1 Khái niệm 8

4.2.2.2 Phân loại 8

4.2.2.3 Các kỹ thuật tại chỗ dẫn bóng 8

4.2.3 Các kỹ thuật ném rổ cơ bản 10

4.2.3.1 Khái niệm 10

4.2.3.2 Phân loại 10

4.2.3.3 Kỹ thuật tại chỗ và nhảy ném rổ 1 tay trên vai 11

Chương 2: LUẬT BÓNG RỔ 14

1 NH ỮNG ĐIỀU LUẬT CƠ BẢN TRONG MÔN BÓNG RỔ 14

2 KÍCH THƯỚC SÂN BÃI VÀ TRANG THIẾT BỊ 15

3 CÁC V ẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý KHI THI ĐẤU BÓNG RỔ 18

3.1 Một số qui định cơ bản về đội bóng 18

3.2 Một số qui định cơ bản về trận đấu bóng rổ 19

3.3 Một số qui định cơ bản về cách chơi bóng 20

3.4 Một số qui định cơ bản khi tiến hành nhảy tranh bóng 22

3.7 Một số qui định cơ bản để tiến hành thay người 26

4 PH ẠM LUẬT VÀ LỖI CÁ NHÂN 28

4.1 Những kiến thức cơ bản về luật và lỗi 28

4.2 Những điều luật thường áp dụng trong thi đấu 31

4.2.1 Luật dẫn bóng 31

4.2.2 Chạy bước 32

4.2.3 Các điều luật về thời gian 33

4.2.4 Bóng trở về sân sau 34

4.3 Các hình thức phạm lỗi thường xảy ra trong thi đấu 34

4.3.1 Lỗi cá nhân 34

4.3.2 Lỗi đồng đội 35

4.3.3 Lỗi hai bên 35

4.3.4 Lỗi kỹ thuật 35

4.3.5 Lỗi phản tinh thần thể thao 37

4.3.6 Lỗi trục xuất 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39

C hương I

 Giới thiệu chương

Bóng rổ là môn thể thao thi đấu đối kháng trực tiếp giữa 2 đội, mỗi đội có năm người trên sân Mục đích của trận đấu là nhằm ghi nhiều điểm bằng cách cố gắng đưa bóng vào rổ đối phương một cách đúng luật và hạn chế không cho đối phương ném bóng vào rổ mình Bóng rổ là một trong những môn thể thao thịnh hành và được ưa chuộng nhất ở Hoa Kỳ, Trung Quốc, Canada, Philippines,…

 Mục tiêu chương

- Hiểu biết sự phát triển bóng rổ thế giới và trong nước, hình thành kỹ năng thực hành các kỹ thuật cơ bản của từng nội dung của bóng rổ, củng cố kỹ năng, kỹ xảo vận động cần thiết trong cuộc sống và trong hoạt động thể dục ở các trường cũng như công tác phong trào Ý nghĩa, tác dụng của luyện tập môn bóng rổ đối với học sinh- sinh viên

- Phân tích được kỹ thuật môn bóng rổ Thực hiện khá chính xác kỹ thuật cơ bản

- Có ý thức tự giác tập luyện, xác định được động cơ học tập đúng đắn phát triển thể lực chuyên môn

Để cho giờ học thể dục trong nhà tập vào mùa đông thêm sinh động Naismith

đã suy nghĩ ra một trò chơi mới Ông gắn 2 chiếc rỗ bằng gỗ để dùng khi đi hái đào vào tay vịn hành lang phòng tập để làm chỗ ném bóng vào Trò chơi đã tỏ ra hết sức

hấp dẫn, cuốn hút và kết quả thu được vượt ra ngoài sự tưởng tượng Lúc đầu mỗi đội

có 9 người chơi, sau đó giảm xuống còn 7 và sau củng chỉ còn 5 người trên sân Năm

1892 NaiSmith đã soạn thảo ra sách “Luật bóng rổ” gồm có 15 điều luật được áp dụng cho những trận thi đấu bóng rổ đầu tiên Và cơ bản phần lớn trong những điều luật này

vẫn được sử dụng cho đến ngày nay

2 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG RỔ CỦA THẾ GIỚI

* Giai đoạn đầu (1892 - 1918): Thời kỳ hình thành của môn bóng rổ mới Từ

một trò chơi để làm cho bài tập thể dục thêm sinh động, dần dần qua thực tế bóng rổ

đã trở thành một môn thể thao mang sắc thái riêng biệt

Từ năm 1892 sau khi luật bóng rổ chính thức đầu tiên được ban hành và có

những cuộc thi đấu chính thức theo luật này thì hệ thống kỹ - chiến thuật bóng rổ được hình thành và phát triển rất nhanh Trong chiến thuật đã bắt đầu xuất hiện chiến thuật

tấn công và chiến thuật phòng thủ; xác định được vị trí và chức năng của từng đấu thủ trên sân Về sau, môn bóng rổ phát triển dần sang các nước phương Đông như Nhật

Bản, Trung Quốc, Philippin rồi sang Châu Âu và Nam Mỹ

Tại thế vận hội Olympic lần thứ 3 ở Saint loui (Mỹ) năm 1904 môn bóng rổ chính thức được thi đấu biểu diễn

Năm 1913, giải Vô địch bóng rổ đầu tiên của Châu Á được ổ chức ở Manila –

Thủ Đô của Philippine

3 TÌNH HÌNH PHÁT TRI ỂN MÔN BÓNG RỔ Ở VIỆT NAM

Tháng 11 năm 1992, Hội Bóng rổ Việt Nam được đổi tên thành Liên đoàn Bóng

rổ Việt Nam, viết tắt là VBF (Vietnam Basketball Federation Liên đoàn Bóng rổ Việt Nam là thành viên chính thức của Liên đòan Bóng rổ Quốc tế Theo báo cáo trong Đại hội đại biểu toàn quốc của Liên đoàn Bóng rổ Việt Nam khóa II (1997 – 2001) thì trên

cả nước hiện đang có khoảng 15.000 người tham gia tập luyện bóng rổ thường xuyên

Có 7 đội mạnh, 13 đội Á (5 đội nữ và 14 đội trẻ) Trên thực tế có khoảng 500 vận động viên chia làm 4 tuyến hiện đang tham gia tập luyện Tuy nhiên nếu so sánh với trình độ bóng rổ của các nước trong khu vực thì vận động viên Việt Nam vẫn còn kém về chuyên môn, về chiều cao và cả thể lực do đó cần phải có sự quan tâm thích đáng hơn trong khâu tuyển chọn và có kế hoạch tập luyện tích cực để bù lấp những mặt năng lực

vẫn còn hạn chế của lực lượng vận động viên bóng rổ nước nhà

4 PHƯƠNG PHÁP CÁC KỸ THUẬT CƠ BẢN

4.1 Khái quát

Do mục đích trong quá trình thi đấu bóng rổ là 2 đội sẽ cùng tranh giành một quả bóng để ném vào rổ đối phương nên trong tấn công các Vận động viên sẽ thường xuyên di chuyển và hoán đổi vị trí cho nhau để tìm cách chiến các vị trí thuận lợi có

thể gây sức ép tấn công và ném bóng vào rổ đối phương; Bên cạnh đó, trong phòng thủ cũng không ngừng che chắn, ngăn cản các đường di chuyển, chuyền hoặc ném rổ của đối phương nhằm hạn chế khả năn ghi điểm của họ… Theo IU.M.PORNOVA (1997) thì một Vận động viên bóng rổ trong mỗi trận đấu phải di chuyển nhanh và biến hóa trên 5000m; bật nhẩy khoảng 130 – 150 lần; phối hợp tăng tốc – giảm tốc và đột biến hướng từ 120 – 150 lần và ở những thời điểm nổ lực gắn sức nhất thì nhịp tim của một vận động viên có thể lên tới 180 – 200 lần/phút nên sau mỗi trận đấu trọng lượng cơ

thể của một vận động viên có thể giảm đi từ 2 – 4 kg

Mặt khác, do có sự tác động của một số điều luật qui định về thời gian khống chế bóng, nên ngoại trừ trường hợp phản công nhanh dẫn đến kết thúc bất ngờ, thì trong suốt quá trình triển khai thi đấu các đấu thủ trên sân thường có su hướng tấn công qua nửa sân đối phương hoặc lui về phòng thủ tích cực ở nửa sân nhà, nên nhìn chung mọi hoạt động của 10 đấu thù trên sân hầu như chỉ diễn ra trong cùng một lúc ở cùng một nữa sân mà quyết liệt nhất vẫn là khu vực lân cận rổ cho đến những khu vực cách vòng 3 điểm khoảng từ 1.00m đến 1.20m

Các hành động vận động liên tục trong một không gian tương đối hạn chế như trên đòi hỏi người chơi phải có năng lực phối hợp vận động tốt, nắm vững kỹ thuật, kỹ xảo và đặc biệt phải luôn nhạy bén khi quan sát, đánh giá mọi tình huống xảy ra để lựa

chọn hành động đáp trả một cách nhanh chóng và hợp lý nhất Cần phải thấy rằng

những va chạm trực tiếp về thể chất đối với đối phương và sự căn thẳng về tâm lý do

áp lực của nhiệm vụ thi đấu hoặc từ phía trọng tài, khan giả… luôn có sự tác động

mạnh mẽ lên Vận động viên nên họ cần phải nỗ lực ý chí rất lớn để vượt qua sự mệt

mỏi về thần kinh và cơ bắp có chiều hướng càng tăng dần khi về cuối trận để hoàn thành tốt nhiệm vụ thi đấu được giao

4 2 Phương pháp các kỹ thuật cơ bản

4.2.1 Các k ỹ thuật chuyền bắt bóng cơ bản

4.2.1.1.

Chuyền bóng là đưa bóng lên trên không, lăn bóng hoặc làm bóng bật đất để bóng vượt qua người phòng thủ và đến tay đồng đội ở vị trí thuận lợi nhất Bắt bóng là

những động tác hợp lí để đón những đường chuyền đến một cách chắc chắn và sẵn sang thực hiện các đông tác tiếp theo Phối hợp chuyền bắt bóng tốt sẽ tạo nên sự liên

kết chiến thuật trong tấn công, làm cho hàng phòng thủ của đối phương bị rối loạn và

tạo cơ hội thuận lợi để dứt điểm

4.2.1.2

* Các kỹ thuật tại chỗ chuyền bóng cơ bản:

- Chuyển bóng 1 tay: trên vai, bên mình, dưới thấp, sau lưng…

- Chuyển bóng 2 tay: trên đầu, ngang vai, trước ngực (trực tiếp, gián tiếp )…

- Nhảy chuyền 2 tay trên đầu

* Các kỹ thuật tại chỗ bắt bóng cơ bản:

- Bắt bóng 1 tay: trên cao, trước ngực…

- Bắt bóng 2 tay: trước ngực, dưới thấp, bắt bóng bật đất…

* Phối hợp chuyền bắt bóng:

- Di chuyển chuyền bóng một tay: bên mình, dưới thấp…

- di chuyển chuyền bóng hai tay: trước ngực (trực tiếp, gián tiếp)…

4.2.1.3

+ Kỹ thuật chuyền bóng hai tay trước ngực trực tiếp

* Cách vận dụng: Kỹ thuật chuyền bóng hai tay trước ngực trực tiếp là một kỹ thuật chuyền cơ bản Nó đơn giản có thể vận dụng chuyền nhanh và chính xác ở cự ly

gần và trung bình

* Phân tích kỹ thuật:

- Tư thế chuẩn bị: Đứng chân trước sau khoảng cách hai chân rộng bằng vai, hai

gối khuỵu, trọng tâm dồn đều hai chân Hai tay cần bóng ở hai bên, hơi lùi về nữa sau

của bóng Các ngón tay xòe đều tự nhiên, bóng tiếp xúc với các chai tay và lòng các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng Cánh tay thả lỏng tự nhiên, giữ bóng ở phía trước bụng trên Mắt nhìn về hướng chuyền

- Khi chuyền bóng: Chân sau đạp đất đẩy thân người về trước, đồng lúc kéo bóng từ dưới lên trên, từ trong ra ngoài thành một đường vòng cung nhỏ đến ngang

tầm ngực thì cổ tay hơi bẻ ra ngoài và duỗi 2 cánh tay về hướng chuyền Khi cách tay

gần duỗi thẳng thì phối hợp giữa lực cỗ tay và lực miết vào bóng của 3 ngón cái, trỏ, giữa để chuyền bóng đi Bóng ra tay cuối cùng bởi 3 ngón cái, trỏ và giữa Sau khi bóng rời khỏi tay, trọng tâm dồn về trước, 2 tay duỗi thẳng song song với mặt đất

hướng về hướng chuyền

Hình 1.1 K ỹ thuật bắt bóng hai tay trước ngực trực tiếp

* Cách vận dụng: Đây là kỹ thuật cơ bản để bắt bóng từ tất cả các hướng chuyền đến, dễ dàng bảo vệ bóng rất tiện lợi cho việc thực hiện các động tác tiếp theo sau

* Phân tích kỹ thuật:

- Tư thế chuẩn bị: Đứng chân trước chân sau rộng bằng vai, 2 gối hơi khuỵu, thân trên quay về hướng bóng tới Hai tay thả lỏng, hai lòng bàn tay hướng vào nhau với khoảng cách nhỏ hơn đường kính của bóng Các ngón tay xòe đều tự nhiên theo hình túi, hai ngón cái và trỏ mở theo hình bán nguyệt theo hướng bóng tới

- Khi bắt bóng: Xác định hướng bóng đến và chủ động đưa hình tay đã tạp sẵn

về phía bóng Đầu tiên cho bóng tiếp xúc với phẩn chai tay và lòng các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng, sau đó nhanh chóng kéo bóng về trước ngực để hoãn xung đồng thời kém cỗ tay, hai tay hơi gập ở khớp khuỷu để bảo vệ bóng và chuẩn bị thực

hiện động tác tiếp theo

Hình 1.2 B ắt bóng hai tay trước ngực

Sai l ầm thường mắc khi chuyền bắt bóng và biện pháp sửa chữa:

* Chuyền bóng không chính xác do trong quá trình tập ban đầu học sinh – sinh viên dùng lực không đều hoặc tiếp xúc bóng chưa hợp lý đặc biệt là ở giai đoạn trước khi bóng rời tay

Biện pháp sửa chữa: Cầm bóng đúng vị trí, thả lỏng cổ tay, khi chuyền nên kép hai khuỷu tay vào thân mình và miết tích cực các ngón tay vào bóng

* Không thể chuyền bóng đi xa do động tác phối hợp lực giữa tay, chân và thân chưa nhịp nhàng

Biện pháp sửa chữa: Cầm bóng cố định, tập chuyển lực từ chân, thân đến tay liên

tục khi đã nhuần nhuyễn động tác thì tiếp tục kết hợp lực duỗi của tay và lực miết của các ngón tay để chuyền bóng đi

* Khi bắt, bóng bị bật khỏi tay hoặc lọt về sau

Biện pháp sửa chữa: Tập chủ động tiếp xúc bóng khi đng thả lỏng 2 bàn tay với các ngón tay xòe đều tự nhiên hình túi, thu hẹp cự ly 2 ngón cái và áp sát 2 khuỷu tay vào thân

4.2.1.4

+ Giới thiệu kỹ thuật:

Giảng viên tiến hành phân tích, giảng giải và thị phạm cho học sinh – sinh viên nắm vững kỹ thuật chuyền và bắt bóng 2 tay trước ngực trực tiếp theo một số bước căn

bản như sau:

* Khái quát tên, đặc điểm và cách vận dụng: Kỹ thuật chuyền và bắt bóng 2 tay trước ngực trực tiếp là 1 trong những dạng kỹ thuật cơ bản dễ thực hiện và có độ chính xác tương đối cao nên các đấu thủ rất thường sử dụng khi phối hợp tấn công ở nhiều

cự ly và nhiều hướng khác nhau, đặc biệt là khi người phòng thủ kèm không sát

* Làm mẫu và phân tích kỹ thuật:

- Làm mẫu kỹ thuật chuyền và bắt bóng bằng 2 tay trước ngực trực tiếp hoàn

chỉnh và kết hợp với sự mô tả bằng ngôn ngữ chính xác, giàu hình tượng để giúp học sinh – sinh viên cảm nhận đầy đủ cấu trúc của động tác vả nhanh chóng hình thành tư duy động tác

- Đây là giai đoạn ban đầu do đó trong quá trình phân tích kỹ thuật nên làm mẫu các giai đoạn chậm rãi để người học dễ tiếp thu cách thực hiện và nhịp điệu của động tác Sau đó có thể thị phạm một số động tác sai thường gặp và nêu biện pháp sửa chữa

cụ thể để học sinh – sinh viên có ý thức phòng và tránh sai sót ngay khi bắt đầu tập luyện động tác

+ Ti ến hành tập luyện:

* Cho học sinh – sinh viên đứng tại chỗ tập tư thế chuyền và bắt bóng Nên cho

học sinh tập từng giai đoạn của động tác cho đến khi nhuần nhuyễn rồi mới thực hiện

kỹ thuật hoàn chỉnh Trong giai đoạn tập không bóng này giảng viên cần chú ý đến trình tự, nhịp điệu và khả năng phối hợp lực khi thực hiện động tác của học sinh, nếu phát hiện sai sót phải sửa ngay để tránh sự hình thành động tác sai về sau

* Cho học sinh – sinh viên đứng hai hàng ngang đối diện nhau để tập tại chỗ chuyền và bắt bóng theo trình tự từ dễ đến khó, ví dụ như cự ly (từ gần đến xa), tốc độ (từ chậm đến nhanh) và tăng những yêu cầu về độ khó (giảm động tác thừa, tăng độ chính xác…) để phù hợp với khả năng thực hiện kỹ thuật của học sinh

A và B đứng đối diện, cự ly từ 3 đến 6m thực hiện tại chỗ chuyền bắt bóng Ngoài ra, trong quá trình tập kỹ thuật tại chỗ chuyền bắt bóng còn có thể áp

dụng cho 3, 4 hoặc 5 người với đội hình tập luyện như sau:

Hình 1.3 Đội hình tập luyện chuyền bóng

* Sau khi hoàn thành các đội hình đơn giản sẽ cho học sinh – sinh viên tập các đội hình và bài tập phức tạp hơn chẳng hạn như tập chuyền bắt bóng khi có người phòng thủ, phối hợp với những kỹ thuật khác… hoặc cho học sinh làm quen với những bài tập có cấu trúc và yêu cầu gần giống với những tình huống trong thi đấu để họ có điều kiện áp dụng những kỹ thuật đã học vào thực tế

4.2.2 Các k ỹ thuật dẫn bóng cơ bản

4.2.2.1

Dẫn bóng là một kỹ thuật cá nhân quan trọng thường dùng để đột phá và gây rối

loạn cho hàng phòng thủ của đối phương trong tấn công Trong những trường hợp bị

truy cản liên tục khi đối phương sử dụng chiến thuật 1 kèm 1 thì các đấu thủ phải có

khả năng dẫn bóng tốt để thoát khỏi sự đeo bám và nếu có thời cơ thuật lợi còn có thể chủ động phản công Vì vậy, dẫn bóng là một dạng kỹ thuật trọng yếu mà các đấu thủ bóng rổ cần rèn luyện thuần thục cho cả hai tay

4.2.2.2

Các kỹ thuật dẫn bóng cơ bản

- Tại chỗ dẫn bóng

+ Trọng tâm cao + Trọng tâm thấp

- Di động dẫn bóng

+ Biến tốc + Biến hướng + Quay người đổi tay

chạm bóng Mắt quan sát nhìn trên sân

- Khi dẫn bóng:

+ Từ tư thế chuẩn bị rút tay không thuận ra, lấy khuỷu tay thuận làm trụ để dùng lực cổ tay thông qua cẳng tay đến chai tay và lòng các ngón tay ấn bóng xuống Sau khi bóng rời tay sẽ tiếp tục đi xuống và chạm đất tại 1 điểm cách mũi bàn chân thuận từ 10cm đến 15cm ở ngoài thân người rổi theo quán tính bóng lại nẩy thẳng lên

+ Dùng bàn tay thuận chủ động đón đỉnh đầu bóng ngay từ dưới thắt lưng Cổ tay hơi ngửa, bóng tiếp xúc đầu tiên với các ngón tay rồi đến các chai tay Bàn tay thuậ

tiếp tục đưa lên theo bóng để hãm đà nẩy của bóng cho đến ngang thắng lưng thì lại dùng sức của cổ tay và các ngón tay ấn bóng xuống lần kế tiếp

Hình 1.4 Tại chỗ dẫn bóng trọng tâm thấp

* Cách vận dụng: Được vận dụng khi người phòng thủ đến gần và có hành động truy cản hoặc cướp, phá bóng

* Phân tích kỹ thuật:

- Tư thế chuẩn bị: Tương tự như kỹ thuật dẫn bóng trọng tâm cao nhưng người

thực hiện sẽ lùi chân thuận về phía sau một bước để chuyển trọng tâm xuống thấp hơn

- Khi dẫn bóng: Các giai đoạn được thực hiện tương tự như trên nhưng ở kỹ thuật này bóng sẽ được khống chế ngang tầm đầu gối và có tần số nhanh hơn Tay không dẫn bóng sẽ đặt phía trước để che chắn bóng, mắt quan sát tình hình trên sân

Sai lầm thường mắc phải khi dẫn bóng và biện pháp sửa chữa:

* Không thể điều khiển bóng theo ý muốn do tiếp xúc bóng chưa tốt, chưa đúng

thời điểm hoặc do cổ tay quá cứng nên không thể khống chế bóng nhịp nhàng

Biện pháp sửa chữa: Cố gắng giữ khuỷu tay cố định ở bên mình và thả lỏng cổ tay để có thể chủ động di chuyển bàn tay tiếp xúc với bóng đúng vị trí, đúng thời điểm

* Khi dẫn bóng thường bị mất bóng

Biện pháp sửa chữa: Tập dẫn bóng thuần thục cả hai tay, dùng thân trên để che

chắn, cách ly người phòng thủ với bóng và phối hợp với các động tác xoay trở để tránh

né hoặc đưa bóng ra xa tầm tay với của người phòng thủ

4.

2.3 Các k ỹ thuật ném rổ cơ bản

4.

2.3.1

Ném rổ là một kỹ thuật tấn công mang tính quyết định đối với kết quả thành hay bại của một trận đấu và là khâu cuối cùng của một đợt phối hợp tấn công Trong quá trình thi đấu, tỷ lệ ném rổ chuẩn xác cao hay thấp tùy thuộc vào một số yếu tố sau:

- Ý chí phẩm chất: Thể hiện qua khả năng tập trung và ý thức trách nhiệm đối

với mỗi lần ném rổ người thực hiện kỹ thuật ném rổ cần mạng dạn, tự tin vào khả năng của mình và tránh biểu hiện mất bình tĩnh, lo sợ hoặc căng thẳng quá mức do bị ảnh hưởng bởi những tác động bên ngoài

- Chọn vị trí tốt và đúng thời cơ: Là yếu tố quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện kỹ thuật ném rổ Bên cạnh đó phải nhanh chóng xác định điểm

ngắm rổ (điểm chính giữa của nửa vành rổ hướng về người ném) và hình thành tư thế

chuẩn để tạo góc ném phù hợp

- Độ ổn định của động tác: Là khả năng duy trì giống nhau 1 cấu trúc động tác qua nhiều lần thực hiện (góc độ rat ay; độ dẻo khi gập cổ tay, điều khiển lực miết của ngón tay…) để căn cứ vào đó mà tiếp tục kéo dài độ chuẩn xác của đường bóng hoặc

có biện pháp chỉnh sửa các sai sót

- Đường bay và độ xoáy của bóng: Căn cứ vào cự ly ném xa hay gần, ném trực

tiếp hay gián tiếp mà tạo quỹ đạo bay của bóng cho phù hợp Tuy nhiên, do sức miết

của các ngón tay vào bóng nên sau khi rời tay, bóng sẽ có xu hướng xoáy theo trục

nằm ngang và ngược hướng bay

4.

2.3.2

* Các kỹ thuật tại chỗ ném rổ cơ bản:

- 1 tay: 1 tay trên cao, trên vai

- 2 tay: 2 tay trên cao, trước ngực

* Các kỹ thuật nhảy ném cơ bản:

- 1 tay: 1 tay trên vai

- 2 tay: 2 tay trên cao, trước ngực

* Các kỹ thuật di động ném rổ cơ bản:

- 1 tay: 1 tay trên vai, trên cao, dưới thấp

- 2 tay: 2 tay trên cao, trước ngực, dưới thấp

4.

2.3.3

- Kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên vai:

* Cách vận dụng: Tại chỗ ném rổ 1 tay trên vai là một loại kỹ thuật phổ biến được sử dụng nhiều ở các vị trí và nhiều cự ly khác nhau Ưu điểm của nó là dễ thực

hiện và phù hợp với nhiều loại đối tượng; vửa giữ được bóng chắc chắn vửa có thể ứng

biến linh hoạt khi cần phối hợp chuyền xiết hoặc đột phá bất ngờ

* Phân tích kỹ thuật:

+ Tư thế chuẩn bị: Đứng hai chân rộng bằng vai, bàn chân thuận đặc hơi chếch lên trên, trọng tâm dồn đều hai chân Hai tay cầm bóng ở hai bên và hơi lùi về nữa sau của bóng Các ngón tay xòe đều tự nhiên, tiếp xúc với bóng bằng phần chai tay và lòng các ngón tay, lòng bàn tay không chạm bóng Hai cánh tay thả lỏng tự nhiên giữ bóng trước ngực hoặc ở phía trước bụng trên Mắt quan sát điểm ngắm rổ

Hình 1.5 K ỹ thuật cầm bóng

+ Khi ném rổ:

Đưa bóng từ vị trí trước ngực lên vai, đồng lúc khuỵu đều hai gối Khi đưa bóng lên vai, bàn tay thuận đặc dưới bóng (lúc này điểm ngắm rổ và mặt trước cẳng tay

cùng v ới hai ngón trỏ và giữ gần như nằm trên cùng 1 mặt phẳng tường tượng) và bàn

tay còn lại xòe rộng tự nhiên giữ phía bên chếch về trước quả bóng

Sau khi đưa bóng lên vai, lập tức hai chân đạp đất chuyển lực từ chân qua thân

tới vai thì duỗi cách tay về trước để chuyển lực sang khuỷu tay, khi tay gần duỗi thẳng thì gập cổ tay và miết các ngón tay vào bóng để đẩy bóng đi Bóng ra tay cuối cùng bởi hai ngón trỏ và giữa Sau khi bóng rời tay, người vươn cao, trọng tâm dồn lên chân trước và do sức miết của các ngón tay bóng sẽ xoáy ngược trở lại theo trục ngang

Hình 1.6 K ỹ thuật ném rổ

- Kỹ thuật nhảy ném rổ 1 tay trên vai:

* Cách vận dụng: Nhảy ném rổ 1 tay trên vai là kỹ thuật tấn công được sử dụng

thường xuyên trong thi đấu (chiếm 70% số lần thực hiện ném rổ) Ưu điểm của kỹ

thuật này là có thể tận dụng được độ cao do bật nhảy để vượt qua tay chắn của người phòng thủ

- Sai lầm lầm thường mắt khi ném rổ và biện pháp sửa chữa:

* Ném rổ ít chuẩn xác: Do trong quá trình tập ban đầu cảm giác về thời gian, không gian và khả năng điều khiển lực ném rổ của học sinh – sinh viên chưa tốt

Biện pháp sửa chữa: Tập cảm giác tay cho học sinh – sinh viên bằng cách cho

họ đứng tại chỗ phối hợp đẩy bóng lên cao rồi bắt lại nhiều lần và tập sử dụng hai ngón trỏ và giữa để miết tích cực vào bóng trước khi bóng rời tay

* Không lợi dụng được lực phối hợp toàn thân khi đứng tại chỗ ném rổ:

Biện pháp sửa chữa: Cho học sinh -sinh viên đứng tại chỗ tập động tác ném không bóng nhiều lần cho đến khi có thể thực hiện thuần thục động tác hoàn chỉnh thì

mới tập ném bóng vào rổ theo trình tự từ chậm đến nhanh

* Không lợi dụng được lực phối hợp toàn thân khi nhảy ném rổ:

Biện pháp sửa chữa: Cho học sinh – sinh viên bật nhảy tại chỗ và lợi dụng đà

bật để đưa bóng lên vai đồng lúc vươn thân người để khi thân người lên đến điểm cao

nhất sẽ thực hiện duỗi tay ném bóng đi

Bài t ập tập luyện:

1 Th ực hiện kỹ thuật nhồi bóng

2 Th ực hiện kỹ thuật di chuyển dẫn bóng

3 Th ực hiện kỹ thuật chuyền bóng

4 Th ực hiện kỹ thuật bắt bóng

5 Th ực hiện kỹ thuật ném rổ

6 Th ực hiện kỹ thuật 2 bước ném rổ

C hương 2

LU ẬT BÓNG RỔ

 Giới thiệu chương

Bóng rổ ngày càng được phổ biến và phát triển trên khắp thế giới Vận động viên Bóng rổ ngày càng nhảy cao hơn, tốc độ thi đấu nhanh hơn và mạnh hơn Các trận đấu ngày càng được nhiều người chú ý Nhưng luật Bóng rổ thì không đơn giản và

vì mục đích phát triển của Bóng rổ, trong từng giai đoạn, FIBA đã thay đổi luật để khán giả được thích thú hơn khi xem các trận thi đấu

 Mục tiêu chương

- Cung cấp cho học sinh - sinh viên cơ sở lý luận, kỹ năng, kiến thức, phù hợp với yêu cầu luật thi đấu bóng rổ, phương pháp tổ chức và trọng tài môn bóng rổ Từ đó học sinh - sinh viên hiểu và biết vận dụng vào học tập môn học cũng như sau này ra công tác

- Hình thành kỹ năng thực hành các kỹ thuật cơ bản của từng nội dung của bóng

rổ, củng cố kỹ năng, kỹ xảo vận động cần thiết trong cuộc sống và hoạt động trong công tác thể dục ở các trường cũng như công tác phong trào

- Qua học phần bóng rổ, học sinh - sinh viên thấy được vai trò, ý nghĩa của môn học, xác định được động cơ học tập đúng đắn

 Nội dung

Bất kỳ một môn thể thao nào cũng cần phải có những điều luật qui định cụ thể

về cách chơi cũng như cách xác định việc thắng hoặc thua trong thi đấu Các điều luật này được ban hành và áp dụng thống nhất cho các cuộc thi đấu được tổ chức ở từng vùng, từng quốc gia hoặc trên đấu trường quốc tế Tuy nhiên, trong thực tế do trình độ chuyên môn hóa của các môn thể thao luôn có chiều hướng đi lên nên các điều luật này cũng thường có những sự điều chỉnh mang tính tất yếu về nội dung để kịp thời tiếp

cận và phù hợp với sự phát triển của từng môn thể thao hơn Biểu hiện đặc trưng của

những biến chuyển là tính khoa học vả sự chặc chẽ trong khâu vận dụng nhằm giải quyết một cách có hiệu quả những mâu thuẫn mang tính khách quan đã phát sinh từ quá trình thi đấu trước đó và tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy trình độ thể thao phát triển ngày càng cao hơn trong các giai đoạn kế tiếp sau

Luật bóng rổ nói riêng và luật của các môn thể thao nói chung chính là một hệ

thống gồm nhiều điều luật cụ thể đã được sắp xếp theo 1 trình tự nhất định Việc bổ sung, hạn chế hoặc sửa đổi về nội dung của bất kỳ điều luật nào trong hệ thống này dù

là nhỏ nhất cũng đều có sự ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình vận dụng và triễn khai kỹ

- chiến thuật thi đấu của từng môn thể thao trong từng thời điểm khác nhau

Bóng rổ là một môn thể thao tập thể mang tính đối kháng trực tiếp và có nhiều tình huống thường xyên xảy ra trong thi đấu nên nó cần phải có một hệ thông tương đối phong phú và đa dạng gồm nhiều điều luật để vận dụng vào thực tế Tuy nhiên, trong khuôn khổ còn nhiều hạn chế của giáo trình này chúng tôi không thể trình bày

hết toàn bộ nội dung của Luật bóng rổ hiện nay gồm có 8 chương và 58 điều mà chỉ có

thể đề cập đến một số điều luật qui định về sân bãi và trang thiết bị phục vụ cho thi đấu hoặc các kiến thức cơ bản có liên quan đến việc tiến hành thi đấu bóng rổ như trình tự xử lý của trọng tài đối vớ những vi phạm về luật hoặc lỗi và những điều luật

phổ biên thường áp dụng được trong quá trình triển khai thi đấu

Những nội dung có liên quan chưa đưa vào giáo trình này sẽ được hướng dẫn tham

khảo trực tiếp trong “Luật bóng rổ” được Ủy ban Thể dục thể thao ban hành năm 2003

2 KÍCH THƯỚC SÂN BÃI VÀ TRANG THIẾT BỊ

- Sân bóng rổ là 1 mặt phẳng hình chữ nhật, trên mặt phẳng không có vật cản

Nền sân làm bằng gỗ, nhựa tổng hợp bằng bê tông

- Sân bóng rổ dài 15m x 28m, được tính từ mét trong của đường biên

- Các đướng kẽ trên sân phải rõ ràng và rộng 5cm

- Đường giữa sân được kẽ song song với 2 đường biên cuối san, cắt hai đường biên dọc ở điểm chính giữa và được kéo dài thêm 15cm ở mỗi bên

- Các vòng tròn trên sân có đường kính là 3.6m tính từ mét ngoài vòng tròn Ở

nửa trong 2 vòng tròn ném phạt được kẽ không liền nét với các vạch dài 35cm và cách nhau 40cm

Hình 2.1 Kích thước sân bóng rổ

- Khu ném phạt gồm khu giới hạn và nửa vòng tròn có bán kính 1.80m

Hình 2.2 Khu v ực ném phạt

- Vị trí tranh bóng dọc theo khu ném phạt của các đấu thủ như sau:

+ Vạch đầu tiên cách mép trong đường cuối sân 1.75m (không đứng tranh bóng trong khoảng này)

+ Vị trí thứ nhật rộng 85cm và được giới hạn bởi vạch đầu tiên và vùng trung lập là vị trí tranh bóng giành cho đấu thủ của đội phòng thủ

+ Vùng trung lập rộng 40cm (không đứng tranh bóng trong khoảng này)

+ Vị trí thứ 2 rộng 85cm liền ngay vùng trung lập là vị trí tranh bóng giành cho đấu thủ đội tấn công

Hình 2.3 Kích thước khung rổ

+ Vị trí thứ 3 rộng 85cm liền ngay vạch giới hạn vị trí thứ 2 là vị trí tranh bóng giành cho đội phòng thủ

Hình 2.4 Kích thước bảng rổ

Lưu ý: Tất cả những vạch này đều dài 10cm và được kẽ vuông góc với cạnh bên

của hình thang cân (khu cấm địa)

Bóng có hình màu da cam sang có 8 miếng ghép theo truyền thống với bề mặt làm bằng da, cao su hoặc chất tổng hợp Bóng được bơm căng sao cho khi bóng rơi

xuống mặt sân từ độ cao 1.80m phải nẩy lên từ 1.20m đến 1.40m… chu vi của bóng