7 1 những kinh nghiệm dân gian về thời tiết

Đều là những đơn vị có sẵn trong ngôn ngữ và lời nói, đều sử dụng hình ảnh để diễn đạt... + Đều là thể loại của văn học dân gian.+ Đều là những đơn vị có sẵn trong ngôn ngữ và lời nói, đ

Văn b n ả 1:

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

ĐUỔI HÌNH

BẮT CHỮ

Nước mắt cá

sấu

Chuột sa chĩnh

gạo

Mẹ tròn con

vuông

Bảy nổi ba

chìm

Ăn cháo đá bát

So sánh đi m gi ng và khác nhau v hình th c và thành ng c a ể ố ề ứ ữ ủ

thành ng g i lên t nh 5 và câu nói: “Ăn qu nh k tr ng cây” ữ ợ ừ Ả ả ớ ẻ ồ

Đáp án

+ Gi ng nhau ố : đ u mang ý nghĩa giáo d c v lòng bi t n v i ề ụ ề ế ơ ớ

nh ng ng ữ ườ i đã giúp đ mình lúc khó khăn ho n n n ỡ ạ ạ

+ Đi m khác ể : Thành ng “ăn cháo đá bát” là m t c m t c đ nh ữ ộ ụ ừ ố ị còn câu nói “Ăn qu nh k tr ng cây” là câu (câu rút g n) ả ớ ẻ ồ ọ

=> Câu nói “Ăn qu nh k tr ng cây” là t c ng ả ớ ẻ ồ ụ ữ

PHI U H C T P 01 Ế Ọ Ậ

Đ C ĐI M VĂN B N Ặ Ể Ả T C NG Ụ Ữ Văn b n ả t c ng ụ ữ N i dung ộ

1)Khái ni m ệ ………

………

1)Đ c đi m ặ ể ………

………

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

n i dung ộ

Th ng ườ đa nghĩa nh s ờ ử

Đều là những đơn vị có sẵn trong ngôn ngữ và lời nói, đều sử dụng hình ảnh để diễn đạt

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

+ Khi đ c s d ng trong giao ti p, thành ng ượ ử ụ ế ữ

làm cho l i nói, câu văn tr nên giàu hình nh và ờ ở ả

- Ch c năng: Nh m tăng ứ ằ

đ tin c y, s c thuy t ộ ậ ứ ế

ph c v m t nh n th c ụ ề ộ ậ ứ hay m t kinh nghi m ộ ệ

T c ng ụ ữ

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

2 Văn bản

a Thể loại: Tục ngữ

b Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

c Đề tài: Những kinh nghiệm dân gian về

thời tiết

PHI U H C T P 01 Ế Ọ Ậ

Đ C ĐI M VĂN B N T C NG Ặ Ể Ả Ụ Ữ Văn b n ả

+ H u h t đ u có v n và th ng là v n l ng: ầ ế ề ầ ườ ầ ư ++ V n l ng: gieo 2 ti ng li n nhau (“v n sát”) ầ ư ở ế ề ầ gieo 2 ti ng cách nhau (“v n cách”) ở ế ầ + Th ng có t 2 v tr lên Các v đ i x ng nhau c v hình th c l n n i dung ườ ừ ế ở ế ố ứ ả ề ứ ẫ ộ + Th ng đa nghĩa nh s d ng bi n pháp tu t , nh t là t c ng v con ng i và xã ườ ờ ử ụ ệ ừ ấ ụ ữ ề ườ

h i ộ

+ Đều là thể loại của văn học dân gian.

+ Đều là những đơn vị có sẵn trong ngôn ngữ và lời nói, đều sử dụng hình ảnh để diễn đạt

- Chức năng: Nhằm tăng

độ tin cậy, sức thuyết phục về một nhận thức hay một kinh nghiệm.

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

III Suy ngẫm và phản hồi

PHI U H C T P Ế Ọ Ậ

PHI U H C T P 03: TÌM HI U N I Ế Ọ Ậ Ể Ộ

DUNG CÁC CÂU T C NG Ụ Ữ  

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

1 Tìm hi u n i dung các bài câu t c ng ể ộ ụ ữ

ra trong m t ngày.ộ

Tr a, t i: ư ố Là nh ng ữkho ng th i gian di n ả ờ ễ

tròn bao quanh m t trăng Vùng sáng này ặ

th ng đ c g i là hào quang c a trăng ườ ượ ọ ủ

Trăng tán: vùng sáng nhi u ề màu bao quanh và không

tách ra kh i m t trăng ỏ ặ

Ông cha ta d a vào hi n t ự ệ ượ ng “trăng qu ng, ầ trăng tán” đ d báo hi n t ể ự ệ ượ ng năng m a: ư Khi có trăng qu ng d đoán tr i d n ng ầ ự ờ ễ ắ nóng, oi b c, h n; khi có trăng tán thì s d có ứ ạ ẽ ẽ

m a ư

Câu t c ng đúc k t kinh ụ ữ ế nghi m c a ông cha ta: D đoán ệ ủ ự bão s xu t hi n khi mà tr i se ẽ ấ ệ ờ

l nh và có chu n chu n bay ạ ồ ồ

m a phùn ho c m a nh Tên g i ư ặ ư ỏ ọ

b t ngu n t truy n c tích Nàng ắ ồ ừ ệ ổBân (VB đ c k t n i ch đi m).ọ ế ố ủ ể

Câu t c ng đúc k t kinh nghi m c a ụ ữ ế ệ ủ nhân dân ta v mùa đông mi n B c Vi t ề ở ề ắ ệ Nam Có th hi u c th h n: N a đ u ể ể ụ ể ơ ử ầ mùa thì l nh khô, n a cu i mùa thì l nh ạ ử ố ạ m

ẩ

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Câu 5

Trong ngày, khi quan sát cánh chu n chu n bay ồ ồ

ta có th d đoán đ c th i ti t N u chu n ể ự ượ ờ ế ế ồ chu n bay th p có nghĩa là tr i s p m a, n u ồ ấ ờ ắ ư ế chu n chu n bay cao có nghĩa là tr i s n ng ồ ồ ờ ẽ ắ

đ p, còn chu n chu n bay v a, không cao không ẹ ồ ồ ừ

th p thì tr i s râm mát ấ ờ ẽ

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Câu 6

Đúc k t kinh nghi m c a ông cha ta v ế ệ ủ ề

hi n t ng: Tháng năm (Âm l ch) ngày ệ ượ ị dài, đêm ng n; tháng m i (Âm l ch) ắ ườ ị ngày ng n, đêm dài) ắ

hi n t ng t nhiênệ ượ ự

Giúp chúng ta nh n ậ

th c v các hi n ứ ề ệ

t ng t nhiênượ ự

- Đối: quầng >< tán; hán >< mưa

5 - Đối: thấp >< cao; mưa >< nắng

- Điệp từ “bay”

6 - Đối: đêm >< ngày; sáng ><tối

- Điệp từ “chưa”

Tác dụng: Làm cho câu tục ngữ giàu hình ảnh; tạo nhịp điệu dễ nhớ, dễ thuộc.

ti t ế

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

3 Cách đọc hiểu văn bản tục ngữ

- Xác định số dòng, số chữ, vần, cấu trúc các vế trong câu tục ngữ.

- Xác định nghĩa của những từ ngữ khó hiểu.

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

TRÒ CH I Ơ

H i nhanh, đáp nhanh ỏ

CÂU 1

Nh ng câu t c ng trong văn b n là nh ng kinh nghi m ữ ụ ữ ả ữ ệ

dân gian v ề

TIẾP TỤC Đáp án: TH I TI T Ờ Ế

CÂU 2

Câu tục ngữ “Tháng 7 kiến bò, chỉ lo lại lụt” dự báo

về hiện tượng thiên nhiên nào?

TIẾP TỤC

Đáp án: LŨ LỤT

Câu 3.

Các cặp vần trong những câu tục ngữ của văn bản

thuộc loại vần nào?

TIẾP TỤC Đáp án: V N CÁCH Ầ

CÂU 4

Điền từ vào câu tục ngữ “ Uống nước nguồn”

TIẾP TỤC

Đáp án: NHỚ

CÂU 5

Đây là một trong những đặc điểm về hình thức của

tục ngữ?

TIẾP TỤC Đáp án: NGẮN GỌN

TỤC NGỮ

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Em hãy hình dung một tình huống giao tiếp

có thể sử dụng các câu tục ngữ trên Sau đó, viết một đoạn đối thoại hoặc một đoạn văn

về tình huống này với độ dài khoảng 6 câu (HĐ cặp đôi hoặc cá nhân).

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Rubric đánh giá vi t đo n văn theo ch đ ế ạ ủ ề

        Mức độ       Tiêu chí     Mức 1

          Mức 2

          Mức 3

( 5 – 6 điểm)

Nội dung đoạn văn tương đối chi tiết;

có vận dụng thành ngữ, còn mắc một

số lỗi chính tả, ngữ pháp

(7- 8 điểm)

Nội dung đoạn văn chi tiết; diễn đạt sáng tạo, vận dụng tục ngữ linh hoạt, không mắc lỗi chính

tả, ngữ pháp (9- 10 điểm)

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

PHIẾU CHỈNH SỬA BÀI VIẾT

Nhiệm vụ: Hãy đọc lại đoạn văn của mình và hoàn chỉnh đoạn văn bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

1 Bài viết  đảm bảo hình thức đoạn văn chưa?

2 Nội dung đã đảm bảo các ý chưa? Nếu chưa cần bổ sung những ý nào?

3 Bài viết có sai chính tả không? Nếu có em sửa chữa như thế nào?

4 Bài viết đã thể hiện đúng chủ đề về thời tiết chưa? Em đã vận dụng tục ngữ phù hợp chưa?

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Những câu tục ngữ trên là do cha ông ta đúc kết từ

sự quan sát hiện tượng thiên nhiên và những kinh nghiệm của bản thân Tuy nhiên, trên thực tế, một

số câu tục ngữ đó cũng có thể giải thích dựa trên cơ

sở khoa học Vậy em hãy thử lí giải một số câu tục ngữ 1 theo phương diện khoa học mà em biết.

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

Sưu tầm thêm các câu tục ngữ cùng chủ đề về thiên nhiên, thời tiết

NH NG KINH NGHI M Ữ Ệ

DÂN GIAN V TH I TI T Ề Ờ Ế

1 Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ.

2 Nước chảy đá mòn.

3 Gió thổi đổi trời.

4 Mống đông vồng tây, chẳng mưa dây cũng bão cát.

5 Ráng mỡ gà thì gió, ráng mỡ chó thì mưa.

6 Tháng ba mưa đám, tháng tám mưa cơn.

7 Trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa.

8 Đầu năm sương muối, cuối năm gió nồm.

THANK YOU!