Phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công bằng (equity law) trong htpl anh

https tailieuluatkinhte com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT Tiểu luận (equity law) trong HTPL Anh Đề tài Phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công bằng (equity la.https tailieuluatkinhte com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT Tiểu luận (equity law) trong HTPL Anh Đề tài Phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công bằng (equity la.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

Tiểu luận môn: Luật so sánh

Đề tài: Phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công

bằng (equity law) trong HTPL Anh

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

Mã sinh viên:

Lớp:

Hà Nội, Tháng 02/2023

A MỞ ĐẦU

Hệ thống pháp luật Anh là một trong những hệ thống pháp luật đặc biệt nhất trên thế giới, là đại diện tiêu biểu nhất cho dòng họ pháp luật Common Law Đặc điểm tiêu biểu nhất của hệ thống pháp luật Anh là hệ thống trát tòa án Tuy vậy, sự phát triển của các quan hệ xã hội khiến cho hệ thống trát không đáp ứng được sự phát triển của xã hội Sự ra đời của Luật công bằng hay Equity Law đã khắc phục được sự thiếu sót này Do đó, nhóm chúng em lựa chọn đề tài "Anh/chị hãy phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công bằng (equity law) trong HTPL Anh." nhằm mục đích làm rõ hơn vai trò của Luật công bằng trong hệ thống pháp luật Anh Do còn nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn cũng như kinh nghiệm, mong quý thầy cô đóng góp ý kiến để bài làm được hoàn thiện hơn Chúng em xin chân thành cảm ơn!

B NỘI DUNG

I KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA EQUITY LAW

a Khái niệm

Equity được hiểu là trạng thái bằng nhau hoặc công bằng, vô tư Cách sử dụng phổ

biến của thuật ngữ này là để hàm chỉ những gì chính đáng hoặc đúng đắn hoặc những gì nảy sinh từ việc làm đúng lương tâm hoặc từ các học thuyết về công lí tự nhiên

Vì vậy Equity Law sẽ được hiểu là một bộ phận trong hệ thống pháp luật Anh, cùng

tồn tại song song với hệ thống Common Law, với đặc trưng là các nguyên lý xây dựng và

áp dụng luật được dựa trên lẽ phải, công lý là chính. Equity Law ra đời trên bối cảnh

Common Law, hệ thống pháp luật chính của nước Anh hiện tại đang gặp nhiều bất cập, nhất là trong việc giải quyết các thủ tục tố tụng Equity do văn phòng Đại pháp quan (sau này là tòa Đại pháp) sử dụng để khắc phục những bất cập cuả Common Law Sự hình thành và phát triển của Equity Law nhằm sửa đổi, bổ sung cho và hoàn thiện cho Common Law chứ không nhằm mục đích thay thế nó Đến nay, nó là một trong hai bộ phận chính của hệ thống pháp luật Anh

b Đặc trưng

Equity Law có nguồn gốc coi nhà vua như biểu tượng của công lý, tất cả các vấn đề đều được gửi đơn thỉnh cầu lên vua Luật công bằng xuất hiện bên cạnh luật chung nhưng không làm thay đổi luật chung và không vô hiệu hoá các quy định của Luật chung (tức thông luật) So với Common Law thì Equity Law có một số đặc điểm như các quy phạm thể hiện tính đạo đức, linh hoạt, mềm dẻo và ảnh hưởng nhiều bởi Luật Giáo hội (Do Đại

Pháp Quan là người đi đạo), các quy định được thiết lập trên nguyên lý "lẽ phải và tình yêu thương của Chúa trời" Ngoài ra hoạt động xét xử của Tòa Đại Pháp thể hiện tính chất cá

nhân, chủ quan Mặt khác, các thủ tục pháp lý, thủ tục xét xử đa dạng, đơn giản hơn so với Common Law (không bị ràng buộc nặng nề bởi hệ thống trát)

II QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN, ĐÓNG GÓP VÀ VAI

TRÒ, Ý NGHĨA CỦA EQUITY LAW

a Quá trình hình thành và phát triển (từ thế kỉ XV đến thế kỉ XIX)

Sự phát triển của hệ thống Trát đã làm Common Law dần trở nên cứng nhắc, phức tạp

và dẫn đến những bất trong xét xử Đặc biệt là ở thế kỷ XV, thủ tục tố tụng thường được coi trọng hơn cả quyền lợi đang bị tranh chấp trong vụ kiện Các quyền của bên nguyên có thể bị mất nếu đơn khởi kiện không rơi vào một trong những vụ việc đã có trát đang lưu hành, đặc biệt ở đây là quyền khởi kiện của bên nguyên và sẽ bị tòa bác đơn Điều này đã đặt ra vấn đề đòi hỏi cần có một giải pháp khắc phục nhược điểm trên, tìm biện pháp giải pháp mang lại công bằng cho người dân trong xã hội Và Equity được ra đời do văn phòng Đại pháp quan (sau này là tòa Đại pháp) sử dụng để khắc phục những bất cập của Common Law Sự hình thành và phát triển của Equity là nhằm sửa đổi và bổ sung cho Conmon Law

và để hoàn tất chứ nó chứ không nhằm mục đích thay thế

Với hệ thống quy định phức tạp ở Common Law, bên nguyên nhiều khi bị thua kiện hoặc bị bác đơn do lý do kỹ thuật Trước tình hình đó, bên nguyên thường tiếp tục khiếu kiện lên Vua nhằm tìm kiếm sự trợ giúp đặc biệt Vua thường thông qua Đại pháp quan để giải quyết những đơn kiện này và vì vậy văn phòng Đại pháp đã dần phát triển thành tòa Đại Pháp Đại pháp quan là thư ký của vua và là người chịu trách nhiệm quản lý bộ máy hành chính của nhà nước, làm việc tại văn phòng đại pháp, ngoài Đại pháp quan là người đứng đầu còn có các viên lục sự Đại pháp quan sẽ phát hành trát và giải quyết các đơn kiện Bởi lẽ, Đại pháp quan có kiến thức sâu sắc về và các giải pháp của trong quá trình sử dụng công lý để giải quyết các vụ việc cùng Dần dần, cùng với thời gian, các phán quyết của Đại pháp quan đã phát triển thành tập hợp những quy phạm pháp luật đặc biệt được nhắc đến dưới danh nghĩa “Equity”

Trong suốt thế kỷ XV, Đại pháp quan quyết định vụ việc theo những gì ông ta cho là thích hợp Các phán quyết này sau đó đã được các viên Đại pháp quan kế nhiệm phát triển thêm, tùy thuộc vào nhận thức cá nhân của mỗi viên đại pháp quan về sự công bằng và lẽ phải Tuy nhiên từ khoảng giữa của nửa đầu thế kỷ XVI, viên Đại pháp quan đầu tiên không phải là tín đồ cơ đốc giáo đã được bổ nhiệm và đã bắt đầu đem theo chiều hướng của Common Law

b Nguyên tắc của Equity:

Equity không can thiệp vào việc xét xử của Common Law bằng cách yêu cầu xét xử lại Nguyên tắc của equity là equity sequitur legem (công bình đi sau pháp luật) Với nguyên tắc này, Equity Law sửa đổi và bổ sung cho Common Law để Common Law trở nên hoàn thiện hơn

c Thủ tục tố tụng được sử dụng ở Tòa Đại pháp khác với thủ tục tố tụng tụng tại Tòa án Hoàng gia:

Thứ nhất, Tòa Đại Pháp mở đầu quá trình tố tụng không phải bằng trát như ở tòa án

Hoàng gia mà bằng đơn thỉnh cầu (bill hoặc petition), không có mẫu in sẵn, viết bằng thứ tiếng Pháp dùng ở Anh thời trung cổ (Anglo-French) Người thỉnh cầu phải nêu rõ lý do khiếu nại và khẩn cầu sự trợ giúp Đơn thỉnh cầu phải được gửi kèm theo vật làm tin mới

có thể khởi kiện

Thứ hai, sau khi nhận đơn thỉnh cầu, nếu bên nguyên có lý và cần được bảo vệ Đại pháp

quan sẽ phát hành trát triệu tập đòi bên bị phải có mặt tại tòa mà không cần nêu lý do Bên

bị sẽ phải thực hiện theo yêu cầu, nếu bên bị không thực hiện lệnh triệu tập có thể sẽ bị bắt giữ, thậm chí bỏ tù hoặc bị tịch thu tài sản

Thứ ba, khi ra hầu tòa, bên bị sẽ phải trả lời các câu hỏi trên cơ sở tuyên thệ Từ đầu thế

kỷ XV, luật sư tranh tục được phép xuất hiện ở Tòa Đại pháp và đến giữa thế kỷ XV, lời khai viết cũng được chấp nhận và các bên có thể sử dụng nhân chứng Đại pháp quan tiến

hành thẩm vấn nhằm phát hiện tình trạng lương tâm của bị đơn để gột rửa lương tâm cho bị đâm khi cần thiết Việc chất vấn bị đơn trên cơ sở liên hệ để buộc bị đơn tự khai các tình tiết của vụ việc là thủ tục tố tụng đặc biệt không hề được sử dụng tại Tòa án Hoàng Gia ở cùng thời

Thứ tư, Đại pháp quan quyết định vụ việc cứ vào các tình tiết thực tế của vụ việc mà

không có sự tham gia của bồi thẩm

Thứ năm, giải pháp đưa ra của Đại pháp quan có thể phát lệnh dưới hình thức tuyên bố

quyền của bên nguyên hoặc dưới dạng lệch buộc bên bị (bên có hành vi gây tổn hại phải) thực hiện hành vi nào đó hoặc cấm bên bị tiếp tục tới lợi ích của bên nguyên Trong khi đó, tòa án Hoàng gia chỉ có thể ra phán quyết buộc bên bị có hành vi gây thiệt hại cho bên nguyên phải bồi thường thiệt hại Thực tế này cho thấy Tòa Đại pháp có quyền lực lớn hơn Tòa án Hoàng Gia

d Đóng góp của Equity Law

Đóng góp lớn nhất của equity đối với hệ thống pháp luật Anh là đã tạo ra chế định uỷ thác

Chế định uỷ thác ra đời ở Anh trong giai đoạn từ thế kỷ thứ XII đến thế kỷ XIII, khi sử dụng đất ở Anh còn phải tuân thủ hàng loạt những nghĩa vụ do nhà nước phong kiến áp đặt như nghĩa vụ nộp tô trong quá trình sử dụng đất đai và nghĩa vụ nộp thuế khi tài sản thừa

kế là đất đai; hoặc khi người sử dụng đất ở vào hoàn cảnh không thể tự mình trực tiếp quản

lý và sử dụng đất do tham gia vào các cuộc viễn chinh do các tín đồ cơ đốc giáo tổ chức Trong những trường hợp đó, chủ sở hữu đất (người uỷ thác) thường tìm người thay mặt mình quản lý và sử dụng đất bằng cách sang tên mảnh đất của mình cho bạn thân hoặc họ hàng (người được uỷ thác) của mình, với điều kiện: (1) phần đất đó sẽ được trả lại cho người uỷ thác (chủ sử dụng đích thực) khi anh ta quay trở về sau cuộc viễn chinh hoặc trả lại cho con cái người uỷ thác khi chúng đến tuổi trưởng thành; (2) trong suốt thời gian bên

được uỷ thác sử dụng đất, bên được uỷ thác phải chi trả cho bên uỷ thác hoặc bên thụ hưởng (do bên uỷ thác chỉ định) một phần hoa lợi từ đất

Tuy nhiên, trong thực tiễn bên được ủy thác thường có xu hướng không thực hiện những điều đã cam kết Theo nguyên tắc của Common Law, sau khi đã sang tên đất, người

uỷ thác không còn quyền sử dụng hợp pháp đối với mảnh đất đã uỷ thác mà phần đất đó đã thuộc về quyền sử dụng hợp pháp của người được uỷ thác; quyền sử dụng đất của người được uỷ thác chỉ bị giới hạn bởi quy phạm đạo đức chứ không bị giới hạn bởi qui phạm pháp luật (người được uỷ thác có bổn phận, theo lương tâm chứ không phải theo pháp luật, trông coi tài sản uỷ thác và chi trả thu nhập cho người được uỷ thác hay người thụ hưởng theo đúng những cam kết trong hợp đồng uỷ thác) Vì vậy, theo Common Law, không có loại Trát nào có thể bảo vệ lợi ích của người uỷ thác gắn với phần đất mà họ không có quyền sử dụng hợp pháp Trước thực trạng như vậy Đại pháp quan thường ra phán quyết cưỡng chế thi hành những điều kiện theo đó hợp đồng uỷ thác được thiết lập để buộc bên được uỷ thác thực hiện những cam kết của mình vào thời điểm hợp đồng hợp đồng uỷ thác được thiết lập Những phán quyết này kèm theo những hình phạt đối với cá nhân như bỏ tù hoặc tịch thu tài sản nếu người được uỷ thác không chịu thi hành

Đại pháp quan đã dần dần hoàn thiện nguyên tắc giải quyết những vụ việc loại này và xây dựng nên những qui phạm pháp luật chi tiết Tập hợp các qui phạm đó đã tạo thành chế định uỷ thác mà sau khi chế độ phong kiến ở Anh đã sụp đổ, các qui phạm pháp luật uỷ thác này đã được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực quan hệ xã hội chứ không chỉ trong lĩnh vực uỷ thác đất đai Ngày nay uỷ thác được coi là chế định pháp luật điển hình của dòng họ Common Law

e Vai trò, ý nghĩa của Equity Law:

Equity đóng vai trò quan trọng khi đảm bảo được sự phù hợp giữa tình và lý, góp phần làm hài lòng người dân Equity căn cứ vào những tình tiết, nhân chứng, dẫn chứng nhiều

hơn và Bồi thẩm đoàn nghe và quyết định xem bên nào có cơ hội và ra quyết định Điều này sẽ giúp đảm bảo được sự mềm dẻo và linh hoạt mà Common Law đã không còn duy trì được như khi vừa xuất hiện

Equity ra đời nhằm khắc phục những nhược điểm và sửa đổi, bổ sung cho Common Law chứ không nhằm thay thế Common Law Các Đại pháp quan khi mà khai thác Equity thì không dựa vào án lệ của Common Law để giải quyết vụ án, mà cơ sở để pháp quan đưa

ra phán quyết của mình là dựa trên lẽ phải và sự công bằng Do đó, bất cứ một vụ việc nào cũng có thể giải quyết được Mặc dù lẽ phải và sự công bằng để giải quyết vụ việc đó phụ thuộc rất lớn vào ý chí chủ quan của các pháp quan, nhưng nó vẫn là ưu điểm hơn so với Common Law, và nó đã bổ sung vào lỗ hổng của Common Law giúp hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật của Anh. 

C KẾT LUẬN

Luật Công bằng (Equity Law) trải qua quá trình hình thành và phát triển, với những đóng góp và vai trò to lớn của mình, đã trở thành một bộ phận rất quan trọng không chỉ trong hệ thống pháp luật Anh mà còn là hệ thống pháp luật của nhiều quốc gia khác Cùng với Common Law, Equity Law đã đặt nền móng cho pháp luật thuở ban đầu, từ đó gây ảnh hưởng sâu rộng đến pháp luật hiện đại Ngày nay có thể thấy tinh thần của Equity Law, những nguyên tắc mang tính đột phá của Equity Law vẫn còn hiện hữu và đóng góp một phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng pháp luật của các quốc gia

D MỞ ĐẦU

Hệ thống pháp luật Anh là một trong những hệ thống pháp luật đặc biệt nhất trên thế giới, là đại diện tiêu biểu nhất cho dòng họ pháp luật Common Law Đặc điểm tiêu biểu nhất của hệ thống pháp luật Anh là hệ thống trát tòa án Tuy vậy, sự phát triển của các quan hệ xã hội khiến cho hệ thống trát không đáp ứng được sự phát triển của xã hội Sự ra đời của Luật công bằng hay Equity Law đã khắc phục được sự thiếu sót này Do đó, nhóm chúng em lựa chọn đề tài "Anh/chị hãy phân tích quá trình hình thành và phát triển cũng như ý nghĩa của luật công bằng (equity law) trong HTPL Anh." nhằm mục đích làm rõ hơn vai trò của Luật công bằng trong hệ thống pháp luật Anh Do còn nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn cũng như kinh nghiệm, mong quý thầy cô đóng góp ý kiến để bài làm được hoàn thiện hơn Chúng em xin chân thành cảm ơn!

E NỘI DUNG III KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA EQUITY LAW

c Khái niệm

Equity được hiểu là trạng thái bằng nhau hoặc công bằng, vô tư Cách sử dụng phổ

biến của thuật ngữ này là để hàm chỉ những gì chính đáng hoặc đúng đắn hoặc những gì nảy sinh từ việc làm đúng lương tâm hoặc từ các học thuyết về công lí tự nhiên

Vì vậy Equity Law sẽ được hiểu là một bộ phận trong hệ thống pháp luật Anh, cùng

tồn tại song song với hệ thống Common Law, với đặc trưng là các nguyên lý xây dựng và

áp dụng luật được dựa trên lẽ phải, công lý là chính. Equity Law ra đời trên bối cảnh

Common Law, hệ thống pháp luật chính của nước Anh hiện tại đang gặp nhiều bất cập, nhất là trong việc giải quyết các thủ tục tố tụng Equity do văn phòng Đại pháp quan (sau này là tòa Đại pháp) sử dụng để khắc phục những bất cập cuả Common Law Sự hình thành và phát triển của Equity Law nhằm sửa đổi, bổ sung cho và hoàn thiện cho Common Law chứ không nhằm mục đích thay thế nó Đến nay, nó là một trong hai bộ phận chính của hệ thống pháp luật Anh

d Đặc trưng

Equity Law có nguồn gốc coi nhà vua như biểu tượng của công lý, tất cả các vấn đề đều được gửi đơn thỉnh cầu lên vua Luật công bằng xuất hiện bên cạnh luật chung nhưng không làm thay đổi luật chung và không vô hiệu hoá các quy định của Luật chung (tức thông luật) So với Common Law thì Equity Law có một số đặc điểm như các quy phạm thể hiện tính đạo đức, linh hoạt, mềm dẻo và ảnh hưởng nhiều bởi Luật Giáo hội (Do Đại

Pháp Quan là người đi đạo), các quy định được thiết lập trên nguyên lý "lẽ phải và tình yêu thương của Chúa trời" Ngoài ra hoạt động xét xử của Tòa Đại Pháp thể hiện tính chất cá

nhân, chủ quan Mặt khác, các thủ tục pháp lý, thủ tục xét xử đa dạng, đơn giản hơn so với Common Law (không bị ràng buộc nặng nề bởi hệ thống trát)

IV QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN, ĐÓNG GÓP VÀ VAI

TRÒ, Ý NGHĨA CỦA EQUITY LAW

f Quá trình hình thành và phát triển (từ thế kỉ XV đến thế kỉ XIX)

Sự phát triển của hệ thống Trát đã làm Common Law dần trở nên cứng nhắc, phức tạp

và dẫn đến những bất trong xét xử Đặc biệt là ở thế kỷ XV, thủ tục tố tụng thường được coi trọng hơn cả quyền lợi đang bị tranh chấp trong vụ kiện Các quyền của bên nguyên có thể bị mất nếu đơn khởi kiện không rơi vào một trong những vụ việc đã có trát đang lưu hành, đặc biệt ở đây là quyền khởi kiện của bên nguyên và sẽ bị tòa bác đơn Điều này đã đặt ra vấn đề đòi hỏi cần có một giải pháp khắc phục nhược điểm trên, tìm biện pháp giải pháp mang lại công bằng cho người dân trong xã hội Và Equity được ra đời do văn phòng Đại pháp quan (sau này là tòa Đại pháp) sử dụng để khắc phục những bất cập của Common Law Sự hình thành và phát triển của Equity là nhằm sửa đổi và bổ sung cho Conmon Law

và để hoàn tất chứ nó chứ không nhằm mục đích thay thế

Với hệ thống quy định phức tạp ở Common Law, bên nguyên nhiều khi bị thua kiện hoặc bị bác đơn do lý do kỹ thuật Trước tình hình đó, bên nguyên thường tiếp tục khiếu kiện lên Vua nhằm tìm kiếm sự trợ giúp đặc biệt Vua thường thông qua Đại pháp quan để giải quyết những đơn kiện này và vì vậy văn phòng Đại pháp đã dần phát triển thành tòa Đại Pháp Đại pháp quan là thư ký của vua và là người chịu trách nhiệm quản lý bộ máy hành chính của nhà nước, làm việc tại văn phòng đại pháp, ngoài Đại pháp quan là người đứng đầu còn có các viên lục sự Đại pháp quan sẽ phát hành trát và giải quyết các đơn kiện Bởi lẽ, Đại pháp quan có kiến thức sâu sắc về và các giải pháp của trong quá trình sử dụng công lý để giải quyết các vụ việc cùng Dần dần, cùng với thời gian, các phán quyết của Đại pháp quan đã phát triển thành tập hợp những quy phạm pháp luật đặc biệt được nhắc đến dưới danh nghĩa “Equity”