Giáo trình Marketing du lịch (Nghề Kỹ thuật chế biến món ăn)

6 LỜI NÓI ĐẦU Du lịch là một ngành công nghiệp không khói Hiện nay, trên thế giới cỏ hàng trăm triệu người đi du lịch, và số người đi du lịch có khuynh hướng ngày càng gia tdng Hàng năm ngành du lịch[.]

LỜI NÓI ĐẦU

Du lịch là một ngành công nghiệp không khói Hiện nay, trên thế giới cỏ hàng trăm triệu người đi du lịch, và số người đi du lịch có khuynh hướng ngày càng gia tdng

Hàng năm ngành du lịch đã đem về cho mỗi quốc gia một số tiền khổng lồ Người ta nói khi Chính phủ bỏ

ra một đồng dề đầu tư vào ngành du lịch sẽ thu về một ngàn dồng lợi nhuận Bời lẽ du lịch là một ngành tổng hợp mang tính chất chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội Khi đầu tư vào ngành du lịch, chảng hạn, để phát triển cơ sồ

hạ tầng, sê kéo theo sự phát triển của nhiều ngành khác Sản phẩm du lịch là một tổng thể, bao gồm những vật hừu hình và vô hình Hầu hết sản phẩm du lịch là những dịch vụ, kinh nghiệm Do đó, sản phẩm du lịch cố những tính chất vô cùng đặc biệt Dặc tính này đòi hỏì người làm kinh doanh du lịch không những chỉ cần có kiến thức tổng quát mà còn phải có kiến thức, nghiệp vụ chuyên mỗn Chính vì lẽ này, Marketing du lịch cực kỳ quan trọng đối vớì ngành kình doanh du lịch

Marketing du lịch là một môn học chuyên ngành của các trường Đạì học, Khoa Du lịch Hiện nay, trên thị trường, sách Marketing du lịch rất hiếm, kể cả sách nước

ngoài, cho nên nhu cẩu về sách nghiền cứu, học tập của sỉnh viên rất cao

Xuất phát từ nhu câu và thực tiễn trên, cuốn sách này ra đời nhàm mục đích:

• Làm sách giáo khoa, sách tham khảo dành cho học sinh, sinh viên Khoa Kinh tế và CTXH nghề KT CNMA, Nghề Nghiệp vụ nhà hang khách sạn

• Đáp ứng nhu cầu nghiân cửu, làm tài Uệu tham khảo để uận dụng Marketing vào các Công ty Du lịch, Khách sạn Nhà hàng, Doanh nghiệp Lữ hành, Dại

lý du lịch, Tour du lịch

Tuy nhỉên, du lịch là một ngành tổng hợp của nhiều ngành chuyên biệt, hướng dẩn vân dụng Marketing vào sản phẩm hữu hình đã là khó, nó lại càng khó khăn hơn đối với sản phẩm vô hình Đo đó, cuốn sách này chắc còn nhiều thiếu sót

Mong bạn đọc gổp ý để lẩn sau cuốn sách dược tái bản hoàn thiện hơn

Nhóm tác giả

MỤC LỤC

Chương 1 Tổng quan về marketing du lịch

1.Khái niệm marketing

2 Nội dung của hoạt động Marketing du lịch

Chương 2 Thị trường du lịch và nghiên cứu thị trường du lịch

1.Thị trường du lịch

1.1.Khái niệm thị trường, thị trường du lịch

1.2.Đặc điểm của thị trường du lịch

1.3 Chức năng của thị trường du lịch

1.4 Phân loại thị trường du lịch

2.Các quy luật của thị trường

2.1 Khái niệm cầu du lịch và những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành cầu trên thị trường

Đặc điểm

2.2 Khái niệm đặc điểm của cung du lịch

3 Nghiên cứu thị trường du lịch

3.1 Mục tiêu của nghiên cứu thi trường du lịch

3.2 Các giai đoạn của thị trường nghiên cứu du lịch

3.3 Các phương pháp nghiên cứu thị trường du lịch

3.4 Các công việc tiến hành để nghiên cứu thị trường du lịch gồm:

Chương 3 Chính sách sản phẩm, dịch vụ trong du lịch

1.Chính sách sản phẩm - dịch vụ du lịch

1.1 Khái niệm sản phẩm du lịch

1.2 Đặc tính của sản phẩm du lịch

1.3 Chính sách sản phẩm du lịch và vai trò của nó trong marketing hỗn hợp

2.Nghiên cứu chu kỳ sống của sản phẩm

2.1 Khái niệm chu kỳ sống của sản phẩm

1 2.2 Đặc điểm của các giai đoạn trong chu kỳ sống của sản phẩm

3 Những quyết định liên quan đến chính sách sản phẩm du lịch

3.1 Thái độ của khách du lịch

3.2 Sự phát triển của sản phẩm mới

3.3 Các giải pháp về sản phẩm du lịch

Chương 4 Chính sách giá cả

Nội dung:

1 Các mục tiêu của chính sách giá

2 Các yếu tổ chủ yếu ảnh hưởng đến quyết định giá

2.1.Nhân tố bên trong

2.2 Nhân tố bên ngoài

3 Phương pháp xác lập chính sách giá

3.1 Tính toán và phân tích chi phí

Chương 4

Tổ chức phân phối cho sản phẩm du lịch

1 Nội dung của chính sách phân phối

1.1.Khái niệm

Định nghĩa

1.2.Chức năng của kênh phân phối

1.3.Nội dung của chính sách phân phối

2 Kênh phân phối trong kinh doanh du lịch

2.2 Các đại lý du lịch

2.3 Các công ty và vãn phòng chuyên biệt khác

3.1 Thông qua sản phẩm tuor trọn gói

3.2.Phân phối qua đội ngũ bán trực tiếp

3.3 Phân phối qua hệ thống đặt phòng từ xa, thanh toán qua mạng

3.4 Phân phối thông qua các đại lý vé, các khu vui chơi giải trí hoặc các bộ phận chuyên trách về du lịch di lại trong các công ty, cơ quan

Chương 6 Xúc tiến sản phẩm du lịch và một số

chính sách marketing khác

1.Xúc tiến sản phẩm du lịch

1.1.Khái niệm xúc tiến

1.2.Nội dung của xúc tiến sản phẩm du lịch

4.2 Các hình thức xúc tiến bán hàng

2 Các chính sách khác của xúc tiến bán sản phẩm

khác

2.1 Chính sách con người

2.2 Tạo sản phẩm trọn gói và lập chương trình

2.3 Quan hệ đối tác

Chương 7

Tổ chức bán hàng hóa - dịch vụ du lịch

1.Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng sản phẩm du lịch

Nhân tố văn hóa

Nhóm nhân tố xã hội

2.Yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua tour du lịch

Yếu tố bên trong

Yếu tố bên ngoài

Các dịch vụ phụ trợ cho du lịch

3 Quá trình bán hàng

4 Phương pháp chào bán cao hơn dự kiến trong du lịch 112 Chương 8 Tổ chức thực hiện và kiểm tra các hoạt động marketing

1, Kế hoạch marketing

2.Hệ thống tổ chức marketing

3.Thực hiện marketing

4 Hệ thống kiểm tra marketing

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC MARKETING DU

LỊCH Tên MH: Marketing du lịch

Mã số môn học: MH 10

Thời gian môn học: 30 giờ (Lý thuyết: 28 giờ; Thực hành, ki1.Vị trí, tính chất, ý nghĩa của môn học

- Vị trí

+ Marketing du lịch là môn học bắt buộc và thuộc

nhóm kiến thức cơ sở nghề trong chương trình đào tạo trình

độ Trung cấp "Kỹ thuật chế biến món ăn";

- Tính chất

- Marketing du lịch là môn học nhằm cung cấp cho

sinh viên những kiến thức chuyên môn về marketing ứng dụng trong ngành du lịch thuộc chuyên ngành và có liên quan đến rất nhiều các môn học khác như tâm lý du khách

và kỹ năng giao tiếp, tổng quan du lịch và khách sạn, Do vậy nên bố trí hợp lý giảng dạy với các môn lý thuyết cơ sở ngành khác nhằm nâng cao hiệu quả nhận thức cho sinh viên

Marketing du lịch là môn học lý thuyết, được đánh giá kết quả bằng hình thức môn thi hoặc kiểm tra hết môn

Ý nghĩa, vai trò của môn học:

+ Marketing du lịch là một trong các MH quan trọng trong chương trình, giúp người học có cái nhìn tổng quát về ngành du lịch và làm thế nào để ngành du lịch phát triển hơn trong tương lai

2 Mục tiêu môn học

- Định nghĩa Marketing và marketing du lịch;

- Trình bày được khái niệm về thị trường và các quy luật của nó;

- Giải thích được các yếu tố Marketing Mix (sản phẩm, giá cả, phân phối, xúc tiến);

- Trình bày được các nội dung cơ bản của kế hoạch marketing và phương pháp xây dựng kế hoạch marketing;

- Vận dụng được các nguyên tắc để thực hiện việc xây dựng kế hoạch marketing cho doanh nghiệp kinh doanh du

I Tổng quan về marketing và marketing du lịch

- Khái niệm marketing

- Nội dung của hoạt động marketing du lịch

- Nghiên cứu chu kỳ sống của sản phẩm

- Những quyết định liên quan đến chính sách sản phẩm du lịch

4

IV Chính sách giá trong kinh doanh du lịch

- Các mục tiêu của chính sách giá

- Các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến quyết

- Nội dung của chính sách phân phối

- Kênh phân phối trong kinh doanh Lữ hành

- Phân phối trong kinh doanh khách sạn

6

VI Xúc tiến sản phẩm du lịch và một số

chính sách marketing khác

- Xúc tiến sản phẩm du lịch 5

- Các chính sách khác của marketing du lịch VII Tổ chức bán hàng hoá-dịch vụ trong du

Chương 1, người học sẽ được học các nội dung như: khái niệm Marketing, Marketing du lịch, trình bày được nội dung của hoạt động của Marketing du lịch trong hoạt động kinh doanh du lịch và các đặc điểm khác biệt của Marketing du lịch so với các ngành khác

Mục tiêu:

Trình bày được các khái niệm cơ bản (cầu, nhu cầu, mong muốn, trao đổi, thị trường), khái niệm Marketing, Marketing du lịch

Trình bày được nội dung của hoạt động của Marketing du lịch trong hoạt động kinh doanh du lịch và các đặc điểm khác biệt của Marketing du lịch so với các ngành khác

Nội dung:

1.Khái niệm marketing

Một số khái niệm cơ bản

Nhu cầu (Needs)

“Nhu cầu ỉà cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con người cảm nhận dược'

Con người có nhiều nhu cầu, đa dạng và phức tạp Nhu cầu thì vô hạn và thay đổi theo thời gian, theo đà phát triển của xã hội, Xã hội phát triển cao thì con người cùng

có nhửng nhu cầu cao Theo Abraham Maslow, nhu cầu chia làm 5 bậc:

- Nhu cầu sinh lý (Psychological needs) như:

Maslow cho ràng nhu cầu của con người được sắp xếp trát tự theo thứ bậc ý nghĩa quan trọng từ cấp thiết nhất đến

ít cấp thiết nhất Và theo ông, trong thời gian khác nhau, con người lại bị thôi thúc bởi những nhu cầu khác nhau Ví

dụ, khi người ta đói thì nhu cầu sinh lý cần phải được giải quyết, trước tiên là ăn, uống Khi đả dược ăn no, nhu cầu phát sinh tiếp theo là cẩn được an toàn, cần được bảo vệ như vân đề vệ sinh, sức khỏe Tiếp theo ỉà nhu cầu xâ hội như tình cảm, tình yêu mà con người không thể thiếu Mỗi khi nhu cầu xã hội được phát triển, sống trong gia đình, xã hội, doàn thể, con người cần được tôn trọng, cần có địa vị

Và cao hơn nũte lồ nhu cầu tự khẳng đình mình qua sự thể hiện về nghệ thuật

Trong Marketing, qua sự xếp hạng thứ bậc của Abram Maslow về nhu cầu cho chúng ta biết con người sống trong

xã hội nào sè có nhu cầu của xâ hội đó Với một xứ, một nước còn lạc hậu, kém phát triển thì nhu cầu cần thiết nhất

là cái ăn, cái mặc, làm thế nào để ăn no, mặc ấm Vậy, sản phẩm cung ứng phải là nhu yếu phẩm chứ không phải là nghệ thuật,

- Mong muốn (Wants)

“Mong muốn là hình thức biểu hiện của nhu cầu”

Mong muôn là một dạng nhu cầu được thể hiện qua trình độ văn hóa và nhân cách của con người

Mong muốn hay ước muốn là một hình thức biểu hiện của nhu cầu do yếu tố nhân cách và vân hóa quy định Một

ví dụ cho ta thây giữa nhu cẩu và mong muốn có sự liên hệ

và ước muốn thể hiện qua những đặc tính về văn hóa và nhân cách: Một người bị dói, nhu cầu của họ là cần được

ăn Để thỏa mãn nhu cầu ăn uống có thể người ta dùng cơm, phở, bún bò, hủ tiếu Nếu là người miền Bắc, chắc chấn ước muổh của họ lúc đói được có một tô phở Trái lại, đối với người miền Trung, người Huế thì thích bún bờ, giò heo Và người miền Nam lại thích ăn hủ tiếu Như vậy, ước muốn của con người mang tính cách văn hóa qua cách thỏa mãn nhu cầu Ngoài tính cách văn hóa, ước muốn của con người còn mang tính cách cá thể Thật vậy, cùng một tô

phở để thỏa màn nhu cầu đói, tại sao có người tlúch phở tái,

có người lại muốn tái gầu, tái sụn, tái béo, hoặc tái nạm,

kèm theo rau này rau kia, ớt này ớt nọ ? Một ví dụ thứ hai

để làm sáng tỏ vấn đề là để thỏa mãn nhu cầu giỏi tó, có

người thích ca nhạc, có người thích đi du lịch, lại có người

thích xem đá banh, Trong ca nhạc, có người thích hát Quan

họ, người thích ngâm thơ, người thích cải lương Qua hai

ví dụ trên cho chúng ta thấy mong muốn của con người

mang dấu ấn, chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi phong tục, tập

quán và thể hiện qua nhân cách, nếp sống vàn hóa

Dưới đây là bảng so sánh giữa nhu cầu và mong

- Đo yếu tố tâm sinh lý quy định

- Thể hiện qua vồn hóa

- Thể hiộn qua nhân cốch

- Biểu hrện bằng hỉnh thức

- Do nhàn cách và văn hóa quy định Bàng 1: Sự khác nhau giữa nhu cầu và mong

muôn

Trao đổi: Đây lẳ phương thức văn minh

• Trao đổi (Exchange)

“Trao đổi ỉà hành ui nhận từ một người nào đó thứ

mà minh muốn và đưa lại cho người dó một thứ gì khác”

Trao đổi ìà khái niệm cơ bản cùa Marketing Muốn

trao đổi cần hội đủ 5 điều kiện sau đây:

1 Tối thiểu phải có 2 bên (At least two parties)

2 Mỗi bên phải có cái gì đó có gĩá trị để trao đổi (Have something of value)

3 Mỗi bên dều có khả nàng giao dịch (Want to dea1 with «:he other party)

4 Mồi bên tự do chấp nhận hay khước từ

(Fr«Ldcm to accept or reject)

5 Mỏi bên đều phải nhận thấy nên hay muôn

giao dịch với bên kia (Each party must be able to

cominunicate and deliver)

- Giao dịch (Transactions)

“Giao dịch là một cuộc trao đổi mang tinh chất

thương mại những uật có giá trị giữa hai bén”

Giao dịch là đơn vị đo lường cơ bản trong lĩnh vực Marketing Giao dịch là biểu hiện cụ thể của trao đổi trong lĩnh vực thương mại bao gồm các điều kiện Thời gian, nơi chốn và thanh toán được thỏa thuận giữa hai bên

- Thị trường (Markets)

“Thị trường là nơi có một nhóm khách hàng hay

những khách hàng đang 'có sức mua và có nhu cầu chưa

được thỏa mản hay đáp ứng”

“Thị trường là tập hợp những người mua hàng hiện

có và sẽ có” {Philip Kớtler)

Theo phương thức trao đổi phân tán, trong đó, mỗi

người có thể trao đổi với ba người kía để thỏa mãn nhu cầu của mình Trong phương thức này có tiến bộ dơn nhưng vẫn còn mất nhiều thời gian

Trong phương thức thứ ba, trao đổi tập trung, ở đây xuất hiện một người gọi là nhà buồn ở giữa họ, nơi tập trung gọi là chợ (Market) Mỗi người đem hàng hóa cùa mình uốn chợ và đổi lấy những thứ mà mình cần

1.2.Khái niệm Marketing

Marketing là quá trình làm việc với thị trường để thực hiện các cuộc trao đổi với mục đích thỏa mãn những nhu cầu và mong muốn của con người

2 Nội dung của hoạt động Marketing du lịch 2.1 Marketing du lịch

+ “Marketing du lịch lả một triết lý quản trị mà nhờ nghiên cứu, dự đoán, tuyển chọn dựa trên nhu cầu của du khách nó có thể đem sản phẩm du lịch ra thị trường sao cho phù hợp mục đích thu nhiều lợi nhuận cho tổ chức du lịch đó”- (World Tourìsm Organization)

+ “Marketing du lịch là một loạt phương pháp và kỹ thuật được hỗ trợ bàng một tinh thần đặc biệt và có phương pháp nhằm thỏa mãn các nhu cầu không nói ra hoặc nói ra của khách hàng có thể là mục đích tiêu khiển hoặc những mục đích khác bao gồm công việc gia dinh, công tác và họp hành” (Robert Lanquar và Robert Holỉier)

Chúng ta có thể định nghĩa Marketing du lịch như sau:

+ “Marketing du lịch là tiến trình nghiên cứu, phân tích những nhu cầu của khách hàng, những sản phẩn), dịch

vụ du lịch và những phương thức cung ứng, hỗ trợ để dưa khách hàng đến với sản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu cua họ; đồng thời đạt dược nhừng mục tiêu cùa tố chức”

• Là một tiến trình nghiên cứu, phân tích:

- Những nhu cẩu của khách hàng

- Những sản phám, dịch vụ du lịch

- Những phương thức cung ứng sản phẩm,

hỗ trợ cùa tổ chức

* Để đưa khách hàng đến với sản phẩm nhằm:

- Thổa mãn nhu cầu của khách

- Đạt mục tiêu của tổ chức (lợi nhuận)

(Sản phẩm du lịch vì ở xa khách hàng và cố định, nên những đơn vị cung ứng du lịch phổi tìm cách đưa khách hàng đến với sản phẩm)

2.2 Nội dung của hoạt động marketing trong kinh doanh

- Lập kế hoạch marketing

- Nghiên cứu Markeing du lịch

- Phân đoạn thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu, định vị sản phẩm

- Xây dựng và triển khai các chính sách marketing mix

- Kiểm soát marketing

- Xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch Câu hỏi ôn tập:

1.Theo bạn Marketing là gì? Marketing du lịch là gi? - Giữa Marketing và Marketing du lịch có gì giống và khác nhau?

2 Nội dung của hoạt động marketing trong kinh doanh?

Chương 2 Thị trường du lịch và nghiên cứu thị

trường du lịch

Mã chương: CBMA 10.2 Giới thiệu:

Trong chương 2, sẽ cung cấp cho người học các

khái niệm về thị trường du lịch, cung - cầu du lịch, đặc

điểm, chức năng và phân loại TTDL

+ Yếu tố tác động đến cầu - cung du lịch

+ Nắm được quá trình nghiên cứu thị trường và

các phương pháp nghiên cứu thị trường du lịch

Mục tiêu:

+ Trình bày được các khái niệm về thị trường du lịch, cung - cầu du lịch, đặc điểm, chức năng và phân loại TTDL

+ Yếu tố tác động đến cầu – cung du lịch

+ Nắm được quá trình nghiên cứu thị trường và các phương pháp nghiên cứu thị trường du lịch

+ Vận dụng các phương pháp nghiên cứu để

nghiên cứu thị trường du lịch

Thị trường du lịch: Theo nghĩa rộng: là tập hợp người mua, người bán sản phẩm hiện tại và tiềm năng Người mua với tư cách là người tạo ra thị trường du lịch và người bán với tư cách tạo ra ngành du lịch

Theo nghĩa hẹp: Theo giác độ của nhà kinh doanh

du lịch thị trường du lịch là nhóm người mua có nhu cầu và mong muốn về 1 sản phẩm du lịch hay 1 dãy sản phẩm du lịch cụ thể được đáp ứng hoặc chưa được đáp ứng

1.2.Đặc điểm của thị trường du lịch

1.2.1.Đặc điểm chung

- Là nơi chứa tổng cầu và tổng cung

- Hoạt động trao đổi diễn ra trong 1 không gian và thời gian xác định

- Chịu ảnh hưởng của các yếu tố trong môi trường vĩ

mô

- Có vai trò quan trọng đối với SX và lưu thông SP

1.2.2 Đặc điểm riêng

+ Xuất hiện muộn hơn so với thị trường hàng hóa + Trong tiêu dùng du lịch không có sự di chuyển của hàng hóa vật chất, giá trị của tài nguyên du lịch tới nơi

ở thường xuyên của NTD

+ Trên thị trường, cung – cầu chủ yếu là dịch vụ + Dịch vụ du lịch ít hiện hữu khi mua và bán

+ Tham gia vào trao đổi còn có sự tham gia của các đối tượng du lịch - giá trị của tài nguyên

+ Quan hệ mua bán diễn ra trong thời gian dài kể

từ khi mua đến khi tiêu dùng và sau tiêu dùng

+ Không thể lưu kho lưu bãi, sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời cùng một lúc

+ Tính thời vụ cao

+ Cảm nhận rủi ro lớn

1.3 1.3 Chức năng của thị trường du lịch

+ Chức năng thực hiện: chức năng này thực hiện giá trị của hàng hóa và dịch vụ du lịch thông qua giá và gía trị

sử dụng

+ Chức năng thừa nhận: thông qua sự thừa nhận của

xã hội Đối với bên bán sản phẩm du lịch thị trường có chấp nhận sản phẩm của họ hay không là tùy thuộc sản phẩm của họ có được bên mua thừa nhận hay không Còn

về phía bên mua, mong muốn của họ có được xã hội chấp nhận hay không

+ Chức năng thông tin: phản ánh thông tin của cung

và cầu cho bên bán và bên mua là tấm gương phản ánh bộ mặt kinh tế xã hội

+ Chức năng điều tiết: thị trường là nơi thỏa thuận giưã bên mua và bên bán về số lượng giá cả sản phẩm 1.4 1.4 Phân loại thị trường du lịch

Căn cứ vào tình hình thực tế và tiềm năng + Thị trường du lịch thực tế là thị trường du lịch mà ở

đó dịch vụ và hàng hoá thực hiện được

+ Thị trường du lịch tiềm năng là thị trường mà ở đó chưa đủ điều kiện để thực hiện được dịch vụ hàng hoá du lịch

Căn cứ vào quan hệ cung - cầu

+ Thị trường du lịch có cầu lớn hơn cung là thị trường

mà ở đó người bán không thể thoả mãn được nhu cầu về dịch vụ - hàng hoá du lịch

+ Thị trường có cung lớn hơn cầu là thị trường mà ở

đó mọi nhu cầu về dịch vụ - hàng hoá du lịch được thoả mãn một cách đầy đủ, kể cả trong nước và quốc tế

2.Các quy luật của thị trường

2.1 Khái niệm cầu du lịch và những yếu tố ảnh

hưởng đến sự hình thành cầu trên thị trường

+ Cầu trong du lịch

Cầu trong du lịch là một bộ phận nhu cầu xã hội có khả năng thanh toán về dịch vụ hàng hoá, đảm bảo sự đi lại lưu trú tạm thời của con người ngoài nơi ở thường xuyên của họ nhằm mục đích nghỉ ngơi giải trí, tìm hiểu văn hoá, chữa bệnh tham gia vào các chương trình đặc biệt và các mục đích du lịch khách

Đặc điểm

- Cầu trong du lịch được thoat mãn trong điều kiện của nền kinh tế hàng hoá Cầu trong du lịch là mắt xích trung gian đặc biệt giữa nhu cầu du lịch và tiêu dùng sản phẩm du lịch

- Cầu du lịch chỉ được thoả mãn thông qua chuyến đi

và lưu trú ngoài nơi ở thường xuyên

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu du lịch:

+ Yếu tố tự nhiên

+ Yếu tố văn hóa xã hội (thời gian rỗi, tình trậng sức khỏe, lối sống, phân bố dân cư, độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, thị hiếu)

+ Yếu tố kiinh tế (thu nhập, giá cả)

+ Công nghệ thông tin

+ Giao thông

+ Chính trị

+ Các yếu tố khác: Truyền thông, marketing, sự kiện, môi trường…

Hàm cầu du lịch là một danh mục số lượng sản phẩm

du lịch mà khách du lịch cá khả năng thanh toán và sẵn sàng mua

Qd= F (g, t, t2, t3,…tn)

Qd là khối lượng sản phẩm du lịch mà khách du lịch cần mua

G giá cả của sản phẩm du lịch trên thị trường (Nơi đến du lịch cụ thể)

t1 thu nhập của người tiêu dùng

t2 giá cả của sản phẩm thay thế

t3 lối sống, thị hiếu

t4 giá trị của tài nguyên du lịch

tn quan hệ quốc tế

2.2 Khái niệm đặc điểm của cung du lịch

Cung du lịch là khả năng cung ứng dịch vụ hàng hóa nhằm nhằm đáp ứng cầu du lịch Cung du lịch là toàn bộ mối quan hệ giữa lượng cung và giá cả (có khả năng bán và sãn sàng bán)

Đặc trưng của cung du lịch

+ Dịch vu là chủ yếu

+ Không linh hoạt

+ Ít có khả năng thích ứng khi cầu biến động

+ Ccó tính chuyên môn hóa cao

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung du lịch

+ Cầu du lịch (trong dài hạn)

+Sự phát triển của lực lượng sản xuất

+ Giá trị của tài nguyên du lịch

+ Các yếu tố đầu vào

+ Số lượng người tham gia sản xuất

+ Mức độ tập trung hóa

+ Chính sách thuế, đầu tư

+ Chính sách phát triển du lịch

+ Các sự kiện

3 Nghiên cứu thị trường du lịch

3.1 Mục tiêu của nghiên cứu thi trường du lịch Nhằm để trả lời các câu hỏi sau đây:

Thứ nhất, khách hàng của doanh nghiệp là ai

Thứ hai, khách hàng của doanh nghiệp là người như thế nào

Thứ ba, những ai có thể được xếp vào nhóm khách hàng lớn của du lịch

Thứ tư, khách hàng có phản ứng như thế nào đối với

sản phẩm dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp

Thứ năm, nhu cầu của khách hàng đang thay đổi như thế nào

3.2 Các giai đoạn của thị trường nghiên cứu du lịch

Thứ nhất, nghiên cứu thị trường tiềm năng: nhằm để đánh giá tiềm năng của thị trường, nghiên cứu hành vi mua

và sự sẵn sàng đi du lịch

Thứ hai là nghiên cứu hiện tại:

Bao gồm những nội dung hành vi tham gia của du khách và những trao đổi thông tin cá nhân, hành vi thực hiện dịch vụ của khách hàng và nghiên cứu chất lượng cả pha tiến trình

Thứ ba, nghiên cứu thị trường ở khóa kết quả: bao gồm các nội dung sự hài lòng của khách hàng những thông tin từ thống kê về các chỉ tiêu của khách hàng, tỉ lệ đăng kí mua dịch vụ cho lần sau:

3.3 Các phương pháp nghiên cứu thị trường du lịch

3.3.1 Nghiên cứu sơ cấp: gắn liền với việc thu thập

và sử lí thông tin trực tiếp từ đối tượng nghiên cứu là khách hàng, phương pháp này thực hiện bằng nhiều cách khác nhau: quan sát, phỏng vấn, chuyên gia

3.3.2 Nghiên cứu thứ cấp: là hình thức nghiên cứu

dựa trên cơ sở của các dữ liệu được thống kê và các tài liệu

hồ sơ liên quan được chọn lựa Ngiên cứu thứ cấp thường hướng đến đạt mục đích về nắm bắt những đặc điểm chung của thị trường của ngành Phương pháp nay có ưu điểm nổi trội hơn phương pháp nghiên cứu sơ cấp về chi phí và cách thức thực hiện đơn giản

Có 2 nguồn thông tin cơ bản cho nghiên cứu thứ cấp

là nguồn thông bên trong và nguồn thông tin bên ngoài

Nguồn thông tin bên ngoài gồm: sự phát triển của dân cư, xu hướng nhu cầu của du khách như nhu cầu về điểm đến, cơ cấu chi tiêu cho các dịch vụ du lịch …

Nguồn thông tin bên trong gồm hệ thống sổ sách kế toán thống kê về doanh thu…

3.4 Các công việc tiến hành để nghiên cứu thị trường du lịch gồm:

+ Nhóm công việc chuẩn bị: là thời gian cho việc thiết

kế nghiên cứu thị trường gồm thiết kế câu hỏi đến hoàn thiện các mẫu lấy tin

+ Nhóm công việc thu thập thông tin: thực hiện các biện pháp thu thập thông tin đã được xác định để thu thập thông tin cần thiết

+ Nhóm công việc xử lí thông tin: thực hiện việc phân tích và xử lí thông tin thu thập được Kết quả thập được là những kết luận cần thiết về thị trường như mục tiêu nghiên

cứu đặt ra

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Trình bày khái niệm đặc điểm chức năng của thị trường du lịch

Câu 2: Khái niệm cầu du lịch, các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành cầu trên thị trường

Câu 3: Trình bày mục tiêu các giai đoạn của nghiên cứu thị trường du lịch

Chương 3 Chính sách sản phẩm, dịch vụ trong du

lịch

Mã chương: CBMA 10 3 Giới thiệu:

Trong chương 3, sẽ cung cấp cho người học

khái niệm, đặc điểm của sản phẩm du lịch, vai trò của nó

tiễn kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ cụ thể của doanh

nghiệp du lịch;

+ Giải thích được xu hướng phát triển sản

phẩm du lịch mới

Sản phẩm du lịch còn gọi là kinh nghiệm du lịch và

nó là tổng thể nên Krapf nói “một khách sạn không làm nên

du lịch”

1.2 Đặc tính của sản phẩm du lịch

Sản phẩm du lịch có nhiều đặc tính riêng biệt Những đặc tính này cũng là nhừng dặc trưng của dịch vụ du lịch Sau đây là những đặc tính sản phẩm du lịch:

a) Khách mua sản phẩm trước khi thấy sản phẩm

b) Sản phẩm du lịch thường là một kinh nghiệm nên dễ bắt chước

Khoảng thời gian mua sản phẩm và thấy, sử dụng sản phẩm quá lâu

c) Sản phẩm du lịch ờ xa khách hàng

Sản phẩm du lịch do sự tổng hợp các ngành kinh doanh khác nhau

Sản phẩm du lịch như chồ ngồi ở máy bay, phòng ngủ khách sạn, ghế ngồi nhà hàng không thẻ để tồn kho

Trong thời gian ngắn, lượng cung sản phẩm

du lịch cố định, nhưng lượng cầu của khách có thể gia tăng hoặc sút giảm

Khách mua sản phẩm dư lịch ít trung thành hoặc không trung thành với công ty bán sản phẩm

Nhu cầu của khách đốì với sản phẩm du lịch

dễ bị thay đổi vì sự giao động về tiển tệ, chính trị

1.3 Chính sách sản phẩm du lịch và vai trò của nó trong marketing hỗn hợp

Sản phẩm du lịch chủ yếu là dịch vụ mang tính tổng hợp cao dựa trên cơ sở của nhiều ngành nghề khác nhau Hơn nữa, do đặc tính riêng biệt nên sản phẩm du lịch khó xác định được chu kỳ sống Chính vì những đặc điểm

ấy, chiến lược chính sách sản phẩm trong marketing du lịch là nhằm đa dạng hóa sản phẩm thông qua việc tổ hợp các yếu tố cấu thành, nâng cao sự nhận diện của thương hiệu doanh nghiệp

Chính sách sản phẩm trong marketing du lịch là gì? Chính sách sản phẩm được hiểu là tổng thể những quy tắc trong việc tạo và tung sản phẩm vào thị trường để thỏa mãn nhu cầu của thị hiếu của khách hàng trong từng thời

kỳ kinh doanh của doanh nghiệp

Chính sách sản phẩm là xương sống của chiến lược kinh doanh, không chỉ đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh đi đúng hướng mà còn gắn bó chặt chẽ đến các khâu của quá trình mở rộng sản xuất của doanh nghiệp Như bạn biết, sản phẩm du lịch là các tour du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống… Do vậy đặc trưng của nó là phải

sử dụng mới biết

Những yếu tố phù hợp trong chính sách sản phẩm trong marketing du lịch

Sự thỏa mãn về sinh lý: bữa ăn ngon, đồ ăn đồ uống hợp khẩu vị, giường ngủ êm, môi trường thoải mái

Thỏa mãn về kinh tế: mức giá tương đương với giá trị và chất lượng phục vụ nhanh chóng

Thỏa mãn về xã hội: khi tham gia vào tour du lịch, khách du lịch dược giao lưu, học hỏi nhiều điều bổ ích, tiếp cận nhiều điều mới mẻ

Thỏa mãi về tâm lý: khi tham gia chương trình du lịch, khách được đảm bảo an toàn tuyệt đối, được đối xử với mức tôn trọng cao nhất

Để có thể thực hiện được những mục tiêu về sản phẩm, doanh nghiệp lữ hành thường chú trọng đến sản phẩm chủ đạo (tham quan, lưu trú, ăn uống), sản phẩm thực

tế (chất lượng khách sạn, trình độ của hướng dẫn viên,…) sản phẩm phụ gia (là những hoạt động tăng thêm giá trị của sản phẩm)

Sự thuận tiện trong quá trình đăng ký mua chương trình tour du lịch

Tư vấn cho khách giúp họ lựa chọn được những sản phẩm phù hợp

Chất lượng của các cơ sử lưu trú, dịch vụ tại phòng,

đồ ăn – uống,…

Hình thức thanh toán thuận tiện: chấp nhận thanh toán chậm (phả có sự đảm bảo) kết hợp với hình thức thanh toán hiện đại (VISA, ATM,…)

Những ưu đãi cho khách quen

Ưu đãi cho khách đi du lịch tập thể

Ưu đãi mức giá cho trẻ em: quà tặng đặc biệt

Tổ chức sinh nhật cho thành viên trong đoàn (nếu có) Các dịch vụ miễn phí (vận chuyển hành lý, chụp ảnh

kỷ niệm,…)

Ngoài ra, chính sách sản phẩm có thể áp dụng theo mùa du lịch sao cho đảm bảo phù hợp với nhu cầu của khách hàng

2.Nghiên cứu chu kỳ sống của sản phẩm

2.1 Khái niệm chu kỳ sống của sản phẩm

Dịch vụ không có chu kỳ đời sống sản phẩm Trong

du lịch, các sản phẩm hữu hình như điểm du lịch có chu kỳ đời sống sản phẩm, và chu kỳ đời sống sản phẩm cố thể phụ thuộc vào ba loại: Chu kỳ ngắn hạn, chu kỳ trung hạn

Chu kỳ trung hạn

Chu kỳ du lịch trưng hạn thường xảy ra trên vài năm

Sở dĩ có sự thay đổi này có thể do xu hướng của khách, do vấn đề chính trị, sự bất ổn về an ninh hay do thay đổi kinh

tế hoặc môi trường của địa phương

Chu kỳ dài hạn

Chu kỳ dài hạn của một điểm du lịch trải qua bốn giai đoạn: Giai đoạn phát hiện, giai đoạn phát triển, giai đoạn chín muói và giai đoạn suy thoái Mỗi giai đoạn có một đặc

tính riẻng và người làm Marketing cần biết để triển khai

chiến lược Marketing phù hợp với mỗi giai đoạn để đạt

hiệu quâ trong kinh doanh

Sư đồ 11: Chu kỳ đời sống sản phẩm liên quan đến

mục tiêu và những hoạt động Marketỉng " Mix

Gia tăng doanh số vâ lợi nhuận

Duy trì sự trung thành đ/v nhãn hiệu

Thu hoạch hợp dóng hoặc hủy

2 Cạnh Không Không có Đang gia Cạnh tranh

4 Giá cả Không Lướt qua

y xàm nhập

Đạt được phần

Bảng 4: Marketing theo chu kỳ đời sống sản phẩm

1 2.2 Đặc điểm của các giai đoạn trong chu kỳ

sống của sản phẩm

2.2.1 Giai đoạn phát hỉện hay giới thiệu sản phẩm

(Introduction stage)

Đây là bước dầu, mới tìm thây điểm du lịch và phát

triển ý tưởng sản phẩm mới, Trong giai đoạn này, doanh số

thấp, trái lại, chi phí đầu tư cao Đây lồ nơi du lịch mới

hình thành, bắt đầu thu hút một số khách du lịch, các khách

sạn nhà hàng, các cơ aở kinh doanh với giá cao Theo Plog,

những nơi này, lúc dồu thu hút loại khách Dị tâm lý

(Allocentric), những khách thích phiêu lưu mạo hiểm, lằ

người thích đến đầu tiên những nơi du lịch mới được khám

phá và không cần dược phục vụ đầy đủ Giai đoạn phát

hiện có nhiều nguy cơ dẫn đến thất bại trong kinh doanh vì

sô lượng khách ít và chi phí cao

2.2.2 Giai đoạn phảt triển (Growth stage)

Giai đoạn phát triển, sản phẩm trở nên phổ biến, hấp

dẫn khách du lịch, công việc kinh doanh thuận lợi và phát đạt, kích thích những người khác cạnh tranh Trong giai đoạn này, điểm du lịch dần dần thích hợp với loại người trung bình (Midcentric) và trong kình doanh có nhiều đối thủ cạnh tranh muôn nhảy vào, cho nẻn cần bán nhiều hơn

là cổ động

2.2.3 Giai đoạn chín muồi (Maturity stage)

Giai đoạn chín muồi còn gọi là giai đoạn bão hòa Trong giai đoạn này, hoạt động kinh doanh trở nên cạnh tranh ráo riết về giá cả Các đơn vị cung ứng du lịch tìm cách cải biến sản phẩm nhằm đạt được sự thôa mãn của khách tối đa

Để giâm bớt rủi ro và tránh sự suy thoái sủa sản phẩm, các điểm du lịch phải tìm cách cải tổ lại hình thức kinh doanh, thích ứng với thị trường du khách mới, cần cải biến sản phẩm mới và ý tưởng mới để thu hút khách du lịch

3 2.2.4 Giai đoạn suy thoái (Decline stage)

Đây là giaỉ đoạn tỏ dấu hiệu khách dã chán ngấy và quay mặt lại với sản phẩm để đi tìm những điểm du lịch khác Trong giai đoạn này, những đơn vị cung ứng du lịch nên tìm cách để đưa những sản phẩm không còn sừ dụng cho khách du lịch vào việc sử dụng hơu ích khác

Không phải bất cứ sán phẩm nào cũng trải qua 4 giai

đoạn trên và mỗi giai doạn dàí ngắn là do sự hiểu biết của người làm Marketing Mỗi giai đoạn của chu kỳ đời sống sản phẩm có một chiến lược Marketing nhằm phù hợp với tình thế, thực trạng của môi trường để duy trì vố phát triển sản phẩm Có những nơi du lịch ở giai đoạn chín muồi tồn tại được nhiều nảni, nhưng cũng có những nơi không vượt qua được giai đoạn phát hiện ban đầu Ví dụ, ở Nam cực là điểm du lịch rất hâp dần với du khách muốn ngắm đàn chim cánh cụt, ngấm và thưởng thức cảnh băng giá tuyết phủ quanh năm Nhưng chắc chắn Nam cực khồng thể trở thành nơi du lịch ờ giai đoạn chín muồi Trái lại, cũng có những nơi du lịch không qua giai đoạn phát hiện mà đã trở nên chín muồi như trường hợp Cancun, Mexico Và cũng

cứ những trường hợp một điểm du lịch đã trải qua bốn giai đoạn thì chuyển qua một giai đoạn phát triển mới như thành phố Atlantic vào cuối thế kỷ 19

3 Những quyết định liên quan đến chính sách sản phẩm du lịch

3.1 Thái độ của khách du lịch 3.2 Sự phát triển của sản phẩm mới Các sản phẩm mới là mối quan tâm hàng đầu của các công ty lữ hành Thông thường sẽ có 6 loại sản phẩm mới:

 Mới hoàn toàn

 Dây chuyền sản xuất mới

 Sản phẩm phụ – sản phẩm mới đi kèm bổ sung cho sản phẩm hiện có

 Sản phẩm cải tiến: có những tính năng hoàn thiện hơn

 Thị trường mới: sản phẩm hiện có thâm nhập thị trường mới

 Giảm chi phí: Sản phẩm mới có chất lượng tương đương và mức giá thấp hơn sản phẩm hiện có

Phát triển sản phẩm mới không chỉ cho phép doanh nghiệp lữ hành đạt được các mục tiêu và lợi nhuận mà còn đảm bảo được uy tín và đẳng cấp của công ty

Các sản phẩm mới còn tạo điều kiện để khai thác tốt hơn các khả năng của doanh nghiệp

Đây cũng là cách để thu hút khách hàng cũ quay lại với công ty

Quy trình xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm du lịch mới;

Hai yếu tố quyết định tạo nên sản phẩm mới hoàn thiện là Tuyến điểm và hình thức du lịch

3.3 Các giải pháp về sản phẩm du lịch Nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm

CÂU HỎI THẢO LUẬN

1 Câu 1 Theo bạn, sản phẩm du lịch là gì? Có gì khác biệt với sản phẩm cụ thể?

2 Câu 2 Bạn cho biết chu kỳ đời sống của một điểm du lịch trải qua những giai đoạn nào?

Câu 3 Bạn hãy chọn một điểm du lịch (Đầm Sen, Kỳ Hòa, Vấn Thánh, Suối Tiên, Núi Bửu Long ) Mô

tả nơi du lịch này và đánh giá nó đang ở giai đoạn nào của chu trình Nếu có thể được hãy cho những sô' liệu thông kê chứng tỏ chu kỳ đẳ thay đổi trong nhiều năm qua và sự quản lý du lịch tại đó dã thích ứng như thế nào để đối phó với những giai đoạn khác nhau của chu kỳ Nếu khu du lịch đang ở thời kỳ suy thoái, bạn xác định nguyên nhân