BÀI 39 ĐÈN HUỲNH QUANG I Mục tiêu bài học 1 Về kiến thức Hiểu được cấu tạo và nguyên lí làm việc của đèn huỳnh quang Hiểu được các đặc điểm của đèn huỳnh quang 2 Về kĩ năng Đọc và giải thích ý nghĩa c[.]
Trang 1BÀI 39: ĐẩN HUỲNH QUANG
I Mục tiờu bài học:
1.Về kiến thức:
- Hiểu được cấu tạo và nguyờn lớ làm việc của đốn huỳnh quang
- Hiểu được cỏc đặc điểm của đốn huỳnh quang
2.Về kĩ năng:
- Đọc và giải thớch ý nghĩa cỏc số liệu kĩ thuật của búng đốn
3.Về thỏi độ:
-Yờu thớch mụn học, hứng thỳ học tập
- Cú ý thức tiết kiệm khi sử dụng đồ dựng điện
4 Về năng lực:
- Năng lực hợp tỏc, năng lực sử dụng ngụn ngữ kĩ thuật, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sử dụng cụng nghệ, năng lực lựa chọn và đỏnh giỏ cụng nghệ
II Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của GV
- Nghiờn cứu SGK, SGV, tài liệu tham khảo cú liờn quan
- Tranh vẽ hỡnh 39.1, 39.2 SGK
- Mẫu vật: búng đốn huỳnh quang, chấn lưu, tắc te cũn tốt và đó hỏng, đốn com pắc huỳnh quang
- Mỏy tớnh, mỏy chiếu
2 Chuẩn bị của HS:
- Đọc trước bài ở nhà
III Hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức : ( 5 phỳt)
- Ổn định lớp :
- Kiểm tra bài cũ:
? Nờu cấu tạo của đốn sợi đốt ?
Trang 2? Phát biểu nguyên lí làm việc của đèn sợi đốt và nêu các đặc điểm của đèn sợi đốt ?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học :
2.1 Khởi động: ( 2 phút)
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh trả lời câu hỏi:
+ Quan sát hiệu suất phát quang của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang và cho biết đèn nào sáng hơn?
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ được giao
- Học sinh trả lời kết quả làm việc của mình
- GV hướng dẫn cả lớp cùng bình luận, đánh giá Như bài trước chúng ta đã thấy, nguồn sáng do đèn sợi đốt tạo ra có hiệu suất phát quang thấp Để khắc phục nhược điểm này người ta đã chế tạo ra loại đèn cho hiệu suất phát quang cao hơn hẳn Đó là đèn huỳnh quang Bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu cấu tạo, nguyên
lí làm việc và đặc điểm của đèn huỳnh quang
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức: ( 29 phút)
Hoạt động 1: Tìm hiểu về đèn ống huỳnh quang
(17')
- GV yêu cầu HS quan sát mẫu vật và hình 39.1
SGK
- HS quan sát, trả lời
? Mô tả cấu tạo của đèn ống huỳnh quang ?
- HS: có 2 bộ phận chính: ống thủy tinh và 2 điện
cực
- GV chỉ cho HS thấy lớp bột huỳnh quang phía
trong ống
I Đèn ống huỳnh quang
1 Cấu tao:
a, Ống thủy tinh:
- Chiều dài 0,3m; 0,6m; 1,2m; 1,5m; 2,4m Mặt trong ống phủ lớp bột huỳnh quang Người ta rút hết không khí trong ống và bơm vào ống 1 ít hơi thủy ngân
và khí trơ
Trang 3- HS quan sát
? Ống thủy tinh có chiều dài là bao nhiêu?
- HS: 0,3m; 0,6m; 1,2m; 1,5m; 2,4m
? Điện cực có cấu tạo như thế nào ?
- HS: Điện cực làm bằng dây vônfram có dạng lò
xo xoắn, được tráng 1 lớp bari-oxit
? Lớp bột huỳnh quang có tác dụng gì trong
nguyên lí làm việc của đèn?
- HS: Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện giữa
2 điện cực của đèn tạo ra tia tử ngoại, tia tử ngoại
tác dụng vào lớp bột huỳnh quang phủ bên trong
ống phát ra ánh sáng (màu sắc ánh sáng phụ thuộc
vào chất huỳnh quang)
- GV kết luận đó chính là nguyên lí hoạt động của
đèn ống huỳnh quang
- GV yêu cầu 1 HS phát biểu nguyên lí làm việc
của đèn ống huỳnh quang
- HS phát biểu
- GV nêu và giải thích các đặc điểm của đèn ống
huỳnh quang
? Hiệu suất phát quang của nó như thế nào so với
đèn sợi đốt?
- HS: cao hơn đèn sợi đốt khoảng 5 lần
? Tuổi thọ của nó như thế nào so với đèn sợi
đốt ?
- HS: tuổi thọ cao khoảng 8000 giờ, gấp 8 lần đèn
b, Điện cực
- Làm bằng dây vônfram có dạng lò xo xoắn, được tráng
1 lớp bari-oxit
2 Nguyên lí làm việc
- Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện giữa 2 điện cực của đèn tạo ra tia tử ngoại, tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang phủ bên trong ống phát ra ánh sáng (màu sắc ánh sáng phụ thuộc vào chất huỳnh quang)
3 Đặc điểm của đèn ống huỳnh quang:
- Có hiện tượng nhấp nháy
- Hiệu suất phát quang cao, gấp 5 lần đèn sợi đốt
- Tuổi thọ 8000 giờ
- Cần phải mồi phóng điện: dùng chấn lưu và tắc te hoặc chấn lưu điện tử
Trang 4sợi đốt
? Vì sao phải mồi sự phóng điện?
- HS: vì khoảng cách giữa 2 điện cực của đèn lớn,
để đèn phóng điện được cần phải mồi phóng điện
? Hãy nêu ý nghĩa của các số liệu kĩ thuật ?
- Điện áp định mức: 127V, 220V
+ Chiều dài ống: 0,6m công suất 18W, 20W
+ Chiều dài ống 1,2m công suất 36W, 40W
? Đèn ống huỳnh quang được sử dụng ở đâu?
- HS: chiếu sáng trong gia đình, công xưởng, nhà
máy
? Vì sao đèn huỳnh quang được sử dụng rộng
rãi? - HS: vì nó tiết kiệm điện năng và có tuổi thọ
cao
- GV nhận xét, kết luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu về đèn compac huỳnh
quang (5')
? Hãy nêu cấu tạo, nguyên lí làm việc và ưu điểm
của đèn compac huỳnh quang?
- HS: Cấu tạo gồm bóng đèn và đuôi đèn
+ Nguyên lí làm việc giống đèn ống huỳnh quang
+ Ưu điểm: gọn nhẹ, dễ sử dụng, hiệu suất phát
quang cao gấp 4 lần đèn sợi đốt
4 Số liệu kĩ thuật:
- Điện áp định mức: 127V, 220V
- Chiều dài ống: 0,6m công suất 18W, 20W
- Chiều dài ống 1,2m công suất 36W, 40W
5 Sử dụng:
- Đèn ống huỳnh quang dùng để chiếu sáng trong nhà, phải thường xuyên lau chùi bộ đèn
II Đèn compac huỳnh quang
- Cấu tạo gồm bóng đèn và đuôi đèn (chấn lưu đặt bên trong)
- Nguyên lí làm việc giống đèn ống huỳnh quang
- Ưu điểm: gọn nhẹ, dễ sử dụng, hiệu suất phát quang cao gấp 4 lần đèn sợi đốt
III So sánh đèn sợi đốt và
Trang 5- GV nhận xét, kết luận
Hoạt động 3: So sánh đèn sợi đốt và đèn huỳnh
quang (7')
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành
bảng 39.1 SGK, trả lời các câu hỏi
? Ở đèn sợi đốt có cần chấn lưu để mồi phóng
điện không?
? Đèn sợi đốt có hiện tượng nhấp nháy không?
? Tuổi thọ và hiệu suất phát quang của đèn nào
cao hơn?
- HS thảo luận nhóm, trả lời và hoàn thành bảng
- GV yêu cầu đại diện nhóm trả lời
- Đại diện nhóm trả lời, các nhóm khác nhận xét,
bổ sung
- GV nhận xét, kết luận
đèn huỳnh quang
Đèn sợi đốt - Ánh sáng liên tục
- Không cần chấn lưu
- Tuổi thọ thấp
- Không tiết kiệm điện năng
Đèn huỳnh quang - Tuổi thọ cao
- Tiết kiệm điện năng
- Ánh sáng không liên tục
- Cấn chấn lưu
2.3 Hoạt động luyện tập: ( 5 phút)
- PP: Gợi mở, vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề.
- KT: Đặt câu hỏi
Trang 6Câu 1 Mô tả cấu tạo của đèn ống huỳnh quang ?
Câu 2: ? Đèn huỳnh quang có những đặc điểm
gì?
Câu 3: Nêu nguyên lí làm việc của đèn huỳnh
quang?
Câu 1: Gồm 2 bộ phận chính:
a, Ống thủy tinh:
b, Điện cực
Câu 2: - Có hiện tượng nhấp nháy
- Hiệu suất phát quang cao, gấp 5 lần đèn sợi đốt
- Tuổi thọ 8000 giờ
- Cần phải mồi phóng điện: dùng chấn lưu và tắc te hoặc chấn lưu điện tử
Câu 3: Khi đóng điện, hiện tượng
phóng điện giữa 2 điện cực của đèn tạo
ra tia tử ngoại, tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang phủ bên trong ống phát ra ánh sáng (màu sắc ánh sáng phụ thuộc vào chất huỳnh quang)
2 4 Hoạt động vận dụng: ( 2 phút)
- So sánh đặc điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang để lựa chọn trong
quá trình sử dụng
- Hãy chia sẻ với cha mẹ và mọi người trong gia đình những hiểu biết của
em về đèn huỳnh quang
2.5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng: ( 2 phút)
- Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn sử dụng đèn huỳnh quang trong gia đình
- Tìm hiểu tất cả các thông số kĩ thuật của bóng đèn huỳnh quang trong thực
tiễn cuộc sống
*- Học thuộc ghi nhớ SGK và trả lời câu hỏi cuối bài
- Đọc trước bài 40.Thực hành: Đèn ống huỳnh quang
Trang 7- Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành theo mục III SGK trang 142