Cây khế kntt

Giới thiệu về hai anh em:- Ngày xửa ngày xưa, ở một nhà kia - Hoàn cảnh: cha mẹ mất sớm, hai anh em ở với nhau chịu khó làm lụng Người anh lấy vợ, sinh ra lười biếng, sợ em tranh công

Cổ tích

-BÁO CÁO BÀI TẬP DỰ ÁN

Trình bày những hiểu biết của em về truyền thuyết

và văn bản “Cây khế”.

Yêu cầu

- Trình bày theo slide, sơ đồ tư duy, video clip, phóng sự….

- Nếu xong trước thời gian yêu cầu thì đặt cờ báo hiệu

Văn bản

Ngôi kể

Ngôi thứ ba

Văn bản I ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

- Đọc tõ, rõ rang, tránh lỗi Chú ý ngừng nghỉ.

- Phân biệt lời của các nhân vật, đặc biệt lời

của người anh.

- Đọc phân vai, gợi được không khí cổ tích.

2 Đọc

a Tóm tắt sự việc chính

Tiếp theo đến

“cho chim bay

về”: cuộc sống

của người em và người anh thay đổi

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Giới thiệu về hai anh em:

1 Giới thiệu về hai anh em:

- Ngày xửa ngày xưa, ở một nhà kia

- Hoàn cảnh: cha

mẹ mất sớm, hai anh em ở với nhau chịu khó làm lụng

Người anh lấy vợ,

sinh ra lười biếng, sợ

em tranh công nên

chia tài sản cho vợ

chồng em một túp lều

và một cây khế

Người em: Thứ khuya dậy sớm, chịu khó làm ăn, hiền lành, thật thà Chia ít tài sản cũng không ca thán

2 Chim lạ xuất hiện, kết quả của hai anh em:

- Con chim đến ăn khế và nói “ăn

một quả khế….”

- Con chim là con vật kì ảo trong

truyện cổ tích vì có đặc điểm biết

nói tiếng người, có phép thần kì:

biết chỗ cất giấu của cải…

THẢO LUẬN NHÓM

Em có nhận xét gi về sự xuất

hiện của chim lạ? Chim lạ đã

trả gì cho hai anh em? Kết

quả mỗi anh em nhận được

là gì? Vì sao họ lại có kết

quả như vậy?

Yêu cầu

- Làm việc theo nhóm lớn

- Các nhóm trình bày thành sơ đồ tư duy, cắt dán, kẻ bảng…

- Nếu xong trước thời gian yêu cầu thì trưng bày lên nhóm nào xong trước lên trình bày.

012345678 9 10 100

Chim lạ ăn khế trả vàng

Người em may túi ba

gang, chim thần đưa

=> Người anh rơi xuống biển

Ước mơ của nhân dân

lao động, những người

hiền lành, lương thiện

sẽ được hưởng may

mắn, hạnh phúc

Những người tham lam, độc ác sẽ bị trừng trị

3 Kết thúc truyện

3 Kết thúc truyện:

 Là những nhân vật hoang đường, kì ảo do người xưa tưởng tượng ra  Thể hiện ước mơ của nhân dân ta trong việc chiến thắng thiên tai

Sơn Tinh

Thần núi

Thủy Tinh

Thần nước

Trên đường về giữa biển,  chim mỏi cánh van nài người anh

bỏ bớt Hắn tiếc quá không bỏ được, chim không thể gượng nổi chao nghiêng cánh Thế là người anh cùng túi vàng rơi xuống và không còn biết gì nữa cả.

Tỉnh lại người anh thấy mình nằm trên một hòn đảo Có lẽ hắn đã bị sóng đánh dạt vào bờ Trải qua sự việc này, người anh thấy mình thật dại dột đã để lòng tham làm mờ lí trí, hắn đã rút ra được bài học đích đáng cho mình Từ đó, hắn phải sống

cô đơn, lẻ loi trên hoang đảo đến suốt đời.

GỢI Ý

Vẽ sơ đồ tư duy khái quá kiến thức bài học Chuẩn bị nội dung bài sau

Kể diễn cảm lại câu chuyện này theo tranh.

Tiết 90:

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

NGHĨA CỦA TỪ

Bài tập 1/ 41

1 Đọc những câu sau trong

truyện Cây khế (Bùi Mạnh Nhị kể)

Tìm những từ ngữ phù hợp để thay thế cho các từ ngữ in đậm  

a) Quanh năm hai vợ chồng chăm

chút cho nên cây khế xanh mơn

mởn, quả lúc lỉu sát đất, trẻ lên ba

cũng với tay được

- mơn mởn: xanh non và tươi tốt

trĩu trịt

(trạng thái) nhiều quả trên khắp các cành

(thời gian) kéo dài liên tục

đằng đẵng

Ít hẳn , bớt hẳn, giảm hẳn

Giảm đi (bớt đi) đáng kể

Bài tập 2/41 Tìm những từ ngữ thể hiện sự khác biệt giữa vợ chồng người em và vợ chồng người anh trong hai đoạn trích sau:

a) Đoạn trích kể lại cảnh vợ chồng người em thấy chim ăn khế:

Một buổi sáng, hai vợ chồng ra hái khế đi bán thì thấy trên cây có tiếng rung mạnh như có người Hai vợ chồng nhìn lên thì thấy có một con chim lớn đang ăn khế chín Hai người đợi cho chim ăn xong bay đi mới lên cây hái Từ đó ròng rã một tháng trời, hằng ngày chim cứ đến ăn vào lúc sáng sớm làm quả vợi hẳn đi.

Một hôm đứng đợi chim ăn, người vợ nói:

- Ông chim ơi, ông ăn như thế còn gì là khế của nhà cháu nữa! Cây khế nhà cháu cũng sắp hết quả rồi đấy, ông ạ!

- Vợ chồng người em: 

Hai người đợi cho chim ăn xong bay đi mới lên cây hái.

- Ông chim ơi, ông ăn như thế còn gì là khế của nhà cháu nữa! Cây khế nhà cháu cũng sắp hết quả rồi đấy, ông ạ!

b) Đoạn trích kể lại cảnh vợ chồng người anh thấy chim ăn khế:

Họ chỉ ăn và chờ ngày chim đến Một buổi sáng, hai vợ chồng thấy luồng gió mạnh nổi lên và ngọn cây khế rung chuyền Hai người hớt hải chạy ra thì quả nhiên thấy một con chim lớn đang ăn khế Họ vội tru tréo lên:

-  Cả nhà tôi trông vào cây khế, bây giờ chim ăn ráo ăn tiệt thì tôi cậy vào đâu.

Bài tập 3/ 41,42 So sánh lời kể về vợ chồng người em và vợ chồng người anh khi chuẩn bị theo chim ra đảo và khi lấy vàng bạc trên đảo Sự khác biệt giữa vợ chồng người em và vợ chồng người anh được thể hiện bằng những từ ngữ nào:Vợ chồng người em Vợ chồng người anh

Hai vợ chồng nghe lời

Người chồng xách túi ra,

phải lê mãi mới ra khỏi hang

Vợ chồng người anh Động từ

Bài tập 2/41 Tìm những từ ngữ thể hiện sự khác biệt giữa vợ chồng người em và vợ chồng người anh trong hai đoạn trích sau:

a) Đoạn trích kể lại cảnh vợ chồng người em thấy chim ăn khế:

Một buổi sáng, hai vợ chồng ra hái khế đi bán thì thấy trên cây có tiếng rung mạnh như có người Hai vợ chồng nhìn lên thì thấy có một con chim lớn đang

ăn khế chín Hai người đợi cho chim ăn xong bay đi mới lên cây hái Từ đó ròng rã một tháng trời, hằng ngày chim cứ đến ăn vào lúc sáng sớm làm quả vợi hẳn đi

Một hôm đứng đợi chim ăn, người vợ nói:

- Ông chim ơi, ông ăn như thế còn gì là khế của nhà cháu nữa! Cây khế nhà cháu cũng sắp hết quả rồi đấy, ông ạ!

- Vợ chồng người em: 

Hai người đợi cho chim ăn xong bay đi mới lên cây hái

- Ông chim ơi, ông ăn như thế còn gì là khế của nhà cháu nữa! Cây khế nhà cháu cũng sắp hết quả rồi đấy, ông ạ!

b) Đoạn trích kể lại cảnh vợ chồng người anh thấy chim ăn khế:

Họ chỉ ăn và chờ ngày chim đến Một buổi sáng, hai vợ chồng thấy luồng gió mạnh nổi lên và ngọn cây khế rung chuyền Hai người hớt hải chạy ra thì quả nhiên thấy một con chim lớn đang ăn khế Họ vội tru tréo lên:

-  Cả nhà tôi trông vào cây khế, bây giờ chim ăn ráo ăn tiệt thì tôi cậy vào đâu

ăn và chờ (ngày chim đến), hớt hải chạy, tru tréo

Tham lam, nôn nóng, tính toán

Bài tập 3/ 41,42

Vợ chồng người em Vợ chồng người anh

Hai vợ chồng nghe lời

Người chồng xách túi ra,

Từ tốn, cẩn thận Ăn và chờ (ngày chim đến), hớt

hải chạy, tru tréo  

Tham lam, nôn nóng, tính toán

Chuẩn bị

theo chim

ra đảo

may một túi (theo đúng lời chim)

Cuống quýt bàn cãi (về việc may túi, định may nhiều túi)

Hoa mắt vì của quý, mê mẩn tâm thần, quên đói, quên khát, lấy thêm, cố nhặt, lê mãi

Từ tốn, biết điểm dừng Tham nôn nónglam,

Ôn tồn, bình tĩnh vội vàng, sỗ sàng, thô lỗ

Cẩn trọng, từ tốn, không tham lam

Tham lam vô

độ, mất hết lí trí

Thật thà, từ tốn, không tham lam, cẩn trọng, bình tĩnh

Tham lam, thô lỗ, nóng vội, tính toán

Quý mến, trân trọng Ghét bỏ, khinh thường

Bài tập 4/ 42

Bài tập 4/42 Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu văn sau và nêu tác dụng:

a Quân sĩ mười tám nước ăn mãi, ăn mãi nhưng niêu cơm bé xíu cứ ăn hét lại đầy

b Chim bay mãi, bay mãi, qua bao nhiêu là miền, hết đồng ruộng đến rừng xanh, hết rừng xanh đến biển cả

a)  ăn mãi, ăn mãi

- Biện pháp tu từ: điệp từ

- Tác dụng: nhấn mạnh hành động

“bay”, “ bay mãi, bay mãi” là bay rất

lâu rất xa; ý “rất xa” còn được nhấn

mạnh thêm ở điệp ngữ “hết đến ,

hết  đến ” thể hiện sự bao la, rộng

lớn với những nơi mà chim thần bay

qua. 

- Tác dụng: nhấn mạnh hành động

“ăn”, “ăn mãi, ăn mãi” là ăn rất lâu, rất

nhiều những không bao giờ hết bên

cạnh đó biện pháp còn góp phần nhấn

mạnh sự thần kì và ý nghĩa tượng

trưng của niêu cơm thần

b)  bay mãi, bay mãi; hết đến ,

LUYỆN TẬP

(1) (Quả, hạt) ở vào giai đoạn

phát triển đầy đủ nhất, thường

(2) (Thức ăn) được nấu đến

(3) (Sự suy nghĩ) ở mức đầy đủ

để có được hiệu quả

c Cơm sắp chín, con có thể dọn cơm được rồi.

CỦNG CỐ, MỞ RỘNG

? Hãy viết một đoạn văn ghi lại suy nghĩ của em về nhận vật người

em trong câu chuyện “Cây khế” và trong đoạn văn đó sủ dụng biện pháp tư từ điệp ngữ?