TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ CUNG, CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG NGÀNH DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ CUNG, CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG NGÀNH DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID Đại dịch COVID19 đã và đang diễn biến rất phức tạp với nhiều biến thể mới, làm hàng triệu người bị nhiễm bệnh, tàn phá nền kinh tế thế giới, nhưng cũng khiến cho nhiều sự thay đổi đáng kinh ngạc, vượt quá nhiều dự báo trước đó. Cuộc chiến chống đại dịch tuy vẫn còn nhiều khó khăn ở phía trước, nhưng hồi kết rồi sẽ đến và những thay đổi kinh tế thế giới thời hậu COVID19 cũng đang hình thành, khiến giới nghiên cứu và dư luận đặc biệt quan tâm.

B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ộ Ụ Ạ

TR ƯỜ NG Đ I H C BÌNH D Ạ Ọ ƯƠ NG

KHOA KINH TẾ

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ

CUNG, CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG NGÀNH DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

Chương I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I.i Cung, cầu thị trường là gì?

I.ii Các yếu tố làm trượt dọc dịch chuyển đường cung và cầu:

I.iii Cân bằng thị trường, dư thừa hay thiếu hụt hàng hóa:

Chương II: THỰC TRẠNG CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID – 19

II.i

  Đặt vấn đề

II.ii

  Thực trạng du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19

II.iii   Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kích cầu du lịch Việt Namtrong bối cảnh đại dịch Covid-19

II.iiii   Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động kích cầu du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Chương III: Kết luận và khuyến nghị

DANH SÁCH BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ

HìnhI.1 Cung tăng: Đường cung dịch chuyển sang phải HìnhI.2 Cung giảm: Đường cung dịch chuyển sang trái

Hình I.3 Cầu tăng: Đường cầu dịch chuyển sang phải

Hình I.4 Cầu giảm: Đường cầu dịch chuyển sang trái

Hình I.5 Trạng thái dư thừa ( dư cung )

Hình I.6 Trạng thái thiếu hụt ( dư cầu )

Biểu đồ II.1 Số lượng khách Du lịch trên thế giới

Biểu đồ II.2 Tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 6 đầu năm 2019.Bảng II.2 Thống kê về du lịch và dự báo giai đoạn 2020-2021 của Việt Nam

PHẦN MỞ ĐẦU

Trong công cuộc xây dựng đất nước giàu mạnh và phát triển thì ở Việt Nam ngoài ngành Kinh tế phát triển thì không thể không nói đến ngành Du lịch đang được ưa chuộng hiện nay Du lịch là ngành kinh tế có tốc độ phát triển nhanh và mạnh mẽ trong phạm vi toàn cầu Nó góp phần vô cùng lớn để phát triển kinh tế-

xã hội cho mỗi địa phương đón khách du lịch nói riêng và đất nước nói chung, cũngnhư góp phần tạo ra công việc cho người lao động, gia tăng thu nhập, phát hạ tầng

cơ sở Không chỉ vậy, nguồn lợi nhuận khổng lồ từ ngành công nghiệp không khói này lại đóng một vai trò lớn trong tổng thu nhập quốc dân Phát triển du lịch còn là một phương tiện quảng cáo về hình ảnh của quốc gia và khẳng định vị thế trên trường quốc tế Việt Nam hội tụ những điều kiện thuận lợi về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa tài nguyên, nguồn nhân sinh Nhờ những điều kiện trên mà ngành

du lịch Việt Nam trong những năm gần đâyđã khẳng định hình ảnh và thương hiệu của mình trên toàn thế giới Du lịch Việt Nam ngày càng được biết đến nhiều hơn trên thế giới, nhiều điểm đến trong nước được bình chọn là địa chỉ yêu thích của du khách quốc tế Ngành du lịch Việt Nam ghi nhận năm 2019 là một năm thành công.Bên cạnh những con số ấn tượng thì Việt Nam ta còn nhận được nhiều giải thưởng

du lịch toàn cầu như: “Điểm đến hàng đầu châu Á”, “Điểm đến Di sản hàng đấu thế giới”,…

Vào năm 2020 nền kinh tế cũng như du lịch nước ta đã rất hy vọng về một năm phát triển đầy đủ, với những mục tiêu mới, định hướng mới Tuy nhiên, năm 2020 cũng là một năm đáng ghi nhớ và đáng đi vào lịch sử thế giới nói chung cũng như làViệt Nam nói riêng khi mọi thứ liên kết dường như chững lại, mọi dự án về phát triển kinh tế phải đặt sang bên vì cả thế giới phải trải qua đại dịch Covid-19 chưa từng có, nền kinh tế toàn cầu bị suy giảm và ngành Du lịch bị ảnh hưởng trực tiếp Ngành Du lịch Việt Nam là một ngành kinh tế chịu tác động trực tiếp cũng như là

đầu tiên từ cơn khủng hoảng này Việt Nam được biết đến là một trong những nước phòng chống hiệu quả cao nhất, được ghi nhận và đánh giá cao của dư luận quốc tế, tạo sự tin tưởng cho các nhà đầu tư, tuy nhiên thì điều đó không thể khiến ngành Du lịch thoát khỏi những tác động, tổn thất nặng nề Nếu như so sánh với toàn bộ thế giới thì Đại dịch Covid-19 vừa là thử thách vừa là cơ hội để Việt Nam

có thể khẳng định lại vị thế của mình Vì vậy mà em đã làm đề tài “ Phân tích cung cầu và giá cả thị trường Du lịch dưới tác động của dịch Covid – 19 ” để đánh giá về những tác động của Đại dịch Covid-19 đến thị trường Du lịch Việt Nam, cũng như

là bổ sung những điều cần thiết để hạn chế sự tác động của đại dịch Covid đối với thị trường ngành Du lịch trên Thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng

Ngoài Phần mở đầu, bài luận được xây dựng gồm 3 chương:

Chương I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Chương II: THỰC TRẠNG CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID – 19

CHƯƠNG III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

PHÂN TÍCH CUNG, CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG DU LỊCH DƯỚI TÁC

ĐỘNG CỦA DỊCH COVID – 19

Chương I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I.i Cung, cầu thị trường là gì?

- Cung là số lượng hàng hóa / dịch vụ mà người bán có khả năng bán và sẵn sàng bán tại các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định với giả định các nhân tố khác không đổi (ceteris paribus)

- Cầu là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà tiêu dùng mong muốn và có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định với giả định các nhân tố khác không đổi (ceteris paribus)

I.ii Các yếu tố làm trượt dọc dịch chuyển đường cung và cầu:

I.ii.1 Các yếu tố làm trượt dọc dịch chuyển đường cung:

HìnhI.1 Cung tăng: Đường cung dịch

chuyển sang phải HìnhI.2 Cung giảm: Đường cung phải dịch chuyển sang trái

I.ii.2 Các yếu tố trượt dọc làm dịch chuyển đường cầu:

- Giá hàng hoá dịch vụ

- Giá của hàng hoá liên quan

- Thu nhập của người tiêu dùng

- Thị hiếu

- Kỳ vọng của người tiêu dùng

- Số lượng người tiêu dùng

Hình I.3: Cầu tăng: Đường cầu dịch

chuyển sang phải

Hình I.4 Cầu giảm: Đường cầu dịch chuyển sang trái

I.iii Cân bằng thị trường, dư thừa hay thiếu hụt hàng hóa:

I.iii.1 Cân bằng thị trường là gì ?

- Cân bằng thị trường là trạng thái mà tại đó cung vừa đủ thoả mãn cầu, do đó màkhông có sức ép làm thay đổi giá Tại mức giá này, chúng ta có lượng cung và lượng cầu bằng nhau Khi đó, điểm giao nhau giữa đường cung và đường cầu là điểm cân bằng và lượng cung và lượng cầu tại mức giá này là lượng cân bằng.I.iii.2 Thị trường dư thừa hay thiếu hụt hàng hóa:

 2.1 Trạng thái dư thừa (dư cung)

Bất kỳ một yếu tố nào tác động đến cung và cầu cũng có thể gây ra sự thay đổi trong giá cân bằng Khi thị trường chưa kịp điều tiết hoặc không điều tiết được (do có sự can thiệp của chính phủ) thì trạng thái dư thừa hoặc thiếu hụt

sẽ xảy ra.

Dư thừa sẽ xuất hiện khi mức giá trên thị trường P1 lớn hơn giá cân bằng PE Khi mức giá trên thị trường lớn hơn mức giá cân bằng dẫn tới lượng cung lớn hơn lượng cầu (QS > QD) gây nên trạng thái dư thừa.

Dư thừa còn gọi là thặng dư của cung, tức là lượng cung lớn hơn lượng cầu tại một mức giá mà mức giá đó lớn hơn mức giá cân bằng.

Hình I.5 Trạng thái dư thừa ( dư cung )

 2.2 Trạng thái thiếu hụt (dư cầu)

Thiếu hụt sẽ xuất hiện khi mức giá trên thị trường P2 nhỏ hơn giá cân bằng PE.

Khi mức giá trên thị trường nhỏ hơn mức giá cân bằng dẫn tới lượng cầu lớn hơn lượng cung (QD> QS) gây nên trạng thái thiếu hụt.

Thiếu hụt còn gọi là thặng dư của cầu, tức là lượng cầu lớn hơn lượng cung tại một mức giá mà mức giá đó nhỏ hơn mức giá cân bằng.

Hình I.6 Trạng thái thiếu hụt ( dư cầu )

Chương II: THỰC TRẠNG CUNG CẦU VÀ GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG DU LỊCH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID – 19

Du lịch là ngành quan trọng, phát triển với tốc độ nhanh chóng và mạnh mẽ trên quy mô toàn thế giới Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ chiến lược phát triển du lịch với chủ trương đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu GDP, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Thực trạng này đã đặt ra vấn đề cấp thiết về quản lý nhà nước (QLNN) đối với hoạt động kích cầu du lịch trong bối cảnh đại dịch Covid-19 Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường QLNN đối với hoạt động kích cầu du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19.

II.i. Đặt vấn đề

Hiện nay, đại dịch Covid-19 bùng nổ và lan nhanh một cách khó kiểm soát tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ Điều này đã gây ra nhiều biến động lớn đối với nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam Trong số các tác động tiêu cực đến

nhiều lĩnh vực, du lịch là ngành phải đối mặt với sự sụt giảm nghiêm trọng và rõ nétnhất Theo nhiều nghiên cứu, du lịch là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trước những diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19, đồng thời cũng

là ngành có khả năng phục hồi nhanh nếu như các quốc gia biết nắm bắt những cơ hội và có những chính sách phù hợp

Chính vì vậy, quản lý nhà nước về du lịch trong bối cảnh đại dịch Covid-19 càng trở nên quan trọng đối với ngành du lịch nói riêng và nền kinh tế Việt Nam nóichung Đối với hoạt động kích cầu du lịch, quản lý nhà nước thể hiện ở việc thông qua các công cụ và phương thức quản lý mang bản chất quyền lực nhà nước, nhà nước điều chỉnh và định hướng du lịch theo hướng tăng nhu cầu du lịch và sử dụng dịch vụ du lịch của du khách, thu hút khách du lịch, từ đó góp phần dịch chuyển cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh tăng trưởng nền kinh tế quốc dân

II.ii. Thực trạng du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19

 Vài nét về du lịch Việt Nam trước đại dịch Covid-19

Trước khi diễn ra đại dịch Covid-19, du lịch nước ta đã có bước phát triển đột phá

và tăng trưởng theo chiều hướng tích cực Giai đoạn từ năm 2015-2019, lượngkhách quốc tế đến Việt Nam đã tăng 2,3 lần từ 7,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độtăng trưởng bình quân đạt 22,7% mỗi năm Việt Nam liên tục nằm trong nhómnhững quốc gia có tốc độ tăng trưởng khách du lịch nhanh nhất thế giới Năm 2019,ngành Du lịch Việt Nam lập kỳ tích lần đầu tiên đón 18 triệu lượt khách quốc tế(tăng 16,2% so với năm 2018) và phục vụ 85 triệu lượt khách nội địa (tăng trên 6%

so với năm 2018) Tổng thu từ khách du lịch ước đạt hơn 720.000 tỷ đồng (tăng17,1 %)

Năm 2019, Việt Nam được vinh danh với nhiều danh hiệu danh giá, giải thưởng dulịch toàn cầu: Điểm đến Golf tốt nhất thế giới 2019 (World Golf Awards); Điểmđến Di sản hàng đầu thế giới (World Travel Awards 2019)… Cùng với đó, WorldTravel Awards cũng vinh danh Việt Nam là Điểm đến hàng đầu châu Á trong hainăm liên tiếp 2018-2019, Điểm đến văn hóa hàng đầu châu Á 2019, Điểm đến ẩmthực hàng đầu châu Á 2019 Năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam liên tục

được cải thiện trong bảng xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) với vị trí63/140 nền kinh tế.

Biểu đồ II.1 Số lượng khách Du lịch trên thế giới.

 Tình hình du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Lượng khách quốc tế sụt giảm: Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng

3/2020 ước đạt 449.923 lượt, giảm 63,8% so với tháng 2/2020 và giảm 68,1% sovới cùng kỳ năm 2019 Tính chung 3 tháng năm 2020 ước đạt 3.686.779 lượt khách,giảm 18,1% so với cùng kỳ năm 2019

Doanh nghiệp, cơ sở lưu trú và thất nghiệp rơi vào tình trạng giải thể: Số doanh

nghiệp tạm ngừng hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú và ăn uống quý I/2020tăng 29,3% so với cùng kỳ năm 2019 Các chuyên gia kinh tế dự tính rằng, 80-90%

số doanh nghiệp lữ hành nhỏ và vừa có thể đã tạm dừng hoạt động hoặc hoạt độngcầm chừng tại hai thành phố lớn Hà Nội và Hồ Chí Minh Công suất hoạt động các

cơ sở lưu trú giai đoạn này chỉ đạt 20 - 30% so với cùng kỳ năm ngoái Các kháchsạn trên khắp các tỉnh, thành cả nước lần lượt đã đóng cửa ít nhất đến hết30/4/2020 Điều này đã khiến nhân lực ngành du lịch bị mất việc làm Các công ty,khách sạn, nhà hàng lần lượt phải cắt giảm biên chế đến 60% Đối với các công ty

đa quốc gia, số lượng nhân viên còn giảm tới 4/5 Tình trạng này đã dẫn đến hơn80% nhân sự ngành du lịch không có việc làm đến hết tháng 6/2020

Doanh thu ngành du lịch sụt giảm: Tổng cục Du lịch ước tính thiệt hại du lịch Việt

Nam do dịch Covid-19, riêng trong các tháng 2, 3 và 4 sẽ vào khoảng 5,9-7 tỷ USD.Trong đó, doanh thu của các doanh nghiệp du lịch lữ hành giảm rất mạnh, doanhthu ngành hàng dịch vụ ăn uống và lưu trú lần lượt giảm 9,6% và 27,8% so vớicùng kỳ năm ngoái Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống Quý I/2020 ước tính đạt126,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 10,1% tổng mức và giảm 9,6% so với cùng kỳ nămtrước (cùng kỳ năm 2019 tăng 11,3%) Doanh thu du lịch lữ hành Quý I ước tínhđạt 7,8 nghìn tỷ đồng, chiếm 0,6% tổng mức và giảm 27,8% so với cùng kỳ nămtrước (cùng kỳ năm 2019 tăng 13,2%) Nhiều địa điểm tham quan du lịch phảingừng hoạt động, một lượng lớn khách du lịch trong nước và quốc tế đã hủy tour dulịch do lo ngại dịch bệnh

Biểu đồ II.2 Tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 6 đầu

năm 2019

 Dự báo về tình hình du lịch Việt Nam trong bối cảnh dịch Covid-19

Kịch bản 1: Dịch kết thúc cuối tháng 6

Lượng khách quốc tế sẽ ở đáy từ tháng 4 đến tháng 6 Số lượng khách sẽ hồi phụcdần vào cuối năm nhưng còn thấp, chưa thể tăng trưởng dương so với cùng kỳ

2019 Sau khi dịch được khống chế, hoạt động du lịch công vụ có thể phục hồitrước do nhu cầu trên toàn thế giới khẩn trương khôi phục các hoạt động giao dịch,trao đổi thương mại, sản xuất Tuy nhiên, độ mở về đi lại chưa hoàn toàn nhưtrước khi có dịch do các nước vẫn còn đề phòng sự quay lại của Covid‐19 Thịtrường gần (trong khu vực châu Á) có khả năng sẽ phục hồi sớm hơn so với các thịtrường xa (như châu Âu, Bắc Mỹ, Úc ). Theo kịch bản này, khách du lịch quốc tếđến Việt Nam năm 2020 có thể giảm khoảng gần 70% so với năm 2019, chỉ cònkhoảng 5,5 triệu lượt

Kịch bản 2: Dịch kết thúc cuối tháng 9 hoặc tháng 12 

Thời gian ngưng trệ gần như không có khách du lịch quốc tế sẽ kéo dài hơn trongkhoảng từ tháng 4 đến tháng 9, chỉ có thể bắt đầu hồi phục rất hạn chế từ cuối nămvới các hoạt động đi lại du lịch công vụ, giao thương Theo kịch bản này, lượngkhách du lịch quốc tế đến năm 2020 sẽ giảm khoảng gần 75%, chỉ còn khoảng 4,6triệu lượt Ngoài ra, nếu tình hình diễn biến xấu hơn, đến hết tháng 12 mà dịchCovid-19 vẫn chưa kết thúc, từ tháng 4 đến tháng 12 sẽ gần như không có khách dulịch quốc tế Tổng số khách quốc tế đến Việt Nam năm 2020 sẽ dừng lại ở con số3,7 triệu lượt trong 3 tháng đầu năm, giảm khoảng 80% so với năm 2019

Bảng II.2 Thống kê về du lịch và dự báo giai đoạn 2020-2021 của Việt Nam II.iii. Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kích cầu du lịch Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật: Trước những

diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19, Tổng cục Du lịch đã ban hành Quyết định473/QĐ-TCDL ngày 24/9/2020 Hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịchCovid-19, bảo đảm an toàn tại các doanh nghiệp lữ hành, khu, điểm, cơ sở lưu trú

du lịch và kinh doanh dịch vụ du lịch và Quyết định 474/QĐ/TCDL sửa đổi, bổsung một số nội dung của Hướng dẫn trên. Ngoài ra, sau văn bản số 1156 trình Thủtướng Chính phủ ngày 19/3/2020 đề xuất các giải pháp cấp bách hỗ trợ các doanhnghiệp du lịch phục hồi sau thời gian bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, Bộ Văn hoáThể thao và Du lịch (Bộ VHTT&DL) tiếp tục có văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu

tư, đề xuất bổ sung các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho ngành du lịch do ảnh hưởngbởi dịch bệnh, bao gồm: Đề xuất hỗ trợ gói tài chính cho các doanh nghiệp du lịchtrong việc hoàn hủy tour thay vì thực hiện hủy tour; đề nghị Cục Hàng không ViệtNam chỉ đạo các hãng hàng không hỗ trợ doanh nghiệp lữ hành giải phóng tiền đặtcọc mua vé máy bay trong thời gian dịch bệnh…

Công tác tổ chức bộ máy quản lý du lịch và việc phối hợp với các cơ quan quản

lý nhà nước về du lịch: Chính phủ đã có những buổi làm việc với bộ ngành, hiệp

hội, các doanh nghiệp du lịch trong bối cảnh ngành du lịch chịu ảnh hưởng rất nặng

nề do đại dịch Covid-19 Trong đó, Bộ VHTT&DL là cơ quan dẫn đầu, chủ trì phốihợp với các cơ quan liên quan chuẩn bị sẵn sàng để có thể mở cửa du lịch quốc tếngay khi đủ điều kiện với quan điểm “kiên quyết ngăn chặn nguồn lây nhiễm từ bênngoài để giữ ổn định cho bên trong phát triển”, chia sẻ, hỗ trợ và đồng hành cùngngành du lịch vượt qua khó khăn bằng những giải pháp, hành động cụ thể, thiết thực

và kịp thời

Quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch: Chủ trương của Đảng và

Nhà nước ta là cần phải tận dụng tối đa các điều kiện thúc đẩy du lịch nội địa để cácdoanh nghiệp không bị giải thể, phá sản; Các cơ sở kinh doanh du lịch nhỏ, du lịchcộng đồng không phải dừng hoạt động, chuyển mục đích sử dụng Nhà nướckhuyến khích các doanh nghiệp lựa chọn những điểm đến, địa phương hoặc chuỗiđiểm đến trọng điểm, có tính lan toả và phù hợp với nhu cầu của du khách trong