PHIẾU HỌC TẬP: TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ CỦA THỂ LOẠI TẢN VĂN TRONG VĂN BẢN Đặc điểm thể loại tản văn Biểu hiện trong VB Hương khúc Chất trữ tình trong... Suy ngẫm và phản hồi - Chất trữ tìn
Trang 1Văn bản : HƯƠNG KHÚC
(Nguyễn Quang Thiều)ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM
Trang 2KHỞI
ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
LUYỆN
DỤNG
Trang 3HS lần lượt kể tên món ăn mà giáo viên yêu cầu, mỗi HS có 5 giây Nếu quá 5s mà HS không tiếp nối được sẽ bị thua HS còn lại sẽ chiến thắng HS bị
thua có thể phạt chống đẩy hoặc hát một bài hát
KHỞI ĐỘNG
Trang 4HS lần lượt kể tên món ăn mà giáo viên yêu cầu, mỗi HS có 5 giây Nếu quá 5s mà HS không tiếp nối được sẽ bị thua HS còn lại sẽ chiến thắng HS bị
thua có thể phạt chống đẩy hoặc hát một bài hát
KHỞI ĐỘNG
Đáp án: xôi đỗ đen, xôi đỗ xanh, xôi ngô, xôi lá nếp,
xôi gấc, xôi khúc, xôi đỗ đỏ, xôi xéo, xôi vò, xôi dừa, xôi trắng, xôi ruốc, xôi gà, xôi chim bồ câu, xôi sầu riêng, xôi xoài, xôi hạt dẻ, xôi mít,
Trang 5HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Trang 6I Trải nghiệm cùng văn bản
Câu 1:
- Hãy cho biết vài nét về tác giả văn bản, xuất xứ
và thời gian ra đời của văn bản?
- Văn bản viết về đề tài gì?
Trang 7I Trải nghiệm cùng văn bản
1 Tác giả
Nguyễn Quang Thiều
Trang 8Trích Tôi khóc những cánh đồng rau khúc, in trong Mùi của kí ức,
c Thể loại và phương thức biểu đạt
- Thể loại: Văn bản tản văn.
- Phương thức biểu đạt:: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
I Trải nghiệm cùng văn bản
Trang 9- Phần 1 (từ đầu đến “Đang mưa đầy trời đấy”):
Giới thiệu về thời điểm rau khúc nở
2 Văn bản
d Bố cục
- Phần 2 (tiếp theo đến “đậm thêm hương rau khúc”):
Hồi ức về cách làm món bánh khúc
- Phần 3 (còn lại): Tình cảm của tác giả đối với món bánh khúc
I Trải nghiệm cùng văn bản
Trang 10II Suy ngẫm và phản hồi
Chỉ ra chất trữ tình trong VB Hương khúc
Nhóm 1,2
Chỉ ra cái “tôi” trong VB và nhận xét ngôn ngữ của VB
Nhóm 3,4 Câu hỏi chung cho 4 nhóm:
- Ý nghĩa của VB trong việc thể hiện chủ điểm của bài học?
Trang 11PHIẾU HỌC TẬP: TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ CỦA
THỂ LOẠI TẢN VĂN TRONG VĂN BẢN
Đặc điểm thể loại
tản văn
Biểu hiện trong VB Hương
khúc Chất trữ tình trong
Trang 12II Suy ngẫm và phản hồi
- Chất trữ tình thể hiện vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ, vẻ đẹp của hình ảnh bánh khúc tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc Những tình cảm đó được bộc lộ qua hình ảnh chiếc bánh khúc tuổi thơ:
+ Niềm tự hào vì chiếc bánh được làm từ vẻ đẹp của sản vật quê hương: Mùa rau khúc nở rộ trên cánh đồng quê
1 Chất trữ tình trong văn bản
Trang 13II Suy ngẫm và phản hồi
- Chất trữ tình thể hiện vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ, vẻ đẹp của hình ảnh bánh khúc tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc Những tình cảm đó được bộc lộ qua hình ảnh chiếc bánh khúc tuổi thơ:
1 Chất trữ tình trong văn bản
+ Sự hấp dẫn của bánh khúc đến từ cách làm bánh tỉ mỉ, đong đầy yêu
thương của bà trong từng công đoạn: Từ việc hái lá khúc “bà không bao giờ hái lá khúc vào buổi chiều” mà hái vào lúc sáng sớm khi sương vẫn
còn đọng trên mặt ruộng -> lá khúc ủ nhiều hương nhất đến việc rửa
sạch đều rất cẩn thận “bà lấy nước mưa trong bể rửa sạch rau khúc” ->
giã nhuyễn > trộn rau khúc đã giã với bột nếp và nhào cho thật nhuyễn
-> nặn bánh với nhân là nước mỡ trộn với đậu xanh > đồ chín
Người bà dồn cả tình cảm vào món ăn, thực hiện tất cả các quy
trình đều công phu, chu đáo, tỉ mỉ.
Trang 14II Suy ngẫm và phản hồi
- Chất trữ tình thể hiện vẻ đẹp của cảm xúc, suy nghĩ, vẻ đẹp của hình ảnh bánh khúc tạo nên rung động thẩm mĩ cho người đọc Những tình cảm đó được bộc lộ qua hình ảnh chiếc bánh khúc tuổi thơ:
1 Chất trữ tình trong văn bản
+ Sự háo hức trông ngóng của một đứa trẻ chờ đợi món quà tuổi thơ
Tất cả tạo nên sức hấp dẫn của bánh khúc, khiến tác giả không thể
nào quên Đó không đơn thần chỉ là món ăn ngon mà còn là kí ức tuổi thơ, là những kỉ niệm gắn bó với người bà thân yêu của mình
Trang 15II Suy ngẫm và phản hồi
- Cái tôi của tác giả trong văn bản: Thể hiện qua từ nhân xưng “tôi”; thể hiện trực tiếp và gián tiếp qua cách tác giả kể và tả về cách bà làm bánh khúc:
+ Thể hiện trực tiếp như: “Mùi thơn ngậy của rau khúc đồ chín, mùi
của gạo nếp, mùi của nhân đậu xanh quyện với mùi hành mỡ món ăn dân giã ngon lạ thường.
2 Cái tôi trong văn bản
+Thể hiện gián tiếp qua cách miêu tả tỉ mỉ, chi tiết từng đoạn làm bánh; cách lựa chọn từ ngữ miêu tả chiếc bánh, đặc biệt là những tính từ cực
tả về tính chất như: thơm ngậy, béo ngậy, ngọt ngào, ;những biện
pháp tu từ: “Tôi nâng chiếc bánh khúc lên như nâng một báu vật, ”
Trang 16II Suy ngẫm và phản hồi
- Tác giả thể hiện sự yêu thương, trân quý, nâng niu chiếc bánh ấy như nâng niu tất cả những gì đẹp nhất của tuổi thơ và đặc biệt trong đấy còn
có những kí ức rất đẹp và ấm áp về người bà
2 Cái tôi trong văn bản
Trang 17II Suy ngẫm và phản hồi
Ngôn ngữ mộc mạc, chân thật, bình dị; văn phong trong sáng, gợi hình, gợi cảm
3 Ngôn ngữ của văn bản
Trang 18III Tổng kết
Nêu những đặc sắc về nghệ thuật của văn bản?
Trang 192 Nội dung – Ý nghĩa
- Văn bản gợi tình cảm, cảm xúc của tác giả dành cho chiếc bánh khúc tuổi thơ Qua đó, thể hiện niềm tự hào về nét đẹp trong văn hóa
ẩm thực Việt
Trang 20Nhiệm vụ: Trắc nghiệm củng cố
LUYỆN TẬP
Trang 21FISHING GAME
GO
Trang 22thuyết minh, nghị luận
Câu 1: Câu nào sau đây nói đúng về phương thức biểu đạt của VB:
Trang 23C Ẩm thực dân gian
C Ẩm thực
dân gian
A Trò chơi dân gian
Câu 2: Đề tài của VB Hương khúc là:
Trang 24Câu 3: Trong VB Hương khúc, rau
khúc nở rộ vào thời điểm nào:
Trang 25bản trên:
Trang 26D Biểu thị lời trích dẫn bị
lược bớt
Question 2? D Biểu thị lời trích dẫn bị lược bớt
A Tỏ ý còn nhiều sự vật , hiện
tượng tương tự chưa liệt kê hết B Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở
hay ngập ngừng, ngắt quãng
C Làm giãn nhịp điệu câu văn,
chuẩn bị cho sự xuất hiện của một
từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ
hay hài hước, châm biếm
Câu 5: Tác dụng của dấu chấm lửng
“[ ]” có công dụng gì?
Trang 27VẬN DỤNG
Yêu cầu: Văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì về nét đẹp trong
văn hóa ẩm thực dân tộc Em hãy viết đoạn văn khoảng 7-10 dòng bày tỏ suy nghĩ của mình
Trang 28Rubrics đánh giá đoạn văn:
Hình
thức - Đảm bảo hình thức và dung lượng của đoạn văn (khoảng 150 chữ) 1- Không đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng
của đoạn văn
0
Nội
dung - Giới thiệu vấn đề: suy nghĩ về nét đẹp trong văn hóa ẩm thực dân tộc. 0,5
- Một số nét đẹp trong văn hóa ẩm thực dân tộc được gợi ra từ VB:
Đó là những món ăn được chế biến từ sản vật quê hương, chứa đựng
sự tinh tế của cách kết hợp nguyên liệu, gia vị cùng dấu ấn đẹp đẽ của kí ức, tình yêu tha thiết dành cho quê hương, gia đình,
3
- Nêu bài học nhận thức: Trân trọng văn hóa ẩm thực dân tộc; góp phần giữ gìn văn hóa ẩm thực dân tộc nói riêng cũng như văn hóa Việt nói chung.
3
Khẳng định lại vấn đề. 1
Trang 29Rubrics đánh giá đoạn văn:
Sáng tạo Thể hiện bài học nhận thức sâu sắc; có mối liên hệ so sánh
với đời sống, với các tác phẩm văn học khác, có cách diễn đạt mới mẻ
1,0
Trang 30PHIẾU CHỈNH SỬA BÀI VIẾT
trả lời các câu hỏi sau:
1 Bài viết đảm bảo hình thức đoạn văn
chưa?
2 Nội dung đã đảm bảo các ý chưa? Nếu chưa cần bổ sung những ý nào?
Trang 31NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị kiến thức của bài học hoặc sưu tầm tranh ảnh, video về các món ăn làm từ các sản vật quê hương, mang đậm văn hóa ẩm thực dân tộc
- Chuẩn bị bài Thực hành tiếng Việt: Đặc điểm và chức năng của số từ.